Sygn. akt VIII U 3254/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U z 2015 r., poz. 748 z późn. zm.) przyznał prawo do emerytury S. Ż. od dnia 24.10.2015 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość emerytury na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej ustalono poprzez podzielenie zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz zwaloryzowanej kwoty składek zaewidencjonowanych na koncie wnioskodawcy przez dalsze średnie trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Kwota składek zaewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wyniosła 79306,51 zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wyniosła 357999,73 zł, średnie dalsze trwanie życia wnioskodawcy wyniosło 211,40 miesięcy. Wyliczona miesięczna kwota emerytury zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 cytowanej wyżej ustawy emerytalnej, wyniosła 2068,62 zł brutto: ( (...),51 + (...),73)/ 211,40 = 2068,62 zł. Za okresy nieudokumentowane wysokościami dochodów, tj. od 30.08.1968 r. do 17.10.1969 r., od 08.11.1971 r. do 31.12.1877 r., od 11.09.1982 r. do 23.09.1984 r., przyjęto minimalne wynagrodzenia pracowników. Jednocześnie organ rentowy podkreślił, że brak jest uzasadnienia do uwzględnienia dokumentów w postaci przedłożonych do wniosku o świadczenie kart wynagrodzeń za lata 1982 – 1984 jako wynagrodzenia zastępczego. Przeciwko dopuszczeniu takiej możliwości przemawia fakt, że pracownicy archiwów nie są przygotowani do merytorycznej oceny, którego pracownika zarobki powinny być przyjęte jako wynagrodzenie zastępcze. Do tego uprawniony jest wyłącznie pracodawca. ( decyzja k. 36 – 37 akt ZUS) W dniu 19 listopada 2015 r. S. Ż. odwołał się od powyższej decyzji do Sądu Okręgowego w Łodzi uznając ją za krzywdzącą i wniósł o ponowne przeliczenie emerytury przy uwzględnieniu wynagrodzenia zastępczego zamiast minimalnego, w okresie pracy na budowie eksportowej w Libii. (odwołanie k. 2 - 4) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wniósł o oddalenie odwołania wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie k. 5 – 6) Na terminie rozprawy poprzedzającej bezpośrednio wydanie wyroku w dniu 1 czerwca 2016 r. wnioskodawca poparł odwołanie oraz wniósł o przyznanie emerytury zgodnie z hipotetycznym wyliczeniem ZUS z dnia 29.04.2016 r. oświadczając, że go nie kwestionuje. Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania i jednocześnie przyznał, że zastępcze wynagrodzenie mechanika wskazanego w sprawie może być uwzględnione jednakże bez składników uzależnionych od indywidualnej sytuacji danego pracownika. (protokół rozprawy z dnia 1 czerwca 2016 r. oświadczenie wnioskodawcy k. 13, oświadczenie pełnomocnika ZUS k. 13) Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił co następuje: Wnioskodawca S. Ż. urodził się w dniu (...) (okoliczność bezsporna) Ubezpieczony w okresie od 30.08.1968 r. do 09.01.1985 r. był zatrudniony na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w Fabryce (...) w K. jako kierowca wózka, a ostatnio jako mechanik samochodowy. W okresie od 10.09.1982 r. do 09.01.1985 r. wnioskodawca przebywał u tego pracodawcy na urlopie bezpłatnym w celu świadczenia pracy za granicą. (świadectwo pracy k. 15 akt kapitałowych ZUS, oświadczenie wnioskodawcy k. 13) W okresie od 11.09.1982 r. do 23.09.1984 r. wnioskodawca był zatrudniony w (...) na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na budowie eksportowej w Libii. (świadectwo pracy k. 15 akt kapitałowych ZUS, zaświadczenie k. 17 akt kapitałowych ZUS) W latach 1982 - 1984 wynagrodzenie pracownika zatrudnionego jako mechanika samochodowego w Fabryce (...) w K. składało się oprócz wynagrodzenia zasadniczego także z innych stałych składników wynagrodzenia takich jak: dodatek za pracę w szkodliwych warunkach, deputat węglowy, rekompensata pracownicza. (karty wynagrodzeń pracownika zatrudnionego na stanowisku mechanika samochodowego z lat 1982 – 1984 załączone do akt sprawy, pismo ZUS z dnia 29.04.2016 r. k. 11 ) Wynagrodzenie wnioskodawcy w okresie zatrudnienia zagranicą kształtowałoby się następująco: - od 11.09.1982 r. do 31.12.1982 r. – 29.228,00 zł; - w 1983 r. – 90.479,00 zł; - od 01.01.1984 r. do 23.09.1984 r. – 63.174,00 zł. ( karty wynagrodzeń pracownika zatrudnionego na stanowisku mechanika samochodowego z lat 1982 – 1984 załączone do akt sprawy, pismo ZUS z dnia 29.04.2016 r. k. 11) Decyzją z dnia 12 listopada 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił wartość kapitału początkowego S. Ż.. Ustalony w oparciu o przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, to jest od 1 stycznia 1980 r. do 31 grudnia 1989 r., wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 56,76 %. Do ustalenia kapitału przyjęto okresy składkowe w ilości 24 lat, 11 miesięcy i 5 dni oraz okresy nieskładkowe w ilości 2 lat, 7 miesięcy i 12 dni. Kapitał początkowy ustalony na dzień 1 stycznia 1999 r. wyniósł 102719,32 zł. (decyzja k. 53 – 55 akt kapitałowych ZUS) Decyzją z dnia 28 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie ustalił wartość kapitału początkowego S. Ż. na dzień 1 stycznia 1999 r. w wysokości 109271,47 zł. (decyzja k. 66 akt kapitałowych ZUS) W dniu 6 października 2015 r. S. Ż. złożył w organie rentowym wniosek o przyznanie prawa do emerytury. (wniosek k. 1 – 8 akt emerytalnych ZUS) Decyzją z dnia 29 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U z 2015 r., poz. 748 z późn. zm.) przyznał prawo do emerytury S. Ż. od dnia 24.10.2015 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość emerytury na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej ustalono poprzez podzielenie zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz zwaloryzowanej kwoty składek zaewidencjonowanych na koncie wnioskodawcy przez dalsze średnie trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Kwota składek zaewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wyniosła 79306,51 zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wyniosła 357999,73 zł, średnie dalsze trwanie życia wnioskodawcy wyniosło 211,40 miesięcy. Wyliczona miesięczna kwota emerytury zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 cytowanej wyżej ustawy emerytalnej, wyniosła 2068,62 zł brutto: ( (...),51 + (...),73)/ 211,40 = 2068,62 zł. Za okresy nieudokumentowane wysokościami dochodów, tj. od 30.08.1968 r. do 17.10.1969 r., od 08.11.1971 r. do 31.12.1877 r., od 11.09.1982 r. do 23.09.1984 r., przyjęto minimalne wynagrodzenia pracowników. Jednocześnie organ rentowy podkreślił, że brak jest uzasadnienia do uwzględnienia dokumentów w postaci przedłożonych do wniosku o świadczenie kart wynagrodzeń za lata 1982 – 1984 jako wynagrodzenia zastępczego. Przeciwko dopuszczeniu takiej możliwości przemawia fakt, że pracownicy archiwów nie są przygotowani do merytorycznej oceny, którego pracownika zarobki powinny być przyjęte jako wynagrodzenie zastępcze. Do tego uprawniony jest wyłącznie pracodawca. ( decyzja k. 36 – 37 akt ZUS) W toku postępowania sądowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w dniu 29.04.2016 r., dokonał hipotetycznego wyliczenia wysokości kapitału początkowego i emerytury S. Ż. przy przyjęciu za okres świadczenia pracy za granicą - wynagrodzeń wykazanych w kartach zarobkowych za lata 1982 – 1984 r. pracownika zatrudnionego w Fabryce (...) w K. na stanowisku mechanika samochodowego. Jako składniki wynagrodzenia uwzględniono: wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za pracę w szkodliwych warunkach, deputat węglowy, rekompensatę pracowniczą, zasiłek chorobowy. Natomiast nie przyjęto następujących składników wynagrodzenia: premii, dodatku za pracę nocną, godzin nadliczbowych, wynagrodzenia za urlop, wynagrodzenia za przestój, gdyż składniki te są uzależnione od indywidualnej pracy danego pracownika. W niepełnych miesiącach wrześniu 1982 r. i wrześniu 1984 r. wynagrodzenie podzielono adekwatnie do przepracowanych dni na budowie eksportowej S. Z., nie przyjmując kwot rekompensat. Po hipotetycznym przeliczeniu kapitał początkowy na dzień 01.01.1999 r. wyniósł 112.065,80 zł i został uwzględniony do ustalenia nowej wysokości emerytury. Hipotetyczny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ustalony został z lat 1978 - 1987 i wyniósł 67,47 %. Przeliczenie kapitału początkowego spowodowało wzrost wysokości świadczenia emerytalnego. Wysokość emerytury na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej ustalono poprzez podzielenie zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz zwaloryzowanej kwoty składek zaewidencjonowanych na koncie wnioskodawcy przez dalsze średnie trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Kwota składek zaewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wyniosła 79.306,51 zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wyniosła 367.154,60 zł, średnie dalsze trwanie życia wnioskodawcy wyniosło 211,40 miesięcy. Wyliczona kwota emerytury na dzień przyznania wyniosła 2111,93 zł brutto miesięcznie. (karty wynagrodzeń pracownika zatrudnionego na stanowisku mechanika samochodowego z lat 1982 – 1984 załączone do akt sprawy, pismo ZUS z dnia 29.04.2016 r. k. 11, wyliczenie ZUS k. 44 - 59) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności dokumenty zawarte w aktach sprawy, w tym w części o dokumenty płacowe z Fabryki (...) w K. pracownika zatrudnionego na stanowisku mechanika samochodowego w latach 1982 – 1984, takie jak karty wynagrodzeń. Na podstawie tych dokumentów przyjęto składniki wynagrodzenia w postaci: wynagrodzenia zasadniczego, dodatku za pracę w szkodliwych warunkach, deputat węglowy, zasiłek chorobowy. Nadto uwzględniono też rekompensatę pracowniczą z wyjątkiem miesięcy: września 1982 r. i września 1984 r., gdy wnioskodawca nie przepracował pełnego miesiąca. Natomiast nie przyjęto następujących składników wynagrodzenia: dodatku za pracę nocną, godzin nadliczbowych, wynagrodzenia za urlop, wynagrodzenia za przestój, gdyż składniki te są uzależnione od indywidualnej pracy danego pracownika oraz premii, która ma charakter uznaniowy i zależy także od pracy danego pracownika oraz od oceny przełożonego. Ponadto Sąd przyjął za wiarygodne hipotetyczne wyliczenie przez ZUS wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz wysokości emerytury z dnia 29.04.2016 r., które jest zgodne z dokumentacją płacową pracownika zatrudnionego w tym samym charakterze co ubezpieczony, tj. mechanika samochodowego oraz odpowiada treści przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 11, poz. 63 ze zm.) oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r. Podkreślić przy tym należy, że sam wnioskodawca również ostatecznie wniósł o przeliczenie świadczenia emerytalnego na podstawie tego hipotetycznego wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru ZUS wobec braku innych dokumentów na potwierdzenie wysokości jego zarobków i nie kwestionował tego wyliczenia. Pełnomocnik ZUS także przyznał, że zastępcze wynagrodzenie mechanika wskazanego w sprawie może być uwzględnione bez składników uzależnionych od indywidualnej sytuacji danego pracownika. Dodatkowo wskazać należy, że fakt, iż S. Ż. pracował jako mechanik samochodowy w Fabryce (...) w K. wynika nie tylko z samego oświadczenia ubezpieczonego, ale także ze świadectwa pracy z dnia 17.07.1992 r. wystawionego przez ten zakład pracy. W dokumencie tym wskazano, że w ostatnim okresie zatrudnienia pracował on jako mechanik samochodowy. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył co następuje: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie S. Ż. zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 24 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2015 r., poz. 748 t.j.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a i 50e i
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.