Obsah (4)
§ 3§ 2§ 8§ 10Sygn. akt VI P 749/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy Gdańsk - Południe w Gdańsku Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Pr
ust. 1, obejmują pracowników, z którymi w ramach grupowego zwolnienia następuje rozwiązanie stosunków pracy z inicjatywy pracodawcy na mocy porozumienia stron, jeżeli dotyczy to co najmniej 5 pracowników. informacje o jednostce Art. 10 ust 1 wskazanej ustawy stanowi , przepisy art. 5 ust. 3-6 i art. 8 stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona w art.
- W przypadku określonym w ust. 1 pracodawca może rozwiązać stosunki pracy, w drodze wypowiedzenia, z pracownikami, których stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem i wobec których jest dopuszczalne wypowiedzenie stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o zamierzonym wypowiedzeniu.
- Pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy i płacy pracownikom,
ust. 2, jeżeli z przyczyn określonych w ust. 1 nie jest możliwe dalsze ich zatrudnianie na dotychczasowych stanowiskach pracy. W takim przypadku stosuje się art. 38 Kodeksu pracy.
- Jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy w okolicznościach określonych w ust. 3 powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikom przysługuje, przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z Kodeksu pracy. Prawo do dodatku wyrównawczego nie przysługuje pracownikom, których szczególna ochrona przed wypowiedzeniem umowy o pracę wynika z art. 41 Kodeksu pracy.
- Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do pracowników będących posłami, senatorami lub radnymi, w okresie, w którym ich stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem. Podstawową przesłanką stosowania art. 10 u.z.g. jest konieczność rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron. Jest poza dyskusją, iż w sferze przedmiotowej przepis ten ma zastosowanie do wypowiedzeń definitywnych i porozumień zawieranych z inicjatywy pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy. Jeżeli chodzi o pojęcie przyczyn 184 niedotyczących pracownika 185 , to analogiczne zastosowanie mają w tej kwestii wywody zamieszczone w pkt 2.1 komentarza do art. 1 omawianej ustawy. W gospodarce funkcjonującej w oparciu o założenia zbliżone do wolnorynkowych w praktyce stosunków przemysłowych mają one zazwyczaj wymiar ekonomiczno-finansowy, organizacyjno-strukturalny bądź technologiczno-ekologiczny. W praktyce najczęściej przyczyną zwolnienia jest likwidacja stanowiska pracy. Z judykatury Sądu Najwyższego 186 można tutaj przykładowo przywołać sytuację, w której powierzenie przez pracodawcę obowiązków głównego księgowego zatrudnionego w ramach stosunku pracy osobie wykonującej jego zadania na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowi likwidację stanowiska pracy. Również innego rodzaju peregrynacje organizacyjne wiążące się z redukcją etatów są podstawą rozwiązania stosunku pracy. Muszą być one jednak konkretne i rzeczywiste. W tym miejscu warto zaakcentować, że przyczyną rzeczywistą jest nie tylko ta, która istnieje w chwili złożenia pracownikowi oświadczenia woli, ale także ta, która ma się spełnić w nieodległym terminie, a tym bardziej taka, która się w tym terminie spełnia 187 . Istnienie stanowiska pracy w dniu wypowiedzenia umowy o pracę nie jest zatem równoznaczne z brakiem rzeczywistej przyczyny, o ile w późniejszym okresie stanowisko to zostało faktycznie zlikwidowane 188 . Artykuł 10 u.z.g. nie ma zastosowania, jeżeli przyczyna rozwiązania stosunku pracy tkwi w statusie bądź zachowaniu pracownika 189 . Należy wówczas stosować przepisy kodeksu pracy. W tym kontekście warto wskazać na trafny pogląd Sądu Najwyższego sformułowany w wyroku z dnia 27 lutego 1997 r., I PKN 20/97 190 , że klauzula generalna zawarta w art. 45 k.p. odnosi się do wszystkich wypowiedzeń umów na czas nieokreślony, a więc także do wypowiedzeń dokonanych z przyczyn dotyczących pracodawcy. Na podstawie tegoż przepisu sąd pracy może oceniać prawidłowość postępowania pracodawcy w zakresie doboru pracowników przewidzianych do zwolnienia także w trybie indywidualnym. Kryterium negatywne przyjęte w ustawie o zwolnieniach grupowych jako podstawa jej stosowania sprawia, że katalog przyczyn zwolnień grupowych jest bardzo szeroki 11 . Nie sposób go precyzyjnie zdefiniować. W uproszczeniu można jednak przyjąć, że są to przyczyny dotyczące pośrednio bądź bezpośrednio pracodawcy. Mogą mieć one zróżnicowany charakter, począwszy od ekonomiczno-finansowych, poprzez organizacyjno 12 -strukturalne, skończywszy na technologiczno-ekologicznych. Jak ujął to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 marca 2009 r., I PK 185/08 13 , mogą być one mniej lub bardziej istotne. W warunkach gospodarczych zbliżonych do wolnorynkowych nader częstą przyczyną zwolnień grupowych jest konieczność ograniczenia produkcji bądź usług wynikających ze zmniejszenia popytu. Trudności w zbycie towarów bądź sprzedaży usług zmuszają wielokroć pracodawców do szukania oszczędności w sferze personalnej. Skutkuje to zmianami organizacyjno-strukturalnymi w wymiarze wewnątrzzakładowym, co pociąga za sobą redukcję zbędnych bądź niewydajnych stanowisk pracy. W tym kontekście warto przywołać stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 1998 r., I PKN 393/98 14 , zgodnie z którym dla uznania zasadności wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę na skutek zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych nie jest wymagane uprzednie wprowadzenie zmian w regulaminie i schemacie organizacji zakładu pracy. Jednak sama zmiana nazw stanowisk pracy, przy zachowaniu zakresu czynności, nie uzasadnia wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników, polegających na zmianach organizacyjnych związanych z restrukturyzacją pracodawcy 15 . W tym miejscu godzi się zaakcentować, że zmiany organizacyjne nie mogą być u pracodawcy pozorne i służyć tylko za pretekst do rozwiązania stosunku pracy. Likwidacja stanowiska musi mieć charakter faktyczny, co oznacza, że na likwidowane miejsce nie zostanie zatrudniony nowy pracownik. W tym kierunku podąża też judykatura Sądu Najwyższego. Przykładowo można tu wskazać wyrok z dnia 8 kwietnia 1998 r., I PKN 32/98 16 , w którym przyjęto, że funkcjonowanie obsługi finansowania stanu zatrudnienia w tym zespole może wskazywać na pozorność likwidacji stanowisk pracy. W procesie ocena pozorności likwidacji stanowiska pracy należy do kompetencji sądu pracy i polega na porównaniu warunków zatrudnienia na nowym stanowisku z tymi warunkami na stanowisku zlikwidowanym 17 . Inną przyczyną zwolnień z przyczyn niedotyczących pracownika jest zjawisko dekoncentracji produkcji. W krajach, gdzie koszty pracy są wysokie, pracodawcy przenoszą produkcję do innego regionu w celu optymalizacji kosztów. Tego rodzaju zjawisko w dobie globalizacji stosunków ekonomiczno-finansowych w sferze stosunków pracy jest czymś naturalnym. Również procesy automatyzacji i informatyzacji potęgują niebezpieczeństwo masowych zwolnień pracowników. Z punktu widzenia art. 1 u.z.g. 18 nie jest istotne, czy zwolnienia następują z winy pracodawcy, który niewłaściwie zarządzał przedsiębiorstwem, czy też są następstwem okoliczności od niego niezależnych. W tym drugim przypadku w rachubę wchodzi cały splot zróżnicowanych czynników o charakterze obiektywnym. Z jednej strony mogą mieć one charakter losowy (np. klęska żywiołowa), z drugiej zaś charakter finansowy (np. wysokie koszty pozyskania kredytów, ryzyko kursowe), gospodarczy (np. recesja) bądź polityczny (np. sankcje ekonomiczne wobec kraju importera towarów). W tym kontekście uprawniona wydaje się konstatacja, że przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie stosunku pracy w ramach komentowanej ustawy o zwolnieniach grupowych są wszelkie inne czynniki - poza statusem pracownika - rzutujące na potrzebę świadczenia pracy na rzecz konkretnego pracodawcy. W praktyce ich enumeratywne wyliczenie jest niemożliwe. Przyczynami zwolnień grupowych są też upadłość 19 bądź likwidacja pracodawcy. W tym pierwszym przypadku jest nią data wydania postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości. Jeżeli natomiast chodzi o likwidację pracodawcy, polega ona na wyeliminowaniu go z obrotu prawnego. Istotą likwidacji nie jest więc utrata podmiotowości prawnej, a funkcjonalna likwidacja prowadzonego przezeń zakładu pracy 20 . komentarz Krzysztofa Barana Art.
- Ust.1 ustawy z 13 03 20003r. stanowi , iż pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości: 1)jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata; 2)dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat; 3)trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.
- Przy ustalaniu okresu zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 36 § 1 1 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.
- Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.
- Wysokość odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy. Z uwagi na fakt , iż przyczyna rozwiązania stosunku pracy powoda nie była przyczyną niedotyczącą pracownika , powództwo o odprawę pieniężną podlega oddaleniu na mocy art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13 marca 2003r. powołanej powyżej a contrario. W zakresie żądań powoda diet oraz ryczałtów za nocleg powództwo również nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 21 a ustawy z dnia 16 04 2004r. o czasie pracy kierowców / Dz.U.2012.1155 / Kierowcy w podróży służbowej, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalane na zasadach określonych w przepisach art. 77 5 § 3-5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. ) , zas zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy -podróż służbowa – to każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na polecenie pracodawcy: a)przewozu drogowego poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, lub b) wyjazdu poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, w celu wykonania przewozu drogowego. / pkt a) oznacza siedzibę pracodawcy, na rzecz którego kierowca wykonuje swoje obowiązki, oraz inne miejsce prowadzenia działalności przez pracodawcę, w szczególności filie, przedstawicielstwa i oddziały, Zgodnie z treścią powyższej regulacji powód odbywał w okresie zatrudnienia u pozwanego podróże służbowe krajowe i zagraniczne do S., N. , F., C., N., B. i D. . Pozwany obowiązany był wypłacać powodowi należności z tytułu podróży służbowych. Kodeks pracy w Art. 77 5 . § 1 stanowi ,iż pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. §
- Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Rozporządzenie powinno w szczególności określać wysokość diet, z uwzględnieniem czasu trwania podróży, a w przypadku podróży poza granicami kraju - walutę, w jakiej będzie ustalana dieta i limit na nocleg w poszczególnych państwach, a także warunki zwrotu kosztów przejazdów, noclegów i innych wydatków. §
- Warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej pracownikowi zatrudnionemu u innego pracodawcy niż wymieniony w § 2 określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania. §
- Postanowienia układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub umowy o pracę nie mogą ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju w wysokości niższej niż dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju określona dla pracownika, o którym mowa w §
- §
- W przypadku gdy układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub umowa o pracę nie zawiera postanowień,
§ 3
, pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej odpowiednio według przepisów,
§ 2
. W okresie spornym obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju. (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2002 r.) §
- Z tytułu podróży, odbywanej w terminie i w państwie określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują: 1)diety; 2)zwrot kosztów: a)przejazdów i dojazdów, b)noclegów, c)innych wydatków, określonych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb. §
- Czas pobytu pracownika poza granicami kraju liczy się przy podróży odbywanej środkami komunikacji: 1)lądowej - od chwili przekroczenia granicy polskiej w drodze za granicę do chwili przekroczenia granicy polskiej w drodze powrotnej do kraju; 2)lotniczej - od chwili startu samolotu w drodze za granicę z ostatniego lotniska w kraju do chwili lądowania samolotu w drodze powrotnej na pierwszym lotnisku w kraju; 3)morskiej - od chwili wyjścia statku (promu) z portu polskiego do chwili wejścia statku (promu) w drodze powrotnej do portu polskiego. §
- Dieta jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki.
- Wysokość diety za dobę podróży w poszczególnych państwach jest określona w załączniku do rozporządzenia.
- Dieta przysługuje w wysokości obowiązującej dla docelowego państwa podróży.
- Dietę oblicza się w następujący sposób: 1)za każdą dobę podróży przysługuje dieta w pełnej wysokości; 2)za niepełną dobę podróży: a)do 8 godzin - przysługuje 1/3 diety, b)ponad 8 do 12 godzin - przysługuje 1/2 diety, c)ponad 12 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości. §
- Pracownikowi, który otrzymuje za granicą bezpłatne całodzienne wyżywienie lub gdy wyżywienie opłacone jest w cenie karty okrętowej (promowej), przysługuje 25% diety ustalonej zgodnie z § 4 ust.
- Pracownikowi, który otrzymuje za granicą częściowe wyżywienie, przysługuje odpowiednio na: 1)śniadanie - 15% diety; 2)obiad - 30% diety; 3)kolację - 30% diety; 4)inne wydatki - 25% diety.
- Pracownikowi, który otrzymuje za granicą ekwiwalent pieniężny na wyżywienie, dieta nie przysługuje. Jeżeli ekwiwalent jest niższy od diety, pracownikowi przysługuje wyrównanie do wysokości należnej diety. §
- Za nocleg przysługuje pracownikowi zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem hotelowym, w granicach ustalonego na ten cel limitu określonego w załączniku do rozporządzenia. 2.
(2)W razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg, pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości 25% limitu, o którym mowa w ust.
- Ryczałt ten nie przysługuje za czas przejazdu.
- W uzasadnionych przypadkach pracodawca może wyrazić zgodę na zwrot kosztów za nocleg w hotelu, stwierdzonych rachunkiem, w wysokości przekraczającej limit, o którym mowa w ust.
- Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli pracodawca lub strona zagraniczna zapewnia pracownikowi bezpłatny nocleg. . §
- Pracownik otrzymuje zaliczkę w walucie obcej na niezbędne koszty podróży i pobytu poza granicami kraju.
- Za zgodą pracownika zaliczka może być wypłacona w walucie polskiej, w wysokości stanowiącej równowartość przysługującej pracownikowi zaliczki w walucie obcej.
- Rozliczenie kosztów podróży jest dokonywane w walucie otrzymanej zaliczki, w walucie wymienialnej albo w walucie polskiej, w terminie 14 dni od dnia zakończenia podróży.
- Do rozliczenia kosztów podróży pracownik załącza dokumenty (rachunki) potwierdzające poszczególne wydatki; nie dotyczy to diet oraz wydatków objętych ryczałtami. Jeżeli uzyskanie dokumentu (rachunku) nie było możliwe, pracownik składa pisemne oświadczenie o dokonanym wydatku i przyczynach braku jego udokumentowania. ________ ZAŁĄCZNIK do rozporządzenia wskazuje WYSOKOŚĆ DIETY ZA DOBĘ PODRÓŻY ORAZ LIMITU NA NOCLEG W HOTELU Lp. Państwo Waluta Kwota diety Kwota limitu na nocleg 1 2 3 4 5 1 Afganistan USD 41 100 2 Albania EUR 36 90 3 Algieria EUR 42 100 4 Andora jak w Hiszpanii 5 Angola USD 51 150 6 Arabia Saudyjska USD 46 110 7 Argentyna USD 47 100 8 Armenia USD 41 80 9 Australia AUD 87 190 10 Austria EUR 45 100 11 Azerbejdżan USD 45 150 12 Bangladesz USD 40 120 13 Belgia EUR 45 160 14 Białoruś USD 45 80 15 Bośnia i Hercegowina EUR 39 80 16 Brazylia USD 50 120 17 Bułgaria EUR 36 80 18 Chile USD 42 80 19 Chiny USD 46 110 20 Chorwacja EUR 36 100 21 Cypr EUR 33 70 22 Czechy EUR 33 80 23 Dania DKK 324 800 24 Egipt USD 49 110 25 Ekwador USD 44 110 26 Estonia EUR 39 90 27 Etiopia USD 49 95 28 Finlandia EUR 42 135 29 Francja EUR 45 120 30 Grecja EUR 45 104 31 Gruzja USD 44 150 32 Hiszpania EUR 48 120 33 Indie USD 42 110 34 Indonezja USD 42 110 35 Irak USD 60 120 36 Iran EUR 39 95 37 Irlandia EUR 45 146 38 Islandia EUR 36 80 39 Izrael USD 49 120 40 Japonia JPY 6.900 22.000 41 Jemen USD 41 110 42 Jordania USD 38 70 43 Kambodża USD 42 100 44 Kanada CAD 67 160 45 Kazachstan EUR 39 100 46 Kenia USD 41 90 47 Kirgistan USD 41 100 48 Kolumbia USD 41 80 49 Kongo, Demokratyczna Republika Konga USD 51 140 50 Korea Południowa EUR 36 110 51 Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna EUR 36 160 52 Kostaryka USD 38 100 53 Kuba EUR 36 80 54 Kuwejt EUR 39 180 55 Laos USD 47 70 56 Liban USD 49 120 57 Libia EUR 39 80 58 Liechtenstein jak w Szwajcarii 59 Litwa EUR 33 80 60 Luksemburg jak w Belgii 61 Łotwa EUR 48 110 62 Macedonia EUR 33 70 63 Malezja USD 42 110 64 Malta EUR 42 140 65 Maroko EUR 36 80 66 Meksyk USD 40 80 67 Mołdowa USD 45 90 68 Monako jak we Francji 69 Mongolia USD 47 100 70 Niderlandy EUR 42 120 71 Niemcy EUR 42 103 72 Nigeria USD 43 150 73 Norwegia NOK 401 1.200 74 Nowa Zelandia USD 43 150 75 Pakistan USD 40 100 76 Panama USD 42 100 77 Peru USD 43 110 78 Portugalia EUR 48 85 79 Republika Południowej Afryki USD 45 100 80 Rosja USD 50 130 81 Rumunia EUR 36 70 82 San Marino jak we Włoszech 83 Senegal EUR 33 80 84 Serbia i Czarnogóra EUR 36 62 85 Singapur USD 45 125 86 Słowacja EUR 33 70 87 Słowenia EUR 36 80 88 Stany Zjednoczone Ameryki (USA) USD 46 160 - w tym Nowy Jork i Waszyngton 200 89 Syria USD 42 75 90 Szwajcaria CHF 78 160 91 Szwecja SEK 351 1.200 92 Tadżykistan USD 47 120 93 Tajlandia USD 42 110 94 Tanzania USD 48 110 95 Tunezja USD 45 100 96 Turcja EUR 33 80 97 Turkmenistan USD 42 120 98 Ukraina USD 48 100 99 Urugwaj USD 48 80 100 Uzbekistan USD 47 150 101 Wenezuela USD 39 120 102 Węgry EUR 33 70 103 Wielka Brytania GBP 32 140 104 Wietnam USD 42 95 105 Włochy EUR 42 105 106 Wybrzeże Kości Słoniowej EUR 33 70 107 Zimbabwe USD 42 120 108 Zjednoczone Emiraty Arabskie USD 38 110 109 Państwa inne niż wymienione w lp. 1-108 USD 42 120 Należności z tytułu podróży służbowych krajowych regulowało natomiast rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.(Dz. U. z dnia 30 grudnia 2002 r.) , zgodnie z treścią którego §
- Z tytułu podróży odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę pracownikowi przysługują diety oraz zwrot kosztów: 1)przejazdów; 2)noclegów; 3)dojazdów środkami komunikacji miejscowej; 4)innych udokumentowanych wydatków, określonych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb. §
- 1.
(1)Dieta jest przeznaczona na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia w czasie podróży i wynosi 23 zł za dobę podróży.
- Należność z tytułu diet oblicza się za czas od rozpoczęcia podróży (wyjazdu) do powrotu (przyjazdu ) po wykonaniu zadania, w następujący sposób: 1)jeżeli podróż trwa nie dłużej niż dobę i wynosi: a)od 8 do 12 godzin - przysługuje połowa diety, b)ponad 12 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości; 2)jeżeli podróż trwa dłużej niż dobę, za każdą dobę przysługuje dieta w pełnej wysokości, a za niepełną, ale rozpoczętą dobę: a)do 8 godzin - przysługuje połowa diety, b)ponad 8 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości.
- Dieta nie przysługuje: 1)za czas delegowania do miejscowości pobytu stałego lub czasowego pracownika oraz w przypadkach,
§ 8; 2)jeżeli pracownikowi zapewniono bezpłatne całodzienne wyżywienie.
§
- Za nocleg w hotelu lub innym obiekcie świadczącym usługi hotelarskie pracownikowi przysługuje zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem.
- Pracownikowi, któremu nie zapewniono bezpłatnego noclegu i który nie przedłożył rachunku, o którym mowa w ust. 1, przysługuje ryczałt za każdy nocleg w wysokości 150% diety.
- Ryczałt za nocleg przysługuje wówczas, gdy nocleg trwał co najmniej 6 godzin pomiędzy godzinami 21 i
- Zwrot kosztów noclegu lub ryczałt za nocleg nie przysługuje za czas przejazdu, a także jeżeli pracodawca uzna, że pracownik ma możliwość codziennego powrotu do miejscowości stałego lub czasowego pobytu. § 8a.
(3)- Na wniosek pracownika pracodawca przyznaje zaliczkę na niezbędne koszty podróży.
- Rozliczenie kosztów podróży przez pracownika jest dokonywane w terminie 14 dni od dnia zakończenia podróży.
- Do rozliczenia kosztów podróży pracownik załącza dokumenty (rachunki) potwierdzające poszczególne wydatki; nie dotyczy to diet oraz wydatków objętych ryczałtami. Jeżeli uzyskanie dokumentu (rachunku) nie było możliwe, pracownik składa pisemne oświadczenie o dokonanym wydatku i przyczynach braku jego udokumentowania. O dnia 1 marca 2013r. kwestie związane z należnościami z tytułu podróży służbowych krajowych i zagranicznych reguluje natomiast rozporządzenie Ministra pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej(Dz. U. z dnia 5 lutego 2013 r.), zgodnie z treścią którego §
- Rozporządzenie określa wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej: 1)na obszarze kraju, zwanej dalej "podróżą krajową"; 2)poza granicami kraju, zwanej dalej "podróżą zagraniczną". §
- Z tytułu podróży krajowej oraz podróży zagranicznej, odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują: 1)diety; 2)zwrot kosztów: a)przejazdów, b)dojazdów środkami komunikacji miejscowej, c)noclegów, d)innych niezbędnych udokumentowanych wydatków, określonych lub uznanych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb. §
- Pracownik dokonuje rozliczenia kosztów podróży krajowej lub podróży zagranicznej nie później niż w terminie 14 dni od dnia zakończenia tej podróży.
- Do rozliczenia kosztów podróży,
ust. 1, pracownik załącza dokumenty, w szczególności rachunki, faktury lub bilety potwierdzające poszczególne wydatki; nie dotyczy to diet oraz wydatków objętych ryczałtami. Jeżeli przedstawienie dokumentu nie jest możliwe, pracownik składa pisemne oświadczenie o dokonanym wydatku i przyczynach braku jego udokumentowania.
- W uzasadnionych przypadkach pracownik składa pisemne oświadczenie o okolicznościach mających wpływ na prawo do diet, ryczałtów, zwrot innych kosztów podróży lub ich wysokość. §
- Dieta w czasie podróży krajowej jest przeznaczona na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia i wynosi 30 zł za dobę podróży.
- Należność z tytułu diet oblicza się za czas od rozpoczęcia podróży krajowej (wyjazdu) do powrotu (przyjazdu) po wykonaniu zadania służbowego w następujący sposób: 1)jeżeli podróż trwa nie dłużej niż dobę i wynosi: a)mniej niż 8 godzin - dieta nie przysługuje, b)od 8 do 12 godzin - przysługuje 50% diety, c)ponad 12 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości; 2)jeżeli podróż trwa dłużej niż dobę, za każdą dobę przysługuje dieta w pełnej wysokości, a za niepełną, ale rozpoczętą dobę: a)do 8 godzin - przysługuje 50% diety, b)ponad 8 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości.
- Dieta nie przysługuje: 1)za czas delegowania do miejscowości pobytu stałego lub czasowego pracownika oraz w przypadkach,
§ 10; 2)jeżeli pracownikowi zapewniono bezpłatne całodzienne wyżywienie.
- Kwotę diety, o której mowa w ust. 1, zmniejsza się o koszt zapewnionego bezpłatnego wyżywienia, przyjmując, że każdy posiłek stanowi odpowiednio: 1)śniadanie - 25% diety; 2)obiad - 50% diety; 3)kolacja - 25% diety.
- W przypadku korzystania przez pracownika z usługi hotelarskiej, w ramach której zapewniono wyżywienie, przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio. §
- Za nocleg podczas podróży krajowej w obiekcie świadczącym usługi hotelarskie pracownikowi przysługuje zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem, jednak nie wyższej za jedną dobę hotelową niż dwudziestokrotność stawki diety.
- W uzasadnionych przypadkach pracodawca może wyrazić zgodę na zwrot kosztów noclegu stwierdzonych rachunkiem w wysokości przekraczającej limit, o którym mowa w ust.
- Pracownikowi, któremu nie zapewniono bezpłatnego noclegu i który nie przedłożył rachunku, o którym mowa w ust. 1, przysługuje ryczałt za każdy nocleg w wysokości 150% diety.
- Ryczałt za nocleg przysługuje, jeżeli nocleg trwa co najmniej 6 godzin pomiędzy godzinami 21 i
- Zwrot kosztów noclegu lub ryczałt za nocleg nie przysługuje za czas przejazdu, a także jeżeli pracodawca uzna, że pracownik ma możliwość codziennego powrotu do miejscowości stałego lub czasowego pobytu. §
- Za każdą rozpoczętą dobę pobytu w podróży krajowej pracownikowi przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów dojazdów środkami komunikacji miejscowej w wysokości 20% diety.
- Ryczałt, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli pracownik nie ponosi kosztów dojazdów.
- Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli na wniosek pracownika pracodawca wyrazi zgodę na pokrycie udokumentowanych kosztów dojazdów środkami komunikacji miejscowej. §
- Pracownikowi przebywającemu w podróży krajowej trwającej co najmniej 10 dni przysługuje zwrot kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy, środkiem transportu określonym przez pracodawcę, do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem. §
- Na wniosek pracownika pracodawca przyznaje zaliczkę na niezbędne koszty podróży krajowej w wysokości wynikającej ze wstępnej kalkulacji tych kosztów. §
- Czas podróży zagranicznej liczy się w przypadku odbywania jej środkami komunikacji: 1)lądowej - od chwili przekroczenia granicy państwowej w drodze za granicę do chwili jej przekroczenia w drodze powrotnej do kraju; 2)lotniczej - od chwili startu samolotu w drodze za granicę z ostatniego lotniska w kraju do chwili lądowania samolotu w drodze powrotnej na pierwszym lotnisku w kraju; 3)morskiej - od chwili wyjścia statku (promu) z ostatniego portu polskiego do chwili wejścia statku (promu) w drodze powrotnej do pierwszego portu polskiego. §
- Dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki.
- Dieta przysługuje w wysokości obowiązującej dla docelowego państwa podróży zagranicznej. W przypadku podróży zagranicznej odbywanej do dwóch lub więcej państw pracodawca może ustalić więcej niż jedno państwo docelowe.
- Należność z tytułu diet oblicza się w następujący sposób: 1)za każdą dobę podróży zagranicznej przysługuje dieta w pełnej wysokości; 2)za niepełną dobę podróży zagranicznej: a)do 8 godzin - przysługuje 1/3 diety, b)ponad 8 do 12 godzin - przysługuje 50% diety, c)ponad 12 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości.
- Wysokość diety za dobę podróży zagranicznej w poszczególnych państwach jest określona w załączniku do rozporządzenia. §
- Pracownikowi, któremu zapewniono w czasie podróży zagranicznej bezpłatne, całodzienne wyżywienie, przysługuje 25% diety ustalonej zgodnie z § 13 ust.
- Kwotę diety zmniejsza się o koszt zapewnionego bezpłatnego wyżywienia, przyjmując, że każdy posiłek stanowi odpowiednio: 1)śniadanie- 15% diety; 2)obiad- 30% diety; 3)kolacja- 30% diety.
- W przypadku korzystania przez pracownika z usługi hotelarskiej, w ramach której zapewniono wyżywienie, przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio.
- Pracownikowi, który otrzymuje w czasie podróży zagranicznej należność pieniężną na wyżywienie, dieta nie przysługuje. Jeżeli należność pieniężna jest niższa od diety, pracownikowi przysługuje wyrównanie do wysokości należnej diety. §
- Za nocleg podczas podróży zagranicznej pracownikowi przysługuje zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem, w granicach limitu określonego w poszczególnych państwach w załączniku do rozporządzenia.
- W razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg, pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości 25% limitu, o którym mowa w ust.
- Ryczałt ten nie przysługuje za czas przejazdu.
- W uzasadnionych przypadkach pracodawca może wyrazić zgodę na zwrot kosztów za nocleg, stwierdzonych rachunkiem, w wysokości przekraczającej limit, o którym mowa w ust.
- Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli pracodawca lub strona zagraniczna zapewniają pracownikowi bezpłatny nocleg. §
- Pracodawca może wyrazić zgodę na zwrot kosztów przewozu samolotem bagażu osobistego o wadze do 30 kg, liczonej łącznie z wagą bagażu opłaconego w cenie biletu, jeżeli podróż zagraniczna trwa ponad 30 dni lub jeżeli państwem docelowym jest państwo pozaeuropejskie. §
- Pracownik otrzymuje zaliczkę w walucie obcej na niezbędne koszty podróży zagranicznej, w wysokości wynikającej ze wstępnej kalkulacji tych kosztów.
- Za zgodą pracownika zaliczka może być wypłacona w walucie polskiej, w wysokości stanowiącej równowartość przysługującej pracownikowi zaliczki w walucie obcej, według średniego kursu złotego w stosunku do walut obcych określonego przez Narodowy Bank Polski z dnia wypłaty zaliczki.
- Rozliczenie kosztów podróży zagranicznej jest dokonywane w walucie otrzymanej zaliczki, w walucie wymienialnej albo w walucie polskiej, według średniego kursu z dnia jej wypłacenia. §
- W przypadku odbywania podróży zagranicznej w połączeniu z przejazdem na obszarze kraju, przepisy rozdziału 2 stosuje się odpowiednio. ZAŁĄCZNIK do rozporządzenia określa WYSOKOŚĆ DIETY ZA DOBĘ PODRÓŻY ZAGRANICZNEJ ORAZ LIMITU NA NOCLEG W POSZCZEGÓLNYCH PAŃSTWACH Lp. Państwo Waluta Kwota diety Kwota limitu na nocleg 1 2 3 4 5 1 Afganistan EUR 47 140 2 Albania EUR 41 120 3 Algieria EUR 50 200 4 Andora jak w Hiszpanii 5 Angola USD 61 180 6 Arabia Saudyjska EUR 45 180 7 Argentyna USD 50 150 8 Armenia EUR 42 145 9 Australia AUD 88 250 10 Austria EUR 52 130 11 Azerbejdżan EUR 43 150 12 Bangladesz USD 50 120 13 Belgia EUR 48 160 14 Białoruś EUR 42 130 15 Bośnia i Hercegowina EUR 41 100 16 Brazylia EUR 43 120 17 Bułgaria EUR 40 120 18 Chile USD 60 120 19 Chiny EUR 55 170 20 Chorwacja EUR 42 125 21 Cypr EUR 43 160 22 Czechy EUR 41 120 23 Dania DKK 406 1.300 24 Egipt USD 55 150 25 Ekwador USD 44 110 26 Estonia EUR 41 100 27 Etiopia USD 55 300 28 Finlandia EUR 48 160 29 Francja EUR 50 180 30 Grecja EUR 48 140 31 Gruzja EUR 43 140 32 Hiszpania EUR 50 160 33 Indie EUR 38 190 34 Indonezja EUR 41 110 35 Irak USD 60 120 36 Iran EUR 41 95 37 Irlandia EUR 52 160 38 Islandia EUR 56 160 39 Izrael EUR 50 150 40 Japonia JPY 7.532 22.000 41 Jemen USD 48 160 42 Jordania EUR 40 95 43 Kambodża USD 45 100 44 Kanada CAD 71 190 45 Katar EUR 41 200 46 Kazachstan EUR 41 140 47 Kenia EUR 41 150 48 Kirgistan USD 41 150 49 Kolumbia USD 49 120 50 Kongo, Demokratyczna Republika Konga USD 66 220 51 Korea Południowa EUR 46 170 52 Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna EUR 48 170 53 Kostaryka USD 50 140 54 Kuba EUR 42 110 55 Kuwejt EUR 39 200 56 Laos USD 54 100 57 Liban USD 57 150 58 Libia EUR 52 100 59 Liechtenstein jak w Szwajcarii 60 Litwa EUR 39 130 61 Luksemburg jak w Belgii 62 Łotwa EUR 57 132 63 Macedonia EUR 39 125 64 Malezja EUR 41 140 65 Malta EUR 43 180 66 Maroko EUR 41 130 67 Meksyk USD 53 140 68 Mołdowa EUR 41 85 69 Monako jak we Francji 70 Mongolia EUR 45 140 71 Niderlandy EUR 50 130 72 Niemcy EUR 49 150 73 Nigeria EUR 46 240 74 Norwegia NOK 451 1.500 75 Nowa Zelandia USD 58 180 76 Oman EUR 40 240 77 Pakistan EUR 38 200 78 Palestyńska Władza Narodowa jak w Izraelu 79 Panama USD 52 140 80 Peru USD 50 150 81 Portugalia EUR 49 120 82 Republika Południowej Afryki USD 52 275 83 Rosja EUR 48 200 84 Rumunia EUR 38 100 85 San Marino jak we Włoszech 86 Senegal EUR 44 120 87 Republika Serbii i Republika Czarnogóry EUR 40 100 88 Singapur USD 56 230 89 Słowacja EUR 43 120 90 Słowenia EUR 41 130 91 Stany Zjednoczone Ameryki (USA), w tym: - Nowy Jork - Waszyngton USD 59 200 350 300 92 Syria USD 50 150 93 Szwajcaria CHF 88 200 94 Szwecja SEK 459 1.800 95 Tadżykistan EUR 41 140 96 Tajlandia USD 42 110 97 Tanzania USD 53 150 98 Tunezja EUR 37 100 99 Turcja USD 53 173 100 Turkmenistan EUR 47 90 101 Ukraina EUR 41 180 102 Urugwaj USD 50 80 103 Uzbekistan EUR 41 140 104 Wenezuela USD 60 220 105 Węgry EUR 44 130 106 Wielka Brytania GBP 35 200 107 Wietnam USD 53 160 108 Włochy EUR 48 174 109 Wybrzeże Kości Słoniowej EUR 33 100 110 Zimbabwe EUR 39 90 111 Zjednoczone Emiraty Arabskie EUR 39 200 112 Państwa inne niż wymienione w lp.1-111 EUR 41 140 Sąd zważył, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie , w szczególności z zeznań świadków z wyłączeniem świadka D. K. , któremu sąd nie dał wiary , jak i zeznań strony pozwanej , a w szczególności z dokumentów rachunków kosztów podróży i rozliczeń delegacji załączonych do akt sprawy w oryginale z własnoręcznymi pokwitowaniami powoda odbioru należnych kwot wynika, iż powód otrzymał całość należności z tytułu diet i ryczałtów za noclegi wskazanych powyższymi przepisami prawa , co więcej strona pozwana dokonała nadpłaty tych należności z uwagi na opłacenie posiłków i noclegów powoda na promie w związku z podróżami odbytymi do (...)k. 613 i nast. K. 654 Powód w niniejszym postępowaniu nie wykazał , iż należności , których odbiór pokwitował , nie otrzymał, w szczególności świadek D. K. nie uczestniczył w żadnych czynnościach związanych z rozliczaniem należności z tytułu podróży służbowych powoda. Z powyższych względów należało powództwo oddalić w zakresie żądania diet i ryczałtów za noclegi na podstawie powyżej wskazanych regulacji dotyczących podróży służbowych kierowców. W punkcie II wyroku sąd odstąpił jednak od obciążania powoda kosztami procesu na rzecz strony przeciwnej na mocy art. 102 kpc mając na uwadze sposób dokonywania rozliczeń należności powoda przez stronę pozwaną , które mogły budzić wątpliwości pracownika , sposób oznaczania kwot na przelewach bakowych powodujący u powoda trudności w wyliczeniu roszczeń . O kosztach sądowych orzeczono na mocy art. 96 ust1 pkt 4 i art. 97 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , wobec przegrania sprawy przez pracownika koszty te ponosi Skarb Państwa . 1