Łącznik prostoliniowy 2 Sygn. akt IC 1971/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Toruń, 11 kwietnia 2016r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Stępniewicz Protokolant: stażystka Monika Jabłońska po rozpoznaniu 4 kwietnia 2016r. na rozprawie sprawy z powództwa: R. S. przeciwko: Skarbowi Państwa Aresztowi Śledczemu w T. reprezentowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa w W. o zapłatę
- oddala powództwo,
- zasądza od powoda na rzecz pozwanego 120,00(sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów procesu,
- obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi, których nie miał obowiązku uiścić powód,
- nakazuje pobrać ze Skarbu Państwa( kasy Sądu Okręgowego w Toruniu) na rzecz adwokat M. G. kwotę120,00(sto dwadzieścia) zł powiększona o należny podatek od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. IC 1971/15 UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w Toruniu wpłynął pozew R. S. przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w T. o zapłatę kwoty 80.000zł z ustawowymi odsetkami od dnia przyczyny złożenia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu swego stanowiska powód wskazał, iż w pozwanych jednostkach penitencjarnych przebywał w 2011 i 2012 roku. Zdaniem powoda pozwany ponosi odpowiedzialność za przeludnienie w celach, brak należytego wyposażenia w celach, nieodpowiednie oświetlenie, niesprawne ogrzewanie, złą wentylację, nieszczelne i zasłonięte okna, złe funkcjonowanie kantyny, za małą ilość i złej jakości środki higieniczne, zbyt rzadkie łaźnie i złe warunki, nieodpowiednie wyżywienie, utrudnianie kontaktów (w tym telefonicznych), brak napięcia elektrycznego w gniazdkach, podsłuchiwanie rozmów, brak pracy, źle ustalony grafik zajęć, złe rozmieszczenie osób w celach, złą opiekę medyczną, źle umiejscowiony generator prądu, częste zmiany rotacyjne osób osadzonych w celach, złe warunki spacerowe, za bród i nieprzyjemny zapach. Pełnomocnik powoda w piśmie z 1 lutego 2016r.sprecyzował żądanie pozwu i wskazał, ze powód żąda zasądzenia od pozwanego 80 tys. zł za przeludnienie w celach i po 5 tys. zł za: -brak należytego wyposażenia w celach, -nieodpowiednie oświetlenie cel, -nieodpowiednie ogrzanie cel, -nieodpowiednią wentylację cel, -nieszczelne okna, -zasłonięte okna, - nieodpowiednie funkcjonowanie kantyny, - nieodpowiednią jakość i zbyt małą ilość środków higienicznych, -zbyt rzadkie korzystanie i w niewłaściwych warunkach kąpiele w łaźni, -nieodpowiednie i zbyt rzadkie kontakty z rodziną, -nieodpowiednie wyżywienie, - nieodpowiednie napięcie prądu lub jego brak w gniazdkach, - utrudnianie kontaktów z rodziną. W odpowiedzi na pozew Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa reprezentująca pozwanego wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności, podniosła zarzut przedawnienia wszelkich roszczeń, gdyż powód przebywał w pozwanym Areszcie od 6 grudnia 2011r. do 17 lipca 2012r. i od 21 sierpnia 2012r. do 4 września 2012r. Pozew opatrzony jest datą 27 października 2016r., tym samym w momencie złożenia pozwu roszczenie było już przedawnione. Pozwany wniósł także o oddalenie wniosków dowodowych powoda, z uwagi na podniesiony zarzut przedawnienia. Sąd ustalił i zważył, co następuje: R. S. przebywał w Areszcie Śledczym w T. dwa razy: od 6 grudnia 2011r. do 17 lipca 2012r. i od 21 sierpnia 2012r. do 4 września 2012r. Pozew w niniejszej sprawie wpłynął 27 października 2015r. (data złożenia korespondencji w administracji zakładu karnego). (okoliczności bezsporne, patrz też koperta z pieczęcią ZK wpływu korespondencji) Powyższy stan faktyczny był między stronami bezsporny. W przedmiotowej sprawie pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. W ocenie Sądu podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem uznać należy za zasadny. Zgodnie z artykułem 4421 § 1 kc roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do ich naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jak wynika z powołanego przepisu ustawodawca sformułował ogólne reguły określające termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym: przedawnienie następuje z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (termin a tempore scientiae). Termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (termin a tempore facti). Jednocześnie ustawodawca określił dwa istotne odstępstwa od tych reguł: dla przedawnienia roszczeń deliktowych, jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku (art. 4421 § 2 kc) oraz dla roszczeń o naprawienie szkód na osobie (art. 4421 § 3 kc). W orzecznictwie przyjmowany jest powszechnie pogląd, iż dla rozpoczęcia biegu terminu a tempore scientiae nie jest konieczne, aby poszkodowany, który dowiedział się o szkodzie, znał już rozmiar szkody (por. uchwała SN
(7)z 11 lutego 1963r., III PO 6/62, OSN 1964, nr 5, poz. 87 oraz wyrok SN z 24 listopada 1971r., I CR 491/71, OSN 1972, nr 5, poz. 95). Nie jest także konieczne, aby poszkodowany dowiedział się równocześnie o szkodzie, jak i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. W ocenie Sądu w omawianej sprawie termin biegu przedawnienia wynosi trzy lata i liczony jest najpóźniej od momentu opuszczenia przez powoda Aresztu. Zdaniem Sądu powód już w momencie przebywania w pozwanym Areszcie miał świadomość tego gdzie przebywa oraz kto i jakim działaniem naruszył jego dobra osobiste. W tej sytuacji roszczenia powoda związane z naruszeniem jego dóbr osobistych w pozwanym Areszcie przedawniło się- co do pierwszego pobytu powoda najpóźniej z dniem 17 lipca 2015r., a co do drugiego pobytu najpóźniej z dniem 4 września 2015r. Skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest wystarczające do oddalenia powództwa bez potrzeby ustalania, czy zachodzą wszystkie inne przesłanki prawnomaterialne uzasadniające jego uwzględnienie (tak SN w uzasadnieniu uchwały z 17.02.2006r. w sprawie III CZP 84/05 nr LEX 171726). Zdaniem Sądu powód z chwilą zakończenia każdego z pobytów w Areszcie miał wiedzę co do tego w jakich warunkach przebywał, wiedział też kto i dlaczego naruszył jego dobra osobiste. Na marginesie należy zauważyć, że powód do chwili zamknięcia rozprawy nie wskazał jakie konkretnie jego dobra osobiste zostały naruszone. Przepisy art. 23 i 24 kc w odniesieniu do ogólnej reguły dowodowej nakładają na powoda obowiązek wykazania, iż doszło do naruszenia jego dobra osobistego i wskazania jakie dobro zostało naruszone. Powód choć wnioski dowodowe w piśmie z 1 lutego 2016r. zawarł, ale nie wskazał jakie jego dobra osobiste zostały przez pozwanego naruszone. Rolą Sądu w procesie nie jest poszukiwanie dóbr osobistych powoda, które mogłyby zostać naruszone działaniem pozwanego. Sąd nie dopatrzył się wyjątkowych okoliczności, które w świetle art. 5 kc mogłyby przemawiać za nieuwzględnieniem zarzutu przedawnienia. W tej sytuacji na podst. art. 217§3 kpc Sąd pominął wnioski dowodowe powoda uznając, że okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione. Sąd, mając powyższe okoliczności na uwadze, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ,orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Kosztami postępowania, od uiszczenia których zwolniony był powód, Sąd obciążył Skarb Państwa ( art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych a contrario i § 2 ust. 3 oraz § 11 pkt 25 i § 19 i 20 rozp. Min.Spr. z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie…). O pozostałych kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w art. 98 kpc w zw. z art. 99 kpc i § 11 pkt 25 rozp. Min.Spr. z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie… ( pkt 2 wyroku).