← Polska

II Ca 272/16

Sygn. akt II Ca 272/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Baz

§ 1

k.p.c.: należności świadka, osoby mu towarzyszącej, biegłego, tłumacza oraz specjalisty nie będącego funkcjonariuszem organów procesowych ustala i przyznaje sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze. Jest to wyłączny tryb postępowania dotyczący uzyskania wynagrodzenia przez biegłego lub tłumacza. Dlatego roszczenia w tym zakresie powódka mogła dochodzić jedynie w wyżej wskazanym trybie, o jakim mowa w art.

§ 1k.p.k.

tj. przed organem, prowadzącym postępowanie przygotowawcze, z możliwością kwestionowania rozstrzygnięcia takiego organu w drodze zażalenia. Co prawda w niniejszym przypadku organ, który ją powołał do pełnienia funkcji tłumacza, nie orzekł o jej wynagrodzeniu w stosownym trybie (postanowienie, wydane na podstawie art. 618l § 1 k.p.k.) i pomimo faktycznej wypłaty powódce części żądanych przez nią należności, pozbawił ją możliwości wniesienia zażalenia. Jednakże powódka może to ewentualnie kwestionować przed prokuratorem, nadzorującym postępowanie przygotowawcze, domagając się, aby w trybie art. 326 k.p.k. polecił wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 1) k.p.c. niedopuszczalność drogi sądowej obliguje sąd do odrzucenia pozwu. Okoliczności skutkujące odrzuceniem pozwu sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy (art. 202 zd. 3. k.p.c.), a szczególny przejaw tego obowiązku w postępowaniu apelacyjnym przewidziany jest w art. 386 § 3 k.p.c., zgodnie z którym, jeżeli pozew ulega odrzuceniu, sąd drugiej instancji uchyla wyrok oraz odrzuca pozew lub umarza postępowanie. Dlatego też, mając na względzie przedstawione okoliczności oraz na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w punkcie I wyroku. Powódka domagała się też odsetek od niewypłaconej części przedmiotowego wynagrodzenia. Do tego roszczenia żadna norma bezpośrednio się nie odnosi, jednak pomimo administracyjnoprawnego charakteru zgłoszonego przez powódkę roszczenia o wynagrodzenie, opóźnienie w jego wypłacie może rodzić skutki cywilnoprawne, przewidziane w art. 481 k.c. Roszczenie odsetkowe ma co prawda uboczny charakter, albowiem nie może powstać bez roszczenia głównego, jednak jeżeli rzeczywiście to drugie roszczenie powstanie (niezależnie od trybu jego dochodzenia) oraz nastąpi opóźnienie w jego zaspokojeniu, to obowiązek zapłaty odsetek zyskuje już charakter samoistny i zapłaty tej można nawet dochodzić oddzielnie. Jednocześnie żaden przepis k.p.k. nie przewiduje właściwości organów prowadzących postępowanie do orzekania w przedmiocie ewentualnych odsetek związanych z tego rodzaju wynagrodzeniem, w szczególności nie mieści się to w zakresie art.

k.p.k. Dlatego też dla takich roszczeń droga procesu cywilnego jest dopuszczalna. Zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy w uchwale z 19 marca 1996 r., III CZP 22/96 (Lex 24256) zgodnie z którą dopuszczalne jest dochodzenie przez biegłego na drodze sądowej odsetek od wynagrodzenia przyznanego mu na podstawie art. 288 k.p.c. Jakkolwiek uchwała ta odnosi się do biegłego w postępowaniu cywilnym, to z uwagi na identyczną pozycję prawną takiego biegłego, ma zastosowanie również do tłumacza (biegłego), powołanego w postępowaniu karnym (przygotowawczym). Niemniej jednak w niniejszym przypadku nie ma podstaw do przyjęcia jakoby tego rodzaju roszczenie powstało. Zgodnie z art. 481 § 1 k.p.c.: jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Dłużnik pozostaje w opóźnieniu jeśli nie spełnia świadczenia w terminie, w którym stało się ono wymagalne. Jak wynika z art.

§ 2k.p.c.

przyznaną należność m.in. tłumacza należy wypłacić niezwłocznie. Tym samym wynagrodzenie należne biegłem staje się wymagalne po jego ustaleniu i przyznaniu w trybie art.

§ 1k.p.k.

i winno być spełnione niezwłocznie. Dopiero od chwili przyznania wynagrodzenia biegnie termin do zapłaty wynagrodzenia, a w konsekwencji ewentualnych odsetek za opóźnienie. Skoro zatem dochodzona przez powódkę kwota (551, 88 zł) nie została ustalona w przepisanym trybie przez uprawniony organ i niedopuszczalne jest ustalanie jej w postępowaniu cywilnym, to nie można mówić, żeby była wymagalna i nie spełniła się jedna z niezbędnych przesłanek powstania roszczenia odsetkowego w zakresie tej kwoty. W tym więc zakresie żądanie powódki jest bezzasadne, więc oddalenie powództwa przez Sąd Rejonowy jest prawidłowe, a tym samym apelacja podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. Dlatego też orzeczono, jak w punkcie II wyroku. Ubocznie można zauważyć, że czym innym jest kwestia opóźnienia w zakresie terminu, w jakim winno zapaść orzeczenie co do należności biegłego tłumacza, gdyż może to rodzić co najwyżej roszczenia odszkodowawcze, które nie były przedmiotem niniejszego postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe rozstrzygnięcia, stroną wygrywającą postępowanie apelacyjne jest pozwany i przysługuje mu od powódki zwrot kosztów tego postępowania na podstawie art. 98 § 1 w zw. z 391 § 1 zd. 1. k.p.c. Koszty te stanowi wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 180 złotych (§ 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Dlatego też postanowiono, jak w punkcie III wyroku.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.