Sygn. akt I ACa 138/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2016 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Elżbieta Uznańska (spr.) Sędziowie: SSA Jerzy Bess SSA Robert Jurga Protokolant: st.sekr.sądowy Beata Lech po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa R. C. przeciwko Polskiemu Biuru (...) o zapłatę zadośćuczynienia oraz renty na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt I C 1006/14 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - w pkt II dodaje na końcu słowa: „ oraz tytułem skapitalizowanej renty uzupełniającej z tytułu zwiększonych potrzeb za okres od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 31 lipca 2012 r. kwotę 892,00 zł (osiemset dziewięćdziesiąt dwa złote) z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia 2013 r. do dnia zapłaty”; - w pkt III zasądzoną kwotę 10.920 zł (dziesięć tysięcy dziewięćset dwadzieścia złotych) podwyższa do kwoty 12.465 zł (dwanaście tysięcy czterysta sześćdziesiąt pięć złotych) i na końcu dodaje słowa: „oraz tytułem skapitalizowanej renty uzupełniającej za okres od dnia 1 sierpnia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. kwotę 1.115,00 zł (jeden tysiąc sto piętnaście złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 2 stycznia 2013 r. do dnia zapłaty”; - w pkt IV zasądzoną kwotę 32.213 zł (trzydzieści dwa tysiące dwieście trzynaście złotych) podwyższa do kwoty 35.921 zł (trzydzieści pięć tysięcy dziewięćset dwadzieścia jeden złotych) i na końcu dodaje słowa: „oraz tytułem skapitalizowanej renty uzupełniającej za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. kwotę 2.676,00 zł (dwa tysiące sześćset siedemdziesiąt sześć złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 2 stycznia 2014 r. do dnia zapłaty”; - w pkt V zasądzoną kwotę 42.083 zł (czterdzieści dwa tysiące osiemdziesiąt trzy złote) podwyższa do kwoty 45.793 zł (czterdzieści pięć tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt trzy złote) i na końcu dodaje słowa: „ oraz tytułem skapitalizowanej renty uzupełniającej za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. kwotę 2.676,00 zł (dwa tysiące sześćset siedemdziesiąt sześć złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 2 stycznia 2015 r. do dnia zapłaty”; - w pkt VI zasądzoną kwotę 37.809 zł (trzydzieści siedem tysięcy osiemset dziewięć złotych) podwyższa do kwoty 41.071 zł (czterdzieści jeden tysięcy siedemdziesiąt jeden złotych) i na końcu dodaje słowa: „oraz tytułem skapitalizowanej renty uzupełniającej za okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 27 listopada 2015 r. kwotę 2.453,00 zł (dwa tysiące czterysta pięćdziesiąt trzy złote) z ustawowymi odsetkami od dnia 28 listopada 2015 r.”; - w pkt VII zasądzoną kwotę 3.469 zł (trzy tysiące czterysta sześćdziesiąt dziewięć złotych) podwyższa do kwoty 3.778,00 zł (trzy tysiące siedemset siedemdziesiąt osiem złotych); - w pkt VIII przez nadanie mu treści : „ ustala odpowiedzialność pozwanego za szkody mogące powstać u powoda w przyszłości wskutek wypadku komunikacyjnego z dnia 31 marca 2012 r.”; - w pkt IX przez nadanie mu treści : „oddala powództwo w pozostałej części”; - w pkt X przez nadanie mu treści: „ odstępuje od obciążania powoda kosztami sądowymi należnymi Skarbowi Państwa”; - w pkt XI przez nadanie mu treści: „ znosi wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego”; - dodaje pkt XII o treści: „ pobiera od Polskiego Biura (...)w W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 11.900 zł (jedenaście tysięcy dziewięćset złotych) tytułem niepobranej opłaty sądowej, a nie obciążającej powoda oraz kwotę 449,06 zł (czterysta czterdzieści dziewięć złotych 06/100) tytułem części wydatków sądowych”; 2. oddala apelację w pozostałej części; 3. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. SSA Jerzy Bess SSA Elżbieta Uznańska SSA Robert Jurga Sygn. akt I ACa 138/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Kielcach : I. zasądził od pozwanego Polskiego Biura (...)w W. na rzecz powoda R. C. tytułem zadośćuczynienia kwotę 100.000 złotych z ustawowymi odsetkami od 14 czerwca 2013 do daty zapłaty; II. zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem odszkodowania kwotę 15.225 złotych z ustawowymi odsetkami od 14 czerwca 2013 do daty zapłaty; III. zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od 1 sierpnia 2012 roku do 31 grudnia 2012 roku kwotę 10.920 złotych z ustawowymi odsetkami od 2 stycznia 2013 roku do daty rzeczywistej zapłaty; IV. zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od 1 stycznia 2013 roku do 31 grudnia 2013 roku kwotę 32.213 złotych z ustawowymi odsetkami od 2 stycznia 2014 roku do daty rzeczywistej zapłaty; V. zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od 1 stycznia 2014 roku do 31 grudnia 2014 roku kwotę 42.083 złotych z ustawowymi odsetkami od 2 stycznia 2015 roku do daty rzeczywistej zapłaty; VI. zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od 1 stycznia 2015 roku do 27 listopada 2015 roku kwotę 37.809 złotych z ustawowymi odsetkami od 28 listopada 2015 roku do daty rzeczywistej zapłaty; VII .zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem renty wyrównawczej po 3.469 złotych miesięcznie płatną do 10-tego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia którejkolwiek z rat, oraz tytułem renty uzupełniającej po 223 złote płatną do 10-tego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia którejkolwiek z rat; VIII. oddalił powództwo w pozostałej części; IX. pobrał od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 11.900 złotych tytułem niepobranej opłaty sądowej a nie obciążającej powoda oraz kwotę 449,06 złotych tytułem części wydatków sądowych; X. pobrał od powoda na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Kielcach zasądzonego na jego rzecz roszczenia kwotę 449,06 złotych tytułem części wydatków sądowych odstępując od obciążania powoda częścią niepobranej opłaty sądowej nie obciążającej przeciwnika procesowego; XI. zarachował i wzajemnie zniósł koszty zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 31 marca 2012r. w miejscowości K. kierujący samochodem m-ki N. (...) o numerze rej. (...) R. K. zjechał na lewy pas ruchu i doprowadził do czołowego zderzenia z jadącym z przeciwnej strony samochodem m-ki C. (...) o numerze rej.(...), kierowanym przez A. Z.. Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 21 maja 2013r. w sprawie II K 483/12 R. K. uznany został winnym umyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez niedopełnienie obowiązku jazdy z prędkością zapewniającą mu panowanie nad prowadzonym pojazdem, nieupewnienie się przed podjęciem manewru wyprzedzania, czy ma odpowiednią ku temu widoczność i dostateczną ilość miejsca oraz podjęcie manewru wyprzedzania, w następstwie którego utracił panowanie nad pojazdem i doprowadził do czołowego zderzenia z pojazdem m-ki C. (...) o numerze rej. (...), tj. popełnienia czynu z art. 177 § 2 k.k. Pojazd kierowany przez sprawcę wypadku ubezpieczony był w ramach OC w niemieckim towarzystwie (...), stąd odpowiedzialność za skutki wypadku obarcza pozwanego na podstawie art. 123 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu (...) i Polskim Biurze (...). R. C. był pasażerem samochodu m-ki N.. Bezpośrednio po zdarzeniu powód przetransportowany został do (...) Szpitala (...). Ł. w K., gdzie pozostawał na Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii do dnia 10 kwietnia 2012r. Rozpoznano u niego krwotok wewnętrzny, krwiak przymózgowy w okolicy czołowej prawej, obustronne złamanie zatok szczękowych, złamanie kłykcia potylicznego, szczelinę złamania zęba obrotnika, złamanie trzonu kręgu C3, C7, złamanie żeber 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 i 10 po stronie prawej, złamanie żebra 1 po stronie lewej, przemieszczenie prawych żeber 3, 4, 5 i 6 do klatki piersiowej, złamanie mostka oraz wyrostka mieczykowatego, stłuczenie płuc z rozerwaniem miąższu płuca prawego i krwiakiem, odmę opłucnową po stronie prawej, pęknięcie prawego płata wątroby, stłuczenie śledziony, stan po laparotomii, nieprzytomność i niewydolność oddechowo-krążeniową. Następnie w dniach od 10 do 17 kwietnia 2012r. powód przebywał na Oddziale Chirurgicznym Ogólnym, potem zaś – od dnia 17 do 25 kwietnia 2012r. na Oddziale Urazowo-Ortopedycznym w związku z rozpoznaniem złamania trzonu kości udowej prawej. W dniu 30 maja 2012r. R. C. przyjęty został na Oddział Rehabilitacyjny celem przeprowadzenia leczenia usprawniającego, gdzie przebywał do dnia 10 lipca 2012r. W dniach od 1 do 5 grudnia 2013r. powód ponownie był hospitalizowany z powodu konieczności usunięcia materiału zespalającego z uda prawego. Ponadto w związku ze skutkami wypadku R. C. poddany został leczeniu neurologicznemu oraz stomatologicznemu. W dniu 16 lipca 2013r. wykonano mu CT głowy. W badaniu tym stwierdzono zaniki kory płatów czołowych. Powód wymagał stałej całodobowej opieki osób trzecich w okresie od 25 kwietnia do 30 maja 2012r., kiedy to jako osoba leżąca przyjęty został na oddział rehabilitacji. Faktyczna opieka bezpośrednia wynosiła wówczas około 6 godzin na dobę. Z odnośnego oddziału wypisany został w dniu 10 lipca 2012r. jako chodzący z pomocą kul łokciowych. W dalszym ciągu w okresie około 2 miesięcy wymagał pomocy osób trzecich przy niektórych czynnościach, takich jak ubieranie się, przygotowanie posiłków czy udanie się do lekarza – w wymiarze około 1 godziny dziennie. Obecnie z uwagi na zaawansowany proces otępienny nadal wymaga pomocy osób trzecich przy skomplikowanych czynnościach. W związku z przyczynami neurologicznymi związanymi bezpośrednio z wypadkiem nie wymaga już leczenia ani rehabilitacji. Ujawnienie się u powoda objawów zespołu otępiennego ma związek z doznanym przez niego w dniu 31 marca 2012r. wypadkiem i uszkodzeniem (...). W związku z postępowaniem procesu otępiennego poziom funkcjonowania powoda będzie się pogarszał. R. C. w wyniku wypadku doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 65%, spowodowanego złamaniem kompresyjnym C3, C7 i trwałą deformacją trzonu C3, złamaniem mostka i żeber, uszkodzeniem stożka pierścienia rotatorów barku lewego i skróceniem kończyny dolnej prawnej o 2 cm na skutek przebytego złamania kości udowej. Z punktu widzenia doznanych przez powoda obrażeń narządu ruchu i ich następstw nie rokuje on powrotu do sprawności fizycznej, pozwalającej mu na podjęcie pracy wykonywanej przed wypadkiem. Z racji tych obrażeń R. C. wymagał pomocy osób trzecich w okresie około 6 miesięcy. R. C. nie zatrudniał nikogo do opieki, pomoc świadczyli mu członkowie rodziny. Od stycznia do lipca2015r. powód dokonał zakupu leków za łączną kwotę 992 zł. Powód dokonywał również zakupu innych leków, używanych w związku ze schorzeniami niezwiązanymi z wypadkiem i ze składanych przez niego rachunków wynika, że wydatki na leki nie związane z wypadkiem stanowiły około 40% łącznej sumy wydatków przeznaczanych przez powoda na lekarstwa. Powód nadal pozostaje pod kontrolą chirurga-ortopedy i neurologa, w związku z czym odbywa około wizyt lekarskich w ciągu roku. Koszt jednej wizyty wynosi około 120 zł. Powód ma 52 lata, z zawodu jest formiarzem-odlewnikiem. Posiada gospodarstwo rolne o pow. 2 ha, które wydzierżawił koledze. Przed wypadkiem pracował w zawodzie, początkowo w firmie (...), następnie na kontraktach zagranicznych, od ponad 10 lat w odlewni w L. w Niemczech. Pracę za granicą świadczył cyklicznie, w taki sposób, że pracował przez około rok, po czym pozostawał na trzymiesięcznej przerwie i powracał do pracy. Miał jedną dłuższą, prawie 2-letnią przerwę. W dacie wypadku R. C. zatrudniony był przez (...) Sp. z o.o. na podstawie zawartej w dniu 1 listopada 2011r. umowy o pracę na budowie eksportowej (zagranicznej) na stanowisku formierza ręcznego na czas określony, tj. do dnia 31 lipca 2012r. W umowie określono wynagrodzenie w kwocie 7,20 €/godz. Pracę świadczył w Niemczech. W 2011r. powód uzyskał dochód w wysokości 16.456 €, zaś w 2012r. – 4.668 €. Średni kurs € w 2011r. wynosił 4,11 zł, zaś w marcu 2012r. – 4,15 zł. Po wypadku R. C. pobierał zasiłek wypadkowy do dnia 31 lipca 2012r. (za marzec 2012r. – 86,14 zł, za kwiecień 2012r. – 2.586,20 zł, za maj 2012r. – 2.672,34 zł, za czerwiec 2012r. – 2.586,20 zł oraz za lipiec 2012r. – 2.672,34 zł). Następnie pozostawał na zasiłku chorobowym (sierpień 2012r. – 2.129,67 zł, od 1 do 28 września 2012r. – 1.923,94 zł), zaś od 29 września 2012r. do 23 września 2013r. uzyskiwał świadczenie rehabilitacyjne (za okres od 29 do 30 września 2012r. – 165,16 zł, za październik 2012r. – 2.556,98 zł, za listopad 2012r. – 2.474,40 zł, za grudzień 2012r. – 2.501,90 zł, za styczeń 2013r. – 2.130,11 zł, za luty 2013r. – 1.924,68 zł, za marzec 2013r. – 2.130,11 zł, za kwiecień 2013r. – 2.061,30 zł, za maj 2013r. – 2.130,11 zł, za czerwiec 2013r. – 2.061,30 zł, za lipiec 2013r. – 2.130,11 zł, za sierpień 2013r. – 2.130,11 zł oraz za okres od 1 do 23 września 2013r. – 1.580,63 zł). W okresie od 24 września do 31 grudnia 2013r. powód pobierał rentę w wysokości 1214,38 zł, zaś od 1 stycznia 2014r. pobiera ją w kwocie 1027,09 zł. Decyzją znak (...)z dnia 14 maja 2013r. (...) Oddział w K. odmówił powodowi prawa do wypłaty jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Decyzją z dnia 14 czerwca 2013r. (...) S.A. po rozpatrzeniu roszczenia powoda o wypłatę stosownych świadczeń uznała je do łącznej kwoty 61.522,33 zł. Na sumę tę złożyło się zadośćuczynienie w wysokości 60.000 zł, zwrot kosztów opieki (900 zł), zwrot kosztów leczenia (556,17 zł) oraz koszty dojazdów powoda w ramach odbywanego leczenia (66,16 zł). Kwota zadośćuczynienia podwyższona została o dalsze 70.000 zł decyzją z dnia 29 października 2013r. Orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności nr (...) z dnia 28 stycznia 2014r. R. C. uznany został niepełnosprawnym w stopniu znacznym i niezdolnym do pracy do dnia 31 stycznia 2016r. Powód nie kwalifikuje się do pracy w zawodzie formierza-odlewnika z uwagi na objawy encefalopatii bez zmian charakterologicznych. Ma problemy z pamięcią, koncentracją, orientacją, upośledzoną zdolność rozumienia, rozumowania i uczenia się. Doznaje zaburzeń emocjonalnych. Również z punktu widzenia doznanych przez powoda obrażeń narządu ruchu i ich następstw nie rokuje on powrotu do sprawności fizycznej, pozwalającej mu na podjęcie pracy wykonywanej przed wypadkiem. R. C. nie powinien wykonywać także żadnej innej ciężkiej pracy fizycznej. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że powództwo co do zasady zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że legitymacja bierna pozwanego nie budzi wątpliwości. W związku z powyższym na podstawie art. 445 §1 k.c. mając na uwadze całokształt okoliczności zasądził tytułem zadośćuczynienia kwotę w wysokości 100.000 zł, przy uwzględnieniu wypłaconej przez pozwanego z tego tytułu kwoty 130.000zł. Od zasądzonej kwoty Sąd przyznał odsetki ustawowe w oparciu o przepis art. art. 363 § 2 k.c. w zw. z art. 481 § 1 k.c. od dnia 14 czerwca 2013r., tj. od daty wydania pierwszej decyzji ubezpieczyciela w ramach postępowania likwidacyjnego. Sąd Okręgowy wskazał dalej, że zgodnie z art. 444 § 1 zd. 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Odszkodowanie przewidziane powyższym przepisem obejmuje wszelkie wynikłe wydatki (koszty) pozostające w związku z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, jeżeli są konieczne i celowe. Pojęcie „wszelkie koszty” oznacza koszty różnego rodzaju, których nie da się z góry określić. Z kolei celowość ponoszenia wszelkich wydatków może być związana nie tylko z możliwością uzyskania poprawy stanu zdrowia, ale też potrzebą utrzymania tego stanu, jego niepogorszenia. Powód domagał się odszkodowania z tytułu utraconych zarobków i Sąd żądanie to ocenił jako w całości zasadne. Poza sporem pozostawał fakt, że powoda łączyła z pracodawcą umowa o pracę, zawarta do dnia 31 lipca 2012r. Nie budzi także wątpliwości okoliczność, że w 2012r. R. C. świadczył pracę w okresie 3 miesięcy (od 1 stycznia do 30 marca 2012r.) i w tym czasie uzyskał dochód w łącznej wysokości 4.668 €. Wynika z tego, że powód uzyskiwał miesięczny dochód w kwocie 1.556 € (4.668 € : 3 miesiące pracy = 1.556 €), co przy uwzględnieniu kursu € aktualnego w marcu 2012r. daje kwotę 6.457 zł (1.556 € x 4,15 zł = 6.457 zł). Powód został zatem pozbawiony możliwości uzyskania dochodu w wysokości 25.828 zł za dalsze 4 miesiące pracy, którą mógłby świadczyć na podstawie umowy o pracę, gdyby nie uległ wypadkowi (6.457 zł x 4 miesiące = 25.828 zł). Zamiast tego pobierał w tym czasie zasiłek wypadkowy, którego suma wyniosła 10.603 zł. Należnym powodowi odszkodowaniem z tytułu utraconych zarobków jest więc różnica pomiędzy hipotetycznym dochodem, a faktycznie pobranym zasiłkiem wypadkowym, tj. 15.225 zł (25.828 zł – 10.603 zł = 15.225 zł), którą Sąd zasądził z odsetkami ustawowymi od dnia 14 czerwca 2013r. w punkcie II wyroku. Dalsze roszczenia powoda, z uwagi na sposób sprecyzowania powództwa, zawierają się w przyznanej na rzecz R. C. rencie wyrównawczej oraz rencie uzupełniającej. Celem zachowania transparentności rozstrzygnięcia Sąd uznał, że zasadnym będzie przyznanie kwot w ramach świadczenia renty wyrównawczej w odniesieniu do każdego następującego kolejno roku po dacie wypadku. Powód domagał się również zasądzenia na jego rzecz renty w wysokości 6000 zł miesięcznie z tytułu zwiększonych potrzeb, płatnej począwszy od daty wypadku. Zgodnie z treścią art. 444 § 2 k.c., jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Renta przewidziana w tym przepisie ma charakter odszkodowawczy i stosuje się do niej zasadę pełnego odszkodowania, wyrażoną w art. 361 § 2 k.c. Przesłankami jej ustalenia są: utrata zdolności do pracy zarobkowej oraz zwiększenie się potrzeb poszkodowanego i zmniejszenie jego widoków powodzenia na przyszłość na skutek wyrządzenia mu szkody na zdrowiu. Każda z wymienionych przesłanek ma charakter samodzielny, a warunkiem powstania prawa do renty jest trwały uszczerbek na zdrowiu. Z wyraźnego brzmienia art. 444 § 2 k.c. wynika, że nie sama tylko utrata zdrowia, lecz rzeczywista utrata zdolności zarobkowania i widoków na przyszłość, a także rzeczywiste zwiększenie się potrzeb poszkodowanego jako następstwo wywołania uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia stanowią przesłanki zasądzenia renty po myśli art. 444 § 2 k.c. W okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie żądanie powoda w tym zakresie uznać należało za uzasadnione, za czym przemawia zarówno stan zdrowia R. C., jak i niemożność wykonywania przez niego pracy nie tylko w jego zawodzie, ale i jakiejkolwiek innej pracy fizycznej. Sąd w zamiarze ,,uśrednienia” dochodu możliwego hipotetycznie do uzyskania przez R. C. wziął pod uwagę uzyskany przez niego dochód w latach 2011-2012, bowiem wynikał on w sposób bezsporny z informacji urzędu skarbowego w L. odnośnie tych lat. Skoro w 2011r. powód uzyskał dochód w łącznej kwocie 16.564 €, to jako jego dochód miesięczny przyjmować należy kwotę 1.371 € (16.564 € : 12 = 1.371 €),co przy uwzględnieniu średniego kursu € w 2011r. daje kwotę5.634 zł (1.371 € x 4,11 zł = 5.634 zł). W 2012r. miesięczny dochód powoda wyniósł 6.457 zł (wedle obliczenia dokonanego na potrzeby ustalenia wysokości utraconych zarobków – powyżej). Sąd przyjął, że powód pracował 9 miesięcy w roku, uznając wiarygodnymi jego wyjaśnienia w tym zakresie. Uwzględniając zatem powyższe ustalenia, tj. dochód powoda w latach 2011-2012 (średnio 6.045 zł) i fakt świadczenia przez niego pracy w ciągu 9 miesięcy w skali roku, przyjmować należy, że ogółem średni miesięczny dochód powoda wynosił 4.534 zł (6.045 zł x 9 miesięcy faktycznego świadczenia pracy : 12 miesięcy w roku = 4.534 zł). Wskazana kwota stanowi podstawę obliczenia renty wyrównawczej. Skoro więc w 2012r. (po dniu 31 lipca 2012r. jako końcowej dacie obowiązywania umowy o pracę) powód w ramach zasiłku chorobowego i rehabilitacyjnego pobrał łączną kwotę 11.750 zł, to kwotę należnej mu renty wyrównawczej za okres od 1 sierpnia do 31 grudnia 2012r. stanowi różnica pomiędzy hipotetycznym dochodem (4.534 zł x 5 miesięcy) a pobranymi świadczeniami, tj. kwota 10.920 zł, zasądzona w punkcie III wyroku. Analogicznie obliczając, kwotę renty wyrównawczej za 2013r. (pkt IV wyroku) stanowi suma 32.213 zł, przy przyjęciu dochodu hipotetycznego w tożsamej wysokości (łącznie 54.408 zł) oraz uwzględnieniu, że powód pobrał świadczenia (świadczenie rehabilitacyjne oraz renta) w łącznej kwocie 22.195 zł (54.408 zł – 22.195 zł = 32.213 zł). W 2014r. R. C. pobierał rentę w łącznej wysokości 12.325 zł, zatem uwzględniając możliwy do uzyskania przez niego dochód (54.408 zł) przyjąć należy, że należna mu renta wyrównawcza za ten okres to 42.083 zł (54.408 zł – 12.325 zł =42.083 zł (pkt V wyroku). W 2015r. w okresie od 1 stycznia do 27 listopada 2015r. powód tytułem renty pobrał łącznie 11.718 zł, więc kwota renty wyrównawczej wynosi 37.809 zł (49.874 zł hipotetycznego dochodu za 11 miesięcy – 11.718 zł= 38.156 zł – 347 zł za 3 dni listopada 2015r. = 37.809 zł), o czym rozstrzygnięto w punkcie VI wyroku. Odsetki ustawowe zasądzono na podstawie art. 471 k.c. przy przyjęciu pewnego uproszczenia od 2 stycznia roku następującego po roku, w którym kapitalizowano roczną rentę wyrównawczą. Kwota należnej aktualnie powodowi renty wyrównawczej stanowi sumę 3.469 zł miesięcznie (4.534 zł hipotetycznego dochodu – 1.065 zł pobieranej przez powoda renty = 3.469 zł), zaś renty uzupełniającej – 223 zł miesięcznie. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zawarte zostało w punkcie VII wyroku. Dokonując obliczeń w zakresie renty uzupełniającej Sąd przyjął, że powód odbywa 7 wizyt lekarskich rocznie (4 u ortopedy, 2 u neurologa i 1 u psychologa), za które płaci średnio po 100 zł i podczas których towarzyszy mu osoba trzecia. Koszt opieki ze strony osoby trzeciej podczas wizyt Sąd oszacował na sumę 60 zł w ramach jednej wizyty, zaś koszt dojazdu na wizytę (busem bądź samochodem osobowym) ze S. do K. – na sumę 25 zł. Powód wykazał za pomocą rachunków, że w okresie od stycznia do lipca 2015r. zakupił leki za łączną kwotę 992 zł, zatem miesięcznie wydaje na ten cel 141 zł (992 zł : 7 = 141 zł). Jednakowoż nie wszystkie leki pozostawały w związku z dolegliwościami wywołanymi zdarzeniem z 31 marca 2012r. I tak lek R., często powtarzający się na fakturach, zalecany jest przy leczeniu układu moczowo-płciowego (prostata), V. to lek na kaszel, C. i G. stosowane są przy przeziębieniach, U. w leczeniu grzybicy stóp, R. – przy dolegliwościach układu trawiennego. Sąd uznał, że leki nie związane z dolegliwościami powoda wywołanymi wypadkiem stanowią około 40% wartości wykupywanych przez powoda leków, dlatego od kwoty 141 zł należało odjąć 56 zł (40%), co daje kwotę 85 zł. Łącznie zatem renta uzupełniająca wynosi 223 zł (85 zł leki i materiały pielęgnacyjne + 63 zł wizyty lekarskie + 60 zł opieka domowników w czasie wyjazdów powoda + 15 zł za dojazdy do lekarzy). W pozostałej części Sąd Okręgowy oddalił powództwo jako nadmiernie wygórowane. Sąd oddalił również żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanego za skutki wypadku, jakie mogą wystąpić u powoda w przyszłości, a to z tego względu, że w obecnym stanie prawnym nie sposób przyjąć istnienia interesu prawnego w takim ustaleniu. Istnienie takiego interesu było w orzecznictwie uzasadniane koniecznością przerwania biegu 10-letniego terminu przedawnienia, płynącego, zgodnie z przepisem art. 442 k.c. od dnia zdarzenia powodującego szkodę. Przepis ten utracił jednak moc obowiązującą w dniu 10 sierpnia 2008 r., a wprowadzony z tym dniem przepis art. 442 1 § 3 odmiennie uregulował kwestię przedawnienia roszczeń z tytułu szkód na osobie, wykluczając możliwość ich przedawnienia przed ujawnieniem się szkody. W konsekwencji obecnie nie można uzasadnić interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności na przyszłość za szkody na osobie potrzebą przerwania terminu przedawnienia i jakkolwiek nie można a priori odrzucić możliwości wystąpienia w konkretnej sprawie takiego interesu, to trudno wyobrazić sobie okoliczności, które interes taki mogłyby uzasadniać. O kosztach sądowych Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 100k.p.c. w związku z art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Powód został zwolniony od kosztów sądowych w 4/5 części i wygrał proces w 44 %. Koszty sądowe obejmują opłatę sądową w części nieobciążającej powoda (11.900 zł), którą Sąd obciążył pozwanego oraz wydatki na biegłych sądowych w łącznej kwocie 2098,12 zł. Przy uwzględnieniu uiszczenia zaliczek na powyższe w wysokości 1200 zł, Sąd orzekł o pobraniu od obydwu stron pozostałej kwoty 898,12 zł w częściach równych (po 449,06 zł) i jednocześnie odstąpił od obciążania powoda częścią niepobranej opłaty od pozwu, jaka nie obciążała pozwanego (pkt IX i X wyroku). W pkt XI Sąd zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty zastępstwa procesowego, uznając proporcje wygranej i przegranej stron za zbliżone. Powód zaskarżył apelacją powyższy wyrok w części, tj.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.