← Polska

VIII Ga 70/16

Sygn. akt. VIII Ga 70/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2016r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący SSO Wojciech Wołoszyk Protokolant s

§ 2k.c.

O kosztach procesu orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wyrok zaskarżył pozwany zarzucając : naruszenie art. 233 § 1 k.p.c poprzez przekroczenie przez sąd granicy swobodnej oceny dowodów oraz sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyrażające się w błędnym przyjęciu przez sąd: „iż uczestnictwo w targach było warunkowane wpłatą, jednakże w sytuacji gdy uczestnik nie dokonał wpłaty nie mógł zając swojego stanowiska na hali, jednak w momencie gdy klient zgłaszał uczestnictwo miał gwarancją miejsca targowego”, podczas gdy z treści korespondencji e-mail wynikało wprost, iż w przypadku braku zapłaty pozwana będzie usunięta ze stoiska, miejsce nie będzie trzymane na planie lokalizacji lub powód usunie stoisko pozwanej z mapy, wobec czego nie doszło do zawarcia umowy ani skutecznego złożenia zamówienia przez powoda . ,, W przypadku rezygnacji z uczestnictwa w Targach po dniu 9 kwietnia 2013 roku zgłaszający zobowiązany jest do uiszczenia całości kosztów udziału w targach wynikających ze zgłoszenia (ust. 4 pkt. 2)” podczas gdy uczestnictwo w targach zgodnie z zasadami wyrażonymi w regulaminie uczestnictwa zależne było od łącznego dokonania wpłaty i wypełnienia formularzy, co nie zostało zrealizowane przez pozwaną spółkę, wobec czego pozwana nigdy nie była w świetle regulaminu uczestnikiem targów do których zastosowanie mogłoby mieć postanowienie ust. 4 pkt 2 regulaminu , że umowa łącząca strony miała charakter mieszany z przeważającym elementem , art. 233 §1 k.p.c. poprzez zaniechanie przez sąd wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyrażające się w pominięciu przez sąd okoliczności wynikających z treści e-mail z dnia 9 kwietnia 2013 r. oraz dnia 04 kwietnia 2013 i z dnia 25 kwietnia 2013 r. , art. 233 §

§ 2k.p.c.

poprzez przyznanie przez sąd wiarygodności oraz waloru dowodowego zeznaniom świadków B. K. i J. K. z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego w zakresie ustalenia czy regulamin był dostępny na stronie internetowej targów w chwili zgłoszenia oraz czy był wysyłany na indywidualną prośbę klienta, art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie przez sąd granicy swobodnej oceny dowodów, objawiające się w przyjęciu, że postanowienia regulaminu dotyczące zgłoszenia uczestnictwa, odnoszą się także do zamówienia powierzchni wystawienniczej, zamówienia wyposażenia dodatkowego oraz zamówienia do katalogu zamówienia reklam, podczas gdy odwołanie do postanowień regulaminu zostało zawarte jedynie w zakresie zgłoszenia uczestnictwa, i nie odnosi się do innych złożonych przez pozwaną zamówień, wobec czego pozwana nie była zobowiązana do zwrotu kosztów w przypadku rezygnacji z udziału w targach w powyższym zakresie tj. w zakresie innych formularzy, aniżeli zgłoszenie uczestnictwa , art. 232 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie przez sąd i w efekcie uznanie, że strony były związane postanowieniami regulaminu targów, podczas gdy powód nie udowodnił, że w chwili składania zgłoszenia udziału w targach obowiązywał regulamin o treści załączonej do pozwu oraz, że był on prawidłowo udostępniony pozwanej w formie elektronicznej , art. 232 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie przez sąd, podczas gdy powód winien udowodnić istnienie szkody jak również związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy jej wystąpieniem, a działaniem bądź zaniechaniem pozwanej, błąd w ustaleniach faktycznych stanowiący podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że doszło pomiędzy stronami do zawarcia umowy i przyjęcia zamówienia przez powoda, błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że powód po rezygnacji pozwanego nie zdołał wynająć powierzchni innemu podmiotowi i ustalił z wystawca który miał sąsiadować z pozwanym, iż nastąpi zmiana ustawienia stoiska , naruszenie przepisów prawa materialnego tj: art. 65 §

§ 2k.c.

poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu przez sąd wykładni łączącej strony umowy jedynie w oparciu o literalne i dosłowne brzmienie umowy, a nie zamiar stron i cel umowy, art. 69 k.c. oraz art. 67 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez sąd i uznanie, iż oferta powoda wiąże pozwaną, art. 385 §1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez sąd i w konsekwencji uznaniu, iż postanowienie regulaminu dotyczące zwrotu kosztów w przypadku rezygnacji z udziału w targach wiąże pozwaną podczas, gdy postanowienia wzorca były sprzeczne z treścią oferty powoda i w takim przypadku nie wiążą pozwanej, art. 384 § 1 k.c. i § 4 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnie przez sąd i w efekcie uznanie, że pozwaną wiąże wzorzec regulaminu w formie elektronicznej podczas, gdy powód nigdy nie udostępnił wzorca pozwanej przed zawarciem umowy w przewidziany prawem sposób tj. umożliwiający jego przechowywanie i odtwarzanie, wobec czego wzorzec ten nie wiąże pozwanej, art. 118 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnie tego przepisu przez sąd wyrażające się w przyjęciu, iż termin przedawnienia roszczenia powoda wynosi 3 lata, art. 750 k.c. w zw. z art. 751 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez sąd polegające na ustaleniu, że roszczenie powoda przedawnia się w terminie 3 letnim podczas gdy w stosunku do umów o świadczenie usług roszczenie to przedawnia się w terminie 2 lat , art.354 § 2 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu przez sąd obowiązku wykonywania zobowiązania przez powoda jako wierzyciela w sposób odpowiadający celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego. Pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości , ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przed Sądem I Instancji , zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania za I i II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm prawem przepisanych. Powód wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja , mimo licznych powtarzających się w istocie zarzutów , okazała się całkowicie niezasadna. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego , zgodnie z art. 233 § 1 kpc. Nie można z treści korespondencji e-mail wywodzić , iż nie doszło do zawarcia umowy ani skutecznego złożenia zamówienia przez pozwana. Podpisane przez pozwanego zgłoszenie uczestnictwa zawiera adnotację , iż zgłoszenie – po potwierdzeniu jego przez organizatora – jest równoważne z zawarciem umowy przez obie strony. Czym innym zaś – o czym zdaje się zapominać pozwana – jest wykonanie umowy. Powód uzależniał wykonanie umowy od uregulowania należności przez pozwaną co nie zmienia faktu , iż do zawarcia umowy doszło. W tym kontekście niewątpliwie pozwana była uczestnikiem targów i zobowiązana była do uregulowania należności wobec powoda. Co prawda z regulaminu wynikało istotnie , iż warunkiem uczestnictwa jest m. in. dokonanie przedpłaty niemniej , zgodnie z art. 385 § 1 kc , w razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową. Konsekwencje sprzeczności między treścią umowy a wzorcem polegają na braku mocy wiążącej wzorca wobec adherenta. Z reguły brak związania dotyczyć będzie wyłącznie kwestii, które w sposób odmienny uregulowane zostały umową stron. Brak bowiem uzasadnienia dla stanowiska, że jakakolwiek sprzeczność treści umowy z wzorcem powoduje brak związania wszystkimi postanowieniami wzorca. Taki skutek mógłby zaistnieć wyłącznie w szczególnych przypadkach, gdyby analiza wszelkich okoliczności prowadziła do wniosku, że bez postanowień sprzecznych z umową wzorzec nie zostałby wydany (por. art. 58 § 3 k.c.). Wzorzec umowny jest więc skuteczny tylko w takim zakresie, w jakim nie jest sprzeczny z postanowieniami umowy (por. M. Bednarek (w:) System prawa prywatnego, t. 5, s. 714–715; W. Popiołek (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2011, art. 385, nb 2; Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiązania, 2012, nb 423; K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, P. Machnikowski, Komentarz, 2013, art. 385, nb 4) , A. Olejniczak , komentarz do art. 358 kc , LEX 2014 ). Tak więc sprzeczność zawartej umowy z wzorcem polegała w niniejszej sprawie wyłącznie na ustaleniu przez strony , iż do zawarcia umowy doszło przez samo potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia przez powoda. Z zeznań świadków wynikało zresztą , iż w niektórych sytuacjach ( k. 103 v) miejsca targowe były rezerwowane mimo braku wpłaty. Potwierdza to przyjęty wyżej tok rozumowania. Sąd Rejonowy nie naruszył także art. 233 § 1 kpc poprzez uznanie za wiarygodne zeznań świadków B. K. i J. K.. Nie wymaga szerszego uzasadnienia , iż sama tylko okoliczność , iż są oni pracownikami powoda – nie powoduje niewiarygodności ich zeznań a zarzut stawiany przez pozwanego jest całkowicie gołosłowny. Powód , m. in. w oparcia o zeznania wyżej wymienionych świadków , którym słusznie SR przyznał przymiot wiarygodności oraz w oparciu o liczne dowody z dokumentów , prawidłowo ustalił , że regulamin targów był znany pozwanemu jak i dostępny na stronie internetowej powoda. Sąd I instancji prawidłowo wskazał , że regulamin stanowił także integralną część zgłoszenia uczestnictwa w targach , zaś w treści zgłoszenia wyraźnie wskazano, że zgłaszający akceptuje Regulamin uczestnictwa. Odnośnie zarzutu niewykazania istnienia szkody jak również związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy jej wystąpieniem, a działaniem bądź zaniechaniem pozwanej należy zauważyć , iż pozwana z mocy zapisów wiążącego ją Regulaminu targów ( ust. 4 ) zobowiązana była w przypadku rezygnacji do pokrycia całości kosztów udziału w targach. Zarzut pozwanej jest zatem w tym zakresie zupełnie niezrozumiały , podobnie jak zarzut naruszenia art. 354 § 2 kc. Nie naruszono także art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie przez sąd granicy swobodnej oceny dowodów, objawiające się w przyjęciu, że postanowienia regulaminu dotyczące zgłoszenia uczestnictwa, odnoszą się także do zamówienia powierzchni wystawienniczej, zamówienia wyposażenia dodatkowego oraz zamówienia do katalogu zamówienia reklam, podczas gdy odwołanie do postanowień regulaminu zostało zawarte jedynie w zakresie zgłoszenia uczestnictwa, i nie odnosi się do innych złożonych przez pozwaną zamówień. Wyżej wymienione dokumenty w postaci zamówienia powierzchni wystawienniczej, zamówienia wyposażenia dodatkowego oraz zamówienia do katalogu zamówienia reklam stanowiły załączniki do zgłoszenia uczestnictwa i oczywistym jest , że dotyczyły ich postanowienia regulaminu , gdyż bezprzedmiotowym było ich wypełnianie przy braku zgłoszenia uczestnictwa. Sąd Rejonowy prawidłowo także ustalił , co w pełni podziela i aprobuje Sąd Okręgowy , iż w treści stosunku prawnego łączącego strony przeważały cechy umowy najmu. Oczywistym jest bowiem , iż zasadniczym elementem świadczenia powoda była oferta udostępnienia fragmentu powierzchni wystawienniczej wraz z wyposażeniem dodatkowym. Słusznie Sąd I instancji podkreślił , że zarówno w formularzu „H” zgłoszenia, jak i w samej fakturze VAT wskazano jako pierwsze świadczenie udostępnienia pozwanemu powierzchni targowej, zaś pozostałe świadczenia dodano w dalszej kolejności, a w fakturze VAT określono je mianem „pozostałych usług targowych” , jak również iż około 80 % całości należności pozwanego dotyczyło bezpośrednio wynajmu powierzchni wystawienniczej. Słuszne było zatem przyjęcie , iż roszczenie powoda z tej racji nie jest przedawnione , gdyż nie można go oprzeć na art. 750, 751 kc a na termin przedawnienia wynika z art. 118 kc. Sąd Rejonowy nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawidłowo stwierdził , że pozwany był związany umową z powodem o treści wskazanej w uzasadnieniu pozwu. Wobec szczegółowego uregulowania w regulaminie wzajemnych praw i obowiązków stron , sąd prawidłowo odniósł się literalnej treści umowy, prawidłowo też wskazał , iż poprzez przyjęcie oferty pozwanej doszło do zawarcia umowy. Ponadto , o czym mowa była wyżej , w zakresie w którym Regulamin nie był sprzeczny z samą umową , strony wiązał wzorzec umowny w postaci Regulaminu. W takiej sytuacji , pozwany – z mocy ust. 4 punkt 2 Regulaminu – niewątpliwie zobowiązany był , wobec złożonej rezygnacji z uczestnictwa w targach , do uiszczenia całości kosztów udziału w targach wynikających ze zgłoszenia. Sąd Rejonowy prawidłowo zatem zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8.071,26 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 kwietnia 2013 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. Apelacja podlegała zatem oddaleniu zgodnie z art. 385 kpc , o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono zaś na podstawie art. 98 kpc.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.