udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Zgodnie z art.
interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd stoi na stanowisku, iż brak zabezpieczenia mógłby spowodować, że osiągnięcie celu postępowania, jakim jest uznanie bezskuteczności czynności prawnej może zostać zniweczone poprzez zbycie lub obciążenie przez obowiązanego, nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego wniosku. W rozpoznawanej sprawie, ujawnione okoliczności, w dostateczny sposób uwiarygodniają roszczenie powoda. Istnieje bowiem duże prawdopodobieństwo, że obowiązany podejmie czynności, zmierzające do zbycia nieruchomości w celu utrudnienia powodowi realizacji należnych roszczeń. Świadczy o tym niewątpliwie, sam fakt wyzbycia się przez M. K., w zakreślonych realiami czasowymi sprawy, istotnego składnika majątku osobistego na rzecz obowiązanego. W ocenie tutejszego Sądu, wskazywane przez uprawnionego okoliczności, w jakich doszło do przeniesienia przez M. K. na rzecz obowiązanego nieruchomości objętej wnioskiem, dają wysoki stopień prawdopodobieństwa, iż czynność ta zmierza do pogłębienia stanu niewypłacalności M. K.. Jakkolwiek Sąd nie przesądza ostatecznego kształtu rozstrzygnięcia w sprawie, to jednak obecnie, w oparciu o dotychczas zebrany materiał w sprawie, nie jest możliwe jednoznaczne wykluczenie takiego celu działania M. K., który istotnie uwiarygodniony został przez obowiązanego, zwłaszcza w kontekście bliskiej i silnej zwartości czasowej podejmowanych przez nią czynności. Pożyczkodawcą zabezpieczonej transakcją przewłaszczenia na zabezpieczenie pożyczki jest obowiązany - (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w R.. Jak wynika z przedłożonego przez uprawnionego, informacji KRS odpowiadającej odpisowi aktualnemu KRS dotyczącemu w/w podmiotu, funkcję prokurenta w nim, pełni właśnie M. K., przy czym kapitał zakładowy spółki wynosi tylko 8.000 zł. W kontekście istniejących antagonizmów pomiędzy byłymi małżonkami, tło ekonomiczne, cel oraz motywy tak dokonanego przysporzenia, muszą budzić poważne wątpliwości. Rację przy tym ma uprawniony, twierdząc iż, iż ewentualne dalsze zbycie nieruchomości położonej w R. oznaczonej numerem księgi wieczystej (...) na rzecz osoby „czwartej” może oznaczać definitywną utratę możliwości realizacji przysługującego roszczenia. W realiach sprawy, jak wskazał, miarodajna jest tu instytucja rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych określona przepisem art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, która, umożliwia w pełne skuteczne i ważne jej nabycie przez potencjalnego kupującego, oczywiście przy założeniu, iż będzie on działał w usprawiedliwionym okolicznościami przeświadczeniu, iż prawo własności wspomnianej nieruchomości rzeczywiście przysługuje sprzedającemu, co oczywiście jest prawdopodobne. Zważyć należy, iż na gruncie przepisów zawartych w art. 730 i nast. k. p. c, celem udzielenia zabezpieczenia, jest zwiększenie skuteczności postępowania cywilnego poprzez zapewnienie, że pomimo upływu czasu koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, możliwym będzie osiągnięcie zamierzonych przez stronę celów tego postępowania. Powód występując ze swoim żądaniem, dochodzi roszczenia niepieniężnego – nie domaga się bowiem zapłaty sumy pieniężnej, tylko uregulowania w określony sposób stosunków majątkowych. Z uwagi na niepieniężny charakter roszczenia o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, zabezpieczenie wniosku powinno nastąpić według zasady określonej w art. 755 k.p.c. W przeciwieństwie do zabezpieczeń roszczeń pieniężnych, ustawodawca w art. 755 k.p.c. wprowadził otwarty katalog możliwych sposobów zabezpieczeń roszczeń niepieniężnych. Zabezpieczenie roszczenia niepieniężnego może nastąpić w każdy sposób, jaki stosownie do okoliczności będzie odpowiedni, tj. w sposób, jaki z jednej strony zapewni uprawnionemu należytą ochronę prawną, a z drugiej nie obciąży obowiązanego ponad potrzebę (art.
W powołanym przepisie ustawodawca przykładowo wskazał, iż możliwe do wykorzystania są sposoby przewidziane dla zabezpieczeń pieniężnych oraz sposoby wskazane w pkt 1-5, co nie wyklucza możliwości zastosowania innych, nieznanych kodeksowi sposobów, jakie sąd uzna za odpowiednie. Odpowiedni sposób zabezpieczenia to taki, który z jednej strony zapewni należytą ochronę uprawnionego, z drugiej strony nie obciąży obowiązanego ponad potrzebę oraz będzie pozostawał w związku z przyszłą realizacją roszczenia o tyle, o ile ma zapewnić zaspokojenie dochodzonego żądania (por. orzeczenie SN z 28.11.1961 r., II CZ 167/61, OSNCP 1963, Nr 6, poz. 119). Istotą roszczenia ze skargi paulińskiej, jest uzyskanie przez wierzyciela prawnej możliwości zaspokojenia wierzytelności przysługującej mu względem dłużnika z przedmiotów majątkowych, nabytych od niego przez pozwaną osobę trzecią, w drodze czynności zdziałanej z pokrzywdzeniem wierzyciela. Zbycie nieruchomości, będącej przedmiotem czynności, której ubezskutecznienia uprawniony zamierza się domagać, uniemożliwi uprawnionemu przeprowadzenie egzekucji z tej nieruchomości w oparciu o wydany w sprawie wyrok, gdyż odpowiedzialność osoby trzeciej, pozwanej ze skargi paulińskiej, ogranicza się wyłącznie do przedmiotu zaskarżonej czynności, a jego zbycie zmusi wierzyciela do poszukiwania dalszej ochrony w procesie, zainicjowanym przeciwko aktualnemu właścicielowi nieruchomości (art. 531 § 2 k.c.). Zbycie tego przedmiotu majątkowego przez osobę trzecią (pozwanego w procesie pauliańskim) na rzecz kolejnej, doprowadzi do sytuacji, w której wprawdzie wierzyciel, z mocy art. 531 § 2 k.c., będzie mógł wystąpić z powództwem przeciwko „osobie czwartej”, ale będzie zmuszony wykazać dodatkowe przesłanki, a więc, że ta kolejna osoba wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności za bezskuteczną, czyli była w złej wierze albo nabyła daną rzecz nieodpłatnie. W razie braku przesłanek skutecznego pozwania osoby czwartej wierzyciel praktycznie nie uzyska zaspokojenia. W tej sytuacji nie sposób uznać, że wskazany przez uprawnionego sposób zabezpieczenia, przewidziany w art. 755 § 1 pkt 2 k.p.c. nie pozostaje w adekwatnym związku z roszczeniem ze skargi paulińskiej. W tym stanie rzeczy wydaje się, że nie jest wystarczającym sposobem zabezpieczenia wpisanie ostrzeżenia w księdze wieczystej o toczącym się postępowaniu. Wskazać w tym miejscu należy, że przewidziany w przepisie art. 755 § 1 pkt 5 k.p.c. jeden ze sposobów zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych stanowi o „nakazaniu wpisu stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej”, a zatem ostrzeżenia odpowiedniego, przystającego do systemu prawnego ksiąg wieczystych, a przy tym wypełniającego funkcję należytego zabezpieczenia. W przypadku roszczenia paulińskiego, odpowiednim ostrzeżeniem byłoby ujawnienie w księdze wieczystej zakazu rozporządzania przez osobę trzecią nieruchomością nabytą od dłużnika. Nie stanowi zaś dla pokrzywdzonego wierzyciela należnego zabezpieczenia jego roszczenia ujawnienie „ostrzeżenia” o toczącym się postępowaniu sądowym. Informuje ono tylko o wszczęciu postępowania i dla potencjalnego nabywcy nie zawiera informacji o jakichkolwiek ograniczeniach w rozporządzaniu nieruchomością, gdyż sam proces, wszczęty na skutek skargi pauliańskiej wierzyciela, nie pozbawia właściciela nieruchomości uprawnienia do rozporządzania swoją rzeczą. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie celowym i nie nadmiernie obciążającym dla obowiązanego sposobem zabezpieczenia roszczenia jest ustanowienie zakazu zbycia oraz obciążania prawa własności przedmiotowych nieruchomości. W szczególności taki rodzaj zabezpieczenia nie przeszkodzi obowiązanemu w korzystaniu z prawa własności, a może jedynie utrudniać wykonywanie niektórych, idących dalej, uprawnień właścicielskich. Ponadto środek ten nie zmierza jednocześnie do zaspokojenia roszczenia dochodzonego pozwem. W związku z tym, iż ustanowienie zakazu zbycia oraz obciążania prawa własności wskazanych wyżej nieruchomości zabezpieczy zrealizowanie celów samego postępowania, a zarazem uwzględnia interesy obu jego stron, Sąd orzekł na podstawie powołanych przepisów jak w sentencji postanowienia. SSO Katarzyna Banko Sygn. akt II C 18/16 ZARZĄDZENIE 1. Odpis postanowienia z dnia 14 marca 2016 r. doręczyć: a) pełnomocnikowi uprawnionego ze wzmianką o wykonalności, b) obowiązanemu z pouczeniem o zażaleniu; 2. przedłożyć z wpływem lub za 21 dni od dnia doręczenia korespondencji skierowanej do pozwanego; 3. odnotować w repertorium. Dnia 14 marca 2016 r. Sędzia:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.