← Polska

I C 1410/15

Sygn. akt I C 1410/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ZAOCZNY w stosunku do pozwanych S (...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w Z. i P. K. Dnia 11 maja 2016 r. Sąd Okręgow

§ 1

i 2 k.c., o tyle obowiązek zamieszczenia podpisu wystawcy weksla nie wskazuje na konieczność równie precyzyjnego określenia wystawcy weksla będącego osobą prawną, a więc z uwzględnieniem w tym dokumencie wszystkich, określonych w art.

§ 2-4 k.c., niezbędnych elementów jego firmy.

Nie oznacza to jednak, że brak wszystkich elementów nazwy firmy osoby prawnej jest prawidłowe skutkuje nieważnością weksla wystawionego w imieniu osoby prawnej o ile ze złożonego podpisu lub innego oznaczenia wynika, że został on wystawiony w imieniu bliżej nieokreślonej osoby prawnej. Podpis wystawcy weksla będącego osobą prawną wymaga takiego jej oznaczenia, aby możliwe było dokonanie oceny, że osoba prawna wystawiła weksel z zachowaniem przewidzianych dla niej reguł reprezentacji. Konkretyzacja więc nazwy bądź formy prawnej osoby prawnej, będącej wystawcą weksla, jako obligatoryjnego elementu jej firmy (art.

§ 2

k.c.), jest niezbędna, Sposób spełnienia tego celu w zakresie jej formy organizacyjnoprawnej nie musi się realizować wyłącznie bezpośrednio w brzmieniu tekstu weksla. W wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 lutego 2005 r. wydanym w sprawie I ACa 1554/04 Sąd ten wskazał, że podmioty niebędące osobami fizycznymi powinny posługiwać się w obrocie wekslowym nazwą (firmą) w takim brzmieniu, w jakim została ujawniona w rejestrze. Użycie skrótu, który może wprowadzać wątpliwości co do osoby remitenta w obrocie wekslowym, czyni weksel nieważnym. Oznaczenie zatem wystawcy na wekslu przy użyciu skróconej nazwy firmy osoby prawnej bądź skróconej jej formy organizacyjnoprawnej należy uznać za dopuszczalne. W uchwale z dnia 10 października 2013 r., wydanej w sprawie III CZP 54/13 Sąd Najwyższy wskazał, że nie jest nieważny weksel własny wystawiony przez osobę prawną oznaczoną z pominięciem określenia jej formy prawnej, ale z podaniem numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym. Weksel nie musi zatem zawierać określenia formy prawnej prowadzenia działalności przez wystawcę, czy to w pełnym, czy skróconym brzmieniu, czy w końcu przez wskazanie choćby obok nazwy finezyjnej numeru pod którym podmiot ten zarejestrowany został w KRS. Aby był ważny, wystarczy zatem, że podany jest jego numer w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Brak jednak tych danych, albo w ogóle niewskazanie w wekslu nazwy firmy osoby prawnej w imieniu której weksel został wystawiony, przy zastrzeżeniu, że z treści weksla wynika w jakikolwiek sposób, że został wystawiony w imieniu bliżej nieoznaczonej osoby prawnej czyni go nieważnym, gdyż nie można na jego podstawie ustalić podmiotu w imieniu którego został wystawiony. Podpis osoby prawnej na wekslu musi zatem zawierać obok własnoręcznego podpisu osoby która w imieniu tej osoby wystawiła weksel, pełne dane firmy tej osoby prawnej, albo skróconą jej wersję ujawniona w KRS, albo w końcu nazwę finezyjną i oznaczenie numeru pod którym osoba ta została zarejestrowana w KRS, co umożliwi ustalenie jej formy organizacyjnoprawnej. Oznaczenie nazwy firmy tej osoby nie musi być ona napisane własnoręcznie, może być wyciśnięte stemplem (jest to praktyka ta jest powszechnie stosowana), napisane maszynowo, wydrukowane lub w inny sposób odwzorowane na wekslu. Własnoręczne muszą być zatem tylko podpisy osób umocowanych do podpisywania weksli w imieniu osoby prawnej. W przypadku osób prawnych podpisy ich przedstawicieli powinny być złożone pod stemplem firmowym (oznaczeniem nazwy firmy). Wymogi te są niezbędne, gdyż z weksla obligatoryjnie i jednoznacznie musi wynikać, kto jest zobowiązany do zapłaty weksla. Nie zobowiązuje wekslowo osoby reprezentowanej podpisanie weksla przez osoby wchodzące w skład organu osoby prawnej bez nazwy firmy w imieniu której osoby te działają, albo w brzmieniu odmiennym od tej nazwy. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że weksel złożony do akt sprawy przez powódkę nie zawiera żadnego oznaczenia podmiotu w imieniu którego został wystawiony – podpisany przez poszczególne osoby, mimo, że przy własnoręcznych podpisach pozwanych ad 2 i 3 wskazano, że działają oni jako członkowie zarządu a zatem nie w imieniu własnym, a bliżej nieokreślonej osoby prawnej bądź innego podmiotu. W konsekwencji na podstawie weksla nie można określić wystawcy weksla, co de facto czyni go nieważnym. Powyższego nie zmienia to, że obok danych personalnych i własnoręcznych podpisów osób, które złożyły na nim własnoręczne podpisy, wskazano dodatkowo funkcje, jakie osobny te pełniły w podmiocie w imieniu którego wówczas działały, skoro na ich podstawie nie można określić tego podmiotu. De facto powódka nie mogła skutecznie domagać się uwzględnienia powództwa w stosunku do pozwanej Spółki na podstawie ww. nieważnego weksla. Także pozwani ad 2 i ad 3 nie ponoszą odpowiedzialności na podstawie ww. wekslu, gdyż z jego treści wynika, że nie działali oni przy podpisywaniu tego weksla w imieniu własnym, a jako członkowie zarządu osoby prawnej, której nazwa firmy nie została wskazana w treści weksla. W konsekwencji powódka nie mogła skutecznie domagać się uwzględniania powództwa na podstawie weksla skoro był on nieważny, gdyż nie zawierał oznaczenia wystawcy weksla w imieniu którego został wystawiony. Powyższego nie zmienia fakt sporządzenia deklaracji wekslowej z której wynika, że wystawcą weksla była pozwana Spółka. Weksel i deklaracja wekslowa to dwa różne dokumenty. Deklaracja wekslowa nie może stanowić uzupełnienia weksla i tym samym konwalidować jego braków formalnych. Wynika z niej przy tym także i to, że pozwani ad 2 i ad 3 nie mieli być wystawcami weksla, nie zamierzali zaciągnąć takiego zobowiązani, zaś z weksla, że takiego zobowiązania w ogóle nie zaciągnęli, skoro jak już wskazano obok ich podpisów i danych personalnych wskazano funkcje w zarządzie osoby prawnej niewskazanej w wekslu. Gdyby funkcji tych nie wskazano pozwani ad 2 i 3 co do zasady mogliby ponosić odpowiedzialność wekslową o ile złożyliby na nim podpisy w zamiarze zaciągnięcia zobowiązania wekslowego, a tak się nie stało skoro nie mieli oni zamiaru zaciągać zobowiązania wekslowego w imieniu własnym, czemu przeczy choćby ww. deklaracja wekslowa tj. temu, że pozwani ad 2 i 3 mieli być równoległymi wystawcami obok osoby prawnej w imieniu której działali. Przy ustalaniu, kto jest zobowiązanym z weksla, nie dopuszcza się interpretacji woli stron wg art. 65 k.c., niedopuszczalne jest zatem wywodzenie tego, kto i w jakim charakterze się podpisał na wekslu, wbrew treści weksla, np. w oparciu o deklarację wekslową. Dla oceny, kto jest wystawcą weksla i kto zaciągnął zobowiązanie wekslowe istotny jest fakt, czyj podpis został umieszczony pod treścią weksla i w jakim charakterze osoba składająca podpis występuje. Niezasadność roszczeń powódki na podstawie weksla i deklaracji wekslowej nie przesądzała niezasadności jej roszczeń wobec pozwanej Spółki na podstawie stosunku podstawowego – art. 353 k.c. W pozwie obok weksla powódka powołała się równolegle na ten stosunek oraz zaoferowała dowody w postaci dokumentów (umowa, faktury, wezwania do zapłaty z dowodami nadania do pozwanej Spółki) z których wynika, że jej roszczenie jest uzasadnione, co do kwoty głównej 128.886,54 zł łącznie z odsetkami ustawowymi od tej kwoty od dnia 07 listopada 2014 r., do dnia zapłaty tj. od kolejnego dnia po dniu kapitalizacji odsetek, zgodnie z żądaniem zawartym w podziwie, a także skapitalizowanych odsetek za opóźnienie (art. 481 k.c.) tj. w zakresie kwot 14.974,24 zł i 16.144,74 zł i dalszych ustawowych odsetek od tych kwot z tym, że od dnia wytoczenie o nie powództwa, o czym stanowi art. 482 § 1 k.c., a nie od dnia następnego po ich kapitalizacji, czy innego wskazanego przez powódkę. Skoro pozew został wytoczony w dniu 11 czerwca 2015 r., to odsetki ustawowe od skapitalizowanych odsetek należą się powódce od tego dnia do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie tj., co do odsetek ustawowych od kwot 14.974,24 zł i 16.144,74 zł od dnia 07 listopada 2014 r., do dnia 10 czerwca 2015 r., powództwo w stosunku do pozwanej Spółki było niezasadne, wobec czego zostało oddalone. Powódki nie łączył z pozwanymi ad 2 i ad 3 żaden stosunek zobowiązaniowy w tym umowa nr (...) o udostępnienie infrastruktury kolejowej do przewozu rzeczy w rozkładzie jazdy pociągów (...) w konsekwencji czego nie mogła być ona podstawą ich odpowiedzialności wobec powódki. Pozwani ad 2 i ad 3 nie posiadali zatem w niniejszej sprawie legitymacji procesowej biernej do występowania w charakterze pozwanych niezależnie od podstawy faktycznej i prawnej wskazanej przez stronę powodową. Powództwo wobec pozwanych ad 2 i ad 3 nie było zasadne i jako takie zostało oddalone. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku, przy czym wyrok w stosunku do pozwanej Spółki i pozwanego P. K. jest wyrokiem zaocznym wydanym na podstawie art. 339 k.p.c. z uwagi na to, że ww. pozwani nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę, nie wnieśli odpowiedzi na pozwie i nie zajęli stanowiska w sprawie. O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w oparciu art. 98 k.p.c. art. 100 k.c. oraz § 6 pkt 6 w zw. z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 490) zasądzając od pozwanej Spółki, która przegrała niniejszy proces w przeważającej części (wygrała go jedynie w zakresie części odsetek ustawowych od skapitalizowanych odsetek od dnia 7 listopada 2014 r., do dnia 10 czerwca 2015 r., a zatem w zakresie, który nie miał wpływu ani wps, ani na opłatę od pozwu, ani wysokość wynagrodzenia pełnomocnika procesowego powódki) całe koszty procesy tj. łącznie kwotę 11.618,00 zł, na którą składają się kwoty: uiszczona przez powódkę opłata od pozwu w wysokości 8.001,00 zł, 3.600,00 stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powódki – radcy prawnego oraz 17,00 zł stanowiąca opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa procesowego. Jednocześnie w stosunku do pozwanego S. S. powódkę należało uznać za stronę przegrywającą proces w całości, wobec czego Sad zasądził od powódki na jego rzecz łącznie kwotę 3.617,00 zł, na która składają się kwoty: 3.600,00 stanowiąca wynagrodzenie pełnomocnika procesowego tego pozwanego – radcy prawnego oraz 17,00 zł stanowiąca opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa procesowego. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt 3 i 4 sentencji wyroku. Wobec wydania wyroku zaocznego w stosunku do pozwanych S (...) Spółki z o.o. z siedzibą w Z. uwzględniającego powództwo w części na podstawie art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. wyrokowi w pkt 1 i 3 nadano rygor natychmiastowej wykonalności, orzekając jak w pkt 5 sentencji wyroku. Zarządzenie: (...)

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.