Sygn. akt XGc 963/15 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 31 października 2014r. (data wpływu) oraz w piśmie precyzującym żądanie pozwu z dnia 23 kwietnia 2015r. (data wpływu) powód W. S. prowadzący działalno

§ 1k.c.

jest niemożność odróżnienia przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku. Zatem do naruszenia prawa do firmy może dojść wtedy, gdy przedsiębiorcy, których firmy nie różnią się dostatecznie, prowadzą działalność na tym samym rynku. Powszechnie przyjmuje się, iż tożsamość rynku zachodzi wówczas, gdy strony prowadziły działalności na tym samym rynku w sensie geograficznym oraz ze względu na rodzaj prowadzonej działalności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2008 r., II CSK 343/08 LEX nr 811837). Zdaniem powoda, w przedmiotowej sprawie do takiego naruszenia doszło. Powód prowadzi działalność gospodarczą polegająca na organizowaniu wycieczek i pobytów turystycznych w Grecji, siedziba firmy zarejestrowana jest w Ł. przy ul. (...). Działalność pozwanego jest tożsama z działalnością powoda - pozwany również organizuje wycieczki i pobyty turystyczne w Grecji, co więcej siedziba pozwanego również została zarejestrowana w Ł. pod adresem - (...) 55. Firma pozwanego - (...) zarejestrowana już w momencie funkcjonowania na rynku firmy powoda (...) w sposób ewidentny może wprowadzać i wprowadza w błąd co do tożsamości z uwagi na rażące podobieństwo nazwy, ten sam rodzaj prowadzonej działalności i rynek geograficzny, na którym jest prowadzona. Fakt, iż oznaczenie przedsiębiorstwa pozwanego wprowadza klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa potwierdzony jest wielokrotnymi zgłoszeniami klientów powoda, którzy potwierdzali, iż chcąc skorzystać z usług powoda, który wyrobił sobie renomę wśród klientów biura trafiali do biura pozwanego zmyleni nazwą firmy. Powód podniósł, że wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa pozwanego narusza prawo do firmy powoda przez co naraża powoda na uszczerbek majątkowy. Strata finansowa związana ze spadkiem obrotów firmy powoda uwidoczniona została na załączonej do pisma procesowego z dnia 3 lipca 2015 roku opinii o rachunku bankowym powoda, w której przedstawiono wielkość obrotów w okresie od 04.2013 r. do 12.2013r. - czyli przed momentem zarejestrowania firmy pozwanego oraz w okresie od stycznia 2014 do grudnia 2014 r. - już w momencie równoległego funkcjonowania na rynku firm powoda i pozwanego. Wpływ na spadek obrotów firmy miało wiele czynników, natomiast niewątpliwie pojawienie się na rynku lokalnym firmy, której oznaczenie w sposób nie budzący wątpliwości mogło wprowadzać w błąd klientów - miało znaczny wpływ na ten spadek. Pozwany w momencie rejestrowania przedsiębiorstwa pod nazwą (...) wiedział o prowadzeniu tożsamej działalności pod nazwą (...) przez powoda, chociażby z uwagi na fakt, iż działalność ta prowadzona była w tym samym budynku, pozwany musiał mieć więc świadomość bezprawności używania nazwy (...). Biorąc pod uwagę powyższe, powód wniósł jak w piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2015 r. o: - zakazanie pozwanemu posługiwania się w obrocie gospodarczym oznaczeniem zawierającym element słowny (...) lub oznaczeniem do niego podobnym w nazwie przedsiębiorstwa, a w szczególności w firmie pozwanego oraz używania domeny internetowej zawierającej element słowny (...); -zakazanie pozwanemu posługiwania się w obrocie gospodarczym oznaczeniem zawierającym element słowny (...) lub oznaczeniem podobnym, jako oznaczeniem wyróżniającym dla oferowanych przez niego towarów i usług; -nakazanie pozwanemu złożenia w terminie tygodnia od uprawomocnienia się wyroku, oraz następnie w odstępach dwutygodniowych pięciokrotnego oświadczenia w Dzienniku (...), na środkowych stronach, w formacie dwudziestu czterech modułów (249 mm x 136,2 mm), czarną czcionką A., o wielkości co najmniej 14 punktów, z zachowaniem spacji pomiędzy, na białym tle oraz na stronie internetowej, na której pozwany oferuje swoje usługi i towary, w tym w szczególności na stronie szaveltravel.com, w formie grafiki stałej o wielkości 400 x 500 pikseli, przez okres jednego miesiąca, przy użyciu czarnej czcionki A. na białym tle, o wielkości nie mniejszej niż 20 punktów, o następującej treści: „Firma P. W. B. dotąd posługująca się nazwą (...) oświadcza, iż używając w nazwie oznaczenia w postaci elementu słownego (...), jak też posługując się w obrocie gospodarczym oznaczeniem (...) dla oznaczania swoich towarów i usług, naruszyła wcześniejsze prawa firmy (...) W. S. do posługiwania się oznaczeniem (...) w obrocie gospodarczym, w tym w nazwie firmy, za co przeprasza firmę (...) W. S. oraz jej Klientów"; -zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych (pismo procesowe powoda k. 90-96 akt). Na rozprawie w dniu 19 lutego 2016r. poprzedzającej wyrokowanie strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie (stanowiska stron w protokole rozprawy k. 113 czas 02:17:25 akt). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód W. S. jest bratem M. S.

§ 1k.c.

firma przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku. Firma nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia (art.

§ 2k.c.).

Art.

§ 1k.c.

wymaga, aby firma dostatecznie odróżniała się od firm innych przedsiębiorców nie tylko w chwili zgłaszania jej do rejestru, ale w całym okresie, w którym przedsiębiorca używa swej firmy. Ponadto, obecnie nie zawsze rozstrzygające jest pierwszeństwo zgłoszenia firmy do rejestru, gdyż istotniejsze może być pierwszeństwo użycia przez przedsiębiorcę swej firmy na danym rynku (J. S., Zasada wyłączności..., s. 10 i n.). Co prawda, ustawodawca w art.

§ 1

użył tylko wyrazu „firma", to jednak ze względu na charakter zasady wyłączności firmy i jej cel, którym jest zagwarantowanie pewności obrotu gospodarczego, należy uznać, że przepis ten odnosi się również do skrótu firmy (Ł. Z., Firma w postępowaniu..., s. 39). Jak wskazuje orzecznictwo i doktryna regulacja zawarta w art.

k.c . określa zasadę wyłączności i prawdziwości firmy. Niniejsze zasady zmierzają przede wszystkim do ochrony szeroko rozumianego interesu publicznego i do zapewnienia bezpieczeństwa obrotu. Zasada prawdziwości firmy oznacza zgodność z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Z zasady tej wynika, po pierwsze, że firma powinna umożliwiać - bez żadnych wątpliwości - identyfikację przedsiębiorcy (zasada jasności, jednoznaczności firmy). Musi zatem odpowiednio do tego celu odróżniać się od firm innych przedsiębiorców (art.

§ 1). W ten sposób realizowana jest także zasada wyłączności firmy.

Po drugie zaś, firma nie może wprowadzać w błąd (art.

§ 2

). Firma musi odróżniać się dostatecznie od firm innych przedsiębiorców, a ocena w tym zakresie powinna być dokonywana nie tylko z punktu widzenia innych przedsiębiorców, ale także z punktu widzenia kontrahentów przedsiębiorcy i konsumentów. Przy ocenie, czy porównywane firmy dostatecznie różnią się od siebie, należy brać pod uwagę pełne ich brzmienie. W praktyce przyjmuje się, że firma dostatecznie różni się od innych, gdy różnica między nimi jest łatwo zauważalna dla przeciętnego odbiorcy bez potrzeby przeprowadzania dokładnych porównań. W świetle komentowanego przepisu należy tego dokonywać w odniesieniu do wszystkich przedsiębiorców działających na tym samym rynku, a nie tylko w odniesieniu do przedsiębiorców zarejestrowanych w tej samej miejscowości, ale na terenie całego kraju. Firma nie może wprowadzać w błąd co do przedmiotu działalności przedsiębiorstwa. Często wskazywanym przykładem firmy wprowadzającej w błąd co do przedmiotu działalności jest np. zamieszczanie w firmie przedsiębiorcy świadczącego usługi medyczne słowa „klinika", choć rzeczywiście świadczone usługi sprowadzają się do zwykłej diagnostyki lub pomocy ambulatoryjnej. Podobnie rzecz się przedstawia w wypadku zamieszczenia słowa „bank" w firmie przedsiębiorcy, który nie świadczy, bo nie może zgodnie z prawem bankowym świadczyć, usług bankowych. Mylące jest zamieszczenie w firmie określenia „hurtownia" dla działalności polegającej na sprzedaży detalicznej. Brzmienie firmy nie może wprowadzać w błąd nie tylko co do rodzaju działalności, ale także co do jej rozmiaru i innych cech charakterystycznych, np. „międzynarodowa spółka", jeśli wspólnikami są tylko Polacy. W niniejszej sprawie, jak wynika z materiału dowodowego: - pozwany poprzez oznaczenie swojej firmy nie wprowadza w błąd klientów co do przedmiotu działalności przedsiębiorstwa. Jasno wynika z oznaczenia firmy, że prowadzi działalność w zakresie usług turystycznych i tak jest w rzeczywistości, - pełne brzmienie obu firm wyraźnie wskazuje, że mamy do czynienia z innymi podmiotami gospodarczymi, bowiem w firmie występują inne nazwiska, a ponadto pozwany używa dla określenia odmienności firmy wyrazu (...), - strona internetowa pozwanego zawiera wszystkie informacje o podmiocie prowadzącym działalność , właścicielu firmy, profilu działalności, -firmy używają innego rodzaju grafiki, kolorystyki, materiałów reklamowych, logo firmy. -wprawdzie firmy mieszczą się w tym samym budynku i organizują wyjazdy do tej samej miejscowości, to powyższa okoliczność sama w sobie nie może przesądzać o naruszeniu jakikolwiek przepisów prawa przez pozwanego. W praktyce zdarza się, że w bardzo bliskim sąsiedztwie działają firmy czy to turystyczne, czy ubezpieczeniowe, oferujące podobne usługi i nawet przy podobnych nazwach z uwagi na używane słowa „travel”, „tour”, „towarzystwo” itp., jednakże jest to w zgodzie z zasadą swobody działalności gospodarczej, - pozwany nie podszywa się pod nazwę firmy powoda, ani też nie podejmuje żadnych działań mogących wprowadzać w błąd klientów co do tego , z którą firmą zawierają umowę. Incydentalny przypadek użycia przez pozwanego wzorów umowy charakterystycznej z uwagi na nazwę dla firmy powoda, wynikała jedynie z faktu, iż pracownik korzystający z druku-wzoru umowy przez wiele lat takie mowy przygotowywał takie umowy dla M. S.

§ 2

k.c., tym bardziej, że nazwa (...) nie jest chroniona jako wzór patentowy słowny, a gdyby nawet zgodzić się z poglądem pozwanego , że jest przedmiotem ochrony prawa autorskiego i jako szczególna , fantazyjna nazwa, to M. S.