Sygn. akt XVII AmE 175/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta de Heij - Kaplińska Protokolant: Maciej Gembarzewski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o nałożenie kary pieniężnej na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 13 września 2011 roku Nr (...) (...) (...)
(2)/ (...), k. 10-12 akt admin.). Pismem z dnia 18 lutego 2009 r. Spółka (...) wystąpiła do Prezesa URE z wnioskiem o wstrzymanie ww. 30 – dniowego terminu, do czasu uzyskania odpowiedzi z Ministerstwa Gospodarki w sprawie interpretacji przepisów rozporządzenia z dnia 21 listopada 2005 r. (dowód: pismo (...) Sp. z o.o., k. 14 akt admin.). Pismem z dnia 26 sierpnia 2009 r. Prezes URE zawiadomił koncesjonariusza (...) sp. z o.o. o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia mu kary pieniężnej w związku z ujawnieniem okoliczności wskazujących na możliwość zaistnienia naruszenia warunku 2.1.1. udzielonej Spółce koncesji na obrót paliwami ciekłymi. (dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania, k. 23-26 akt admin.). Pismem z dnia 15 września 2009 r. pełnomocnik Spółki (...) wystąpił o zwieszenie postępowania ws. wymierzenia koncesjonariuszowi kary pieniężnej do czasu zakończenia postępowania w sprawie usunięcia stanu faktycznego niezgodnego z warunkami określonymi w koncesji. (dowód: pismo pełnomocnika (...) Sp. z o.o., k. 33-34 akt admin.). Postanowieniem z dnia 19 maca 2010 r., po rozpatrzeniu ww. wniosku Spółki z dnia 15 września 2009 r., Prezes URE odmówił zawieszenia postępowania. (dowód: postanowienie (...) (...) (...), k. 5761 akt admin.). Zażalenie Spółki (...) na powyższe postanowienie zostało oddalone przez (...) postanowieniem z dnia 3 listopada 2010 r. (dowód: postanowienie ws. o sygn. akt XVII Amz 16/10/E, k. 85 akt admin.). W dniu 27 listopada 2009 r. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w P. przeprowadziła czynności kontrolno-rozpoznawcze na stacji paliw w P. przy ul. (...). W trakcie kontroli ustalono, m.in. że na terenie stacji wyłączony został handel paliwami płynnymi (brak dystrybutorów), prowadzona jest sprzedaż paliwa gazowego propan-butan ze zbiornika naziemnego o pojemności 4,85 m 3, butli 11 kg z gazem propan-butan oraz oleju opałowego w 63 pojemnikach po 20 l każdy. (dowód: pismo Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w P., k. 55-55 verte akt admin.). W piśmie z dnia 14 maja 2010 r. Spółka (...) poinformowała, że stacja kontenerowa położona w P. przy ul. (...) nie jest użytkowana w rozumieniu przepisów udzielonej koncesji. (dowód: pismo Spółki (...), k. 76). W dniu 1 marca 2011 r. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w P. ponownie przeprowadziła czynności kontrolno-rozpoznawcze na stacji paliw w P. przy ul. (...) stwierdzając, że na terenie stacji wyłączony został handel paliwami płynnymi (brak dystrybutorów), prowadzona jest sprzedaż paliwa gazowego propan-butan ze zbiornika naziemnego o pojemności 4,85 m 3, butli 11 kg z gazem propan-butan oraz oleju opałowego w 63 pojemnikach po 20 l każdy. (dowód: pismo Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w P., k. 99-99 verte akt admin.). W 2009 r. koncesjonariusz odnotował przychody netto z działalności gospodarczej w wysokości 129.458 tys. zł, w tym zysk brutto z tej działalności w wysokości 2.438 zł. Natomiast w 2010 r. Spółka (...) odnotowała przychody z działalności gospodarczej ogółem w wysokości (...) zł, w tym przychody z działalności koncesjonowanej w wysokości(...)zł. Zysk netto z działalności gospodarczej ogółem wyniósł w 2010 r. (...) zł. (dowód: Sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe, k. 66-70 akt admin.; Rachunek zysków i strat, k. 109-112 akt admin.; oświadczenie o przychodach z działalności koncesjonowanej za 2010r., k. 108 akt admin.). Pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. Prezes URE zawiadomił Spółkę (...) o zakończeniu postępowania dowodowego, wydając następnie 13 września 2011 r. zaskarżoną decyzję. (dowód: zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego, k. 115-116 akt admin, decyzja (...) (...) (...), k. 122 akt admin.). Powyżej opisany stan faktyczny został ustalony przez Sąd w oparciu o ww. dowody, których wiarygodność i moc dowodowa nie budziły zastrzeżeń. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie, albowiem sekwencja stanu faktycznego przemawia w ocenie Sądu za zastosowaniem art. 56 ust. 6a Pe. Bezsporne jest wybudowanie stacji paliw w P. przy ul. (...) na podstawie decyzji nr (...) z dnia 3 marca 1992 r., mocą której Kierownik Urzędu Rejonowego w P. udzielił pozwolenia na budowę kontenerowej stacji paliw na działce opisanej powyżej. Bezsporna jest również okoliczność, że decyzją z dnia 9 lutego 2005 r. o nr (...) Prezes URE udzielił (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. koncesji na obrót paliwami ciekłymi na okres od 15 lutego 2005 r. do 15 lutego 2015 r. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że Prezes URE na podstawie art. 61 §1 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 pkt 4 Pe wszczął postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia przedsiębiorcy (...) Sp. z o.o. koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami ciekłymi na wniosek tej spółki z dnia 29 października 2004 r. W trakcie postępowania administracyjnego stwierdzono, że (...) spełnia warunki określone w art. 33 ust. 1 pkt 1-4 Pe oraz że nie zachodzą wobec niego okoliczności określone w art. 33 ust. 3 pkt 1-3 tej ustawy. Udzielenie koncesji podlega regulacji w pierwszej kolejności ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2010.220.1447 j.t.). Ustawodawca wskazał w niej okoliczności, których wystąpienie może spowodować odmowę wydania koncesji, ograniczenie jej zakresu lub odmowę zmiany koncesji. Są to następujące przesłanki: 1) przedsiębiorca nie spełnia warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją, określonych w ustawie lub szczególnych warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją; 2) ze względu na zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa lub obywateli; 3) jeżeli w wyniku przeprowadzonego przetargu (na podstawie art. 52 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) udzielono koncesji innemu przedsiębiorcy lub przedsiębiorcom; 4) w przypadkach określonych w odrębnych przepisach. Organ koncesyjny może odmówić udzielenia koncesji lub ograniczyć jej zakres także w przypadkach określonych w odrębnych przepisach. Odrębne przepisy regulujące określony rodzaj działalności gospodarczej koncesjonowanej mogą zatem zawierać przesłanki, których wystąpienie bądź stwarza organowi koncesyjnemu możliwość odmowy wydania lub ograniczenia koncesji, bądź też obliguje do odmowy wydania lub ograniczenia koncesji w stosunku do wniosku. Należy wskazać, że z przeglądu treści odrębnych przepisów, które określają przesłanki odmowy udzielenia koncesji lub ograniczenia jej w stosunku do wniosku, wynika, iż takie przepisy stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przepis art. 35 ust. 3 Pe wskazuje, iż Prezes URE odmawia udzielenia koncesji, gdy wnioskodawca nie spełnia wymaganych przepisami prawa warunków. Regulacjami, które wyznaczają katalog warunków niezbędnych do udzielenia koncesji są: art. 33 ust. 1 Pe (przesłanki pozytywne udzielenia koncesji), art. 33 ust. 2 Pe (przesłanki negatywne udzielenia koncesji) i art. 35 ust. 1 Pe (treść wniosku o udzielenie koncesji). W przedmiotowej sprawie skoro Prezes URE wydał 9 lutego 2005 r. koncesję to tym samym uprawnione jest stwierdzenie, że w ocenie organu wnioskodawca spełniał wymagane przepisami prawa warunki, m.in. miał możliwości techniczne gwarantujące prawidłowe wykonywanie działalności (art. 33 ust. 1 pkt 3 Pe). Koncesjonariusz miał pełne prawo do uznania, że posiadana przez niego infrastruktura spełnia wymagane normy. W dacie wydania koncesji obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 98, poz. 1067), które w §1 wskazywało zakres regulacji. Zgodnie z §2 rozporządzenia definiującym użyte pojęcia przez: (
- i)stację paliw płynnych, zwaną dalej „stacją paliw” - rozumie się przez to zespół obiektów budowlanych stałych lub tymczasowych, przeznaczonych do magazynowania i dystrybucji silnikowych paliw płynnych, olejów i smarów oraz gazu płynnego, (
- ii)stałą stacji paliw - rozumie się przez to zespół obiektów budowlanych, w którego skład mogą wchodzić: budynek, podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych, podziemne lub naziemne zbiorniki gazu płynnego, odmierzacze paliw, instalacje technologiczne, wodnokanalizacyjne i energetyczne, urządzenia do wydawania gazu płynnego, podjazdy i zadaszenia oraz inne urządzenia usługowe, ( (...)) tymczasową stację paliw, zwaną dalej „stacją kontenerową” - rozumie się przez to zbiorniki i urządzenia do wydawania paliw umieszczone naziemnie na konstrukcji umożliwiającej jej przemieszczanie, (
- iv)stacji gazu płynnego rozumie się przez to urządzenia do magazynowania i dystrybucji gazu płynnego poza stacjami paliw płynnych jako samodzielne obiekty budowlane. Przepisy przejściowe rozporządzenia w § 236 wskazywały, że: 1. Stacje kontenerowe oraz stacje gazu płynnego powinny być dostosowane do warunków technicznych dla stałych stacji paliw w terminie do dnia 16 stycznia 2003 r., z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy stacji kontenerowych paliw wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa lub ustawianych w celu realizacji inwestycji. 3. Wymagania w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w stacjach paliw oraz stacjach gazu płynnego istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia mogą być spełnione w inny sposób niż określony w rozporządzeniu, w uzgodnieniu z właściwą terenowo komendą wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej. Powyższy przepis przejściowy uległ zmianie rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2002 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 8 stycznia 2003 r.) poprzez nadanie ust. 1 brzmienia „ Stacje gazu płynnego powinny spełniać warunki techniczne jak dla stałych stacji paliw”. Rozporządzenie zmieniające weszło w życie z dniem 16 stycznia 2003 r. W dniu 1 stycznia 2006 roku weszło w życie kolejne rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. z 2005 r. Nr 243, poz. 2063), w myśl którego: (
- i)stacja paliw płynnych - obiekt budowlany, w skład którego mogą wchodzić: budynek, podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych, podziemne lub nadziemne zbiorniki gazu płynnego, odmierzacze paliw płynnych i gazu płynnego, instalacje technologiczne, w tym urządzenia do magazynowania i załadunku paliw płynnych oraz gazu płynnego, instalacje wodno-kanalizacyjne i energetyczne, podjazdy i zadaszenia oraz inne urządzenia usługowe i pomieszczenia pomocnicze; (
- ii)samodzielna stacja gazu płynnego - obiekt budowlany, usytuowany poza stacją paliw płynnych, w skład którego mogą wchodzić: budynek, podziemne lub nadziemne zbiorniki gazu płynnego, odmierzacze gazu płynnego, instalacje technologiczne, w tym urządzenia do magazynowania gazu płynnego, instalacje wodno-kanalizacyjne i energetyczne, podjazdy i zadaszenia oraz inne pomieszczenia pomocnicze; ( (...)) stacja kontenerowa - zbiorniki i urządzenia do tymczasowego wydawania paliw płynnych, o konstrukcji umożliwiającej jej przemieszczanie. Z powyższego przeglądu przepisów, wydanych co istotne na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.), wynika, że warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane rozumiane jako (
- i)budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, (
- ii)budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, ( (...)) obiekt małej architektury, są przedmiotem badania na etapie udzielenia koncesji, bowiem na gruncie Prawa energetycznego świadczą one o możliwościach technicznych gwarantujących prawidłowe wykonywanie działalności. Wydając koncesję 9 lutego 2005 r. Prezes URE zaakceptował stan stacji paliw w P.. Nie sposób zgodzić się z argumentacją Prezesa URE, że nie znajduje potwierdzenia w toku postępowania dotyczącego udzielenia spółce koncesji fakt prawidłowej weryfikacji stacji. Z odpowiedzi na odwołanie wynika, że Prezes URE poprzestał na informacji, że (...) posiada własną sieć stacji gazowych, własne cysterny do przewozu gazu płynnego oraz cysternę do przewozu oleju napędowego, oleju opałowego i benzyn silnikowych i planuje uruchomić własną stację paliw „pod koniec roku”. Ze słownika rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. zawartego w §2 wynika, że czym innym jest stacja paliw płynnych, zwana "stacją paliw", czym innym jest stała stacja paliw i wreszcie czym innym jest stacja gazu płynnego i tymczasowa stacja paliw, zwana „stacją kontenerową”. Oświadczenie (...) dotyczyło stacji gazowych i stacji paliw. Wobec różnorodności stacji paliw organ poprzestał na oświadczeniu o zamiarze uruchomienia stacji paliw bez sprawdzenia, jaka to stacja (stała czy kontenerowa) i czy są zachowane warunki do jej uruchomienia. Jeżeli wydając decyzję nakładającą karę organ kwalifikował stację jako kontenerową, to w dacie wydania koncesji nie poczynił prawidłowych ustaleń dla oceny możliwości technicznych prowadzonej działalności koncesjonowanej oraz oceny bezpieczeństwa państwa lub obywateli w aspekcie art. 56 ust.1 pkt. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w związku z art. 100, 103 i 236 rozporządzenia z 20 września 2000 r. Zdaniem Sądu powyższe działanie organu przyczyniło się do przeświadczenia (...) o zgodności prowadzonej działalności z warunkami udzielonej koncesji (pisma kierowane do Ministerstwa Gospodarki, k. 15 akt admin., k. 29 akt admin.). W konsekwencji nie ma uzasadnionych podstaw do przypisania przedsiębiorcy pełnej odpowiedzialności za naruszenie warunków koncesji a przez co szkodliwość czynu staje się znikoma. Przedsiębiorca prowadząc sprzedaż z kontenerowej stacji paliw nie doprowadził do zagrożenia bezpieczeństwa energetycznego, zniszczenia środowiska i innych celów ustawy ujętych w przepisie art. 1 ust. 2 Pe. Termin „społeczna szkodliwość czynu” nie został niezdefiniowany w normach prawa energetycznego. Ma ono charakter zbiorczy i w jego skład wchodzą różnorodne elementy, ustalane każdorazowo w konkretnym postępowaniu prowadzonym przez Prezesa URE w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Generalna zasada wymierzenia kary podlega złagodzeniu w tych konkretnych przypadkach, dla których obiektywna ocena da wynik znikomości stopnia społecznej szkodliwości czynu. W niniejszej sprawie odwołujący zaprzestał naruszeń (początek 2009 r., k. 74, 78, 88, 91, 99 akt admin.), co przy znikomym stopniu szkodliwości czynu wprowadza możliwość odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 56 ust. 6a Pe. Kierując się podaną argumentacją Sąd zmienił decyzję w pkt II na podstawie art. 479 53 § 2 k.p.c. Uznając Prezesa URE za przegrywającego sprawę stosownie do przepisu art. 98 k.p.c. zaliczono do niezbędnych kosztów procesu strony poniesione przez nią koszty sądowe w postaci opłaty stałej w wysokości 100,00 zł. SSO Jolanta de Heij-Kaplińska