Sygn. akt VII U 1609/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2016 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Marcin Winczewski Protokolant: sekr. sądowy Artur Kluskiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. w Bydgoszczy sprawy T. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania T. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 29 października 2015 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 sierpnia 2015 r. do dnia 30 października 2015 r. SSR Marcin Winczewski Sygn. akt VII U 1609/15 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z dnia 29 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa odmówił T. W. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 sierpnia do 30 października 2015 r. W uzasadnieniu wskazano, że podlegał on dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 października 2015 r., czyli niezdolność do pracy z powodu choroby powstała przed objęciem ubezpieczeniem chorobowym. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. W., domagając się jej zmiany lub uchylenia. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą i podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Według pozwanego opłacił składkę za lipiec 2015 r. po terminie, ale w sierpniu, kiedy opłacał tą składkę, 15 dzień miesiąca przypadał w sobotę, stąd termin płatności upływał w poniedziałek 17 sierpnia 2015 r. Chciał zrobić przelew już dnia 14 sierpnia 2015 r., jednak z przyczyn od niego niezależnych operator sieci internetowej miał awarię, co uniemożliwiło mu połączenie z bankiem. Płatności dokonał dnia 17 sierpnia 2015 r., ale z przyczyn dla niego niezrozumiałych wpłata nie trafiła tego dnia do ZUS. Chorował nieprzerwanie do dnia 31 października 2015 r. i składał zwolnienia. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił, co następuje: T. W. prowadzi od 2000 r. działalność gospodarczą pod nazwą P.W. (...) T. W.. Zajmuje się transportem ciężkim, a w firmie zatrudnia pracowników, za których opłaca składki na ubezpieczenie społeczne. Do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego zgłosił się ostatnio w 2010 r. Ubezpieczony zamieszkuje w małej wsi G. niedaleko G.. Z tej przyczyny jedynym połączeniem internetowym, z którego może korzystać jest droga radiowa. Ma więc zawartą umowę o świadczenie usług przesyłu danych internetowych właśnie drogą radiową z A. S., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą (...) A. S. w G.. W okresie letnim od 29 lipca do 20 sierpnia 2015 r., z uwagi na bardzo wysokie temperatury i duże nasilenie wyładowań atmosferycznych oraz związane z nimi przerwy w dostawach energii elektrycznej, m.in. na terenie zamieszkiwanym przez ubezpieczonego występowały duże trudności i czasowe przerwy w dostawie usług internetowych drogą radiową. T. W. dokonał zlecenia przelewów m.in. składki na ubezpieczenie społeczne za lipiec 2015 r. w poniedziałek dnia 17 sierpnia 2015 r. (dni 15-16 sierpnia 2015 r. były dniami wolnymi od pracy, o czym poniżej). Z uwagi jednakże na problemy z łącznością internetową polecenia te zostały zaksięgowane w banku dopiero w dniu 18 sierpnia 2015 r. i z tą datą przekazane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który uznał, że składka ta została opłacona po terminie. Niezdolność do pracy ubezpieczonego z powodu choroby powstała z dniem 1 sierpnia 2015 r. i trwała nieprzerwanie do dnia 30 października 2015 r. W momencie, gdy dowiedział się, że ZUS uznał, iż opłacił on składkę za lipiec 2015 r. po terminie, zwrócił się do pozwanego wnioskiem z dnia 25 września 2015 r. o wyrażenie zgody na opłacenie składki po terminie. W odpowiedzi, pismem z dnia 22 października 2015 r., ZUS odmówił uwzględnienia wniosku, wskazując że ubezpieczony podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 października 2015 r., gdyż bank przelał pieniądze na konto ZUS dopiero w dniu 18 sierpnia 2015 r. Organ nie pouczył natomiast wówczas wnioskodawcy, że przysługuje mu ewentualne prawo do wniesienia odwołania od tej decyzji do Sądu. T. W. podlegał ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od lipca 2010 r. i zdarzyło mu się w okresie wcześniejszym opłacić składkę z opóźnieniem. Nie wynikało to jednak z jego winy, a stosownymi decyzjami ZUS przywracał mu wcześniej terminy do opłacenia składki, uznając zaistniałe sytuacje za uzasadniające takie stanowisko. (dowód: dowody poleceń przelewów internetowych z dnia 17 sierpnia 2015 r. – k. 4-6; zaświadczenie A. S. z dnia 23 listopada 2015 r. – k. 7; faktury VAT – k. 8-9; pismo ZUS z dnia 8 lutego 2016 r. – k. 22-23; wniosek ubezpieczonego z dnia 25 września 2015 r. – k. 2 akt ZUS; pismo ZUS z dnia 22 października 2015 r. – k. 1 akt ZUS; zaświadczenia lekarskie z dnia 31 lipca 2015 r., z dnia 14 i 28 sierpnia 2015 r., z dnia 17 i 30 września 2015 r. i z dnia 15 października 2015 r. – k. 1, 4-7, 9, akt ZUS; przesłuchanie ubezpieczonego – k. 26-27) Decyzją nr (...) z dnia 29 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa odmówił T. W. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 sierpnia do 30 października 2015 r. (dowód: decyzja z dnia 29 października 2015 – k. 15 akt ZUS) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i aktach ZUS, których prawdziwości i wiarygodności strony nie kwestionowały w toku procesu, a także na podstawie przesłuchania ubezpieczonego, które było jasne, konsekwentne, spójne, rzeczowe i korelowało z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego. Należy zaznaczyć, iż jak słusznie podkreśla się w najnowszym orzecznictwie, sąd ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, a odrębny charakter postępowania nie wyłącza zasady kontradyktoryjności w tych sprawach, w tym ciężaru dowodzenia swych twierdzeń przez ubezpieczonego i pozwany organ (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2008 r., I UK 193/07, Lex nr 447681; z dnia 8 lipca 2008 r., II UK 344/07, Lex nr 497701; z dnia 11 lutego 2011 r., II UK 269/10, Lex nr 794791 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., I UK 52/11, Lex nr 1084706). Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t.: Dz. U. z 2014 r., poz. 159 ze zm.), zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego (art. 7 pkt 1). Art. 8 ustawy stanowi natomiast, że zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 – nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży – nie dłużej niż przez 270 dni. W myśl art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t.: D. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.), płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników. W niniejszej sprawie nie budziło sporu (co zresztą przyznał ZUS w piśmie z dnia 8 lutego 2016 r.), iż T. W. był zobowiązany opłacać należne składki za siebie i pracowników do 15 dnia następnego miesiąca. Trzeba jednakże podkreślić, iż do obliczania terminów mają odpowiednie zastosowanie przepisy ordynacji podatkowej na podstawie art. 31 ustawy systemowej. I tak, zgodnie z art. 12 § 5 ordynacji podatkowej, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (j.t.: Dz. U. z 2015 r., poz. 90) dniami wolnymi od pracy są niedziele. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że jeśli 15 dzień konkretnego miesiąca wypada w sobotę, to termin płatności składki na ubezpieczenie społeczne przypada na poniedziałek, a więc 17 dzień miesiąca. Taka sytuacja miała miejsce w sierpniu 2015 r., odnośnie obowiązku zapłaty składek za lipiec 2015 r. Dzień 15 sierpnia 2015 r. przypadał w sobotę i był dodatkowo dniem wolnym od pracy, wskazanym w art. 1 pkt 1i ustawy o dniach wolnych od pracy. Data płatności składki na ubezpieczenie społeczne, w tym dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za lipiec 2015 r. przypadała dla T. W. na dzień 17 sierpnia 2015 r. W tym dniu (co wynika zarówno z jego zeznań, jak i dowodów polecenia przelewów bankowych) przesłał on droga internetową polecenia zapłaty składek, w tym składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 1.310,65 zł (k. 4). Z przyczyn od niego niezależnych, wynikających z problemów z łącznością radiową, którą to drogą T. W. łączył się z internetem, jego zlecenie przelewu dotarło do banku zbyt późno i zostało zaksięgowane dopiero w dniu 18 sierpnia 2015 r. i z taką datą przekazane do pozwanego organu, który uznał, że składka została zapłacona z jednodniowym opóźnieniem, więc ubezpieczony od dnia 1 lipca 2015 r. nie podlega pod dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że wnioskodawca zwracał się z prośbą o wyrażenie zgody na opłacenie składki po terminie, kiedy tylko dowiedział się, że ZUS uznał opóźnienie w jej zapłacie. Pozwany odmówił tej prośbie, nie uzasadniając jednakże swego stanowisko w najmniejszym stopniu i nie pouczając nawet ubezpieczonego, iż od takiej decyzji mógłby się on ewentualnie odwołać. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, iż Sąd, rozpoznający odwołanie od decyzji organu rentowego odmawiającej wypłaty zasiłku chorobowego, bada zachowanie terminu do opłacenia składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz zasadność odmowy wyrażenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgody na opłacenie składki po terminie (uchwała SN z dnia 8 stycznia 2007 r., I UZP 6/06, OSNP 2007/13-14/197). Tak więc w niniejszej sprawie Sąd zobowiązany był także do zbadania z jakich przyczyn ubezpieczony uchybił terminowi do opłacenia składki i czy stanowisko organu w zakresie przywrócenia tegoż terminu było właściwe (por. także wyrok SN z dnia 6 sierpnia 2015 r., III UK 233/14, Lex nr 1784526). Zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t.: D. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.):
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.