← Polska

II C 41/14

Sygn. akt II C 41/14 1.W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2014r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO

. § 1 kc w umowie o roboty budowlane, o której mowa w art. 647, zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą), strony ustalają zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców. §

  1. Do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. §
  2. Do zawarcia przez podwykonawcę umowy z dalszym podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora i wykonawcy. Przepis § 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. §
  3. Umowy, o których mowa w § 2 i 3, powinny być dokonane w formie pisemnej pod rygorem nieważności. §
  4. Zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. §
  5. Odmienne postanowienia umów, o których mowa w niniejszym artykule, są nieważne. Z powyższego przepisu wynika więc , że inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Solidarna odpowiedzialność uzależniona jest jednak od zgody inwestora na zawarcie umowy wykonawcy z podwykonawcą. Istotą sporu niniejszego postępowania było zatem ustalenie czy Miasto R. jako inwestor, odpowiada solidarnie z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia za roboty elektryczne wykonane przez powoda, jako podwykonawcę, na podstawie art. 647 § 5 k.c. W orzecznictwie ukształtował się pogląd wskazujący, w jaki sposób dochodzi do wyrażenia przez inwestora zgody na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą. W uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2008 r. (III CZP 6/08, OSNC 2008/11/121), wskazano, że do zgody wymaganej przez art.

§ 2i 3 k.c.

nie stosuje się art. 63 § 2 k.c. Zgoda ta może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny (art. 60 k.c.); Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z 6 października 2010 r. II CSK 210/10 przyjęto że dorozumiana zgoda inwestora na zawarcie umowy wykonawcy i podwykonawcy (w art.

§ 2

zdanie pierwsze k.c.) wyrażona w sposób czynny jest skuteczna, gdy dotyczy umowy, której istotne postanowienia, decydujące o zakresie solidarnej odpowiedzialności inwestora z wykonawcą za wypłatę wynagrodzenia podwykonawcy są znane inwestorowi albo, z którymi miał możliwość zapoznania się. Do wyrażenia zgody przez inwestora może dojść w sposób bierny lub czynny . Inwestor wyraża zgodę na zawarcie umowy wykonawcy z podwykonawcą w sposób bierny jeśli nie wyrazi sprzeciwu w terminie 14 dni po dostarczeniu mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu wraz z odpowiednią dokumentacją. Inwestor wyraża zgodę na zawarcie umowy z podwykonawcą w sposób czynny kiedy wyraża ją w dowolny sposób dostatecznie ją ujawniający (art. 60 k.c) . Jeżeli zatem ogólne zasady wykładni oświadczeń woli pozwalają na stwierdzenie, że inwestor wyraził zgodę na konkretną umowę , z której wynika zakres jego odpowiedzialności solidarnej, to okoliczność ta jest wystarczająca dla uznania skuteczności tej zgody. Inwestor musi znać istotne postanowienia tej umowy lub mieć możliwość zapoznania się z nimi; Inwestor nie musi znać treści całej umowy, ale musi mieć wiedzę z dowolnego źródła o istotnych postanowieniach umowy podwykonawczej . Podkreślenia wymaga, że chodzi o stworzenie inwestorowi możliwości zapoznania się z istotnymi postanowieniami umownymi, przy czym może to nastąpić zarówno przed , jak i po zawarciu takiej umowy. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika , ze pozwany Miasto R. nie wyraził zgody na zawarcie umowy wykonawcy z powodem jako podwykonawcą w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu ani w sposób bierny ani w sposób czynny. Bezspornym było ,ze ani powód ani wykonawca nie przedłożyli inwestorowi umowy wraz z dokumentacją co powód składając zeznania przyznał. Zresztą umowa wykonawcy z podwykonawcą jest bardzo lakoniczna a wręcz szczątkowa i zawiera w zasadzie jedynie wysokość wynagrodzenia. Bez wątpienia powód wykonywał prace elektryczne w ramach modernizacji boisk Szkoły Podstawowej Nr (...) i Gimnazjum Nr 3 i 10 w R. . W ocenie Sądu I instancji pozwany przez cały czas trwania inwestycji wiedział, że powód wykonuje prace na terenie budowy. Pozwany twierdził jednak , że w jego przekonaniu powód wykonując prace działał jako pracownik firmy wykonawcy a nie jako podwykonawca bo nikt go o tym nie powiadomił . Faktem jest , ze jedynymi przesłankami świadczącymi o tym że powód nie działał w ramach umowy o pracę z wykonawcą są przekazywane Inwestorowi przez powoda protokoły pomiarów elektrycznych. Były one podpisywane przez powoda i przedkładane wraz z pieczęcią firmową Zakładu (...). Oczywistym jest więc , ze powód nie występował jako osoba fizyczna zatrudniona przez wykonawcę a pozwany jako podmiot profesjonalny powinien był zorientować się na tej podstawie, że ma do czynienia z podwykonawcą a nie pracownikiem wykonawcy . Powód brał udział w wielu spotkaniach organizowanych na różnych etapach prac z przedstawicielami Inwestora i Wykonawcy. To z powodem kontaktowali się przedstawiciele Inwestora kiedy doszło do kradzieży materiału na jednym z boisk. Doszło zatem do zindywidualizowania podmiotowo powoda jako podwykonawcy głównego wykonawcy robót realizowanych w ramach inwestycji, a Miasto R. jako inwestor miał tego świadomość i fakt ten akceptował. W ocenie Sądu Okręgowego pozwany wiedział również o zakresie prac, które powód wykonywał , jako podwykonawca. Jednak przesądzenie faktu , że powód wykonując prace elektryczne na boiskach występował jako podwykonawca i że pozwany ten fakt tolerował nie przesądza o solidarnej odpowiedzialności pozwanego za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia. Inwestor nie został bowiem poinformowany przez wykonawcę ani przez podwykonawcę o wysokości wynagrodzenia umówionego przez wykonawcę i powoda oraz o sposobie jego ustalenia czy też jego dochodzenia. W wyroku z dnia 5 września 2013 r. w sprawie I ACa 567/13 Sąd Apelacyjny w Poznaniu przyjął że "zgoda inwestora, wyrażona w sposób dorozumiany czynny, na zawarcie umowy wykonawcy z podwykonawcą, jest skuteczna, gdy dotyczy konkretnej umowy, której istotne postanowienia, decydujące o zakresie solidarnej odpowiedzialności inwestora z wykonawcą za wypłatę wynagrodzenia podwykonawcy są znane inwestorowi, albo z którymi miał możliwość zapoznania się. Ciężar udowodnienia tego, że inwestor wyraził zgodę na zawarcie umowy o roboty budowlane wykonawcy z podwykonawcą, spoczywa na podwykonawcy, on bowiem z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.)." Zgodnie z powszechnie akceptowanymi poglądami judykatury znajomość przez inwestora konkretnych postanowień umowy podwykonawczej nie musi być ukierunkowana na wyrażenie zgody na zawarcie tej umowy, a samą wiedzę o umowie podwykonawczej inwestor może uzyskać w dowolnym czasie - zarówno przed zawarciem umowy jak i po jej zawarciu, czy też w okresie jej realizacji . Powód nie przedstawił Gminie R. pisemnych zleceń zawierających wynagrodzenie należne powodowi od wykonawcy za prace wykonane na poszczególnych boiskach , nie poinformował Inwestora również o łącznej kwocie umówionego wynagrodzenia ani przed przystąpieniem do realizacji prac ani w trakcie ani po ich zakończeniu . Z zeznań powoda wynika , ze pozwany powinien zapłacić mu wynagrodzenie skoro Inwestor zaakceptował w sposób dorozumiany sam fakt wykonywania robót przez podwykonawcę. Ze strony powoda nigdy nie było woli poinformowania Inwestora o wysokości umówionego z wykonawcą wynagrodzenia. Po wykonaniu prac powód wystawił faktury domagając się należności od wykonawcy a nie od inwestora. Do Inwestora po raz pierwszy swoje roszczenie zgłosił w piśmie z dnia 24 05 2010 r ( k 31 i odpowiedź k 34 ) . Pozwany nie miał więc możliwości zapoznania się z treścią zleceń zawierających wysokość wynagrodzenia należnego dla powoda . Powód co prawda zgłaszał wykonawcy potrzebę poinformowania inwestora o treści zlecenia jednak wykonawca tego nie uczynił o czym poinformował powoda. . W tej sytuacji uznać należało że powód wbrew uregulowaniu wynikającemu z art. 355 § 2 kc nie zadbał o swoje interesy i nie wykazał należytej staranności w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w ramach realizacji inwestycji wynikającej z umowy o podwykonawstwo. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powód nie wykazał istnienia przesłanek odpowiedzialności inwestora, gdyż nie wykazał, aby wykonawca lub podwykonawca powiadomił inwestora o zawarciu tej umowy a także o treści jej istotnych postanowień. W tej sytuacji uznać należało , że samo wyrażenie przez inwestora dorozumianej zgody na osobę podwykonawcy i ogólna znajomość zakresu robót, jakie miał on wykonać, a także dopuszczenie powoda do ich wykonywania, nie mogą być potraktowane jako dorozumiane wyrażenie zgody w sposób czynny na zawarcie umowy o roboty budowlane wykonawcy z podwykonawcą, skutkujące przewidzianą w art.

§ 5k.c.

solidarną odpowiedzialnością inwestora z wykonawcą za wypłatę wynagrodzenia podwykonawcy. Dlatego powództwo w pkt 1 wyroku oddalono . O kosztach orzeczono zgodnie z art. 102kpc. Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu uznając , że z uwagi na charakter sprawy, subiektywne przekonanie powoda działającego bez profesjonalnego pełnomocnika o zasadności roszczenia zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek o jakim mowa w art. 102 kpc. Sędzia

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.