Sygn. akt VI RCa 112/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta Biernat-Kalinowska (spr.) Sędziowie: SO Waldemar Pałka SO Aneta Szwedowska protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Greifenberg-Krupa po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 roku w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa M. W. przeciwko małoletnim M. W. i G. W. reprezentowanym przez matkę I. K. o obniżenie alimentów na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 6 kwietnia 2016 roku sygn. akt III RC 1099/15 I. apelację oddala; II. nie obciąża powoda kosztami procesu za instancję odwoławczą. Sygn. akt: VIRCa 112/16 UZASADNIENIE Powód M. W. wniósł o obniżenie alimentów zasądzonych na rzecz małoletnich M. W. i G. W. wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt III RC 1060/13 w kwocie 500 zł miesięcznie na rzecz małoletniego M. W. do kwoty po 250 zł miesięcznie oraz z kwoty po 400 zł miesięcznie na rzecz małoletniej G. W. do kwoty po 200 zł miesięcznie. W uzasadnieniu podał, że od października 2015 r. podjął zatrudnienie na stanowisku kierowcy, z której otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1530 zł netto miesięcznie. Dodatkowo zatrudnienie na stanowisku kierowcy uniemożliwia mu podejmowanie jakichkolwiek dodatkowych prac, które pozwoliłyby na zwiększenie dochodów. Podniósł, że posiada także zobowiązanie alimentacyjne wobec córki z innego związku. Ciążące zobowiązania alimentacyjne wynoszą łącznie 1300 zł miesięcznie. Kwota jaka mu pozostaje wynosi 230 zł. Podał również, że nie posiada żadnych oszczędności oraz nie może liczyć na wsparcie osób trzecich. Przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych I. K. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości. Uzasadniając swoje stanowisko podała, że przed wydaniem ostatniego wyroku alimentacyjnego powód nigdzie nie był zatrudniony i jak sam twierdził pozostawał na utrzymaniu matki, czemu przeczył jego styl życia. Powód w nikłym stopniu uczestniczy w życiu dzieci. Jego kontakty z dziećmi ograniczają się do ich przywiezienia albo odwiezienia. Nie spędza z dziećmi czasu wolnego. Poza alimentami w żaden inny sposób nie przyczynia się do ich utrzymania. Podniosła nadto, że w porównaniu z wyrokiem z 2014 r. potrzeby małoletnich nie zmalały, a wręcz przeciwnie wzrosły, co jest związane z ich naturalnym rozwojem oraz nauką w szkole sportowej. Matka pozwanych podkreśliła, że powód z wykształcenia jest nauczycielem w-f, dodatkowo posiada ukończone studia podyplomowe z zakresu obrotu nieruchomościami. Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r. w sprawie VI RCa 112/16 oddalił powództwo w całości. Sąd ten ustalił, że alimenty na rzecz małoletnich M. W. w wysokości po 500 zł miesięcznie oraz G. W. w kwocie po 400 zł miesięcznie zostały zasądzone od powoda M. W. wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie III RC 1060/13. M. W. w tym czasie pozostawał bez pracy. Koszty jego utrzymania ponosiła matka. Małoletni M. W. miał wówczas (...) lat i uczęszczał do (...) klasy Zespołu Szkół (...) w O.. Na terenie szkoły korzystał ze stołówki, co generowało koszt w wysokości około 60 zł miesięcznie. Uczęszczał na obowiązkowe zajęcia z teakwondo, których miesięczny koszt wynosił 80 zł, a także na zajęcia piłki nożnej, których koszt wynosił 100 zł miesięcznie oraz na basen, za który matka uiszczała 35 zł miesięcznie. Koszt zakupu książek oraz przyborów do szkoły określany był na kwotę około 250 zł. Małoletnia G. W. miała wówczas niespełna (...) lat i za zgodą pozwanego uczęszczała do Niepublicznego Przedszkola (...) w O.. Czesne za przedszkole wynosiło 480 zł oraz 140 zł za wyżywienie miesięcznie. Dwa razy w tygodniu uczęszczała na gimnastykę ogólnorozwojową, których miesięczny koszt wynosił 110 zł, oraz tańce, których koszt wynosił 100 zł miesięcznie, a także na basen, gdzie karnet kosztował 35 zł miesięcznie. Małoletnia często chorowała, w związku z czym matka pokrywała koszty leków w wysokości 100 zł oraz musiała korzystać z pomocy płatnej opiekunki do dzieci. Matka pozwanych I. K. była zatrudniona na stanowisku przedstawiciela aptecznego w (...) Sp. z o.o.; z tego tytułu otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 3684,88 zł netto miesięcznie oraz otrzymywała premie, które jednak nie stanowią stałego elementu wynagrodzenia. Od października 2015 r. M. W. podjął zatrudnienie na stanowisku kierowcy w (...). Z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2100 zł brutto miesięcznie. Jest to formalnie jedyny dochód powoda. Obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, gdyż uległ wypadkowi w miejscu pracy. M. W. z wykształcenia jest nauczycielem w-f oraz ukończył podyplomowe studia z zakresu obrotu nieruchomościami. Nie rozważa podjęcia zatrudnienia w szkole, jak również w branży związanej z nieruchomościami. W 2013 r. powód sprzedał lokal użytkowy, który wynajmował za kwotę ok. 1500 zł miesięcznie, a uzyskaną ze sprzedaży kwotę 180.000 przeznaczył w większości ( 116.000 zł) na spłatę zasądzonego wyrokiem sądu świadczenia za wyrządzoną szkodę. W 2013 r. sprzedał również samochód V. (...) za ok. 40.000 złotych. Powód posiada własne mieszkanie, w którym sam zamieszkuje i z tego tytułu ponosi stałe koszty w wysokości: czynsz 300 zł, energia elektryczna 150 zł, opłata za gaz 100 zł. Na powodzie ciąży także obowiązek alimentacyjny względem małoletniej córki Z. W. w wysokości 400 zł. Powód był właścicielem niezabudowanej działki rekreacyjnej nad jeziorem D., którą w dniu 15 grudnia 2015 r. przekazał umową darowizny matce. Wartość darowizny została określona na 50.000 zł. Powód nie jest właścicielem żadnego samochodu, ale w razie potrzeby korzysta z samochodów użyczanych przez znajomych. Z tego tytułu ponosi koszty paliwa w wysokości 200 zł miesięcznie. Powód korzysta z siłowni i basenu, w ramach posiadanej karty (...). M. W. ma obecnie (...) lat. Jest uczniem (...) klasy szkoły podstawowej o profilu (...). W szkole korzysta z obiadów, których miesięczny koszt wynosi 60 zł. M. ma trudności w nauce języka polskiego oraz matematyki, w związku z czym musi korzystać z korepetycji, w zależności od potrzeb raz bądź dwa razy w tygodniu. Koszt jednej godziny zajęć wynosi 45 zł. Z uwagi na stwierdzony u małoletniego zespół napięcia mięśniowego, musi on chodzić dwa razy w tygodniu na rehabilitację. Godzina rehabilitacji kosztuje 60 zł. Małoletni nadal trenuje taekwondo. Koszt zajęć wynosi 75 zł miesięcznie. W związku z treningami wymaga odpowiedniej diety, zakupu stroju. Małoletni systematycznie zdaje egzaminy na kolejny pas. Opłata za dwukrotny egzamin wynosi 200 zł. Dodatkowo, w związku z ukończeniem przez M. (...) roku życia, będzie on raz na 3 miesiące brał udział w zawodach sportowych. Opłata za zawody obejmująca transport oraz wyżywienie wynosi 150 zł. Przed każdymi zawodami małoletni musi przejść płatne badanie lekarskie za 50 zł. Małoletni chce także uczestniczyć w zimowym oraz letnim obozie sportowym, których koszt wynosi odpowiednio 300 zł oraz 1500 zł. G. W. ma obecnie niespełna (...) lat. Rozpoczęła naukę w (...) klasie szkoły podstawowej o profilu (...). W szkole korzysta z obiadów, co także jak w przypadku jej brata generuje koszt w wysokości 60 zł miesięcznie. Małoletnia również trenuje taekwondo. Ponoszone koszty są takie same jak w przypadku małoletniego M. W., jednak z uwagi na wiek G. nie ponosi kosztów związanych z wyjazdami na zawody sportowe. Małoletnia cierpi na atopowe zapalenie skóry, w związku z czym miesięczny koszt zakupu maści i kremów wynosi 100 zł. Kontakt powoda z dziećmi jest ograniczony. Powód zabiera czasami dzieci na dwie-trzy godziny, przyjeżdża do szkoły i na basen do córki; nie zorganizował dzieciom wypoczynku letniego i podczas ferii zimowych, nie wykazuje inicjatywy w kwestii częstszych i dłuższych spotkań z dziećmi. W zwiększonym zakresie zaczął się spotykać z małoletnimi po wniesieniu powództwa w niniejszej sprawie. I. K. nadal pracuje jako przedstawiciel apteczny w (...) Sp. z o.o. Z tego tytułu osiąga wynagrodzenie w wysokości 3.828,05 zł miesięcznie. Dodatkowo otrzymuje premie sprzedażowe, które jednak nie stanowią stałego elementu wynagrodzenia. Z reguły otrzymuje premie dwa razy w roku. I. K. wraz z małoletnimi dziećmi zamieszkuje w mieszkaniu, które stanowi jej własność, na zakup którego zaciągnęła kredyt hipoteczny we frankach szwajcarskich. W związku z tym dokonuje spłat comiesięcznych rat w wysokości 600 zł. Ponosi także koszty związane z jego utrzymaniem, na które składają się: czynsz - 330 zł, energia - 200 zł, gaz - 400 zł, telewizja i internet - 95 zł. W oparciu o powyższe Sąd uznał powództwo o obniżenie alimentów za niezasadne. W ocenie Sądu powód, choć podjął zatrudnienie, nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości uzyskiwania wyższych dochodów. Z wykształcenia powód jest nauczycielem w-f oraz posiada ukończone studia podyplomowe z zakresu obrotu nieruchomościami, jednak nie podejmuje prób znalezienia zatrudnienia zgodnie z posiadanym wykształceniem i doświadczeniem. Powód przez wiele lat prowadził dobrze prosperująca działalność gospodarczą związaną z obrotem nieruchomościami. Na skutek własnych działań sprzedać musiał nieruchomość lokalową, która przynosiła regularne dochody, oraz samochód. Nadal jednak miał środki nie tylko na opłacanie alimentów na pozwanych, ale także na własne utrzymanie. Obecnie nie podejmuje formalnie także żadnych starań w celu podjęcia choćby dodatkowego zarobkowania poprzez zlecenia czy prace dorywcze, gdyż -jak podnosi - wynika to ze zmianowego charakteru obecnie wykonywanej pracy. Mimo to powód znajduje czas na regularne korzystanie z siłowni oraz basenu i to nawet w czasie zwolnienia lekarskiego z pracy. Ma środki na utrzymanie użyczanych mu samochodów, na co przeznacza 200 zł miesięcznie. Co więcej, tuż po wniesieniu pozwu w niniejszej sprawie, darował nieruchomość gruntową swojej matce. Wyjaśnienia powoda w tej kwestii są niewiarygodne. Matka powoda na stałe mieszka w N. i - jak twierdzi sam powód - pomaga mu finansowo. W świetle wyjaśnień M. W. o swojej trudnej sytuacji materialnej darowizna na rzecz matki nieruchomości o wymiernej wartości jest nieracjonalna, dokonana została bez ważnego powodu. M. W. po wytoczeniu powództwa nie tylko zaczął płacić niższe alimenty (a przecież wcześniej, nie mając zatrudnienia płacił wyższe), ale także dokonując bez ważnego powodu darowizny na rzecz matki wyzbył się części swojego majątku. Ponadto powód w żadnej mierze nie wykazał zaistnienia zmniejszenia potrzeb bytowych małoletnich pozwanych, które to okoliczności mogłyby stanowić przyczynę obniżenia kosztów ich utrzymania i w konsekwencji zmiany alimentów. Z uwagi na kontynuację nauki przez małoletniego M. oraz rozpoczęcie nauki w szkole przez małoletnią G., a także ich intensywny rozwój sportowy, koszty ich utrzymania obecnie są znaczne, choć w ocenie Sądu nie takie, jak wskazywała matka w przedłożonym zestawieniu. Od daty wyroku w sprawie III RC 1060/13 do daty wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie upłynął okres niespełna dwóch lat. W tym czasie potrzeby małoletnich powodów, w ocenie Sądu, nie zmniejszyły się, a w świetle wyjaśnień przesłuchanych stron nie można przyjąć, że dzieci pozostają pod bezpośrednią pieczą powoda często i regularnie i w tym czasie spoczywa na nim obowiązek zaspokajania ich materialnych potrzeb. Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, że okoliczności zmiany stosunków nie zostały wykazane w takim stopniu, który uzasadniałby zmianę obowiązku alimentacyjnego. Utrzymanie dotychczasowej wysokości alimentów jest adekwatne zarówno do uzasadnionych potrzeb małoletnich jak i możliwości zarobkowych powoda, także po uwzględnieniu jego obowiązku alimentacyjnego na drugą córkę. Apelację od powyższego wyroku złożył powód. Zaskarżył orzeczenie w całości. Orzeczeniu zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 136 k.r.o. poprzez zastosowanie go w ramach przedmiotowej sprawy, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do sprawy gdzie przedmiotem jest dochodzenie świadczeń alimentacyjnych i brak jest jednocześnie przepisu upoważniającego do stosowania analogii do spraw o obniżenie świadczenia alimentacyjnego; 2. obrazę przepisów prawa procesowego, która mogła mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegająca na naruszeniu:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.