oraz wydane na podstawie art.
k.p., rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 roku w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, a także zastępujące je od 1 marca 2013 roku rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 roku w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Przepisy przewidują dwa sposoby ochrony uprawnień pracowników związanych z podróżą służbową. Po pierwsze, w aktach określonych w art.
(postanowieniach układu zbiorowego pracy, regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę) dieta nie może być niższa niż ustalona dla pracowników sfery budżetowej. Po drugie, jeżeli te akty nie zawierają postanowień dotyczących zwrotu kosztów podróży służbowej, zastosowanie znajdują przepisy dotyczące pracowników sfery budżetowej (art.
Zgodnie z obowiązującym do końca lutego 2013 r. § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 roku w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, a także zgodnie z zastępującym je od 1 marca 2013 roku rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 roku w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej - z tytułu podróży odbywanej w miejscu i terminie określonym przez pracodawcę pracownikowi przysługują diety oraz zwroty kosztów noclegów. Dieta jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki. Wysokości diet za dobę podróży w poszczególnych państwach jest określona w załącznikach do ww. rozporządzeń. Zgodnie z powołanymi rozporządzeniami za nocleg przysługuje pracownikowi zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem, w granicach ustalonego na ten cel limitu określonego w załączniku do rozporządzenia. W razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg, pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości 25% limitu. Oba rozporządzenia, wykluczają jednak możliwość zwrotu pracownikowi kosztów wydatkowanych na nocleg czy ryczałtu na jego pokrycie, jeżeli pracodawca lub strona zagraniczna zapewniła pracownikowi bezpłatny nocleg. W uchwale z dnia 7 października 2014 r. Sąd Najwyższy wskazał, że zapewnienie pracownikowi - kierowcy samochodu ciężarowego - odpowiedniego miejsca do spania w kabinie tego pojazdu podczas wykonywania przewozów w transporcie międzynarodowym nie stanowi zapewnienia przez pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, co powoduje, że pracownikowi przysługuje zwrot kosztów noclegu na warunkach i w wysokości określonych w rozporządzeniu albo na korzystniejszych warunkach i wysokości, określonych w umowie o pracę, układzie zbiorowym pracy lub innych przepisach prawa pracy (I PZP 3/14, OSNP 2015/4/47). W niniejszej sprawie zarówno wysokość diet jak i ryczałtów za nocleg nie została określona w umowie o pracę, zaś pracodawca w spornym okresie nie posiadał układu zbiorowego pracy, czy też regulaminu wynagradzania. Co za tym idzie, do określenia należności kierowcy z tytułu diet oraz ryczałtów za noclegi zastosowanie znalazły do dnia 28 lutego 2013r. przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r., zaś od dnia 1 marca 2013 r. przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Odnosząc się do definicji „podróż służbowa” to powyższa kwestia uregulowana została w art. 2 pkt 7 ustawy o czasie pracy kierowców z 16 kwietnia 2004 r. zgodnie z którą za podróż służbową uważane jest każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na polecenie pracodawcy: a)przewozu drogowego poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, lub b)wyjazdu poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, w celu wykonania przewozu drogowego. W umowie o pracę jako miejsce wykonywania pracy przez powoda została wskazana miejscowość S. ul. (...), zatem podróże odbywane przez powoda do (...)w okresie jego zatrudnienia u pozwanego są podróżami służbowymi w rozumieniu w/w przepisu. Powyższa kwestia nie była również kwestionowana w toku procesu przez pozwanego. Świadczenia wypłacane przez pracodawcę na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową pracownika nie są składnikiem wynagrodzenia za wykonaną pracę, ale stanowią zwrot zwiększonych kosztów wynikających ze świadczenia pracy poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy (por. wyrok SN z 15 lutego 2000 r., I PKN 536/99, OSNAPiUS 2001 nr 13, poz. 443). W ocenie Sądu Okręgowego, otrzymywana przez powoda kwota w okresie od sierpnia 2010 r. do lipca 2013 r. w wysokości 92 829 zł tytułem ustalonego procentu od frachtu w istocie stanowiła cześć należności przysługujących powodowi z tytułu diet i ryczałtów za noclegi. Powyższe potwierdzają zeznania świadków: S. L. k.285v-286, W. N. k.286-287, R. K. k.322v-323v, A. L. k.362v-36363v, z których wynika, że zamiast diet i ryczałtów był wypłacany procent od frachtu i wymienieni świadkowie zeznali, iż tak samo jak oni był wynagradzany również powód. To, że powyższa kwota stanowiła część należności z tytułu podróży służbowych wynika również z samego stanowiska powoda, który zaliczył powyższą kwotą na poczet należności z tego tytułu i w odniesieniu do kwoty 92 829 zł cofnął m.in. powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia. Zgodnie z opinią biegłego ds. księgowości A. D. powodowi z tytułu diet i ryczałtów za noclegi za okres od 11.08.2010 r. do 31.07.2013 r. przysługiwała kwota 176 801,02 zł a wypłacona została przez pozwanego do kwoty 92 829 zł, dlatego Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda różnicę tych kwot w wysokości 83 972,02 zł. Sąd uznał, iż powodowi nie została wypłacona powyższa kwota mimo, iż pozwany załączył do akta sprawy rozliczenia kosztów zagranicznych podróży służbowych oraz dowody KW, z podpisem powoda, które miały potwierdzać że wszystkie należności z tytułu podróży służbowych zostały powodowi wypłacone. Sąd obdarzając wiarygodnością dowód z zeznań powoda w charakterze strony oraz dowody z zeznań świadków: S. L., W. N., R. K., A. L. doszedł do wniosku, iż powyższe dokumenty księgowe były podpisywane przez powoda in blanco i od podpisania tych dokumentów in blanco było uzależnione zatrudnienie powoda, jak i innych kierowców oraz wypłata wynagrodzenia według procentu od frachtu. Ponadto rozliczenia kosztów zagranicznych podróży służbowych oraz dowody KW złożone przez pozwanego nie stanowią dowodu wypłaty należności, które z nich wynikają, gdyż jak wynika z zeznań samego pozwanego (k.426v-427) daty, które widnieją na sporządzonych rozliczeniach są to dni, w których poszczególne delegacje były rozliczane przez pracowników biura księgowego, według kursu waluty obcej obowiązującego w tej dacie, a nie data faktycznej wypłaty należności, a daty i należności z dowodów KW były dostosowywane do dat wpisanych na rozliczeniach delegacji. Powyższe powoduje, że pozwany nie dysponuje dowodem na okoliczność tego, że należności z tytułu podróży służbowych były faktycznie wypłacone powodowi. Twierdzenie pozwanego, iż powyższe należności były wypłacane do 10 dnia następnego miesiąca razem z wynagrodzeniem nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Po pierwsze należy wskazać, iż skoro dodatkowe dowody KW miały potwierdzać wypłatę diet i ryczałtów, to jaki sens miało wpisywanie na tych dowodach dat z rozliczenia delegacji, skoro te dowody miały być dodatkowym zabezpieczeniem pracodawcy. A po drugie złożone przez pozwanego zeznania co do tego w jaki sposób były wypełniane powyższe dokumenty uwiarygadniają zeznania powoda i wskazanych powyżej świadków, co do tego, że faktycznie powód jak i inni kierowcy podpisywali te dokumenty in blanco, a pracodawca wypełniał je dostosowując zapisy do własnych potrzeb. Znaczenie mają również zapisy powoda dokonywane w kalendarzu, z których jasno wynika kiedy i w jakiej wysokości powód otrzymał należności od pozwanego za odbyte podróże (k. 14-22). Powyższe wskazuje na rzetelność i wiarygodność powoda, co do kwot jakie rzeczywiście otrzymał od pozwanego za odbyte podróże. Ponadto z zeznań pozwanego i z zeznań świadka R. O. (k. 431v-432) wynika jednoznacznie, że rozliczeniami delegacji za podróże służbowe zajmowali się pracownicy biura rachunkowego, z którym współpracuje pozwany, i do zaksięgowania tych rozliczeń w kosztach uzyskania przychodu pozwanego wystarcza samo rozliczenie, nie jest potrzebny dokument KW, który był wprowadzony przez pozwanego jako dodatkowe zabezpieczenie na wypadek gdyby pracownicy dochodzili swoich należności. Należy uznać zatem, że dokumenty KW były sporządzane przez pozwanego bez potrzeby, nie miały one znaczenia dla rozliczeń księgowych i zostały stworzone przez pracodawcę wyłącznie na jego potrzeby i nie mają związku z faktycznymi wypłatami dokonywanymi przez pozwanego ani co do ich wysokości, ani terminu wypłaty. Sąd nie obdarzył wiarygodnością dowodu z zeznań świadka R. O., w części gdzie zeznała, iż delegacje gdy trafiały do biura rachunkowego do rozliczenia były czyste, bez podpisu powoda. Powyższe zeznanie jest sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym obdarzonym wiarygodnością. Podsumowując pozwany nie wykazał, aby wypłacił powodowi należności z tytułu diet i ryczałtów za noclegi w pełnej wysokości, a to na nim spoczywa ciężar dowodu. Wobec powyższego, za dowodem z opinii biegłej sądowej, uzupełnionej opinią pisemną z dnia 4 sierpnia 2015 r., na podstawie powołanych powyżej przepisów, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 83 972,02 zł tytułem diet i ryczałtów za podróże służbowe. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne. W zakresie objętym cofnięciem pozwu postepowanie zostało umorzone na podstawie art. 355 § 1 kpc. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 476 k.c. od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Należności za poszczególne podróże służbowe powinny być bowiem wypłacone pracownikowi niezwłocznie po ich zakończeniu, co powoduje że roszczenie od odsetki dopiero od daty wniesienia pozwu zasługują w całości na uwzględnienie. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego na podstawie art. 291 § 1 kp, co do należności za miesiąc sierpień 2010 r., gdyż powództwo zostało wniesione dnia 30 sierpnia 2013 r., a podróż służbowa powoda w tym miesiącu zakończyła się 26.08.2010 r., a zgodnie z regulaminem wynagradzania wynagrodzenie pracodawca miał wypłacać do 10 dnia następnego miesiąca, w tym wobec zeznań pozwanego w tym terminie powinny być również wypłacane należności z tytułu podróży służbowych, tak więc należność z tytułu diet i ryczałtów za miesiąc sierpień 2010 r. stała się wymagalna w dniu 10 września 2010 r. Nie upłynął zatem okres przedawnienia 3 lat od daty wymagalności roszczenia w dacie wniesienia pozwu. Na podstawie art. 83 ust. 2, art. 97 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 poz. 1025 j.t.) Sąd nakazał pobrać od pozwanej spółki na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3305,30 zł tytułem częściowego pokrycia: wydatków na dowód z opinii biegłego i opłaty od uwzględnionej części powództwa od poniesienia której powód został zwolniony. Powyższa kwota została obliczona proporcjonalnie do wysokości roszczenia, któremu uległ pozwany tj. pozwany przegrał proces w 54% i Sąd obciążył go w tym procencie z kwoty 6120,92 zł na która składają się kwoty 1921,92 zł wydatków na opinię biegłego i 4199 zł opłaty sądowej od uwzględnionej części powództwa. O kosztach procesu między stronami orzeczono na podstawie art. 100 kpc z uwagi na to, że obie strony prawie w równym stopniu uległy w swoich stanowiskach. Stosownie do treści art. 477 2 § 1 zd. 1 k.p.c. wyrokowi w pkt I nadano rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 1500 zł, tj. w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.