k.p.c., który znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie jako wszczętej przed dniem 03.05.2012r. (art. 9 ust. 1 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 16.09.2011r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 233, poz. 1381), do potrącenia w toku postępowania mogły być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami. Oznacza to, że wystąpienie kompensacyjnego skutku czynności potrącenia dokonanego w toku sprawy było wykluczone, jeżeli dotyczyło wierzytelności, do udowodnienia których niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego, zeznań świadków, przesłuchania stron albo innych dowodów, które nie są dokumentami (wyrok SN z dnia 13.05.2009r., IV CSK 6/09, LEX nr 607277; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19.02.2014r., I ACa 1276/13, LEX nr 1439258). Udowodnienie określonych w art. 498 §1 k.c. przesłanek warunkujących skuteczne dokonanie potrącenia obciążało w niniejszej sprawie pozwanych jako stronę zgłaszającą zarzut potrącenia, co wynika wprost z treści art. 6 k.c. (tak też SN w wyroku z 16.11.1998 r., I CKN 892/97, niepubl.). Zgodnie z art. 499 k.c., oświadczenie o potrąceniu stanowi jednostronną czynność prawną i stosownie do art. 61 k.c. staje się ono skuteczne z chwilą dojścia do wierzyciela wzajemnego w taki sposób, aby mógł zapoznać się z jego treścią. Przepis art. 499 k.c. nie wymaga zatem, aby omawiane oświadczenie zostało dokonane w szczególnej formie, powinno ono jednak w sposób dostateczny ujawniać wolę osoby korzystającej z prawa potrącenia co do umorzenia obu wierzytelności poprzez ich wzajemne przeciwstawienie sobie (postanowienie SN z dnia 08.02.2000r., I CKN 398/98, nr LEX 50856; postanowienie SN z dnia 09.03.1972r., III PZP 2/72, nr LEX 7071; wyrok SN z dnia 12.11.1973r., II CR 606/73, niepubl.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd Rejonowy przyjął, że pozwani w toku procesu powołali się dwukrotnie na zarzut potrącenia, składając oświadczenia o dokonaniu potrącenia w sprzeciwach od nakazów zapłaty i w pismach z dnia 10.04.2015r. Oceniając w pierwszej kolejności oświadczenie o potrąceniu zawarte w sprzeciwach, Sąd wskazał, że z jego treści wynika jedynie, jakie wierzytelności pozwani przedstawiają do potrącenia, a nie została wprost określona wierzytelność powódki, która miałaby być objęta potrąceniem. W realiach sprawy można domyślać się, że przeciwstawną wierzytelnością była wierzytelność o uiszczenie dopłat, jednak wobec doniosłości skutków potrącenia, w orzecznictwie trafnie wyklucza się możliwość składania oświadczeń o potrąceniu w sposób dorozumiany (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 13.10.2005 r., I ACa 324/05, wyrok SN z 28.10.1999 r., II CKN 551/98, OSNC 2000/5/89, Biuletyn SN 1999/12/10 z aprobującą glosą A. T. (...)). Niezależnie jednak od tej kwestii, podniesiony w sprzeciwach zarzut potrącenia nie zasługiwał na uwzględnienie również z uwagi na nieudowodnienie przez pozwanych istnienia i wysokości przedstawionej do potrącenia wierzytelności w sposób wymagany przez przepis art. 4791 4 §4 k.p.c. Na poparcie zawartego w sprzeciwach zarzutu potrącenia pozwani załączyli niepoświadczone kserokopie dokumentów prywatnych. W orzecznictwie uznaje się, że niepoświadczona podpisem strony kserokopia nie jest dokumentem, w związku z czym nie ma mocy dowodowej (wyrok SN z 16.06.2000 r., IV CKN 59/00, nr LEX 533122; postanowienie SN z 27.02.1997 r., III CKU 7/97, nr LEX 50764; uchwała SN z dnia 29.03.1994r., III CZP 37/94, OSNC 1994/11/206, nr LEX 4066; postanowienie SN z dnia 27.08.1998r. III CZ 107/98, OSNC 1999/3/52, nr LEX 34575; wyrok SN z dnia 14.02.2007r. II CSK 401/06, LEX nr 453727). W związku z tym nie można uznać, że w oparciu o przedłożone kserokopie pozwani udowodnili zarzut potrącenia. Ponadto, w kontekście treści złożonych w sprzeciwach oświadczeń i załączonych kserokopii dokumentów wątpliwości budzi istnienie i wysokość poszczególnych wierzytelności pozwanych przedstawionych do potrącenia. W odniesieniu do wierzytelności w kwocie 29.749,70 zł z tytułu odsetek od umów pożyczki, zawartych pomiędzy powodową spółką a pozwanymi w dniach 02.04.2007r. i 16.04.2007r., Sąd I instancji podniósł, że pozwani nie sprecyzowali, od jakich kwot i za jakie okresy naliczone zostały przedmiotowe odsetki. Ze sprzeciwu nie wynika również jaka część z powyższej kwoty przypada pozwanej B. M., a jaka pozwanemu A. M. i z której z dwóch umów pożyczki, jakie każdy z pozwanych zawarł z powódką. Precyzyjne określenie sposobu naliczenia tych kwot było szczególnie istotne z uwagi na fakt, iż znaczna część odsetek od tych umów pożyczki została przez powodową spółkę uregulowana na rzecz pozwanych, na co wskazują pokwitowania z dnia 09.05.2011r. (k. 50-51). Nadto Sąd Rejonowy podkreślił, że umowy pożyczki i aneksy do nich (k. 52-59), zawarte przez pozwaną B. M. działającą jednocześnie w imieniu własnym i w imieniu powodowej spółki, były bezwzględnie nieważne, z uwagi na naruszenie art. 210 §1 k.s.h. i art. 15 §1 k.s.h. Pierwszy z powołanych przepisów przewiduje obowiązek reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w umowie z członkiem zarządu przez radę nadzorczą lub pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników. Przepis art. 15 §1 k.s.h. wymaga z kolei zgody zgromadzenia wspólników na zawarcie przez spółkę umowy kredytu, pożyczki, poręczenia lub innej podobnej umowy z członkiem zarządu. Z uwagi na nieważność umów pożyczek zawartych przez pozwaną B. M., działającą zarówno w imieniu własnym, jak i powodowej spółki, pozwana nie mogła przedstawić do potrącenia wierzytelności z tytułu odsetek, należnych na podstawie tych umów. Z kolei w zakresie umów pożyczek zawartych przez pozwanego A. M., w oparciu o powołane w sprzeciwie twierdzenia i dowody, z powołanych wyżej przyczyn, nie można było ustalić wysokości przysługującej temu pozwanemu wierzytelności z tytułu odsetek od udzielonych pożyczek. W odniesieniu do wierzytelności pozwanych w kwocie 27.000,00 zł tytułem należności głównej i 12.061,98 zł z tytułu odsetek od zaległego czynszu za wynajem nieruchomości przy ul. (...) w P. Sąd I instancji wskazał, że umowa najmu tej nieruchomości z dnia 01.03.2007r. była nieważna, z uwagi na fakt, iż zarówno w imieniu powódki jako najemcy, jak i w imieniu jednego z wynajmujących współwłaścicieli oświadczenie woli w umowie składała pozwana B. M., będąca członkiem zarządu powodowej spółki (art. 210 §1 k.s.h.). Dla skutecznego zawarcia umowy najmu nieruchomości wspólnej niewątpliwie wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.), niedopuszczalne jest bowiem „wynajęcie udziału” we współwłasności nieruchomości. Wobec wadliwej reprezentacji powodowej spółki w umowie pomiędzy spółką a jednym ze współwłaścicieli, umowę najmu należy zatem ocenić jako nieważną w całości, a w związku z tym nie powstały wierzytelności pozwanych o zapłatę czynszu i odsetek, objęte zarzutem potrącenia. W zakresie wierzytelności w kwocie 15.000,00 zł z tytułu niezapłaconej części ceny sprzedaży nieruchomości zgodnie z umową z dnia 14.05.2008r. i odsetek za opóźnienie w kwocie 6.070,10 zł Sąd I instancji wskazał, że istnienie tej wierzytelności budziło wątpliwość w kontekście treści załączonego do sprzeciwu aktu notarialnego (k. 70-77). W §3 tego dokumentu pozwani przyznali bowiem, że na poczet ceny otrzymali od powódki jako nabywcy w odpowiednich częściach kwotę 30.000,00 zł i pokwitowali jej odbiór. Z powołanego przez pozwanych dokumentu na poparcie zarzutu potrącenia wynikało zatem, że wierzytelność objęta tym zarzutem wygasła na skutek zaspokojenia, a pozwani nie przedstawili żadnych innych dowodów, które wskazywałyby na fakt, że do zapłaty kwoty 15.000,00 zł z tytułu części ceny w rzeczywistości nie doszło. Wobec powyższego, podniesiony w sprzeciwach od nakazu zapłaty zarzut potrącenia kwoty 90.512,78 zł Sąd Rejonowy ocenił jako bezskuteczny. W odniesieniu do zarzutu potrącenia wynikającego z pism procesowych obojga pozwanych z dnia 10.04.2015r., dotyczącego wierzytelności pozwanych w kwotach po 488.870,00 zł z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez powódkę z nieruchomości przy ul. (...) w P. za okres od dnia 14.05.2008r. do dnia 30.04.2015r. (art. 224 §2 i art. 225 k.c.), Sąd Rejonowy zważył, że w przypadku umowy sprzedaży z dnia 14.05.2008r. również naruszony został przepis art. 210 §1 k.s.h., albowiem sprzedająca swój udział wynoszący ¼ części we współużytkowaniu wieczystym gruntu i współwłasności budynków pozwana B. M. reprezentowała jednocześnie powodową spółkę jako kupującego. W ocenie Sądu I instancji, jednak nieuzasadnione jest stanowisko, że z powodu naruszenia art. 210 §1 k.s.h., omawiana umowa sprzedaży jest nieważna w całości. Sąd podkreślił, że sprzedażą w umowie z dnia 14.05.2008r. objęte były udziały we współużytkowaniu wieczystym gruntu i współwłasności budynków należące do trzech różnych osób, mogące być przedmiotem odrębnej sprzedaży. W zakresie sprzedaży udziału w ½ części tych praw należącego do A. P. brak jest zatem uzasadnionych podstaw do uznania nieważności umowy, albowiem w przypadku czynności prawnej obejmującej sprzedaż tego udziału przepis art. 210 §1 k.s.h. nie znajdował zastosowania. W związku z tym, na podstawie umowy z dnia 14.05.2008r. powodowa spółka niewątpliwie stała się współużytkownikiem wieczystym gruntu i współwłaścicielem budynków na nieruchomości przy ul. (...) w P. w udziale wynoszącym ½ części, należącym uprzednio do A. P.. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu Rejonowego, pozwanym nie przysługiwało względem powodowej spółki roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie ze wskazanej wyżej nieruchomości za okres od 14.05.2008r. do 30.04.2015r., albowiem w tym okresie powodowa spółka była współużytkownikiem wieczystym gruntu i współwłaścicielem budynków na tej nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 206 k.c., każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Niezależnie od tego Sąd podkreślił, że pozwani nie udowodnili w niniejszej sprawie wysokości przedstawionej do potrącenia wierzytelności z tytułu omawianego wynagrodzenia. W orzecznictwie uznaje się, że wysokość wynagrodzenia, o którym mowa w art. 224 §2 k.c., powinna być ustalana w oparciu o kryterium obiektywne, jakim jest układ odpowiednich cen rynkowych – stawek za korzystanie z rzeczy określonego rodzaju (uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 10.07.1984r., III CZP 20/84, OSNCP 1984, nr 12, poz. 209; uchwała SN z dnia 17.06.2005 r., III CZP 29/05, OSNC 2006/4/64, Biuletyn SN 2005/6/9, nr LEX 150121; wyrok SN z dnia 04.07.2012r., I CSK 641/11, nr LEX 1218577; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26.02.2013r., I ACa 37/13, nr LEX 1344090). W przypadku bezumownego korzystania z nieruchomości, za podstawę obliczenia wysokości świadczenia samoistnego posiadacza można przyjąć pożytki cywilne, jakie z tej nieruchomości mógł uzyskać właściciel, zawierając umowę najmu lub dzierżawy nieruchomości będącej w takim stanie, w jakim była w okresie, za jaki żąda wynagrodzenia (tak SN w wyroku z 15.09.2005 r., II CK 61/05, Rzeczpospolita 2005/219 str. C2, nr LEX 221729). Biorąc pod uwagę konieczność analizy cen występujących na rynku, z uwzględnieniem wszystkich istotnych cech nieruchomości, za najbardziej miarodajny środek dowodowy, pozwalający w sposób nie budzący wątpliwości ustalić wysokość możliwego do uzyskania wynagrodzenia, Sąd I instancji uznał opinię biegłego sądowego z zakresu szacowania wartości nieruchomości. Tymczasem pozwani na okoliczność wysokości przysługującego im wynagrodzenia przedstawili pisemne oświadczenie osoby trzeciej (k. 199, k. 224). Biorąc pod uwagę, że treść oświadczenia zawartego w dokumencie prywatnym nie jest objęta domniemaniem zgodności z prawdą zawartych w nim twierdzeń, ocena wiarygodności tego dowodu nie może prowadzić do wykluczenia, czy też zdyskwalifikowania dowodu z opinii biegłego sądowego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 04.12.2012r., I ACa 119/12, LEX nr 1246842). W związku z tym Sąd Rejonowy uznał, że pozwani nie udowodnili w niniejszej sprawie wysokości wierzytelności objętej zarzutem potrącenia podniesionym w pismach procesowych z dnia 10.04.2015r. Reasumując powyższe rozważania, Sąd Rejonowy uznał zarzuty potrącenia za bezskuteczne i zasądził od pozwanych na rzecz powódki kwoty dopłat dochodzonych pozwami w całości, we wszystkich sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania. W zakresie żądanych przez powódkę odsetek wskazał, że z uchwały zgromadzenia wspólników (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. z dnia 17.10.2011r. wynikał dla pozwanych wspólników obowiązek uiszczenia dopłat w terminie do dnia 24.10.2011r., pod rygorem naliczenia odsetek ustawowych w razie opóźnienia. Obowiązek zapłaty przez wspólnika odsetek ustawowych w przypadku uchybienia terminu uiszczenia dopłaty przewiduje również przepis art. 178 §2 k.s.h. Biorąc to pod uwagę, Sąd I instancji zasądził w wyroku odsetki ustawowe od kwot zasądzonych dopłat od dnia 25.10.2011r. do dnia zapłaty. W przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., obciążając tymi kosztami w całości pozwanych jako stronę przegrywającą. Zgodnie z powołanym przepisem, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W zakresie wysokości omawianych kosztów Sąd Rejonowy wskazał, iż zgodnie z art. 98 §3 k.p.c., do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W sprawie o sygn. akt V GC 318/12 na zasądzoną od pozwanej B. M. na rzecz powódki kwotę 6.142,00 zł z tytułu kosztów procesu składały się poniesione przez powódkę koszty sądowe w postaci opłaty od pozwu w kwocie 2.525,00 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3.617 zł, ustalone na podstawie §6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 490), wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W sprawie o pierwotnej sygn. akt V GC 319/12 na zasądzoną od pozwanej B. M. na rzecz powódki kwotę 7.217,00 zł z tytułu kosztów procesu składały się poniesione przez powódkę koszty sądowe w postaci opłaty od pozwu w kwocie 3.600,00 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3.617 zł, ustalone na podstawie § 6 pkt 6 powołanego wyżej rozporządzenia, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W sprawie o pierwotnej sygn. akt V GC 320/12 na zasądzoną od pozwanego A. M. na rzecz powódki kwotę 6.142,00 zł z tytułu kosztów procesu składały się poniesione przez powódkę koszty sądowe w postaci opłaty od pozwu w kwocie 2.525,00 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3.617 zł, ustalone na podstawie §6 pkt 6 powołanego wyżej rozporządzenia, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Z kolei w sprawie o pierwotnej sygn. akt V GC 321/12 na zasądzoną od pozwanego A. M. na rzecz powódki kwotę 7.217,00 zł z tytułu kosztów procesu składały się poniesione przez powódkę koszty sądowe w postaci opłaty od pozwu w kwocie 3.600,00 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3.617 zł, ustalone na podstawie §6 pkt 6 powołanego wyżej rozporządzenia, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Sąd nie uwzględnił wniosku powódki o nadanie wydanemu wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 333 §3 k.p.c., sąd może na wniosek nadać wyrokowi nadającemu się do wykonania w drodze egzekucji rygor natychmiastowej wykonalności, gdyby opóźnienie uniemożliwiało lub znacznie utrudniało wykonanie wyroku albo narażało powoda na szkodę. Strona powodowa, zgłaszając omawiany wniosek na rozprawie w dniu 19.10.2015r. nie powołała konkretnych okoliczności, które uzasadniałyby jego uwzględnienie. Szczegółowe uzasadnienie wniosku powódki o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności jest konieczne z uwagi na to, że narażenie powódki na szkodę w rozumieniu art. 333 § 3 k.p.c. nie może polegać jedynie na zwłoce w uzyskaniu przysądzonego świadczenia, lecz powinno wykraczać poza zwykłe niekorzystne skutki takiej zwłoki (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22.05.1991r., I ACz 65/91, LEX nr 1680395). Biorąc pod uwagę, że nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności na powołanej wyżej podstawie następuje na wniosek strony uprawnionej, Sąd nie jest obowiązany poszukiwać uzasadniających taki wniosek okoliczności z urzędu. (wyrok k. 377 - 378, uzasadnienie k. 405-421) Apelację od powyższego wyroku wnieśli pozwani zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1) naruszenie prawa procesowego tj. art. 214 § l k.p.c. w zw. z art. 214
poprzez przyjęcie, iż przedstawiona do potrącenia przez pozwanych wierzytelność nie mogła podlegać potrąceniu, gdyż nie została wykazana dokumentem, gdy tymczasem okoliczności faktyczne i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalały na przyjęcie, że okoliczność ta z uwagi na przedstawione kserokopie (zakwestionowane niesłusznie przez sąd jako dowód) nie były kwestionowane przez stronę powodową a zatem pozwalały na uznanie, iż jest to okoliczność prawdziwa nie wymagająca w ogóle dowodu; 7) naruszenie przepisu art. 21 ust 3 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym poprzez zastosowanie nieistniejącego przepisu dopuszczającego możliwość przeprowadzenia badania lekarskiego pozwanej w jej miejscu zamieszkania. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o: 1) uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Płocku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, 2) rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. ewentualnie o: 3) zmianę skarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zgodnie z normami przepisanymi. (apelacja k. 593- 602) Powódka wniosła o oddalenie apelacji pozwanych w całości jako bezzasadnej, zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki kosztów postępowania odwoławczego, w tyk kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z odpisu postanowienia SN z dnia 17.12.2015r., sygn. akt II CSK 346/15, zawiadomienia SO w Płocku. Sąd Okręgowy, Sąd Gospodarczy zważył, co następuje: Apelacja pozwanych co do punktów wyroku, które dotyczą drugiego pozwanego (odnośnie B. M. punkty III, IV, odnośnie A. M. punkty I, II) oraz punktu V podlega odrzuceniu z uwagi na brak pokrzywdzenia (gravamen) zaskarżonym wyrokiem skarżących, a w pozostałej części jest niezasadna i podlega oddaleniu. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe oraz dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne, z tą zmianą, że wyrokiem z dnia 07.10.2013r., sygn. akt X GC 627/11, Sąd Okręgowy w Łodzi X Wydział Gospodarczy oddalił powództwo B. M. i A. M. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o uchylenie uchwały zgromadzenia wspólników nr (...)z dnia 17.10.2011r. w sprawie wniesienia dopłat przez wspólników. (dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi wraz z uzasadnieniem k. 155-160) Dodatkowo Sąd Okręgowy ustalił: Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie II CSK 346/15 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15 grudnia 2014r., sygn. akt I ACa 1417/14. (dowód: odpis postanowienia z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie II CSK 346/15 k. 687) Powyższy zmienione i uzupełniające ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o powołane wyżej dowody, na które składały się wyłącznie dokumenty urzędowe. Dokumenty te Sąd uznał za wiarygodną podstawę ustaleń, ich autentyczność nie była kwestionowana w toku procesu. Sąd Okręgowy oddalił wniosek dowodowy powódki o dopuszczenie dowodu z zawiadomienia SO w Płocku o posiedzeniu w dniu 13.04.2016r. w sprawie IV P 10/15 na okoliczność początkowej fazy tego postępowania uznając, że dowód ten nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie stosujemy przepisy kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu przed zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 16 września 2011r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011r., nr 233, poz.1381, art. 9 ustęp 1 ustawy). U podstaw konstrukcji apelacji leży pojęcie gravamen, oznaczające, że strona, niezadowolona z rozstrzygnięcia sądu I instancji, pokrzywdzona tym rozstrzygnięciem, może zwrócić się do sądu odwoławczego o kontrolę rozstrzygnięcia wydanego przez sąd I instancji. We współczesnym orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje stanowisko traktujące gravamen jako dodatkową przesłankę formalną środka zaskarżenia, którego brak uzasadnia odrzucenie środka zaskarżenia z powodu jego niedopuszczalności (np. postanowienia z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 166 oraz z dnia 6 marca 2007 r., II PZ 83/06, OSNP 2008, nr 9 - 10, poz. 136, opubl. Legalis). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pokrzywdzenie orzeczeniem polega na całkowitym, bądź na częściowym nieuwzględnieniu żądań (obrony) i uwidacznia się przez porównanie twierdzeń skarżącego o przysługujących mu prawach z rozstrzygnięciem o tych prawach zawartym w orzeczeniu. Pokrzywdzenie orzeczeniem warunkuje istnienie interesu prawnego w jego zaskarżeniu. Innymi słowy, skarżącemu, który nie wykazał pokrzywdzenia orzeczeniem, można zarzucić brak interesu prawnego w kwestionowaniu orzeczenia w celu uzyskania jego uchylenia albo zmiany. Według „poszerzonej” definicji gravamen, pokrzywdzenie orzeczeniem istnieje nie tylko wtedy, gdy zachodzi różnica między tym, czego strona wcześniej żądała, a rozstrzygnięciem, ale także wtedy, gdy orzeczenie jest zgodne z żądaniem strony, jednak nie zapewnia jej wszystkich możliwych korzyści prawnych. Pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia, chyba że interes publiczny wymaga merytorycznego rozpoznania tego środka (stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów, zasada prawna, z 15.05.2014r., III CZP 88/13, opubl.: Biuletyn SN rok 2014, nr 5). W punktach III, IV Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w stosunku do pozwanego A. M., w punkcie V sąd oddalił wniosek powódki o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej, w tym zakresie pozwana B. M. nie ma interesu zaskarżenia wyroku. W punktach I, II Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w stosunku do pozwanej B. M., w punkcie V sąd oddalił wniosek powódki o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej, w tym zakresie pozwany A. M. nie ma interesu zaskarżenia wyroku. W ocenie Sądu Okręgowego, chybiony jest zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 214 § l k.p.c. w zw. z art. 214
poprzez przyjęcie, iż przedstawiona do potrącenia przez pozwanych wierzytelność nie mogła podlegać potrąceniu, gdyż nie została wykazana dokumentem. Zgodnie z art.
do potrącenia w toku postępowania mogą być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami. Przepis art.
k.p.c., mający zastosowanie w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych, analogicznie jak przepis art. 493 § 3 k.p.c. w postępowaniu nakazowym, wprowadzał ograniczenia dowodowe w zakresie wykazywania istnienia wierzytelności przedstawionych do potrącenia w toku postępowania gospodarczego. W sytuacji, gdy pozwanemu przysługuje wobec powoda roszczenie, które nie jest udowodnione dokumentami, to powinien on wystąpić z odrębnym procesem. Charakter kserokopii był wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 29 marca 1994 r., III CZP 37/94, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że niepoświadczona podpisem strony kserokopia nie jest dokumentem. Podobnie jak odpis, kserokopia może być jednak uznana za dokument stanowiący dowód istnienia oryginału i dlatego podlegający podwójnej ocenie. Raz, jako dokument prywatny, mający stanowić źródło wiadomości o istnieniu oryginalnego dokumentu, a drugi raz, jako dokument prywatny mający stanowić źródło wiadomości o faktach. W postępowaniu opartym na dokumencie prywatnym źródłem wiadomości jest, zgodnie z art. 245 k.p.c., zawarte w nim i podpisane oświadczenie, stąd dla uznania kserokopii za dokument prywatny, świadczący o istnieniu oryginału o odwzorowanej w niej treści, niezbędne jest oświadczenie o istnieniu dokumentu o treści i formie odwzorowanej kserokopią. Takim oświadczeniem jest umieszczone na kserokopii i zaopatrzone podpisem poświadczenie zgodności kserokopii z oryginałem. Dopiero wtedy można uznać kserokopię za dokument prywatny świadczący o istnieniu oryginału o treści i formie w niej odwzorowanej. Natomiast bez wspomnianego poświadczenia kserokopia nie może być uznana za dokument (zob. OSNCP 1994, nr 11, poz. 206). Stanowisku temu Sąd Najwyższy dał wyraz również w późniejszych orzeczeniach, w tym w postanowieniach z dnia 27 sierpnia 1998 r., III CZ 107/98 (OSNC 1999, nr 3, poz. 52) i z dnia 18 października 2002 r., V CKN 1830/00 (OSNC 2004, nr 1, poz. 9) oraz w wyroku z dnia 6 listopada 2002 r., I CKN 1280/00 (niepubl.). Również w nauce prawa przyjmuje się, że niepoświadczona kserokopia nie jest dokumentem. Jeżeli zaś pismo nie może być uznane za dokument, nie może być ono też podstawą do prowadzenia dowodu w trybie art. 308 k.p.c. Odmienne ujęcie tego zagadnienia prowadziłoby do obejścia przepisów o dowodzie z dokumentu. Wymienione w art. 308 k.p.c. środki dowodowe ustawodawca zaliczył do „przyrządów utrwalających albo przenoszących obrazy lub dźwięki". Oznacza to, że środki te, w tym także fotokopie, mają przedstawiać rzeczywistość poprzez zawarte w nich obrazy lub dźwięki, a nie przez opisy wyrażane pismem (zob. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., I CKN 1280/00, LEX nr 78358, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2010 r. I ACa 831/10 LEX nr 898656). Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. rozpoznając zarzut potrącenia należy ocenić, czy dwie osoby są względem siebie wierzycielami, a wierzytelności są tożsame rodzajowo (pieniężne lub rzeczy oznaczone tylko co do gatunku) oraz mają przymiot wymagalności i mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem. Ocenę tę należy dokonywać na dzień złożenia oświadczenia o potrąceniu i jego doręczenia. W przypadku spełnienia przesłanek potrącenia oświadczenie złożone przez jedną ze stron wywołuje skutki prawne w chwilą jego złożenia, a zgodnie z art. 499 zd. drugie k.c. oświadczenie to ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Potrącenie jest jednostronną czynnością prawną i na mocy art. 499 zd. pierwsze k.c. dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Obowiązek udowodnienia roszczenia zgłoszonego do potrącenia obciąża zgłaszającego na ogólnych zasadach (art. 6 k.c.), zatem samo zgłoszenie w formie zarzutu procesowego nie oznacza jeszcze, że nastąpiły materialnoprawne skutki określone w art. 498 i 499 k.c. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2010 r., V CSK 43/10 LEX nr 677907). Pozwani nie tylko nie udowodnili roszczeń zgłoszonego do potrącenia dokumentami, ale również nie udowodnili, że te wierzytelności im przysługują. Faktycznie Sąd Rejonowy błędnie wskazał przepis art. 21 ust 3 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym. Z uzasadnienia jednoznacznie wynika, że Sądowi w rzeczywistości chodziło o przepis art. 12 ust. 3. ustawy o lekarzu sądowym, który stanowi, że jeżeli stan zdrowia uczestnika postępowania uniemożliwia stawienie się na badanie, lekarz sądowy przeprowadza badanie i wydaje zaświadczenie w miejscu pobytu tej osoby. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 370 k.p.c. w związku z art. 373 k.p.c. odrzucił apelację pozwanych w części (punkt 1 i 2 wyroku), a na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację w pozostałej części. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Wynagrodzenie pełnomocnika powódki będącego adwokatem zostało określone zgodnie z § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 5, § 13 ust. 1 punkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 461 ze zm.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) .
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.