VI RC 418/15

(1)przeciwko P. D.

(1)o podwyższenie alimentów

1. powództwo oddala,
2. koszty postępowania przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 14 października 2015 roku E. W., reprezentowany przez matkę - A. W.

(1), wniósł przeciwko ojcu A. D. o podwyższenie alimentów z kwoty 1000 złotych miesięcznie do kwoty po 1500 złotych, począwszy od dnia 1 października 2015 roku. Jako uzasadnienie powództwa wskazane zostało znaczne pogorszenie stanu zdrowia małoletniego, co skutkuje dodatkowymi wydatkami na leczenia, jak i rozpoczęciem nauki w szkole podstawowej, co także generuje dodatkowe, nie uwzględnione uprzednio koszty. Pozwany P. D.

(2)wniósł o oddalenie powództwa w całości, wskazując, że jest częściowo niepełnosprawny, co uniemożliwia mu podjęcie stałego zatrudnienia. Dodatkowo obecnie pozostaje bezrobotny, bez prawa do zasiłku i korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy (...) w J.. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: E. W., urodzony (...) w W., jest synem A. W.

(1)i P. D.

(1). Wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 11 lipca 2010 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt VI RC 179/10, Sąd zasądził od P. D.

(2)na rzecz małoletniego E. D. (obecnie W.) alimenty w kwocie 600 złotych płatne do 10-go dnia każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia którejkolwiek z rat. (odpis wyroku k. 7 akta sprawy VI RC 285/13) Następie, na skutek powództwa małoletniego wniesionego w dniu 10 czerwca 2013 roku Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy wyrokiem zaocznym z dnia 10.10.2013 r. w sprawie o sygnaturze akt VI RC 285/13 podwyższył kwotę alimentów do 1000 złotych miesięcznie, poczynając od dnia 10 czerwca 2013 roku. Wyrok ten uprawomocnił się, z uwagi na brak złożenia sprzeciwu przez pozwanego P. D.

(2). (odpis wyroku akta VI RC 285/13) W sierpniu 2013 roku już po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie o sygnaturze VI RC 285/13, u E. W. zdiagnozowano epilepsję. Choroba objawia się krótkotrwałymi utratami świadomości, uciekającymi do góry gałkami ocznymi, zapatrzeniem i zamyśleniem. W związku z wykrytą chorobą małoletni stałe przyjmuje leki D. chronosphere oraz P.. Codzienne przyjmowanie silnych leków niekorzystnie wpływa na wątrobę małoletniego, co skutkuje koniecznością przyjmowania kolejnego leku - H.. Choroba wiąże się również z pobytami w szpitalu. W 2014 roku E. W. był trzykrotnie w szpitalu, za każdym razem była to wizyta trwająca od jednego do dwóch tygodni. Małoletni jest również w trakcie diagnozowania (...) i lekkiego upośledzenia umysłowego. Ponadto jest alergikiem, uczulonym na pylące brzozę i topolę oraz sierść kota, co oznacza, że w okresie pylenia, małoletni E. musi przyjmować również leki łagodzących objawy alergii. Co więcej, ma stwierdzoną wadę postawy i zalecane jest dla niego uczęszczanie na zajęcia typu karate, basen bądź korektywa. ( dokumentacja medyczna k.8-18, k.30, opinia neuropsychologiczna k.21, opinia psychologiczna k.22-24, karta informacyjna k.27, faktura k.28, dowód z przesłuchania w charakterze strony A. W.

(2)k.86-87, CD k.91) Na przełomie sierpnia i września 2014 roku E. W. został skierowany na leczenie sanatoryjne do R. (...). Z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad synem, koszt wyjazdu matki z dzieckiem wyniósł 2.300 złotych. Małoletni powinien również podjąć leczenie związane z trudnościami w koncentracji, koszt takiej terapii to około 1500 złotych. Wraz z wiekem rosną nie tylko wydatki na zdrowie, czy szkołę, ale również codzienne koszty jedzenia i ubrania. Miesięczny koszt utrzymania E. W., który w całości pokrywa A. W.

(2), to około 1500 złotych. ( dowód z przesłuchania w charakterze strony A. W.

(2)k.86-87, CD k.91) We wrześniu 2015 roku małoletni E. rozpoczął naukę w pierwszej klasie szkoły podstawowej, co wiązało się z dodatkowymi wydatkami na przygotowanie wyprawki, opłaceniem możliwości pobytu w świetlicy szkolnej oraz zakupem obiadów w stołówce. Z uwagi na rozpoczęcie zajęć z informatyki A. W.

(1)powinna także ponieść koszt zakupu komputera (1700 złotych) oraz drukarki, celem drukowania materiałów edukacyjnych (zakup drukarki to około 250 złotych, a miesięczne utrzymanie sprzętu to 100 złotych). ( dowód z przesłuchania w charakterze strony A. W.

(2)k.86-87, CD k.91) E. W. z uwagi na swoją chorobę – epilepsję, został zaliczony przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W., do osób niepełnosprawnych do lat 16. ( orzeczenie o niepełnosprawności k.29) Miesięczny koszt utrzymania małoletniego to kwota od 1500 do 2000 złotych. Za okres od października 2013 roku do października 2015 roku A. W.

(1)poniosła następujące koszty utrzymania syna: 1) przedszkole – opłata za pobyt 400 złotych, za żywienie 2116 złotych, radę rodziców 600 złotych i inne opłaty około 400 złotych - łącznie 3516 złotych; 2) szkoła – wyprawka 491 złotych, obiady 446 złotych, wyjścia szkolne 45 złotych, tarcza szkolna 5 złotych, rada rodziców 100 złotych, świetlica 100 złotych, rada klasowa 100 złotych - łącznie 1287 złotych; 3) leki i leczenie – koszt leków na epilepsje i alergię to koszt 1237,44 złote, koszt sanatorium to 1638 złotych; 4) pozostałe wydatki – kosmetyki – około 67 złotych miesięcznie, zabawki i rozrywka około 60 złotych. P. D.

(2)ma 36 lat, wykształcenie zawodowe niepełne. Przed wypadkiem z 2012 roku pracował na budowie, z czego czerpał dochód do 3000 złotych. Obecnie mieszka w domu w J. z babcią i siostrą, które pomagają mu się utrzymać. Od lutego 2011 roku P. D.

(2)korzysta z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy (...) w J., w formie pracy socjalnej, np. przy pisaniu pism do sądów, w sprawie ustalenia kontaktów z synem, czy o obniżenie alimentów. P. D.

(2)ma deficyt intelektualny i nie jest w stanie właściwie kierować swoimi sprawami. Nie posiada wiedzy ani umiejętności niezbędnych do reprezentowania swoich interesów przed sądem. Codzienne funkcjonowanie P. D.

(1)pogorszyły również uszczerbki na zdrowiu, powstałe w wyniku wypadków w czasie wykonywania pracy. W 2012 roku podczas pracy złamał dwukostkowe prawe podudzie, co do dzisiaj objawia się obniżona sprawnością ruchową i bólem nogi. W 2013 roku miał wypadek, również w pracy – zawalił się na niego strop, który spowodował uraz głowy, wstrząśnienie mózgu oraz złamanie piramidy kości skroniowej lewej. Od tamtej pory ma często zawroty głowy i nie powrócił do pełnej sprawności. Problemy zdrowotne, objawiające się trudnością w mówieniu (paraliż wargi) oraz bólem nogi, który uniemożliwia dłuższe chodzenie, czy stanie, sprawiają, że nie może on odnaleźć się na rynku pracy. Przed wypadkami świadczył pracę o charakterze fizycznym - na budowie, z czego osiągał dochód rzędu 3000 złotych miesięcznie. Obecnie nie jest możliwe podjęcie przez niego stałej pracy w pełnym wymiarze godzin. Jego zły stan fizyczny uniemożliwia mu podjęcie dobrze płatnej pracy. Nie ma również środków by jeździć do W., w celu jej znalezienia. P. D.

(2)nie jest w stanie powrócić do wcześniejszego zatrudnienia, z uwagi na poważne problemy zdrowotne. Aktualnie ma orzeczoną niepełnosprawność o charakterze trwałym. Nawet jeśli zdobywa czasowe zatrudnienie, to szybko je traci. Ostatnio zatrudniony był w okresie 12-31 października 2015 roku w firmie (...), w charakterze pracownika magazynowego. Obecnie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w G., jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Od lutego 2012 roku do stycznia 2016 roku korzystał również z pomocy finansowej Gminnego Ośrodka Pomocy (...), pobierając kwoty od 200 do 500 złotych. ( zaświadczenie o zarejestrowaniu k. 78 umowa zleceni k.79, karat ze szpitala k.80, orzeczenie o niepełnosprawności k.82, dowód z przesłuchania w charakterze strony P. D.

(2)k.86-87, CD k.91) P. D.

(2)nie płaci zasądzonych alimentów. Ostatni przelew z jego strony miał miejsce w czerwcu 2013 roku. Przeciwko ojcu małoletniego E. toczy się postępowanie egzekucyjne, zmierzające do wyegzekwowania zaległości alimentacyjnych. Ich wyegzekwowanie nie jest jednak możliwe z uwagi na brak dochodu i majątku dłużnika. Postępowanie to prowadzi Komornik przy Sądzie Rejonowym w Żyrardowie (pod sygnaturą akt komorniczych KmP 32/10). Jak podaje P. D.

(2), obecnie jest w stanie płacić alimenty w wysokości nie wyższej niż 300 złotych. ( dowód z przesłuchania w charakterze strony P. D.

(2)i A. W.

(2)k.86-87, CD k.91) Nadto ojciec nie opiekuje się synem, nie widuje z nim, tłumacząc, że nie wie, czy zostałby wpuszczony do domu. W żaden sposób nie dąży do kontaktów z dzieckiem i nie wykazuje zainteresowania nim. Mimo wyznaczonego terminu spotkań, nie stawiał się na nie. Małoletni E. nie zna ojca i widuje go tylko na zdjęciach. P. D.

(2)jest pozbawiony władzy rodzicielskiej. ( dowód z przesłuchania w charakterze strony A. W.

(2)k.86-87, CD k.91) A. W.

(1)pracuje jako kasjer w firmie (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.. Ma wykształcenie średnie ogólne. Miesięcznie osiąga średnio dochód 2.071 złotych netto. Z uwagi na wysokość zarobków nie kwalifikuje się do otrzymania pomocy z Funduszu Alimentacyjnego. W utrzymaniu siebie i dziecka pomaga jej rodzina. Z NFZ otrzymuje kwotę ryczałtu około 100 złotych miesięcznie za zakup leków na padaczkę. Mieszka wraz z matką w mieszkaniu matki. Pokrywa połowę kosztów czynszu i mediów – około 400 złotych miesięcznie. Obecnie czeka na decyzję o przyznaniu świadczenia z programu 500+. Samotnie wychowuje małoletniego E. W., bowiem jego ojciec w żaden sposób nie pomaga jej w opiece nad synem. ( zaświadczenie o zarobkach k.45, zeznanie podatkowe k.46-50) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedłożone przez strony, których autentyczność nie była kwestionowana, jak również na dowodzie z przesłuchania stron w trybie art. 299 i 304 Kodeksu postępowania cywilnego, który również ocenione zostały jako wiarygodne i mogące stanowić podstawę dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo należało oddalić. Na wstępie wskazać należy, że obowiązek alimentacyjny jest podstawowym obowiązkiem rodzica względem dziecka. Zgodnie z dyspozycją art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice (dalej też k.r.i.o.) rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samo, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Wykładania powołanego przepisu nie może jednak zostać oderwana od art. 94 k.r.i.o., który stanowi, że na rodzicach spoczywa obowiązek troszczenia się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i należytego przygotowania go do pracy dla dobra społeczeństwa, odpowiednio do jego uzdolnień. Z kolei zgodnie z regulacją art. 128 k.r.i.o. obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Co istotne, ustalając zakres świadczeń alimentacyjnych należy kierować się usprawiedliwionymi potrzebami uprawnionego oraz zarobkowymi i majątkowymi możliwościami zobowiązanego (art. 135 § 1 k.r.i.o.).Obowiązek alimentacyjny z reguły utrzymuje się przez dłuższy czas i nieodłącznie towarzyszą mu zmiany okoliczności faktycznych, które kształtują zakres świadczeń alimentacyjnych. Dlatego też, by dostosować wskazany obowiązek do rozwoju dziecka oraz poziomu życia i zarobków rodziców, ustawodawca przewidział w art. 138 k.r.i.o. możliwość korygowania wysokości tychże świadczeń, w przypadku zmiany stosunków. Zmiana taka może dotyczyć zarówno usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, jak i możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. W tym miejscu należy zaznaczyć, że jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 maja 1999 roku (I CKN 274/99, Lex Polonica) podstawą powództwa z powołanego przepisu może być tylko taka zmiana stosunków, która nastąpiła nie wcześniej niż po uprawomocnieniu się wyroku zasądzającego alimenty. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie faktycznie zmieniła się wysokość kosztów utrzymania małoletniego powoda lecz brak możliwości zarobkowych i majątkowych po stronie pozwanego uniemożliwia podwyższenie alimentów. Wskazać należy, że postepowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie potwierdziło, że od czasu ostatniego orzeczenia obowiązku alimentacyjnego w kwocie 1000 złotych, koszty utrzymania małoletniego E. znacznie wzrosły. U małoletniego zdiagnozowano bowiem epilepsję, alergię oraz wady postury, a wszystkie wskazane schorzenia wymagają podjęcia odpowiedniego leczenia bądź rehabilitacji. Z pewnością comiesięczny zakup niezbędnych leków jest wydatkiem, który znacząco wpływa na koszty utrzymania dziecka. Dodatkowe koszty generują również wyjazdy lecznicze do sanatorium i konieczność częstej zmiany klimatu. Nadto, małoletni rozpoczął naukę w szkole podstawowej, co wiązało się z koniecznością zakupu podręczników, długopisów, zeszytów i innych niezbędnych elementów wyprawki szkolnej. Tym samym, zasądzona kwota 1000 złotych zdaje się być niewystarczająca na pokrycie wszystkich koniecznych wydatków i zaspokojenie podstawowych potrzeb dziecka, zwłaszcza, że zarobki A. W.

(1)to miesięcznie kwota około 2800 złotych brutto, z którego również musi ona opłacać koszty utrzymania mieszkania i mediów (po połowie z matką). Niemniej jednak, oddalając powództwo Sąd uwzględnił nie tylko potrzeby małoletniego, ale również możliwości zarobkowe pozwanego, które mając na względzie przebyte wypadki, brak wykształcenia, niepełnosprawność i ułomności fizyczne, kształtują się na bardzo niskim poziomie. Od przeszło czterech lat pozwany nie jest w stanie podjąć stałego zatrudnienia, z uwagi zarówno na swoje deficyty intelektualne jak i przeszkody natury fizycznej – kuleje na jedną nogę, ma sparaliżowane wargi, co znacznie utrudnia jego wysławianie się, jak również zrozumienie formułowanych przez niego zdań, cierpi na zawroty głowy, a chora noga uniemożliwia dłuższe chodzenie czy stanie. Faktem jest, że przed wypadkiem P. D.

(2), pracując na budowie mógł osiągać dochód ok. 3000 złotych miesięcznie. Jednakże aktualnie, z uwagi na swoją niepełnosprawność i problemy zdrowotne, nie jest w stanie powrócić do wykonywanego zawodu. Dodatkowo, Sąd ustalił, iż pomimo podejmowania prób znalezienia pracy, każde zatrudnienie P. D.

(2)ma charakter czasowy, i nie jest on już w stanie, z uwagi na deficyt intelektualny i problemy fizyczne, utrzymać go. Przyczyny te mają zatem charakter obiektywy i nie są powodowa biernością w dążeniu do znalezienia pracy, czy też zaniedbaniem po jego stronie. Co więcej, za oddaleniem powództwa przemawiała również okoliczność, że pozwany od około 3 lat nie płaci alimentów w kwocie 1000 złotych, trudno zatem zakładać, że będzie w stanie uiszczać je w wyższej wysokości. Sam jest bowiem na utrzymaniu babki i siostry, korzysta także z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy (...). Pozwany wskazał, że nie będzie już w stanie znaleźć zatrudnienia i otrzymywać wynagrodzenia w kwocie osiąganej poprzednio. Maksymalna kwota alimentów, którą może płacić miesięcznie to 300 złotych. Mając na uwadze powyżej orzeczono jak w sentencji. O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego mając na uwadze bardzo trudną sytuację finansową pozwanego, dla którego obowiązek zapłaty kosztów postępowania wiązałby się ze znacznym wydatkiem i uszczerbkiem na utrzymaniu . Dlatego też koszty zostały przejęte na rachunek Skarbu Państwa.