III AUa 313/13

Sygn.akt III AUa 313/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2013r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bożena Szponar - Jarocka (spr.) Sędziowie: SA Piotr Prusinowski SA Alicja Sołowińska Protokolant: Agnieszka Charkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. w B. sprawy z odwołania S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o wysokość emerytury na skutek apelacji wnioskodawcy S. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt V U 1331/12 oddala apelację. III AUa 313/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 17 lipca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił S. K. prawa do zwiększenia emerytury z tytułu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, bowiem okres ten został uwzględniony przy przyznawaniu świadczenia emerytalnego w KRUS. Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r. oddalił odwołanie. Z ustaleń Sądu wynika, że odwołujący domagał się zwiększenia emerytury przyznanej przez ZUS z tytułu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 lipca 1977 r. do 31 marca 2005 r. Decyzją z dnia 5 kwietnia 2005 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury rolniczej. Decyzją z dnia 30 marca 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał S. K. prawo do emerytury od 10 marca 2010 r. Z informacji nadesłanej przez KRUS wynika, iż do ustalenia prawa i wysokości emerytury rolniczej został odwołującemu uwzględniony okres od 1 lipca 1977 r. z przerwami do 31 marca 2005 r. Zgodnie z art. 56 ust 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe nie zostały uzupełnione okresami wymienionymi w art. 10 – emerytura ulega zwiększeniu za okres opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe rolników. Natomiast zgodnie z ust 5 powołanego przepisu, zwiększenie o którym mowa w ust 4 nie przysługuje osobie mającej ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Okres od 1 lipca 1977 r. do 31 marca 2005 r. to jest okres podwójnego ubezpieczenia odwołującego został przez KRUS uwzględniony przy wyliczeniu zarówno prawa, jak i wysokości emerytury. Stąd te, zdaniem Sądu, odwołującemu nie przysługuje prawo do zwiększenia emerytury przyznanej przez ZUS z tytułu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników we wskazanym okresie. Apelację od powyższego wyroku wniósł S. K., z której wynika, że odwołujący nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja jest niezasadna. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2005 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w B. przyznał wnioskodawcy wcześniejszą emeryturę rolniczą po uwzględnieniu łącznie minimum 24 lat i 9 miesięcy podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu (k. 45 akt sprawy). Decyzją z dnia 30 marca 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał S. K. od 1 marca 2010 r. emeryturę. W dniu 23 kwietnia 2010 r. odwołujący złożył wniosek o wypłatę emerytury przyznanej przez ZUS. W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się zwiększenia świadczenia poprzez uwzględnienie do jego wysokości okresu podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu. Art. 56 ust 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS stanowi – Jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe nie zostały uzupełnione okresami wymienionymi w art. 10, emerytura ulega zwiększeniu za okres opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Z ust 5 art. 56 ustawy wynika, że zwiększenie o którym mowa w ust 4 nie przysługuje osobie mającej ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Do dnia 31 grudnia 1988 r. istniał obowiązek podwójnego ubezpieczenia tj. zarówno z tytułu podlegania ubezpieczeniu pracowniczemu, jak i z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Rekompensatą za okres podwójnego ubezpieczenia jest instytucja zwiększenia świadczenia w sytuacji, gdy okresów pracy rolniczej nie wykorzystano w celu uzupełnienia brakujących okresów składkowych i nieskładkowych przy ustalaniu prawa do emerytury. Wyjątek od tej reguły przewiduje art. 56 ust 5 który stwierdza, że ubezpieczonemu nie przysługuje zwiększenie gdy ma on ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z cytowanych przepisów wynika więc wprost, iż odwołującemu nie przysługuje zwiększenie na mocy art. 56 ust 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., bowiem ma on ustalone prawo do emerytury rolniczej. Należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. SK 37/06 uznał, że art. 56 ust 5 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS jest zgodny z art. 67 ust 1 i art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 2 i art. 31 ust 3 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził między innymi, że nie istnieją przesłanki, żeby zwiększać ubezpieczonemu świadczenia z ubezpieczenia powszechnego, gdy składki na ubezpieczenie rolnicze zostały skonsumowane przez ustalenie świadczenia emerytalnego albo rentowego z ubezpieczenia społecznego rolników. Odnośnie zaś podlegania przez odwołującego rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu od 1 stycznia 1989 r., to okres ten mógłby być z mocy art. 10 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. uwzględniony przy obliczeniu wysokości emerytury, o ile okresy te nie zostały zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. W przypadku S. K. cały okres podlegania przez niego rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu wynikający z informacji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dowód: akta emerytalne ZUS_ został uwzględniony przy przyznaniu z mocy obowiązującego w 2005 r. art. 19 ust 2 ustawy z 20.XII.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, wcześniejszej emerytury rolniczej w 2005 r. Zatem ponowne zaliczenie tych okresów przy ubieganiu się o emeryturę w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie jest możliwe. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 385 kpc.