U. Nr 16, poz. 93) w zw. z art. 9a ust 1 PE poprzez stwierdzenie, że opłata zastępcza nie może być dokonana za skarżącego przez inny podmiot. W uzasadnieniu odwołania powód podniósł, że Prezes URE nie uwzględnił faktu uiszczenia za skarżącego opłaty zastępczej przewidzianej w art. 9a ust. 1 pkt 2 Pe przez inny podmiot, tj. przez (...) S.A. w ramach wiążącej te podmioty umowy o dostawę energii elektrycznej, co stanowi istotny brak w zebranym materiale dowodowym. W ocenie powoda istotny jest fakt uiszczenia należności a nie to jaki podmiot faktycznie dokonał przelewu na konto (...). Wskazał, iż w ramach umowy łączącej go z (...) S.A. miał zagwarantowane uzyskanie i umorzenie świadectwa pochodzenia. Jako dowód na powyższą okoliczność wskazał oświadczenie (...) S.A. z dnia 17 października 2011r. W konsekwencji za niezgodne z prawdą uznał twierdzenie organu, iż w wyniku zaniechania po stronie skarżącego doszło do uszczuplenia dochodów (...) na kwotę 12.932, 33zł. Nie zgodził się też z uznaniem przez Prezesa URE stopnia zawinienia jako znaczny. Skarżący od samego początku uiszczał bowiem kwoty z tytułu opłaty zastępczej w przekonaniu, że są one odprowadzane w sposób prawidłowy. Ponadto niezwłocznie po powzięciu informacji o właściwym sposobie uiszczania opłaty dostosował swoją praktykę do obowiązujących przepisów ustawy. W ocenie powoda, zarzucanemu mu czynowi nie sposób przypisać jakichkolwiek znamion szkodliwości, gdyż dochody (...) nie zostały w żadnym stopniu uszczuplone. Wskazał też, że w niniejszej sprawie posiłkowe zastosowanie winien znaleźć przepis art. 365 §
Na zakończenie, z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd w/w argumentacji wniósł o odstąpienie przez Prezesa URE od wymierzenia kary finansowej. Za odstąpieniem od wymierzenia kary przemawia w jego ocenie fakt, iż jej nałożenie, wobec wcześniej dokonanych wpłat do (...) S.A. spowodowałoby pobranie od skarżącego podwójnej opłaty za ten sam obowiązek oraz fakt, iż skarżący dokonuje obecnie opłaty zastępczej w sposób prawidłowy. Pozwany w odpowiedzi na odwołanie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej Decyzji i wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazał, że zarzuty powoda dotyczące naruszenia przepisów kpa są bezpodstawne. Wbrew twierdzeniom powoda pozwany uwzględnił bowiem cały zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz okoliczności mające wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wskazał, iż w toku postępowania administracyjnego dopuszczone zostały wszystkie dowody złożone przez powoda i mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co odzwierciedla treść będącej przedmiotem niniejszego postępowania decyzji. Stwierdził, iż powód nie miał wątpliwości co do zebranych dowodów o czym może świadczyć treść jego pisma z dnia 3 listopada 2011r.). Wskazał też, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowy opis stanu faktycznego, wskazanie i przytoczenie przepisów prawa oraz ich wykładnię popartą orzecznictwem sądowym, zatem decyzja zawiera wszystkie elementy o których mowa w art. 107 § 3 kpa. Wskazał też, iż nie polega na prawdzie zarzut pominięcia w materiale dowodowym załączonego przez powoda pisma z dnia 17 października 2011r. zawierającego oświadczenie (...) S.A. potwierdzające, że powód w 2010r. był traktowany jako odbiorca końcowy, tzn. w cenie energii elektrycznej miał gwarantowane uzyskanie i umorzenie świadectw pochodzenia. Podniósł, iż przepisy ustawy Prawo energetyczne są jednoznaczne i nie przewidują możliwości realizacji omawianego obowiązku pośrednio, przez inny podmiot. Obowiązek określony w art. 9a ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej lub jej obrotem i sprzedające energię elektryczną odbiorcom końcowym może spełnić wyłącznie przez umorzenie świadectw pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej. W ocenie pozwanego powód nie może się zwolnić z obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne twierdząc, że inny podmiot wypełnił za niego ten obowiązek. Prezes URE nie ma instrumentów prawnych do ewentualnego pociągnięcia do odpowiedzialności za niewypełnienie tego obowiązku podmiotu, który sprzedał powodowi energię elektryczną według taryfy jak dla odbiorcy końcowego, skoro powód nie jest w rzeczywistości odbiorcą końcowym. Tym bardziej, że część energii elektrycznej zakupiona od (...) S.A jak sam powód wskazał, przeznaczona była do odsprzedaży. Jeżeli powód nie był odbiorcą końcowym w rozumieniu art. 3 pkt 13a ustawy – Prawo energetyczne (tj. odbiorcą dokonującym zakupu paliw lub energii na własny użytek; do własnego użytku nie zalicza się energii elektrycznej zakupionej w celu jej zużycia na potrzeby wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej) a odsprzedał zakupioną energię elektryczną odbiorcom końcowym, zobowiązany był do realizacji przedmiotowego obowiązku w stosunku do całkowitej ilości energii elektrycznej sprzedanej do odbiorców końcowych. Fakt, że przedsiębiorca zobowiązany do wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 9a ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne zapłacił za zakupioną energię elektryczną według taryfy przeznaczonej dla odbiorców końcowych nie oznacza automatycznie, że podmiot, od którego zakupił energię elektryczną wypełnił obowiązek. Taryfa zawiera ceny (kwotę) jaką płaci odbiorca końcowy za wypełnienie omawianego obowiązku przez podmiot zobowiązany. Przepisy ustawy – Prawo energetyczne nie przewidują możliwości zwolnienia się podmiotu zobowiązanego poprzez stosowanie taryfy przeznaczonej dla odbiorcy końcowego. Powód nie może poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej zwolnić się z nałożonego na niego obowiązku administracyjnego przewidzianego w obowiązujących przepisach prawa. Takie rozumienie art. 9a ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne, mogłoby bowiem prowadzić do obejścia przepisów prawa powszechnie obowiązującego nakładającego na powoda publicznoprawne obowiązki. Podkreślił, że ustawodawca przewidział tylko jeden przypadek wypełnienia zastępczego omawianego obowiązku. Zgodnie z art. 9e ust. 13a ustawy – Prawo energetyczne towarowy dom maklerski wykonując obowiązek, o którym mowa w art. 9a ust.
8, w odniesieniu do transakcji realizowanych na zlecenie odbiorców końcowych, może złożyć wniosek do Prezesa URE o umorzenie świadectw pochodzenia należących do innego podmiotu, któremu przysługują wynikające z tych świadectw prawa majątkowe, o ile dołączy pisemną zgodę tego podmiotu na zaliczenie tych świadectw do wypełnienia obowiązku przez towarowy dom maklerski lub dom maklerski. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 356 §
zauważył, że art. 9a ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne nakłada na powoda obowiązek o charakterze publicznoprawnym, który nie dotyczy sfery stosunków cywilnoprawnych. Natomiast k.c., zgodnie z art. 1 reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi. Wskazał, iż stosunki cywilnoprawne charakteryzują się wolnością i autonomią. W związku z powyższym, powołane przez powoda przepisy prawa cywilnego nie mogą mieć zastosowania w odniesieniu do regulacji mających charakter obowiązku administracyjnego i publicznoprawnego. Powód nie może zwolnić się z ciążącego na nim omawianego obowiązku twierdząc, że zawarł umowę dotyczącą wypełnienia tego obowiązku z innym podmiotem i który na jej podstawie jest zobligowany (zamiast powoda) do jego wypełnienia. Przepisy prawa administracyjnego (ustawy – Prawo energetyczne) bowiem jednoznacznie wskazują, kto jest odpowiedzialny za wyplenienie obowiązku, o którym mowa w art. 9a usta. 1 ustawy Pe. Odnośnie stopnia zawinienia wskazał, że omawiane zachowanie powoda podważa zasadę praworządności i jest sprzeczne z interesem społecznym (a więc społecznie szkodliwe) ponieważ utrwala, wśród podmiotów zobligowanych do wypełnienia nałożonych na nie obowiązków, przekonanie że nie jest konieczne przestrzeganie obowiązujących przepisów bez konsekwencji prawnych. Prezes URE wskazał również, iż w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do zastosowania art. 56 ust. 6a ustawy – Prawo energetyczne. W myśl tego przepisu Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeśli spełnione zostaną łącznie obydwie przesłanki, tj. stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa, lub zrealizował obowiązek. W przypadku powoda nie można mówić o zaprzestaniu naruszania prawa, lub zrealizowaniu obowiązku ponieważ nie wypełnił on w 2010r. obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne, będącego przedmiotem kontroli Prezesa URE. Okoliczność, iż powód deklaruje wypełnienie w roku 2011r. tego obowiązku nie można uznać za zaprzestanie naruszania prawa w odniesieniu do niewypełnienia obowiązku w 2010r. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem powoda, że wymierzenia kary pieniężnej spowodowałoby pobranie od powoda podwójnej opłaty za ten sam obowiązek. Powód bowiem faktycznie nie uiścił do dnia 31 marca 2011r. wymaganej opłaty zastępczej za rok 2010r. na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: (...) S.A. z siedzibą w W. (dalej (...) lub powód) jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na obrocie energią elektryczną na podstawie koncesji udzielonej mu decyzją Prezesa URE znak: (...) z dnia 29 października 2010r. Pismem z dnia 19 kwietnia 2011 roku Prezes URE działając na podstawie art. 28 Pe zwrócił się do (...) o przedstawienie informacji dotyczących dokonanej w okresie od 1 stycznia 2010 roku do 31 grudnia 2010 roku sprzedaży energii elektrycznej na rzecz odbiorców końcowych. W piśmie z dnia 25 maja 2011 roku przedsiębiorca przekazał żądane informacje i wskazał, że ilość energii elektrycznej odsprzedanej na rzecz odbiorców końcowych wynosi 464,080 MWh. Mając na względzie powyższe, pismem z dnia 9 września 2011 roku Prezes URE zawiadomił (...) S.A. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, w związku z ujawnieniem nieprawidłowości polegających na nieprzestrzeganiu określonego w art. 9a ust. 1 prawa energetycznego obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia, o których mowa w art. 9e ust. 1 lub w art. 9o ust. 1 prawa energetycznego, wydanych dla energii elektrycznej wytworzonej w jednostkach kogeneracji znajdujących się na terytorium RP albo uiszczenia opłaty zastępczej obliczonej w sposób określony w art. 9a ust. 2 ustawy. W toku postępowania administracyjnego przedsiębiorca przedstawił swoje stanowisko, złożył niezbędne wyjaśnienia i informacje m in. pismo (...) z dnia 17.10.2011r., w którym w/w przedsiębiorca potwierdza, że (...) S.A. w roku 2010r. był traktowany przez (...) S.A. jako odbiorca końcowy tzn. w cenie energii elektrycznej miał gwarantowane uzyskanie i umorzenie świadectw pochodzenia. Pismem z dnia 21 października 2011 roku Prezes URE zawiadomił (...) o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w siedzibie (...). Okoliczności faktyczne sprawy, w tym fakt, iż w 2010 roku ilość energii elektrycznej sprzedanej odbiorcom końcowym wyniosła 464,080 MWh nie były przez powoda kwestionowane. W związku z powyższym powód był zobowiązany do uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia, o których mowa w art. 9e ust. 1 lub świadectw pochodzenia biogazu, o których mowa w art. 9o ust. 1 Pe na łączną ilość 48,264 MWh lub uiszczenia opłaty zastępczej w wysokości odpowiadającej tej ilości energii elektrycznej. Jednocześnie z wykazu podmiotów, które dokonały wpłaty na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wynika, że powód do 31 marca 2011 roku nie uiścił opłaty zastępczej za 2010r. Różnica pomiędzy wymaganym udziałem energii elektrycznej pochodzącej z umorzonych świadectw pochodzenia lub wniesionej opłaty zastępczej, w całkowitej rocznej sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym, a osiągniętym przez przedsiębiorcę wynosi: 10,4%. Z powyższą oceną stanu faktycznego nie zgodził się powód, który twierdził, że obowiązek, o którym mowa w art. 9a ust. 8 Pe został zrealizowany pośrednio przez inny podmiot tj. (...) S.A., w związku z zakupem od tego podmiotu energii elektrycznej, która zawierała już koszty wypełnienia przedmiotowego obowiązku. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Zarzuty powoda dotyczące uchybień w zakresie prawidłowości i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego należy uznać za nietrafne. Wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu pozwany uwzględnił bowiem cały zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz okoliczności mające wpływ na jej rozstrzygnięcie. W toku postępowania administracyjnego dopuszczone zostały wszystkie dowody mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co odzwierciedla treść będącej przedmiotem niniejszego postępowania decyzji a jej uzasadnienie zawiera szczegółowy opis stanu faktycznego, wskazanie i przytoczenie przepisów prawa oraz ich wykładnię. W szczególności na uwagę nie zasługuje zarzut powoda dotyczący niezaliczenia w poczet materiału dowodowego pisma (...) z dnia 17 października 2011r. mającego świadczyć o uiszczeniu przez w/w w imieniu powoda opłaty zastępczej, o której mowa w art. 9a ust. 1 Pe. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowe pismo nie stanowi dowodu wpłaty przez (...) na konto (...) opłaty zastępczej w imieniu i na rzecz powoda. Pismo to zawiera bowiem wyłącznie oświadczenie (...), iż (...) S.A. w roku 2010r. była traktowana przez (...) S.A. jako odbiorca końcowy, tzn. w cenie energii elektrycznej miało gwarantowane uzyskanie i umorzenie świadectw pochodzenia. Powyższe nie zmienia jednak oceny prawnej niniejszego dowodu jako niemającego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Gdyby bowiem nawet przyjąć, iż (...) faktycznie dokonał za powoda stosownej wpłaty na rzecz (...), powyższe i tak pozostawałoby bez znaczenia dla rozstrzygnięcia z uwagi na publicznoprawny i tym samym nierozerwalnie związany z podmiotem obowiązanym charakter. Zgodnie bowiem z zapisami ustawy Pe obowiązek określony w art. 9a ust. 1 przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej lub jej obrotem i sprzedające energię elektryczną odbiorcom końcowym może spełnić wyłącznie przez umorzenie świadectw pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej. Ustawodawca przewidział co prawda przypadek zastępczego wypełnienia przedmiotowego obowiązku, jednak nie znajduje on zastosowania w przedmiotowej sprawie. Dotyczy bowiem możliwości wykonania go przez towarowy dom maklerski wykonujący obowiązek, o którym mowa w art. 9a ust.
8 Pe w odniesieniu do transakcji realizowanych na zlecenie odbiorców końcowych i za ich pisemną zgodą wynikający z art. 9e ust. 13a ustawy – Prawo energetyczne. Jak słusznie wskazał pozwany, powód nie może się zatem zwolnić z obowiązku, o którym mowa w w/w przepisie twierdząc, iż został on wypełniony w jego imieniu przez inny podmiot. Prezes URE nie dysponuje bowiem instrumentami prawnymi umożliwiającymi mu ewentualne pociągnięcie do odpowiedzialności za niewypełnienie tego obowiązku podmiotu, który sprzedał powodowi energię elektryczną według taryfy jak dla odbiorcy końcowego, skoro powód nie jest w rzeczywistości odbiorcą końcowym. Tym bardziej, że część energii elektrycznej zakupiona od (...) S.A jak sam powód wskazał, przeznaczona była do odsprzedaży. Jeżeli powód nie był odbiorcą końcowym w rozumieniu art. 3 pkt 13a ustawy – Prawo energetyczne tj. odbiorcą dokonującym zakupu paliw lub energii na własny użytek; (do własnego użytku nie można zaliczyć energii elektrycznej zakupionej w celu jej zużycia na potrzeby wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej) a odsprzedał zakupioną energię elektryczną odbiorcom końcowym, zobowiązany był do realizacji przedmiotowego obowiązku w stosunku do całkowitej ilości energii elektrycznej sprzedanej do odbiorców końcowych. Fakt, że przedsiębiorca zobowiązany do wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 9a ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne zapłacił za zakupioną energię elektryczną według taryfy przeznaczonej dla odbiorców końcowych nie oznacza automatycznie, że podmiot, od którego zakupił energię elektryczną wypełnił obowiązek. Taryfa zawiera ceny (kwotę) jaką płaci odbiorca końcowy za wypełnienie omawianego obowiązku przez podmiot zobowiązany. Przepisy ustawy – Prawo energetyczne nie przewidują możliwości zwolnienia się podmiotu zobowiązanego poprzez stosowanie taryfy przeznaczonej dla odbiorcy końcowego. Powód nie może poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej zwolnić się z nałożonego na niego obowiązku administracyjnego przewidzianego w obowiązujących przepisach prawa. Jak słusznie wskazał pozwany takie rozumienie art. 9a ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne, mogłoby bowiem prowadzić do obejścia przepisów powszechnie obowiązującego prawa nakładającego na powoda publicznoprawne obowiązki. Odnosząc się zaś do podnoszonych przez powoda zarzutów naruszenia przepisów kodeksu cywilnego dotyczących możliwości dokonania zapłaty wierzytelności przez inny podmiot należy stwierdzić, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Co prawda zgodnie z art. 356 § 1 k.c., wierzyciel może żądać osobistego świadczenia dłużnika tylko wtedy, gdy to wynika z treści czynności prawnej, z ustawy albo z właściwości świadczenia, a zgodnie z § 2 jeżeli wierzytelność pieniężna jest wymagalna, wierzyciel nie może odmówić przyjęcia świadczenia od osoby trzeciej, chociażby działała bez wiedzy dłużnika to jednak zasada ta nie może znaleźć zastosowania w odniesieniu do zobowiązań wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Publicznoprawny charakter zobowiązań powoda wynika wprost z treści art. 9a ust. 1, zgodnie z którym powodowe przedsiębiorstwo obowiązane było w zakresie określonym w przepisach do uzyskania i umorzenia świadectw pochodzenia, o których mowa w art. 9e ust. 1 lub w art. 9o ust. 1 Pe uiścić opłatę zastępczą., o której mowa w ust. 2 w/w przepisu. Jest to zatem świadczenie publicznoprawne mające swoje źródło w prawie publicznym a nie jak chce powód - stosunku cywilnoprawnym. Mając na uwadze powyższe Prezes URE słusznie zarzucił przedsiębiorcy nie przestrzeganie nałożonego na niego ustawowego obowiązku określonego w art. 9a ust. 8 prawa energetycznego. Za trafnością powyższej oceny może w ocenie Sądu przemawiać w drodze analogii treść uzasadnienia uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2008r. sygn. akt I PFS 8/
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.