IV P 59/15

(1)o odszkodowanie I. zasądza od pozwanych solidarnie A. W.

(1)i Z. W. na rzecz powódki K. S. kwotę 5164 zł ( pięć tysięcy sto sześćdziesiąt cztery złote 00/100) tytułem odszkodowania za rozwiązania umowy o prace bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o prace w tym trybie z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym od dnia 30 marca 2015r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. nadaje wyrokowi w pkt I rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 1750 zł brutto ( jeden tysiąc siedemset pięćdziesiąt złotych 00/100); IV. zasądza od pozwanych solidarnie A. W.

(1)i Z. W. na rzecz powódki K. S. kwotę 60 zł ( sześćdziesiąt złotych 00./100) tytułem kosztów zastępstwa procesowego; V. zasądza od pozwanych solidarnie A. W.

(1)i Z. W. na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego w Goleniowie kwotę 307,90 zł ( trzysta siedem złotych 90/100) tytułem kosztów sądowych. IVP 59/15 UZASADNIENIE K. S. wniosła przeciwko solidarnie pozwanym Z. W. i A. W.

(1)pozew o odszkodowanie w kwocie 5172zł. tytułem niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od solidarnie pozwanych na rzecz powódki kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik powódki podniósł , że: - zakres obowiązków dopóki nie był sprecyzowany , co skutkowało że powódka wykonywała wszystkie polecenia pracodawcy nie analizując czy należały one do jej zakresu obowiązków czy też nie. - podana przyczyna rozwiązania stosunku pracy była niejasna , niekonkretna , niektóre podniesione uchybienia były zwyczajem stosowanym w zakładzie pracy . Pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa podnosząc , że przyczyny przed wręczeniem powódce oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy były jej odczytane. Gdyby Sąd uznał , że pozwani naruszyli przepisy o rozwiązywaniu stosunku pracy to art. 8kp przemawiałby za oddaleniem powództwa. Za tym przemawiać miała okoliczność , że powódka dopuściła się szczególnie rażącego naruszenia obowiązków pracowniczych : nowo zatrudniony pracownik B. Ł.

(1)stwierdziła szereg nieprawidłowości w prowadzeniu księgowości i kadr przez powódkę . Pełnomocnicy stron wnieśli o zasądzenie od strony przegrywającej kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : K. S. została zatrudniona w firmie pozwanych prowadzonej w formie spółki cywilnej od dnia 24.07.2009r. na czas nieokreślony. Została zatrudniona na stanowisku księgowej , w świetle umowy o pracę miała wykonywać czynności administracyjno – księgowe i kadrowe . Z obowiązkami powódki miała zapoznać ją ustępująca ze stanowiska księgowa. Pozwani nie ustalili z powódką zakresu obowiązków , nie zainteresowali się tym , jaki zakres obowiązków przekazała jej ustępująca księgowa. Powódka , nie znająca swojego zakresu obowiązków, wykonywała wszystkie polecenia pracodawcy , nie analizując czy należą one do jej zakresu obowiązków czy też nie. Dowód: zeznanie powódki k. 159-162,209 Zeznanie A. W.

(1)Umowa o pracę k. 11 Zeznanie W. K.

(1)k. 138v,139 Powódka uznawała , że do zakresu jej obowiązków należało prowadzenie akt osobowych , sporządzanie listy płac, podpisywanie faktur , archiwizowanie dokumentacji wytworzonej przez siebie , rozliczanie firmy w ZUS , w Urzędzie Skarbowym , prowadzenie dokumentacji dla banków . Dowód: zeznanie powódki k. 159- 162 , 209 W sobotę 07 marca 2015r. pozwani pod nieobecność powódki przeprowadzili w jej gabinecie kontrolę , o tym nie poinformowali powódkę . W poniedziałek dnia 09 marca 2015r. A. W.

(1)wezwał powódkę . W obecności świadków odczytał jej protokół pokontrolny przeprowadzony na jej stanowisku pracy jednakże bez jej udziału i bez wiedzy powódki . Z tego protokołu wynikało , że : a) brakowało list płac za niektóre miesiące , a na niektórych brak było podpisu pracowników za lata 2012-2015 . Obowiązkiem powódki było przygotowywanie list płac. Wypłat wynagrodzeń dokonywał pracodawca A. W.

(2). Podczas wypłacania wynagrodzeń powódka nie była obecna , nie miała więc wiedzy , w jakiej faktycznie wysokości i kiedy pracownicy otrzymywali wynagrodzenia. A. W.

(1)czasami odbierał a czasami nie odbierał od pracowników podczas wypłacania wynagrodzenia podpisu na liście płac. Nie było ustalone , że to powódka miała zadbać o to , aby pracownicy po otrzymaniu wynagrodzenia podpisywali listy płac. Stąd na listach płac brakowało podpisu pracowników. Odbierała podpisy od pracowników na listach płac , gdy pracownicy do niej się zgłosili z poleceniem od szefa, że mają złożyć podpisy albo gdy dokumentacje za dany rok archiwizowała. Dowód: zeznanie powódki k. 159-162, 209 Częściowo zeznanie A. W.

(1)Protokół pokontrolny k. 14,15 listy płac k 54-107 zeznanie S. S. k. 139 zeznanie M. K. k. 155-156

1. b)listę płac należało podpisać imieniem i nazwiskiem osoby odpowiedzialnej czyli K. S. . Niektóre listy płac rzeczywiście nie zawierały takiego podpisu.
2. c)na pieczątce firmowej powinni podpisywać się tylko właściciele a powódka podpisywała się imieniem i nazwiskiem własnym na takiej pieczątce firmowej , pomimo że miała własną pieczątkę „ księgowa- K. S.”. Dowód: listy płac k 54-107
3. d)w dokumentacji pracowniczej brak zgody na przetwarzanie danych osobowych wszystkich pracowników zatrudnionych w firmie pozwanej . Bezspornym w sprawie było , że administratorem danych osobowych pracowników był pracodawca. Pracodawca zgodnie z przepisami otrzymywał od pracowników takie dane osobowe jak imię , nazwisko , data i miejsce urodzenia, imiona rodziców, wykształcenie , miejsce zamieszkania, przebieg dotychczasowego zatrudnienia . Dane te pracodawca otrzymywał celem umożliwienia pracownikom skorzystania z ich uprawnień pracowniczych . Zatem pracodawca zbierał te dane zgodnie z art. 22

(1)kp. Faktycznie w aktach osobowych brak było zgody pracowników na przetwarzanie danych osobowych . W punkcie 4 protokołu kontrolnego brak było określenia , o jakie dane osobowe pracowników chodziło , co do których przetwarzania brak było zgody na piśmie. Dowód: zeznanie powódki k.159-162 , 209 e) brak podpisu pracowników na umowach o ubezpieczenie dodatkowe m, zawarte dnia 29.12.2014r. . Brak było też deklaracji pracowników na kontynuowanie płatności ubezpieczenia. Sprawą ubezpieczenia dodatkowego pracowników zajmował się A. W.

(1). Nie było ustalone w firmie , że to do powódki obowiązków należało odbieranie deklaracji od pracowników w sprawie dodatkowego ubezpieczenia czy odbieranie ich podpisu na takich umowach. Dowód: zeznanie powódki k. 159-162, 209 f) stwierdzono uchybienia i błędy dotyczące zatrudniania pracowników , brak dokumentacji kart urlopowych pracowników , brak zestawień dotyczących wykorzystanego urlopu , brak oświadczenia R. S. na sprawowanie opieki nad dzieckiem z uwzględnieniem podpisu na nim żony . Rzeczywiście powódka nie odebrała od R. S. oświadczenia na sprawowanie opieki nad dzieckiem . Uczyniła to na polecenie pozwanego A. W.

(1)pod koniec 2014r. W aktach osobowych pracowników zgodnie z przepisami nie prowadziło się kart urlopowych. Powódka takich kart nie prowadziła. Prowadziła jednak zestawienie wykorzystanego przez pracowników urlopu w formie zeszytu. W dniu 09 marca 2015r. pracodawca , zapoznając powódkę z protokołem pokontrolnym , nie dał jej możliwości na ustosunkowanie się co do zarzutów czy na okazanie brakujących dokumentów . Po odczytaniu tego protokołu pracodawca wręczył powódce oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia. Dowód: wniosek o urlop k. 109 Zeznanie powódki k. 159-162,209

1. g)w dokumentacji stwierdzono chaos , wśród dokumentacji deklaracji ZUS znajdowały się dokumenty pracownicze byłych uczniów , faktury , potwierdzenia przelewów , brak było systematyczności w ściąganiu należności.
2. h)brak terminowości w wykonywaniu poleceń służbowych i ) brak segregowania dokumentacji ( dokumenty sprzed kilku miesięcy leżały luzem nie wpięte w segregatory ). Niespornym było , że pracodawca nie określił powódce, w jaki sposób określonego rodzaju dokumentacja miała być przechowywana . Wręczając powódce oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy pracodawca nie wyjaśnił powódce , jakie polecenia służbowe powódka nie wykonała w terminie , w czym upatrywał niesystematyczność w ściąganiu należności i o jakie należności chodziło. Dowód: zeznanie powódki k. 159-162, 209 Po odczytaniu protokołu pokontrolnego , A. W.

(1)wręczył powódce oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia , podając jako przyczynę ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych związanych z działaniem na szkodę firmy . Pracodawca nie tłumaczył powódce zapisów protokołu. Dowód: oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy k. 14 Notatka służbowa k. 111 Zeznanie W. K.

(1)k. 138v,139 Po zwolnieniu powódki pracodawca ujawnił , że podanie o urlop złożone przez S. S. zawiera zmienioną datę urlopu wypoczynkowego tj. zamiast daty końcowej 22.02.2013r. , nadpisano „ 25.02.2013r. „Zdaniem pozwanego bez jego zgody doszło do przedłużenia urlopu wypoczynkowego pracownika o 3 dni. Nadto pracodawca ujawnił , że dnia 24.05.2011r. powódka miała sama sobie udzielić urlopu wypoczynkowego bez zgody pracodawcy. Nadto pracodawca ujawnił też , że podanie powódki o urlop z dnia 10.01.2012r. zawierało przekreślenie : w miejsce zapisu „ wypoczynkowy” powódka napisała „ szkoleniowy. Pozwany twierdził , że na zmianę charakteru urlopu nie wyraził zgody. Pozwani po rozwiązaniu umowy o pracy powódką ustalili , że powódka wysłała do ZUS informację (...) z uchybieniem 7 dniowego wyznaczonego przez ZUS terminu. Dowód: podanie o urlop k. 108 Karta urlopowa i podanie o urlop k. 110 Zawiadomienie (...) k. 123 ,124 Pracodawcy z uwagi na braki podpisów na listach płac , odebrali od pracowników oświadczenia , że pracodawca nie zalegał im z płatnością wynagrodzeń. Dowód: zeznanie M. W. k. 152,153 Odszkodowanie w wysokości 3 miesięcznego wynagrodzenia za pracę obliczone wg zasad obliczania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy wynosiło 5164zł./ niesporne/ Sąd zważył , co następuje: Art. 30 kp określa warunki formalne , jakim powinno odpowiadać oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę . W myśl § 2 i3 oświadczenie takie powinno nastąpić na piśmie oraz powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca rozwiązanie umowy. Nie spełnienie przez pracodawcę tych warunków formalnych powoduje , że rozwiązanie umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym nastąpiło z naruszaniem przepisów prawa . Dodatkowo przyjmuje się , że rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami , które w zakresie winy pracownika polegają na złej jego woli lub rażącym niedbalstwie . Prawidłowość podania przyczyny rozwiązania stosunku pracy , jej skonkretyzowanie oznacza, że powinna być ona określona w taki sposób przez pracodawcę , aby wiadomym było , na czym w opinii pracodawcy polega wina pracownika. Podstawą zastosowania art. 52 par. 1 pkt 1 kp przez pracodawcę jest przypisanie pracownikowi zarzutu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych a zachodzi to wtedy gdy pracownikowi jego działaniu lub zaniechaniu można przypisać winę umyślną albo rażące niedbalstwo. Dodatkowo , na co zwraca uwagę Sąd Najwyższy ( wyrok z dnia 19.08.1999r. I PKN 188/99) nie każde naruszenie obowiązków pracowniczych można zakwalifikować jako takie, które uzasadnia rozwiązanie z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia lecz tylko takie, które spowodowało zagrożenie interesów pracodawcy lub istotną szkodę w mieniu pracodawcy. Nie budzi wątpliwości , że takie uchybienia podnoszone przez pracodawcę wobec powódki jak wymienione w punktach 2,3 , 7, 9 nie noszą za sobą zagrożenia , o jakim mowa w zdaniu poprzedzającym. Należy jednak podkreślić w tym miejscu , że z akt osobowych powódki , jej zeznań ale tez zeznań A. W.

(1)wynika jednoznacznie , że pracodawca nie określił powódce zakresu jej obowiązków. A. W.

(1)i jego żona uznali , że zatrudnili osobę kompetentną, zakres jej obowiązków określić miała ustępująca z tego stanowiska pracownica . Jednakże pozwani bliżej nie zainteresowali się i wiedzieli , jaki zakres obowiązków miała ustępująca ze stanowiska pracownica i jaki przekazała powódce . W umowie o pracę stanowisko powódki określono jako księgowa ale w punkcie 5 umowy zawarty został zapis „ wykonywanie prac administracyjno księgowych oraz kadrowych „. Taki zakres obowiązków jest określony zbyt ogólnie , nie pozwala ustalić , jakie dokładnie czynności księgowe oraz kadrowe należały do podstawowych obowiązków powódki . Należy w tym miejscu przytoczyć zeznania W. K.

(2)(k. 138v) „ wydaje mi się , że ona [ powódka] wraz z szefem zajmowała się sprawami księgowymi” . W podobnym tonie zeznał S. S. : pracodawca A. W.

(1)wypłacał wynagrodzenia , czasami odbierał od pracowników podpisy na listach płac. Z wypowiedzi świadków wynika, że nie było jasno określone do kogo należy obowiązek odbierania od pracowników podpisu na liście płac. Odbieranie tych podpisów nie należało z reguły do podstawowych obowiązków księgowych ; natomiast takim obowiązkiem było sporządzanie listy płac , co zresztą powódka wykonywała . Wypowiedź wyżej wymienionych świadków potwierdza spostrzeżenia Sądu , że w niniejszej sprawie nie da się ustalić , jakie obowiązki miała powódka i to takie które należałoby zaliczyć do podstawowych. Stąd powódka wykonywała polecenia pozwanego , nie analizując czy te polecenia mieszczą się w zakresie jej obowiązków służbowych . Zeznania M. K. potwierdzają dodatkowo zeznania powódki, że ta odbierała od pracowników podpisy na listach płac , gdy pracownik w tym celu się do niej zgłosił , czyniąc to na polecenie szefa . Czasami jak w przypadku M. K. pracownik nie informował powódki o tym , że miał złożyć na liście płac podpis , skutkiem czego taki pracownik miał nie podpisane listy płac przez kilka miesięcy. Nie był też przypisany powódce obowiązek odebrania od pracowników podpisów na umowach ubezpieczenia dodatkowego , odebrania deklaracji od pracowników tym bardziej , że to nie powódka zajmowała się sprawą dodatkowego ubezpieczenia tylko osobiście A. W.

(1). Jako osoba wykonująca czynności kadrowej powódka nie miała obowiązku umieszczania w aktach osobowych kart urlopowych , bowiem takiego obowiązku nie konstytuuje Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika. Powódka podniosła , że w oddzielnym zeszycie prowadziła tego zestawienia . Przepisy nie określają , w jakiej formie ma pracodawca prowadzić zestawienie kart urlopowych a pracodawca w tym zakresie nie wprowadził żadnych uregulowań . Należy zauważyć, że pracodawca kontrolę dokumentacji prowadzonej przez powódkę przeprowadził pod jej nieobecność , uniemożliwiając jej udział w tych czynnościach i ewentualne złożenie wyjaśnień , które mogły ujawnić np. prowadzenie zestawienia urlopów wykorzystanych przez pracowników w formie zeszytu. Obecnie , mając na uwadze dodatkowo , że dokumentacja przechodziła przez ręce innych osób po zwolnieniu powódki nie da się ustalić czy zeszyt ten istniał rzeczywiście czy były wszystkie sporządzone listy płac , co również podniosła powódka. Nie można uznać, że ciężkim naruszeniem obowiązków pracowniczych było umieszczenie na liście płac pieczęci firmy i podpisanie się własnym imieniem i nazwiskiem czy też brak podpisu księgowej na takim dokumencie . Pracodawca nie określił wyraźnych zasad używania pieczęci firmy a stosowana przez tyle lat przez powódkę tego rodzaju praktyka nie spotkała się ze strony pracodawcy z krytyką czy uznaniem za nieprawidłowość i wyraźnym żądaniem zaniechania . Odnośnie przyczyn wskazanych w punkcie 7 , 9 nie można uznać, że było to ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych . Chaos w dokumentacji jest epitetem zbyt ogólnym , pracodawca nie określił co rozumiał pod pojęciem chaosu . W momencie gdy B. Ł.

(2)przejęła obowiązki księgowej powódka od 2 miesięcy już nie pracowała, przed B. Ł.

(2)dokumentacją zajmowała się inna osoba. Zatem stan dokumentacji przejęty przez B. Ł.

(2)nie był tożsamym ze stanem , w jakim zostawiła go powódka. Podana w punkcie 8 przyczyna była zbyt ogólnikowa, nie wiadomym było , o jakie polecenia służbowe chodziło a pracodawca w momencie rozwiązania stosunku pracy nie przybliżył pracownikowi tej przyczyny . Podobnie zbyt ogólnie wskazana została przyczyna w punkcie 4 protokołu pokontrolnego. Nie budzi wątpliwości , że pracodawca był administratorem danych osobowych. Od pracownika zgodnie z art. 22

(1)kp pracownika miała prawo otrzymać dane osobowe wymienione w tym przepisie i otrzymywał je celem umożliwienia pracownikowi skorzystanie z uprawnień pracowniczych . Dane te mogą być przez pracodawcę udostępnione instytucjom państwowym typu sąd czy też PIP , Urzędowi Skarbowemu i to bez potrzeby pozyskania zgody pracownika. Na przetwarzanie innych danych osobowych pracownika nie wymienionych w art. 22

(1)kp pracodawca jednak musi pozyskać zgodę i ta zgoda może być udzielona z podaniem o jakie konkretnie dane osobowe chodzi i w jakim celu pracownik wyraził zgodę na przetwarzanie przez pracodawcę tych danych . Reasumując pracodawca nie musi mieć zgody pracownika na przetwarzanie danych osobowych wymienionych w art. 22

(1)kp pod warunkiem , że przetwarzanie ma na celu umożliwienie pracownikowi skorzystanie z uprawnień pracowniczych . Odnośnie sprawy braku oświadczenia R. S. na sprawowanie opieki nad dzieckiem z uwzględnieniem podpisu na nim żony to o tym uchybieniu pracodawca powziął wiadomość pod koniec 2014r. w grudniu i wtedy na polecenie jego powódka uzupełniła ten brak. Zatem powołanie w oświadczeniu o rozwiązaniu stosunku pracy tej przyczyny nastąpiło z uchybieniem terminu z art. 52 par. 2kp. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika za dokonane z naruszeniem przepisów i na mocy art. 58kp zasądził odszkodowanie w wysokości 5164zł. z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu pozwanym ( art. 481par. 1kc w zw. z art.300kp). Na mocy art. 477

(2)par 1 kpc z urzędu należało nadać rygor natychmiastowej wykonalności wyrokowi punkcie I do kwoty jednomiesięcznego wynagrodzenia powódki. Nieskutecznie też pracodawca powołał się na art. 8kp , chcąc w ten sposób sanować uchybienia popełnione przez siebie przy dokonaniu rozwiązania stosunku pracy a tym samym chcąc uniknąć z tego tytułu konsekwencji finansowych . Jak wyżej podkreślono powódce pracodawca nie określił zakresu podstawowych obowiązków , wprawdzie powódka wymieniała niektóre swoje obowiązki , ale wymieniała te charakterystyczne i te z charakteru stanowiska uznawane powszechnie za przypisane takiemu stanowisku pracy. W toku rozprawy pracodawca dostarczał dokumentację mającą świadczyć o innych nieprawidłowościach w pracy powódki np. sprawa przedłużenia urlopu pracownikowi , przekwalifikowania urlopu wypoczynkowego powódki na urlop szkoleniowy , protokół kontroli PIP mający z kontroli mającej mieć miejsce w lipcu 2015r, sprawa informacji (...) . Sąd , przy ocenie zasadności rozwiązania stosunku pracy , Sąd nie wziął tych okoliczności pod uwagę . Należy pamiętać, że podane w rozwiązaniu stosunku pracy przyczyny zakreślają Sądowi granice , w jakich ma dokonać oceny zasadności oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy .Oznacza to , że w toku postępowania pracodawca nie może powoływać inne przyczyny nie wymienione w oświadczeniu o rozwiązaniu stosunku pracy celem udowodnienia zasadności ustania stosunku pracy w tym trybie. Powódka była zwolniona od kosztów sądowych . Z uwagi na treść rozstrzygnięcia kosztami sądowymi (opłata 5% od kwoty zasądzonego roszczenia i wydatki ) należało obciążyć pozwanego na mocy art. art. 113 ust.1 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U. z 2010r. , nr 90, poz. 594) . Odnośnie kosztów zastępstwa procesowego powódki reprezentowanej przez radcę prawnego : podstawą ich zasądzenia w punkcie IV wyroku był § 11 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu / Dz. U. nr 63, , poz. 1349 ze zm.) w zw. z art. 98 § 1 i3kpc i art. 99kpc. W.Witkowska- Kowalczyk