Sygnatura akt XIII Ga 40/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi — Śródmieścia w Łodzi, w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w S. przeciwko M. R., o zapłatę 1.500,00 zł, oddalił powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 180,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Przedmiotowe orzeczenie Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach faktycznych: powód Syndyk masy upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w S. wniósł o zasądzenie od pozwanej M. R. kwoty 1.500,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14 listopada 2013 roku do dnia zapłaty. Na kwotę dochodzoną pozwem składała się kwota prowizji wypłaconej pozwanej z tytułu świadczonych przez nią usług w ramach umowy o współpracy łączącej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. z pozwaną, które wobec ogłoszenia upadłości Spółki są bezskuteczne do masy upadłości i pozwana, zdaniem pełnomocnika syndyka upadłej spółki jest zobowiązana do ich zwrotu. Pozwana M. R. nie uznała powództwa wnosząc o jego oddalenie oraz o zasadzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pozwana zarzuciła, iż świadczone przez nią usługi były ekwiwalentne, a wysokość wypłaconej prowizji nie była zawyżona. Podniosła również, iż powód wskazuje tylko i wyłącznie na kwestię wysokości wypłaconej pozwanej prowizji, nie podnosząc warunków na jakich odbywała się współpraca w ramach łączącej strony umowy. W momencie podpisywania umowy współpracy, pozwanej nic nie było wiadomo na temat poprzedniej przestępczej działalności Zarządu Spółki., ponadto powód nie podniósł również, że to upadła Spółka jest winna pozwanej kwoty 59.160,00 zł oraz 68.033,49 zł, które zgłosiła do masy upadłości. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadziła działalność gospodarczą, w ramach której zawierała umowy z klientami, na mocy których otrzymywała do dyspozycji na określony czas środki pieniężne. W zamian za to klient otrzymywał oprocentowanie w zależności od umów na poziomie od 10 do 20 % w skali miesiąca wypłaconych w umówionych okresach. Dodatkowo po okresie obowiązywania umowy, klient miał otrzymywać zwrot wpłaconego kapitału. Jednocześnie nie mógł żądać wcześniej zwrotu wpłaconej należności, gdyż w tym przypadku tracił część wpłaconej kwoty i zysk. Pozwana M. R. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą (...) M. R. zawarła w dniu 14 listopada 2011 roku z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w S. umowę o współpracy. Zgodnie z treścią umowy, do obowiązków pozwanej należało pozyskiwanie dla (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością klientów za oferowane przez spółkę produkty. Za każdego pozyskanego klienta pozwana miała otrzymywać prowizję. Wysokość prowizji była uzależniona od rodzaju umowy zawartej z klientem oraz od wartości przeznaczonego przez klienta wykładu. Wysokość prowizji oscylowała od 4 % do 12 %. Pozwana w ramach umowy współpracy, wypłaciła na rzecz powoda kwotę 20.000,00 zł na podstawie Umowy Inwestycyjnej (...), uzyskując od powoda wypłatę prowizji w kwocie 600,00 zł, oraz kwotę 30.000,00 zł na podstawie Umowy Inwestycyjnej (...) kwotę 900,00 zł. Wyplata kwoty 600,00 zł nastąpiła w dniu 10 stycznia 2012 roku, natomiast kwoty 900,00 zł nastąpiła w dniu 10 kwietnia 2012 roku. Pozwana wypłaciła na rzecz powoda w dniu 26 czerwca 2012 roku kwotę 30.000,00 zł tytułem umowy inwestycyjnej (...), od której prowizji nie otrzymała. Pozwana będąc w trudnej sytuacji finansowej, sama zainwestowała własne środki finansowe i dlatego w dniu 21 sierpnia 2013 roku zgłosiła do syndyka masy upadłości dwa wnioski - zgłoszenia wierzytelności, na kwotę 59.160,00 zł oraz 68.033,49 zł. Co do jednego z nich pozwana uzyskała zabezpieczenie wierzytelności na koncie powoda. Pozwana była jednym z klientów, która zawiadomiła Prokuraturę o przestępczych działaniach Zarządu upadłej Spółki. W momencie podpisywania umowy nie była powiadomiona o skazaniu prawomocnym wyrokiem Sądu Prezesa Zarządu Spółki. Spółka prowadziła działalność w oparciu o strukturę tzw. „piramidy finansowej”, a dodatkowo działalność prowadzona była w zakresie gromadzenia środków pieniężnych innych osób fizycznych bez wymaganego zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 roku Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie ogłosił upadłość (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. obejmującą likwidację majątku pozwanego. W dniu 29 października 2013 roku powód wezwał pozwaną do zwrotu kwoty wypłaconej pozwanej z tytułu prowizji. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie dokumentów załączonych do akt prawdziwości, których nie podważyła skutecznie żadna ze stron, mimo prawnych możliwości ku temu oraz na podstawie zeznań pozwanej, które są spójne, logiczne i stanowią potwierdzenie w dokumentach załączonych do akt. Powód w celu udokumentowania żądania pozwu nie załączył do akt umowy o współpracy miedzy stronami, ale okoliczność jej zawarcia oraz warunków tej współpracy nie zakwestionowała pozwana. Powód nie załączył również faktur VAT na kwotę 600,00 zł, ale okoliczności jej wystawienia i wypłaty kwoty prowizji, nie kwestionowała pozwana. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Podkreślił, iż aby uznać czynność prawną za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości zgodnie z treścią art. 127 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowa i naprawcze ( Dz.U z 2012 r poz. 1112) muszą być spełnione następujące przesłanki: - musi to być czynność prawna upadłego, - czynność musi być dokonana w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, - czynność prawna powinna obejmować rozporządzenie swoim majątkiem, - rozporządzenie musi mieć charakter nieodpłatny, albo odpłatny, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego lub zastrzeżonego dla upadłego lub dla osoby trzeciej. Przesłanki powoływane przez powoda nie zostały spełnione z następujących powodów: po pierwsze, dokonana przez powoda na rzecz pozwanej dwukrotna wypłata , łącznie kwoty 1.500,00 zł z tytułu prowizji w ramach łączącej umowy, nie kreowała nowego stosunku prawnego, nie nakładała na powodową nowych odmiennych zobowiązań, a była skutkiem wcześniejszej umowy, zawartej przed upływem roku od dnia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ( umowa zawarta w dniu 14 listopada 2011 roku, wniosek o ogłoszenie upadłości złożony w dniu 27 grudnia 2012 roku). Zatem czynność prawna była jedynie czynnością wykonawczą w stosunku do wcześniej zawartej umowy, stąd nie może być oceniana z punktu widzenia art. 127 Prawa Upadłościowego. Po drugie, umowa łącząca strony miała charakter odpłatny, gdyż polegała na wykonywaniu czynności pozyskiwania na rzecz powoda przez pozwaną klientów, którzy inwestowaliby swoje pieniądze w powodowej Spółce w zamian za odpowiedni procent zysku z obrotu pieniędzmi klientów, za które miała otrzymywać prowizję, przy czym pozwana otrzymywała prowizję dopiero w momencie przelania tych pieniędzy przez klienta na rzecz powodowej Spółki. Pozwana pozyskała na rzecz powoda 3 klientów, którzy wpłacili powodowi kwotę 80.000,00 zł. Kwotą tą powód mógł rozporządzać, co mogło przekładać się na jego zysk. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego lub zastrzeżonego dla upadłego lub dla osoby trzeciej. Po trzecie, powód nie wykonując zarządzenia Sądu z dnia 9 czerwca 2015 roku, zobowiązującego go do złożenia dokumentów księgowych potwierdzających fakt przekazania przez klientów pozyskanych przez pozwaną kwot nie wykazał, że wartość świadczenia upadłej Spółki (wysokość wypłaconej pozwanej prowizji) przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na powodzie na podstawie art. 6 k.c. Nie jest wystarczające stwierdzenie przez powoda, że wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia, bez przeprowadzenia żadnych dowodów. Przesłanka ta powinna być wykazana przy zastosowaniu obiektywnych mierników rynkowych świadczeń objętych umową. Powód temu obowiązkowi nie sprostał. Ponadto Sąd Rejonowy podkreślił, że zawarte w uzasadnieniu pozwu tezy są nie do przyjęcia w okolicznościach nin. sprawy. Po pierwsze, trudno zgodzić się z tezą, że powód przekazał pozwanej pieniądze ze swego majątku, który stanowił jego własność. Środki, które były gromadzone przez powoda nie należały do niego, lecz do innych osób fizycznych , które mogły zażądać zwrotu wpłaconego kapitału. Po drugie, trudno również przyjąć, że pozwana działała z zamiarem oszukania powoda, gdyż to powód, a nie pozwana, przez zapewnianie uzyskania wysokiej stopy zwrotu sięgającej nawet 100 % w skali roku, żerował na naiwności ludzkiej, którzy angażowali środki w ryzykowne przedsięwzięcie. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zostało wydane zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jej wynik, ujętą w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Sąd Rejonowy zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 180,00 zł stanowiące koszty zastępstwa procesowego ustalone w oparciu § 6 pkt. 2 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. z dnia 3 października 2002 roku). Powyższe orzeczenie w całości apelacją zaskarżyła strona powodowa, która wniosła o zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej M. R. na rzecz powoda Syndyka masy upadłości (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej kwoty 1.500 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 14 listopada 2013 r. do dnia zapłaty, oraz kosztów postępowania za pierwszą instancję, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata z tytułu zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania za drugą instancję, w tym wynagrodzenia adwokata z tytułu zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Strona powodowa zarzuciła orzeczeniu: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 127 ust. 1 PUiN poprzez jego niezastosowanie w następstwie wadliwego uznania, iż powód nie wykazał przesłanek, do uznania czynności za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości (...), podczas gdy:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.