VI P 844/15

Sygn. akt VI P 844/15 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2016 roku. Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący : SSR Paula Markiewicz Protokolant : st. sekr. sąd. Barbara Marszewska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 roku w Gdańsku sprawy z powództwa P. G. (PESEL (...)) przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (KRS (...)) o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę przez pracownika z winy pracodawcy I. zasądza od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz powoda P. G. kwotę 7.000 złotych (siedem tysięcy złotych i 00/100) brutto tytułem odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika z winy pracodawcy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19 grudnia 2014 roku do dnia zapłaty, II. w pozostałym zakresie oddala powództwo , III. zasądza od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz powoda P. G. kwotę 600 złotych (sześćset złotych i 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, IV. wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności, V. nakazuje ściągnąć od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa- Kasy Sądu Rejonowego (...) w G. kwotę 350 złotych (trzysta pięćdziesiąt złotych i 00/100) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych w sprawie. Sygn. akt VI P 844/15 UZASADNIENIE Powód P. G. pozwem z dnia 16 grudnia 2015 roku wniósł przeciwko pozwanemu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o zasądzenie na jego rzecz kwoty 21.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami tytułem odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika z winy pracodawcy, jak również zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2.400 złotych. W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż był zatrudniony w pozwanej spółce począwszy od dnia 17 września 2013 roku na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. W okresie zatrudnienia powód wykonywał pracę na stanowisku dyrektora regionalnego za wynagrodzeniem 7.000 złotych brutto. Oświadczeniem z dnia 24 lipca 2014 roku powód rozwiązał umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia w trybie art. 55 § 1 1kp. Jako przyczynę powyższego powód wskazał ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków poprzez niewypłaceni należnego na jego rzecz wynagrodzenia zasadniczego za miesiąc czerwiec 2014 roku, pomimo upływu terminu wypłaty z dniem 10 lipca 2014 roku. Następnie powód otrzymał od pozwanego świadectwo pracy z dnia 31 lipca 2014 roku, w którym pracodawca wskazał, iż stosunek pracy łączący strony ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę przez pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia tj. na podstawie art. 30 § 1 pkt 3 kp w zw. z art. 55 § 1 1kp. Tym samym pracodawca przyjął oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę i zaakceptował fakt rozwiązania umowy o pracę w tymże trybie. W związku z brakiem otrzymania przez powoda należnego wynagrodzenia, powód skierował następnie do pozwanej spółki wezwanie do zapłaty, które obejmowało między innymi wypłatę odszkodowania za okres wypowiedzenia, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Pozwany odebrał powyższe w dniu 16 grudnia 2014 roku. Do dnia dzisiejszego pozwany nie odpowiedział na wezwanie, jak również nie wypłacił kwoty nim objętej. Powód zawiadomił również Państwową Inspekcję Pracy o braku wypłaty na jego rzecz należnych świadczeń. Przeprowadzone postępowanie potwierdziło zarzuty stawiane przez powoda we wskazanym przez niego piśmie. Inspektor Pracy ustalił, iż pozwana spółka nie naliczyła i nie wypłaciła należnego powodowi wynagrodzenia za miesiąc lipiec 2014 roku oraz częściowego wynagrodzenia za miesiąc czerwiec 2014 roku. W świetle powyższego przyczyny rozwiązania umowy o pracę wskazane przez powoda w treści rozwiązania umowy o pracę były rzeczywiste. Powodowi przysługuje zatem odszkodowanie z powyższego tytułu, wynikające z treści 55 § 1 1kp. Powyższe przysługuje mu w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, albowiem umowa o pracę została zawarta na czas nieokreślony, a zgodnie z treścią powyższej tj. w myśl § 4 ustalony przez strony okres wypowiedzenia wynosił trzy miesiące. Kwota zatem należnego na jego rzecz odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę przez pracownika z winy pracodawcy wynosi 21.000 złotych brutto. (3 x 7.000 złotych brutto). (k . 2-5) Pozwany (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. nie złożył odpowiedzi na pozew. Na rozprawie w dniu 23 maja 2016 roku pełnomocnik powoda sprecyzował, iż powód z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego domaga się zasądzenia na jego rzecz kwoty 1.800 złotych. ( k. 46) Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Powód P. G. został zatrudniony u pozwanego (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na podstawie umowy o pracę z dnia 17 września 2013 roku zawartej na czas nieokreślony począwszy od dnia 1 października 2013 roku. W treści powyższej umowy strony określiły, iż powód będzie zajmował stanowisko Dyrektora Regionalnego, za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 7.000 złotych brutto. Strony przewidziały również, iż niniejsza umowa może zostać rozwiązana z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia przez każdą ze stron . (§4 umowy) Oświadczeniem z dnia 24 lipca 2014 roku, doręczonym drogą mailową, powód rozwiązał umowę o pracę łączącą strony bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracodawcy w trybie art. 55 §1 1 kp. Jako przyczynę powyższego powód podał ciężkie naruszenie podstawowych obowiazków przez pracodawcę polegające na niewypłaceniu na jego rzecz należnego wynagrodzenia za miesiąc czerwiec 2014 roku, co w myśl warunków określonych przez (...) spółkę z.o.o powinno nastąpić 10 lipca 2014 roku. W dniu 25 lipca 2014 roku pracodawca wypłacił na rzecz powoda częściowo wynagrodzenie za miesiąc czerwiec 2014 roku tj. w wysokości 1.000 złotych netto. W dniu 31 lipca 2014 roku pracodawca wydał powodowi świadectwo pracy, w którego treści jako tryb rozwiązania umowy o pracę podał art. 30 § 1 pkt 3 kp w zw. z art. 55 §1 1 kp. W dniu 6 sierpnia 2014 roku powód otrzymał od pozwanego kwotę 500 złotych netto tytułem dalszej części wynagrodzenia za pracę za miesiąc czerwiec 2014 roku. Wezwaniem do zapłaty z dnia 12 grudnia 2014 roku, doręczonym pozwanemu w dniu 16 grudnia 2014 roku, powód wezwał pracodawcę do uregulowania na jego rzecz zaległego wynagrodzenia za miesiąc czerwiec i lipiec 2014 roku, nadto wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, jak również odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę z winy pracodawcy. W związku z brakiem wypłaty powyższych świadczeń powód skierował również skargę do Państwowej Inspekcji Pracy. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola potwierdziła zarzuty stawiane przez powoda w piśmie. Inspektor Pracy ustalił, iż pracodawca do dnia zakończenia czynności wyjaśniających nie naliczył i nie wypłacił należnego na rzecz powoda wynagrodzenia za miesiąc lipiec 2014 roku, jak również częściowego wynagrodzenia za miesiąc czerwiec 2014 roku. Nadto stwierdzono brak wypłaty na rzecz powoda należności z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze 21 dni, jak również zaliczek. Pozwany nie uregulował na rzecz powoda pozostałej części wynagrodzenia za pracę za miesiąc czerwiec 2014 roku tj. w kwocie 4.846,52 złotych brutto. Nakazem zapłaty z dnia 15 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy (...) w G. zasądził na rzecz powoda od pozwanego kwotę 4.846,52 złotych brutto tytułem wynagrodzenia za pracę za miesiąc czerwiec 2014 roku wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11 lipca 2014 roku do dnia zapłaty, nadto kwotę 5.782,72 złotych tytułem wynagrodzenia za pracę za miesiąc lipiec 2014 roku wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 26 lipca 2014 roku do dnia zapłaty, nadto kwotę 7.049,20 złotych brutto tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 26 lipca 2014 roku do dnia zapłaty, jak również kwotę 216,94 złotych tytułem nierozliczonej zaliczki za maj 2014 roku wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 26 lipca 2014 roku do dnia zapłaty, jak również kwotę 50,72 złotych tytułem nierozliczonej zaliczki za miesiąc czerwiec 2014 roku wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 26 lipca 2014 roku do dnia zapłaty. (Dowód: umowa o pracę z dnia 17 września 2013 roku- k. 8-9, oświadczenie – k. 10, świadectwo pracy- k. 11-12, wezwanie oraz zpo- k. 13-14, skarga- k. 15-16, pismo PIP- k. 17, zeznania powoda P. G.- k. 46-47 (nagranie 00:02:25-00:15:59), potwierdzenia przelewów – k. 56, e- maile- k. 57-58), nakaz zapłaty z dnia 15 grudnia 2014 roku ze sprawy (...)) Sąd zważył co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań powoda P. G., jak również dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Dowody z dokumentów, w zakresie w jakim posłużyły do ustalenia stanu faktycznego, Sąd uznał za wiarygodne, gdyż nie budziły one wątpliwości, wzajemnie się uzupełniały i potwierdzały, tworząc spójną i logiczną całość, nie zostały one również zakwestionowane przez strony. Wskazać należy, iż w istocie stan faktyczny w przedmiotowej sprawie był pomiędzy stronami bezsporny. Poza sporem pozostawał zarówno fakt zatrudnienia powoda u pozwanego, zajmowanego przez niego stanowiska, jak również wysokości otrzymywanego przez niego wynagrodzenia za pracę, nadto przyczyna rozwiązania przez powoda umowy o pracę łączącej strony tj. brak wypłaty na jego rzecz wynagrodzenia za pracę za miesiąc czerwiec 2014 roku. Poza sporem pozostawała również okoliczność, iż na moment złożenia przez pracownika oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę z winy pracodawcy wynagrodzenie za pracę za miesiąc czerwiec 2014 roku nie było na jego rzecz wypłacone w całości. Dopiero po złożeniu oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę pozwany uregulował częściowo na rzecz pracownika należne za ten miesiąc wynagrodzenie, wypłacając z tego tytułu kwoty w dniach 25 lipca 2014 roku, jak również 6 sierpnia 2014 roku. Z treści łączącej strony umowy o pracę strony wynika również, iż strony przewidziały w jej treści trzymiesięczny okres wypowiedzenia powyższej. (§ 4 umowy) Podnieść należy, iż w zakresie żądania dotyczącego odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę przez pracownika art. 55 § 1 1 kp wprowadza taką możliwość z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków pracowniczych, w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy- w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni. Przez „ciężkość naruszenia” należy rozumieć znaczny stopień winy sprawcy tego naruszenia. Jak przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 kwietnia 2000 roku ( I PKN 516/99, OSNAPiUS 2001, z.16, poz. 516), chodzi tu o winę umyślną lub rażące niedbalstwo. (M. Gersdorf, Jeszcze w sprawie konstrukcji prawnej rozwiązania stosunku pracy w trybie natychmiastowym z winy pracodawcy, PiZS 1998, nr 6, s. 37; W. Saletra, J. Iwulski, W. Sanetra, Kodeks pracy, 1999, s. 203). Ustawodawca nie precyzuje, na czym polega zawinione naruszenie obowiązków przez pracodawcę. Wydaje się jednak, iż podobnie jak w odniesieniu do art. 52 § 1 pkt 1 kp, koniecznym jest uwzględnienie dwóch elementów: stopnia winy pracodawcy (umyślność lub rażące niedbalstwo) oraz rozmiaru szkody wyrządzonej albo zagrażającej pracownikowi. Oceny ciężkości naruszenia dokonuje pracownik. Na nim to w razie sporu ciąży dowód na okoliczność ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków, zgodnie z art. 6 kc w związku z art. 300 k.p. Ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę, któremu nie można przyporządkować charakteru podstawowego, nie uzasadnia sięgnięcia przez pracownika po rozwiązanie bez wypowiedzenia. Podobnie w przypadku naruszenia obowiązków podstawowych pracodawcy, którym trudno przypisać postać ciężkiego. (Alina Wypych- Żywicka- Komentarz do Kodeksu Pracy) Podkreślić należy, iż na gruncie powołanej regulacji wina pracodawcy określana jest z uwzględnieniem jedynie czynników obiektywnych, polega ona na niedołożeniu staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (art. 355 § 1 kc w zw. z art. 300 kp). Podstawą rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia z tej przyczyny może być istotne naruszenie jego interesów majątkowych lub dóbr osobistych (np. naruszenie jego czci lub dobrego imienia). (Kazimierz Jaśkowski, Eliza Maniewska- Komentarz do art. 55 Kodeksu Pracy) Określenie „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków" w art. 55 § 1 1 kp oznacza naruszenie przez pracodawcę ( osobę, za którą pracodawca ponosi odpowiedzialność) z winy umyślnej lub wskutek rażącego niedbalstwa obowiązków wobec pracownika, stwarzające realne zagrożenie istotnych interesów pracownika lub powodujące uszczerbek w tej sferze. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 roku, I PK 83/10) W tym miejscu na uwagę zasługują rozważania poczynione przez Sąd Najwyższy w treści uzasadnienia powyższego orzeczenia. Sąd Najwyższy stwierdził bowiem, iż z powołanego przepisu wynika, że w celu oceny zasadności rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy pracodawca naruszył podstawowy obowiązek (obowiązki) wobec pracownika, a następnie rozważyć, czy naruszenie to miało charakter ciężki. Określenie „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków" w art. 55 § 1 1 kp oznacza naruszenie przez pracodawcę (osobę, za którą pracodawca ponosi odpowiedzialność) z winy umyślnej lub wskutek rażącego niedbalstwa obowiązków wobec pracownika, stwarzające realne zagrożenie istotnych interesów pracownika lub powodujące uszczerbek w tej sferze (wyrok z dnia 5 czerwca 2007 roku, III PK 17/07, wyrok z dnia 20 listopada 2008 roku, III UK 57/08, niepubl; wyrok z dnia 8 października 2009 roku, II PK 114/09). Za takim rozumieniem tego określenia przemawia to, że gdyby miało ono odnosić się wyłącznie do strony podmiotowej zachowania pracodawcy, to ustawodawca nie stosowałby określenia „ciężkie", lecz wskazał na konieczność wystąpienia winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa. Taka wykładnia rozważanego określenia ma także uzasadnienie w celu art. 55 § 1 1 kp, którym zdaniem Sądu Najwyższego jest umożliwienie pracownikowi natychmiastowego rozwiązania stosunku pracy w sytuacjach, w których jest to usprawiedliwione rzeczywistym i poważnym naruszeniem lub zagrożeniem naruszenia jego istotnych interesów. W innych sytuacjach pracownik może korzystać ze „zwyczajnych" środków ochrony przed naruszaniem jego praw, może również wypowiedzieć umowę o pracę. Dalszym argumentem za taką wykładnią jest dominująca interpretacja art. 52 § 1 kp, dotyczącego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę, według której zwrot „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków" odnosi się zarówno do kwalifikowanej winy, jak i do istotnego zagrożenia lub uszczerbku interesów pracodawcy spowodowanego tym naruszeniem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 1999 roku, I PKN 188/99, OSNP 2000, Nr 22, poz. 818, wyrok z dnia 20 marca 2007 roku, II PK 214/06, OSNP 2008, Nr 9-10, poz. 121, wyrok z dnia 9 lipca 2009 roku, II PK 46/09, Monitor Prawa Pracy 2010, Nr s. 136). Skoro więc ustawodawca zastosował w art. 55 § 1 1 kp takie samo określenie sankcjonowanego zachowania pracodawcy, jak określenie w art. 52 § 1 kp zachowania pracownika, upoważniającego pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, to uzasadnione jest twierdzenie, że określenia te mają analogiczną (z uwzględnieniem różnic w konstruowaniu winy pracodawcy) treść. Dla pełnej jasności należy dodać, że w pewnych sytuacjach zagrożenie istotnych interesów pracownika może wynikać z samych podmiotowych okoliczności naruszenia obowiązków, np. dużego nasilenia złej woli pracodawcy (osoby działającej za pracodawcę) umyślnie naruszającego prawa pracownika. W niniejszym orzeczeniu Sąd Najwyższy uznał, że w okolicznościach analizowanej przez niego sprawy opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia oceniać należy przez pryzmat realnego zagrożenia oraz uszczerbku dla istotnego interesu pracownika, w szczególności czy powyższe spowodowało uszczerbek dla koniecznego utrzymania pracownika i jego rodziny. Podkreślić należy, iż do podstawowych obowiązków pracodawcy należą przede wszystkim jego obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy wymienione w rozdziale I działu dziesiątego kp. Z art. 22 § 1 k.p. wynika natomiast, że najważniejszym obowiązkiem pracodawcy jest zatrudnianie pracownika za wynagrodzeniem. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2006 roku (I PK 54/06, OSNP 2007, Nr 15-16, poz. 219), zgodnie z którym pracodawca niewypłacający pracownikowi bez usprawiedliwionej przyczyny części jego wynagrodzenia za pracę narusza w sposób ciężki swoje podstawowe obowiązki ( art. 55 § 1 1 kp). Naruszenie to następuje co miesiąc w terminie płatności wynagrodzenia (art. 85 § 1 kp) i od dowiedzenia się przez pracownika o tej okoliczności należy liczyć termin jednego miesiąca określony w art. 55 § 2 kp w z art. 52 § 2 k.p. Podkreślić należy, iż budzi jednak sprzeciw zbyt rygorystyczne potraktowanie pracodawcy; w przypadku niewypłacenia nieznacznej części wynagrodzenia, trudno bowiem w takiej sytuacji mówić o ciężkości naruszenia obowiązków. Ponadto sporadyczne niewypłacanie pracownikowi drobnej części wynagrodzenia nie jest ciężkim naruszeniem przez pracodawcę podstawowego obowiązku (art. 55 § 1 1 kp). (Kazimierz Jaśkowski- Komentarz do Kodeksu Pracy) Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika na podstawie art. 55 § 1 1 k.p. jest skuteczne bez względu na to, czy wskazane przez pracownika przyczyny rzeczywiście występują. Ten sposób rozwiązania stosunku pracy powinien znaleźć odzwierciedlenie w świadectwie pracy. Pracodawca może kwestionować wskazane przez pracownika przyczyny rozwiązania umowy o pracę w procesie o odszkodowanie przewidziane w art. 61 1 lub 61 2 k.p., a w razie wstrzymania się z wypłatą pracownikowi odszkodowania przewidzianego w art. 55 § 1 1 zdanie drugie k.p. także w procesie wytoczonym przez pracownika o to odszkodowanie" (wyrok SN z dnia 4 marca 1999 r., I PKN 614/98, OSNAPiUS 1999, nr 11, poz. 208). W wyroku tym Sąd Najwyższy podtrzymał wykładnię przedstawioną w uchwale z dnia 4 marca 1999 roku (III ZP 3/99, OSNAPiUS 1999, nr 17, poz. 542), według której w sprawie wniesionej przez pracownika o zasądzenie odszkodowania na podstawie art. 55 § 1