Sygn. akt XIV C 494/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w P. XIV Wydział Cywilny z siedzibą w P. w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jan Stercza

k.p.c. Na ww. termin komornik wezwał także B. M.. W dniu 31 marca 2008 roku w kancelarii komornika D. S.

k.p.c., przy czym przed sporządzeniem protokołu sprzedaży pouczył obecnych o treści art.

§ 3, 4 i 5 k.p.c.

Każdy z obecnych złożył na przedmiotowym protokole własnoręczny podpis, potwierdzając jednocześnie otrzymanie odpisu protokołu. Protokół zawierał pouczenie o treści: „Na czynności komornika przysługuje skarga do Sądu Rejonowego w Z. w terminie 7 dni w trybie art. 767 k.p.c.”. W dniu 1 kwietnia 2008 roku komornik D. S.

k.p.c. do Sądu Rejonowego w Z. celem wydania postanowienia o przysądzeniu własności zgodnie z art.

§ 2k.p.c.

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2008 roku Sąd Rejonowy w Z. nakazał komornikowi sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Z. ponowne przeprowadzenie sprzedaży nieruchomości obejmującej działki nr (...) o łącznej powierzchni 10.4987 ha, położonych w miejscowości Z. gmina Z., dla których Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą nr Kw (...) w trybie z wolnej ręki, a także nakazał zawiadomić o sprzedaży w trybie egzekucji uproszczonej z nieruchomości wierzyciela hipotecznego Gminę Z.. Obwieszczeniem z dnia 28 kwietnia 2008 roku komornik D. S.

k.p.c. Na ww. termin komornik wezwał także B. M.. W dniu 30 maja 2008 roku w kancelarii komornika D. S.

k.p.c., przy czym przed sporządzeniem protokołu sprzedaży pouczył obecnych o treści art.

§ 3, 4 i 5 k.p.c.

Każdy z obecnych złożył na przedmiotowym protokole własnoręczny podpis potwierdzając jednocześnie otrzymanie odpisu protokołu. Protokół zawierał pouczenie o treści: „Na czynności komornika przysługuje skarga do Sądu Rejonowego w Z. w terminie 7 dni w trybie art. 767 k.p.c.”. Po sporządzeniu protokołu ze sprzedaży nieruchomości w trybie art.

k.p.c. w dniu 30 maja 2008 roku komornik przesłał akta egzekucyjne z protokołem sprzedaży do Sądu Rejonowego w Z. w celu wydania postanowienia o przysądzeniu własności zgodnie z art.

§ 2k.p.c.

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2008 roku Sąd Rejonowy w Z. przysądził prawo własności nieruchomości stanowiących gospodarstwo rolne, zabudowane, położone na działkach gruntu o numerze geodezyjnym (...) o łącznej powierzchni 10.49.87 ha położone w Z., gmina Z., dla której Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą nr Kw (...), które było przedmiotem sprzedaży z wolnej ręki w dniu 30 maja 2008 roku na rzecz małżonków J. T. i D. T. do ich majątku wspólnego za cenę 370.000 zł, która została w całości zapłacona gotówką. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 30 maja 2008 roku J. T. i D. T. nabyli do majątku wspólnego wyżej opisaną nieruchomość w trybie art. 1013 4 k.p.c. w zw. z art. 1013 3 k.p.c. O zarządzeniu sprzedaży w tym trybie zostali poinformowani ujawnieni wierzyciele. Przed sprzedażą nabywcy uiścili kwotę 370.000 zł. Przedmiotowa nieruchomość została oszacowana na kwotę 330.249 zł (według oszacowania uaktualnionego), a zatem zostały zachowane przepisy o cenie minimalnej. W związku z powyższym na podstawie art.

§ 2k.p.c.

Sąd Rejonowy w Z. orzekł jak w postanowieniu. Odpis przedmiotowego postanowienia został doręczony wierzycielom, powodowi oraz pozwanym wraz z pouczeniem o zażaleniu. Żaden z uczestników postepowania nie zaskarżył postanowienia o przysądzeniu. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 18 listopada 2008 roku. W dniu 21 listopada 2008 roku Sąd Rejonowy w Z. zwrócił komornikowi akta Km 841/04 celem sporządzenia planu podziału. W dniu 18 lutego 2009 roku komornik przesłał do Sądu Rejonowego w Z. projekt planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, tj. kwoty 370.000 zł. W dniu 22 lipca 2009 roku Sąd Rejonowy w Z. wydał postanowienie w przedmiocie sporządzenia planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji w wysokości 370.000 zł. O sporządzeniu planu podziału Sąd Rejonowy w Z. zawiadomił m. in. powoda informując go, że z planem można zapoznać się w sekretariacie Wydziału Cywilnego, a na plan podziału można wnieść zarzuty w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o jego sporządzeniu. Żaden z uczestników postępowania egzekucyjnego, w tym powód nie złożył zarzutów, a postanowienie z dnia 22 lipca 2009 roku uprawomocniło się w dniu 28 listopada 2009 roku. dowód: opinia biegłego sądowego z dnia 18 lutego 2008 roku (k. 47 - 53), protokół ze sprzedaży nieruchomości (k. 40, 107), postanowienie SR w Z. (k. 41, 106), dokumenty w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Z. o sygn. I Co 2/08 W dniu 22 marca 2013 roku powód złożył do Prokuratury Rejonowej w Z. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia na szkodę swojej rodziny przestępstwa oszustwa przez J. i D. T. w ten sposób, że ww. składając powodowi obietnicę dotyczącą przepisania na córkę powoda własności nieruchomości budynkowej nr 2 położonej w P. oraz zapewniając o możliwości zamieszkiwania do czasu przepisu w budynku na zasadzie użyczenia, doprowadzili powoda do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że za namową małżonków T. wyraził zgodę na sprzedaż z wolnej ręki nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne, zabudowane, położone na działkach gruntu o numerze geodezyjnym (...) o łącznej powierzchni 10.49.87 ha, dla której Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą Kw nr (...), po znacznie zaniżonej cenie, tj. za kwotę 370.000 zł. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 roku prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. umorzył śledztwo, co do czynu z art. 286 § 1 k.k. wobec braku znamion czynu zabronionego. dowód: zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (k. 33 - 39), uzasadnienie postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa z dnia 10 czerwca 2015 roku (k. 305 Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 roku (sygn. akt 2 Ds.1446/15/2) Prokurator Prokuratury Rejonowej P. w P. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie:

1. poświadczenia w okresie do 18 lutego 2008 roku w Z. nieprawdy przez rzeczoznawcę majątkowego w wycenie nieruchomości położonej w Z., dla której Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą numer (...), poprzez zaniżenie wartości tej nieruchomości o kwotę co najmniej 775.781 zł, tj. o czyn z art. 271 § 1 k.k.,
2. poświadczenia nieprawdy w okresie do 30 maja 2008 roku w Z. przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. w opisie i oszacowaniu nieruchomości w Z., dla której Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą numer (...), poprzez zaniżenie wartości tej nieruchomości o kwotę co najmniej 775.781 zł, tj. o czyn z art. 271 § 1 k.k.,
3. doprowadzenia w okresie do 27 czerwca 2008 roku w Z., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez nakłonienie B. M. do wyrażenia zgody na zbycie w trybie sprzedaży egzekucyjnej z wolnej ręki, z rażącym naruszeniem przepisów regulujących ten tryb sprzedaży egzekucyjnej, nieruchomości położonej w Z., dla której Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą numer (...) po rażąco zaniżonej cenie, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.,
4. doprowadzenia w okresie do 27 czerwca 2008 roku w Z., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez nakłonienie B. M. do wyrażenia zgody na zbycie w trybie sprzedaży egzekucyjnej z wolnej ręki, z rażącym naruszeniem przepisów regulujących ten tryb sprzedaży egzekucyjnej, nieruchomości położonej w Z., dla której Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą numer (...) po rażąco zaniżonej cenie, jak również w zamian za obietnicę przeniesienia własności części tej nieruchomości na rzecz córki pokrzywdzonego, a której to obietnicy nabywcy nieruchomości nie mieli zamiaru spełnić i nie spełnili, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.,
5. przekroczenia przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. uprawnień w okresie do 30 maja 2008 roku w Z., podczas wyceny i sprzedaży nieruchomości w Z., dla której Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą numer (...) i działanie w ten sposób na szkodę interesu prywatnego B. M. i M. M., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. W dniu 30 czerwca 2015 roku B. M. wniósł zażalenie na ww. postanowienie prokuratora. Postanowieniem z dnia 10 września 2015 roku Sąd Rejonowy w Z. w sprawie o sygn. akt II Kp 116/15 utrzymał w mocy ww. postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P.. Postanowienie Sądu Rejonowego w Z. uprawomocniło się w dniu 18 września 2015 roku. dowód: postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa (k. 298 - 310), zażalenie (k. 282 – 290, 323 – 330), zawiadomienie (k. 322) Postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 roku prokurator Prokuratury Rejonowej P. umorzył śledztwo w sprawie: przekroczenia uprawnień w okresie do dnia 27 czerwca 2008 roku w Z. i nie dopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Rejonowego w Z. polegającego na zaakceptowaniu zaniżonej wyceny nieruchomości położonej w Z., gmina Z., a należącej do B. M. opiewającej na kwotę 330.249 zł, a także nie skorygowanie w ramach nadzoru przeprowadzonego przez komornika uproszczonego trybu egzekucji z nieruchomości zastosowanego wbrew obowiązującym przepisom do nieruchomości stanowiącej zabudowane gospodarstwo rolne pomimo, iż art. 1013 1 k.p.c. wyłączał stosowanie tego trybu do nieruchomości zabudowanych i w konsekwencji przysądzenie własności opisanej wyżej nieruchomości na rzecz J. i D. T. za sumę 370.000 zł i tym samym działania na szkodę interesu prywatnego B. M., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. – wobec przedawnienia karalności przestępstwa (sygn. akt 1DS.2404/15/5). Przedmiotowe postanowienie jest prawomocne, albowiem postanowieniem z dnia 22 marca 2016 roku Sąd Rejonowy (...) w P. nie uwzględnił zażalenia B. M. i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. dowód: postanowienie o umorzeniu śledztwa z dnia 17 listopada 2015 roku (k. 347 - 349), pismo prokuratora Prokuratury Rejonowej P. w P. z dnia 11 kwietnia 2016 roku (k. 373). Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie wymienionych powyżej dokumentów urzędowych. Z uwagi na ich walor z art. 244 § 1 kpc stanowiły one „dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone”. Zgromadzone w aktach sprawy dokumenty prywatne z kolei nie były przez strony kwestionowane co do ich prawdziwości i autentyczności. Zeznania świadka D. S. były wiarygodne, zasadniczo z ich treści wynika niewiele ponad to, co ustalić można było na podstawie dokumentów. Natomiast zasadniczo nieprzydatne dla rozstrzygnięcia okazały się zeznania stron i świadków H. L., B. T., B. C. i W. C., J. K., W. B., zawnioskowanych przez powoda. W ocenie Sądu, przy uwzględnieniu treści żądania powoda, kwestie naprowadzane przez powoda dotyczące w szczególności szczegółów uzgodnień w zakresie późniejszego (po egzekucji) korzystania z nieruchomości nie miały większego znaczenia. Powód nie skierował bowiem przeciwko pozwanym w niniejszym procesie żadnych roszczeń z tytułu zawartych rzekomo porozumień dotyczących nieruchomości (czy to o świadczenie, czy to natury odszkodowawczej), lecz ustalenia nieważności przysądzenia własności w postępowaniu egzekucyjnym. Taki charakter roszczenia zdaniem Sądu musiał skutkować ograniczeniem badania okoliczności faktycznych do kwestii ważności/nieważności tej formalnej czynności procesowej sądu egzekucyjnego i komornika. Sąd zważył, co następuje : Powództwo okazało się bezzasadne. Jak już wyżej wspomniano, powód wystąpił w niniejszym procesie z żądaniem ustalenia nieważności przysądzenia własności pozwanym w postępowaniu egzekucyjnym (art. 189 kpc). Zgodnie z art. 321 § 1 kpc Sąd nie mógł w niniejszej sprawie wyrokować co do przedmiotu nieobjętego żądaniem. W konsekwencji zatem postępowanie niniejsze ograniczyło się do badania kwestii ważności – skuteczności egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości i przysądzenia własności. Co godne podkreślenia – prawidłowość sprzedaży egzekucyjnej została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu egzekucyjnego. Wyrazem ważności licytacji i sprzedaży nieruchomości było orzeczenie o przysądzeniu własności – postanowienie z dnia 27 czerwca 2008 r.(art. 1013