1 k.c., 2. naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 23 i 24 k.c. polegające na uznaniu, iż działanie pozwanego nie naruszył godności powoda oraz nie było bezprawne w sytuacji, gdy pozwany nie wykazał, iż zachodzą szczególne uzasadniony wypadek legitymujący Dyrektora Zakładu Karnego do umieszczenia aresztowanego w celi, w której powierzchnia na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 jak również, iż umieszczenie powoda w celi gdzie powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego była mniejsza od przewidzianego ustawowo minimum, nie naruszyło jego godności osobistej. W oparciu o powyższe zarzuty powód wniósł o zmianę wyroku w części oddalającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu przez zasądzenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego a z ostrożności procesowej, na wypadek oddalenia apelacji, zasądzenie na rzecz pełnomocnika powoda od Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego tytułem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, która nie została opłacona w całości, ani w części. Strona pozwana w odpowiedzi na apelację powoda wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem pozwanej, przez podniesienie zarzutu przedawnienia nie doszło do naruszenia zasad współżycia społecznego bowiem zasady te nie mogą być pojmowane jako normy sprzeczne z normami prawnymi, lecz jako normy uzupełniające unormowania prawne. Moment wystąpienia przez powoda z roszczeniem majątkowym względem strony pozwanej został wybrany przez powoda i w związku z tym powinien on ponieść konsekwencje dawności uregulowanej w art.
Ponadto, według strony pozwanej, powód nie dowiódł, iż warunki penitencjarne w Zakładzie Karnym nr 1 we W. były nieodpowiednie i mogły godzić w jego dobra osobiste. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zaznaczenia na wstępie wymaga, iż skarżący nie kwestionuje ustaleń stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia. W świetle tych ustaleń oraz treści przepisu art.
1 k.c. jest rzeczą niewątpliwą, iż roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Nie kwestionuje tego również skarżący podnosząc jedynie, iż błędny i naruszający art. 5 k.c. jest pogląd Sądu I instancji zgodnie z którym, podniesienie przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia nie może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Przytoczony wyżej zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Judykatura i piśmiennictwo prawnicze w kwestiach dotyczących zastosowania art. 5 k.c. na tle instytucji przedawnienia wypowiadały się dosyć często. Generalnie nie jest kwestionowany pogląd, iż kolizję między prawem do uzyskania ochrony prawnej a zasadą pewności stosunków prawnych na którą składa się między innymi instytucja przedawnienia można w pewnych wypadkach rozwiązać za pomocą art. 5 k.c. Nieuwzględnienie przez Sąd skutecznie podniesionego zarzutu przedawnienia w oparciu o konstrukcję nadużycia przez pozwanego prawa podmiotowego do obrony (art. 5 k.c.) ma jednak charakter wyjątkowy i tylko wyjątkowo można dochodzić roszczenia mimo stwierdzenia stanu przedawnienia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12.04.2011 r. VI Ca 1374/10. LEX nr 1143498). Ugruntowane w tej mierze zapatrywanie stanowi, iż stwierdzenie, czy w konkretnym przypadku zachodzi podstawa do zastosowania tego przepisu wymaga oceny całokształtu okoliczności danej sprawy. Nie wystarczy, więc odniesienie się do przesłanki nadmierności w uchybieniu terminowi przedawnienia, tym bardziej, że przesłanka ta wywodzona jest z nieobowiązującego już od 1 października 1990 r. przepisu art. 117 § 3 k.c. Jeżeli jednak uwzględni się wszystkie te okoliczności sprawy, które Sąd Okręgowy przytacza i rozważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ramach oceny merytorycznej dochodzonego roszczenia, pogląd tego Sądu, iż podniesienie przez stronę pozwana zarzutu przedawnienia nie narusza zasad współżycia społecznego, może być utrzymany. Za przedstawionym wyżej stanowiskiem przemawia przede wszystkim zasada tzw. „czystych rąk”, według której nie może korzystać z art. 5 k.c. ten, kto sam narusza zasady współżycia społecznego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy oznacza to, że nie może skutecznie powoływać się na art. 5 k.c. i nieuwzględnienie na tej podstawie zarzutu przedawnienia osoba, która wskazując w pozwie na niehumanitarne warunku odbywania kary pozbawienia wolności („przeludnienie” w celach, złe warunki sanitarne), sama czyniła te warunki niehumanitarnymi dla innych osadzonych przez ich bicie i poniżanie. Ponadto nie bez znaczenia w ramach oceny w świetle art. 5 k.c. podniesionego przez pozwaną zarzutu przedawnienia były i inne okoliczności szeroko rozważane przez Sąd Okręgowy, w tym i to, że podczas pobytu w Zakładzie Karnym nr 1 we W. powód wielokrotnie odmawiał wyjścia na zajęcia szkolne, narzucał swoją wolę innym współwięźniom, nie chciał by konkretne osoby siedziały z nim przy jednym stole i dokonywał samouszkodzeń (por. ustalenia przyjęte ma podstawę faktyczna zaskarżonego wyroku). W tym stanie rzeczy, skoro zarzut podniesiony przez skarżącego w pkt 1 apelacji okazał się nieuzasadniony, odnoszenie się do zarzutu objętego pkt 2 tej apelacji należy uznać za bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem z powołaną już w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 r. III CZP 84/05 skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest wystarczające do oddalenia powództwa bez potrzeby ustalania, czy zachodzą wszystkie inne przesłanki prawnomaterialne uzasadniające jego uwzględnienie, a ich badanie w takiej sytuacji staje się zbędne. W świetle tego co powiedziano już wyżej, podniesienie przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia okazało się skuteczne. Z tych względów, działając na podstawie art. 385 k.p.c., apelację powoda oddalono jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w myśl przepisów art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. oraz zgodnie z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.