II C 438/14

Sygn. akt II C 438/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 czerwca 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach II Wydział Cywilny Ośrodek (...) w R. w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Banko Protokolant Bogumiła Brzezinka po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 roku w Rybniku sprawy z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej Centrum w R. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta R. o zapłatę

1. oddala powództwo;
2. zasądza od powódki Spółdzielni Mieszkaniowej Centrum w R. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Katarzyna Banko Sygn. akt II C 438/14 UZASADNIENIE Powódka Spółdzielnia Mieszkaniowa Centrum, pozwem o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wniosła o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa- Prezydenta Miasta R. kwoty 123.320,66 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 30 lipca 2013 r. do dnia zapłaty. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz kwoty 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu powódka podniosła, że strony są współwłaścicielami nieruchomości położonej w R. przy ul. (...). Spółdzielnia mieszkaniowa na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (dalej: u.s.m.) wykonuje zarząd stanowiącą jej współwłasność nieruchomością wspólną, zaś Skarb Państwa jest właścicielem wyodrębnionych lokali znajdujących się na wyżej opisanej nieruchomości. W myśl art. 4 ust. 4 u.s.m. właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni zobowiązani są uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Są oni również obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlach. Obowiązki te zobowiązani wykonują przez uiszczenie opłat na takich samych zasadach jak członkowie spółdzielni. Zaś wysokość opłat ustalana jest przez radę nadzorczą powódki. Zdaniem powódki, pozwany nie wywiązywał się z obowiązków, o których mowa w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych. Wobec powyższego powódka wystawiła w dniu 22 lipca 2013 r. fakturę VAT nr (...) obejmującą opłaty, o których mowa w art. 4 ust 4 u.s.m. za okres od 01.07.2010 r. do 31.06.2013 r., zakreślając termin płatności na 7 dni od dnia odbioru faktury tj. do dnia 29 lipca 2013 r. Pozwany nie zapłacił dochodzonych należności, zwracając się o przesunięcie terminu zapłaty do dnia 30 września 2013 r., uzasadniając to koniecznością analizy dokumentów oraz zwiększeniem dotacji celowej od Wojewody (...). Ponieważ pozwany nie dokonał płatności w wyznaczonym terminie wynikającym z wystawionej faktury, powódka zawezwała go w dniu 30 lipca 2013 r. do próby ugodowej. Jednakże na posiedzeniu Sądu w dniu 11 lutego 2014 r. nie doszło do zawarcia ugody między stronami. Następnie powódka dnia 9 lipca 2014 r. wezwała pozwanego do zapłaty dochodzonych należności, jednakże do dnia wniesienia pozwu pozwany nie uiścił dochodzonej kwoty. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt II Nc 68/14, Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. nakazał pozwanemu, aby zapłacił powódce kwotę 123.320,66 zł z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 30.07.2013 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 5.158,75 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 3.617 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Zapłaty należało dokonać w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wnieść w tym terminie sprzeciw. Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta R. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, w sprzeciwie od nakazu zapłaty, wniósł o uchylenie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. z dnia 5 września 2014 r., oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa- Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, według norm przepisanych. Ponadto pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia na zasadzie art. 118 kc oraz zarzut zasadności zmiany opłat eksploatacyjnych na podstawie art. 4 ust. 8 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i jednocześnie wniósł o ustalenie, że zmieniona wysokość tych opłat jest nieuzasadniona. Zdaniem pozwanego żądanie zgłoszone w niniejszej sprawie jest bezpodstawne i nieudowodnione, zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Pozwany zakwestionował ustalone przez powódkę zobowiązanie pozwanego z tytułu opłat oraz zasadność zmiany wysokości opłat eksploatacyjnych. W pierwszej kolejności pozwany podniósł, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa Centrum działała z naruszeniem przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a w szczególności z treścią art. 4 ust. 7 poprzez brak informowania właściciela lokali użytkowych o wysokości opłat eksploatacyjnych, wysokościach opłat na fundusz remontowy oraz ich zmianach. Pozwany aż do dnia wezwania do zapłaty z dnia 15 lipca 2013 r. nigdy nie został pisemnie poinformowany przez zarząd Spółdzielni Centrum o podejmowanych uchwałach przez radę nadzorczą w przedmiocie wysokości opłat eksploatacyjnych oraz ich zmianach. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 7 u. s. m. o zmianie wysokości opłat spółdzielnia jest zobowiązana zawiadomić osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1-2 i 4, co najmniej na 3 miesiące naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego. Zmiana wysokości opłat wymaga uzasadnienia na piśmie. Powódka nigdy nie przedstawiła stronie pozwanemu kalkulacji wysokości opłat, jak również nic przekazała pisemnego uzasadnienia zmiany wysokości opłat eksploatacyjnych. Wątpliwości budzi również sposób poinformowania pozwanego o rzekomych zaległościach za okres z góry za trzy lata wstecz. Powódka bowiem nie zawiadamiała pozwanego w przedmiocie powstania jakiejkolwiek zaległości w danym roku kalendarzowym, jak również o zmianie wysokości opłat. W związku z powyższym pozwany kwestionuje na zasadzie art. 4 ust. 8 u.s.m. zasadność zmiany wysokości opłat tak co do zasady, jak i wysokości. Z treści załączonych do wezwania do zapłaty uchwał rady nadzorczej wynika jedynie wysokość dotychczasowej opłaty eksploatacyjnej podstawowej, opłaty eksploatacyjnej na fundusz remontowy oraz jej kwotowa zmiana. Brak jest natomiast wykazania poszczególnych składników opłaty eksploatacyjnej podstawowej, nie sposób zatem dokonać jakiejkolwiek weryfikacji wysokości opłaty pod względem rzetelności, celowości i przejrzystości wydatków. Trudno zatem uznać, iż dochodzona kwota do zapłaty jest rzeczywiście należna i uzasadniona, a nadto udowodniona. Ponadto, z uwagi na fakt, iż powódka nigdy nie poinformowała Skarbu Państwa o wysokościach opłat eksploatacyjnych i zmianach ich wysokości, pozwany nie mógł zakwestionować ich wysokości, jak również nie mógł wystąpić z wnioskiem o przedstawienie kalkulacji opłaty eksploatacyjnej. Ponadto zdaniem pozwanego, odrębna własność 6 lokali użytkowych, które są własnością Skarbu Państwa, została ustanowiona na podstawie jednostronnego oświadczenia złożonego w dniu 27 sierpnia 1997 r. przez właściciela tj. (...) S. A. w R.. Zaś w dniu 29 czerwca 2000 r. (...) Spółka (...) w R. zawarła ze Skarbem Państwa umowę przeniesienia własności nieruchomości na okoliczność czego sporządzono akt notarialny Rep. A nr (...). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż odrębna własność lokali użytkowych została ustanowiona na podstawie art. 7 ustawy o własności lokali uchwalonej w dniu 24 czerwca 1994 r. Istotne jest również to, że w dniu 25 lipca 2014 r. Skarb Państwa skierował do powódki prośbę o wyszczególnienie, kwotowo lub procentowo, jakie koszty wchodzą w skład opłaty eksploatacyjnej ustalonej w wysokości łącznej 3,21 zł. Zapytanie miało na celu uzyskanie informacji o wysokości kosztu zarządu. W odpowiedzi spółdzielnia poinformowała, iż wyszczególnienie wydatków objęte przepisem art. 14 ustawy o własności lokali nie ma zastosowania przy nieruchomości stanowiącej współwłasność spółdzielni wobec czego nie podała szczegółowej informacji w tym zakresie. Dodatkowo pozwany zauważa, że nie jest zobowiązany do zapłaty opłaty eksploatacyjnej na fundusz remontowy, albowiem nie jest właścicielem lokali mieszkalnych, a jedynie użytkowych. Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych spółdzielnia mieszkaniowa tworzy fundusz na remonty mieszkań (fundusz remontowy). Odpisy na ten fundusz obciążają koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. W tym stanie rzeczy w ocenie Skarbu Państwa nie jest on zobowiązany do zapłaty opłat na fundusz remontowy, gdyż nie jest właścicielem odrębnej własności lokalu mieszkalnego. Odnosząc się do wniesionego sprzeciwu, powódka podniosła, że powyższe twierdzenia nie zasługują na uwzględnienie. Podkreśliła, że po pierwsze wniesienie sprzeciwu powoduje, iż nakaz zapłaty traci moc, a więc nie zachodzi podstawa do jego uchylenia. Po wtóre ustalenia zasadności zmienionej wysokości opłat winno być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu wytoczonym przez pozwanego, ewentualnie w niniejszym postępowaniu jako powództwo wzajemne, czego pozwany w niniejszej sprawie jednak nie uczynił. Wynika to bowiem bezpośrednio z art. 4 ust. 8 u.s.m., w którym to przepisie ustawodawca wskazał, iż zasadność zmiany opłaty można kwestionować występując bezpośrednio na drogę sądową. Powódka podkreśliła, że okoliczność, iż pozwany stał się podmiotem odrębnej własności lokali przed wejściem w życie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie powoduje, iż do zarządu nieruchomością wspólną w okolicznościach niniejszej sprawy stosować należy przepisy ustawy o własności lokali. W zakresie zaś obowiązku wnoszenia opłat z art. 4 ust. 4 i art. 6 ust. 3 u.s.m. powódka podniosła, że właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni obowiązani są uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali oraz eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Są oni również obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiącej mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlach. Obowiązki te wykonują przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach jak członkowie spółdzielni. Natomiast art. 6 ust. 13 stanowi, iż spółdzielnia tworzy fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych, a obowiązek świadczenia na ten fundusz dotyczy również właścicieli lokali nie będących członkami spółdzielni. Powódka nie miała również obowiązku doręczania kopii uchwał organów spółdzielni ustalających stawki opłat. Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż obowiązek zapłaty należności dochodzonych pozwem nie wymagał wcześniejszego wzywania, czy też informowania pozwanego. Natomiast jeśli chodzi o zmianę wysokości opłat, to powódka zawiadamiała podmioty, o których mowa w art. 4 ust.4 u.s.m., o zmianie wysokości stawek i jej przyczynach poprzez wywieszanie na budynkach stosownych zawiadomień. Zdaniem strony powodowej ustawodawca nie wprowadził wymogu pisemnego zawiadamiania osób obowiązanych do wnoszenia opłat o zmianach wysokości stawek, formę pisemną zastrzegł wyłącznie dla uzasadnienia takiej zmiany. Dodatkowo na uwagę zasługuje fakt, iż pozwany nie zwracał się o przedstawienie kalkulacji opłat dochodzonych niniejszym pozwem i zdaniem powódki nie może w niniejszym postępowaniu kwestionować zasadności zmian. Zaś powódka i tak pismem z dnia 26 marca 2014 r. poinformowała o zmianie wysokości opłat podając uzasadnienie i kalkulację stawki. Odnośnie zaś funduszu remontowego, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem obowiązek świadczenia na ten fundusz obciąża oprócz członków spółdzielni, także właścicieli lokali nie będących członkami spółdzielni i obowiązek ten ma charakter normatywny, a nie umowny. Nie doszło również do przedawnienia roszczenia, bowiem powódka zawezwała pozwanego do próby ugodowej, którą to okoliczność wykazano w pozwie jako czynność przerywającą bieg przedawnienia. Sąd ustalił, co następuje: Spółdzielnia Mieszkaniowa Centrum i pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta R., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej dotyczącej gospodarki nieruchomościami, są współwłaścicielami nieruchomości położonej w R. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Rybniku prowadzi księgę wieczystą (...). Powódka wykonuje zarząd stanowiącą jej współwłasność nieruchomością wspólną, zaś pozwany zlecił zarządzanie jego częścią nieruchomości Zarządowi (...) w R.. Dowód: wypis z księgi wieczystej (...) k. 11-23; rejony SM Centrum k. 182-189; zeznania świadka J. G. 00:17:43 protokół z dnia 24.03.2015 r. k. 206; zeznania świadka A. A. 00:28:02 protokół z dnia 24.03.2015 r. k. 206; zeznania świadka J. D. 00:40:35 protokół z dnia 24.03.2015 r. k.
3. Odrębna własność 6 lokali użytkowych została ustanowiona na podstawie jednostronnego oświadczenia złożonego w dniu 27 sierpnia 1997 r. przez właściciela, tj. (...) S. A. w R.. Lokale użytkowe znajdują się w nieruchomości budynkowej posadowionej na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa a oddane (...) S. A. w wieczyste użytkowanie do dnia 5 grudnia 2089 r. Zgodnie z treścią aktu notarialnego, Rep. A nr 11390/97 z dnia 31 grudnia 1997 r., (...) S. A. w R. przekazała nieodpłatnie na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej Centrum prawo wieczystego użytkowania działek o łącznej powierzchni 4149,32 m 2 wraz ze znajdującym się na nich budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną nieruchomość (vide § 3 umowy przekazania nieruchomości). Równocześnie w nieruchomości budynkowej została wyodrębniona własność 6 lokali użytkowych, jako odrębna nieruchomość dla których prowadzone są odrębne księgi wieczyste. Właścicielem tych nieruchomości lokalowych była (...) S. A. w R.. W dniu 25 września 1998 r. aktem notarialnym Rep. A nr 12.314/98 dokonano sprostowania umowy nieodpłatnego przekazania nieruchomości w zakresie obszaru przekazanej nieruchomości, w wielkości 0.22.14 ha (dwadzieścia dwa ary i czternaście metrów kwadratowych). Dowód: akt notarialny Rep. A (...) z 31.12.1997 r. k. 79-83; akt notarialny Rep. A (...) z 25.09.1998 r. k. 84-
4. W dniu 29 czerwca 2000 r. aktem notarialnym Rep. A nr (...), (...) S. A. w R. zawarła ze Skarbem Państwa- reprezentowanym przez Prezydenta Miasta R. (wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej) umowę przeniesienia własności nieruchomości. Przeniesienie dotyczyło odrębnej własności nieruchomości lokalowych wraz ze związanymi z własnością tych nieruchomości udziałami w prawie wieczystego użytkowania gruntu o pow. 2.214 m 2 oraz udziałami w częściach wspólnych budynku, które nie służyły wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali (łącznie 6 lokali użytkowych wymienionych na stronie 2 aktu notarialnego). Skarb Państwa posiada udział wynoszący łącznie 1.650/10.000 części w nieruchomości wspólnej, zaś powódka udział w wysokości 3.883/10.
5. Pozostałe udziały wynoszące 4.467/10.000 posiadają pozostali współwłaściciele nieruchomości. Dowód: akt notarialny Rep. A (...) z 29.06.2000 r. k. 87-
6. Skarb Państwa- Prezydent Miasta R. zawarł umowy najmu lokalu użytkowego z następującymi podmiotami gospodarczymi: - A. B. prowadzącą działalność pod nazwą (...), umowa zawarta na czas nieoznaczony od 25 stycznia 2012 r.; - S. B. prowadzącą działalność pod nazwą Restauracja (...) sp. z o.o., umowa została zawarta na czas nieoznaczony od 1 września 2010 r.; - M. B. i A. K. prowadzącymi działalność pod nazwą (...) spółka cywilna, umowa została zawarta na czas nieoznaczony od 4 września 2000 r.; - M. O. prowadzącym działalność pod nazwą Zakład optyczny”, umowa została zawarta na czas nieoznaczony od 4 września 2000 r.; - M. G.