Sygn. akt VII Ua 28/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący:
§ 1k.p.c.
poprzez dokonania rozstrzygnięcia w kwestii podlegania odwołującego ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę mimo, iż Sąd Rejonowy orzekając w sprawie o zasiłek opiekuńczy nie był właściwy do dokonywania przedmiotowego rozstrzygnięcia, - art. 217 § 1, art. 227 i art. 232 k.p.c. polegające na pominięciu wyjaśnienia i ustalenia istotnej dla sprawy okoliczności, czyli nieprzeprowadzeniu prawidłowego postępowania dowodowego i nierozważeniu w sposób bezstronny i wszechstronny (art. 233 § 1 k.p.c.) poprzez pominięcie części zebranego materiału dowodowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt VII U 1978/14, 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121) w zw. z art. 23 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) poprzez stwierdzenie, że odwołujący T. S.
(1)podlegał ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek (...) A. G.
(1), - art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 159) poprzez przyznanie odwołującemu prawa do zasiłku pomimo, iż odwołujący nie podlegał ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek (...) A. G.
(1). Na podstawie powyższych zarzutów organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołań od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od odwołującego na rzecz ZUS kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje. W uzasadnieniu apelacji organ rentowy wskazał, że w niniejszej sprawie konsekwentnie kwestionował podleganie przez odwołującego ubezpieczeniom społecznym za cały okres objęty wnioskami o wypłatę zasiłku opiekuńczego. Organ rentowy podkreślił, że pozorność zgłoszenia odwołującego do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek (...) A. G.
(1)została stwierdzona w wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2015 r. zapadłego w sprawie o sygn. akt VII U 1978/14. Postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone do daty uprawomocnienia się powyższego wyroku, w związku z czym w ocenie pełnomocnika organu rentowego kwestia podlegania ubezpieczeniom społecznym powinna mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego pełnomocnik organu rentowego podkreślił, że Sąd Rejonowy nie miał uprawnienia do rozstrzygnięcia kwestii podlegania odwołującego ubezpieczeniom społecznym wbrew stanowisku organu rentowego. W oparciu o orzecznictwo pełnomocnik organu rentowego przedstawił interpretację art.
§ 2k.p.c.
podkreślając niemożność dokonywania wykładni rozszerzającej tego przepisu oraz konieczność ścisłego przestrzegania zasad ustalenia właściwości sądów w konkretnych przypadkach przedmiotów sporu. W tym kontekście pełnomocnik organu rentowego zwrócił uwagę, że w przypadku sporu co do podlegania odwołującego ubezpieczeniom społecznym właściwym do rozstrzygnięcia w I instancji byłby Sąd Okręgowy, a Sąd Rejonowy dokonując w tym zakresie ustaleń przekroczył swoją właściwość rzeczową. Organ rentowy zaznaczył również, że kwestia zgłoszenia odwołującego przez A. G.
(1)była już raz analizowana przez Sąd Okręgowy i wówczas uznano, że umowa o pracę łącząca strony była zawarta dla pozoru, zatem istnienie duże prawdopodobieństwo, iż kolejna umowa zawarta między tymi samymi stronami miała taki sam charakter. Organ rentowy wskazał również, że Sąd Rejonowy nie zbadał kwestii podstawy wymiaru składek odwołującego, który w sierpniu 2014 r. miał 4 tytuły do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę: na ¼ etatu z wynagrodzeniem 6.060,00 zł, 1/5 etatu z wynagrodzeniem 1.1916,00 zł, 2.000,00 zł oraz ½ etatu z wynagrodzeniem 5.351,87 zł. U A. G.
(1)najwyższą podstawę wykazaną w sierpniu 2014 r. jest 5.351,87 zł, a od 1 stycznia 2015 r. wynagrodzenie przysługujące odwołującemu zostało obniżone w formie aneksu do kwoty 1.750,00 zł. Z tych względów zdaniem pełnomocnika organu rentowego brak podstaw do przyjęcia, że odwołujący podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia u płatnika składek (...) A. G.
(1), szczególnie z tak wysokim wynagrodzeniem, co w dalszej kolejności prowadzi do wniosku, iż odwołującemu, jako osobie niepodlegającej ubezpieczeniu chorobowemu w spornym okresie, nie przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w W. była niezasadna i w związku z tym podlegała oddaleniu. W toku prowadzonego postępowania Sąd Rejonowy zgromadził materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do dokonania na jego podstawie prawidłowych ustaleń stanu faktycznego oraz rozważań w zakresie kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Rejonowy dokonując analizy niniejszej sprawy był związany ustaleniami stanu faktycznego z których jednoznacznie wynika, że odwołujący był objęty ubezpieczeniami społecznymi i z tego tytułu przysługiwały mu świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Z kolei organ rentowy nie wziął pod uwagę okoliczności, że odwołujący był objęty ubezpieczeniem społecznym z tytułu zawarcia innej umowy niż ta, która została zakwestionowana przez ZUS w poprzednio skarżonej decyzji. Jak wynika ze stanu faktycznego ustalonego przez Sąd Rejonowy, które Sąd Okręgowy w całości podziela i przyjmuje jako swoje, T. S.
(1)zawarł w dniu 6 sierpnia 2016 r. z A. G.
(1)prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) A. G.
(2)w J. kolejną umowę o pracę, na czas nieokreślony w wymiarze ½ etatu na stanowisku księgowego i specjalisty ds. transportu, za wynagrodzeniem miesięcznym 6.422,24 zł brutto. Równocześnie z zawarciem nowej umowy pomiędzy stronami doszło do zgłoszenia T. S.
(1)do ubezpieczeń społecznych, co zostało potwierdzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w drodze przedłożonego w toku postępowania w pierwszej instancji przez odwołującego zaświadczenia z dnia 12 lutego 2016 r., zgodnie z którym T. S.
(1)od dnia 6 sierpnia 2014 r. podlega ubezpieczeniu z tytułu 0110 00, tj. jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, chorobowemu, emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu. Powyższa okoliczność została w całości pominięta przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarówno przy formułowaniu stanowiska w toku trwania postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym, jak również na etapie zaskarżenia wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia. Przechodząc do szczegółowych rozważań Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności podkreśla, iż nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art.
§ 2k.p.c.
W ocenie pełnomocnika organu rentowego Sąd Rejonowy naruszył powyższy przepis poprzez rozstrzygnięcie w przedmiocie wykraczającym poza właściwość rzeczową tego Sądu. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca. Już bowiem z pobieżnej analizy skarżonego orzeczenia można wywnioskować, że Sąd Rejonowy orzekł jedynie co do przedmiotu zaskarżonych decyzji, a więc co do prawa T. S.
(1)do zasiłków opiekuńczych za październik i listopad 2014 r. oraz styczeń 2015 r. Natomiast wbrew stanowisku pełnomocnika organu rentowego Sąd Rejonowy nie rozstrzygał o kwestii podlegania odwołującego ubezpieczeniom społecznym, lecz jedynie dokonał ustaleń stanu faktycznego w tym zakresie, formułując logiczny wniosek wynikający wprost z materiału dowodowego. Świadczyły o tym przede wszystkim zeznania złożone przez T. S.
(1)oraz zainteresowanego A. G.
(1). Zeznania te nie były kwestionowane, z kolei okoliczność podlegania ubezpieczeniom społecznym przez odwołującego została potwierdzona przez sam Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który w dniu 12 lutym 2016 r. wydał odwołującemu zaświadczenie, zgodnie z którym organ rentowy potwierdził, że T. S.
(1)podlega od dnia 6 sierpnia 2014 r. ubezpieczeniom chorobowemu, emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu do „nadal”, a więc co najmniej do dnia uzyskania zaświadczenia. Powyższe okoliczności stanowiły więc jedynie dokonanie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustaleń w zakresie faktów, a nie rozstrzygnięcie w zakresie wykraczającym poza właściwość rzeczową Sądu Rejonowego określoną w art.
k.p.c. Stąd też omawiany zarzut w ocenie Sądu Okręgowego należało uznać za całkowicie bezzasadny. W kontekście powyższego niezasadny okazał się podniesiony przez organ rentowy zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 23 k.p. poprzez stwierdzenie, że odwołujący T. S.
(1)podlegał ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek (...) A. G.
(1). Skarżone orzeczenie Sądu Rejonowego nie zawiera bowiem takiego rozstrzygnięcia. Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 217 § 1, art. 227 i art. 232 k.p.c. Organ rentowy podnosił, iż do naruszenia tych przepisów doszło poprzez pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności, takich jak np. wyrok Sądu Okręgowego z dnia 8 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt VII 1978/14. W ocenie Sądu Okręgowego sposób sformułowania tego zarzutu uniemożliwia przeprowadzenie rozważań w kwestii jego zasadności, organ rentowy nie sprecyzował bowiem jakie w jego ocenie okoliczności powinny były zostać uznane przez Sąd Rejonowy za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz ograniczył się jedynie do ogólnego zarzucenia skarżonemu rozstrzygnięciu „pominięcie wyjaśnienia i ustalenia istotnej dla sprawy okoliczności”, „nie przeprowadzenia prawidłowego postępowania”, czy też „nie rozważeniu (sprawy) w sposób bezstronny i wszechstronny”. W szczególności uzasadnienie apelacji nie zawiera żadnych argumentów w zakresie omawianego zarzutu, do których Sąd Okręgowy mógłby się odnieść. Dokonując analizy zasadności omawianego zarzutu Sąd Okręgowy miał również na względzie, że w toku postępowania przed Sądem I instancji Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wykazywał żadnych działań w kierunku udowodnienia, że T. S.
(1)faktycznie nie podlegał ubezpieczeniom społecznym, a co za tym idzie, nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, że sporny tytuł do ubezpieczeń społecznych w przypadku T. S.
(1)w ogóle nie powstał. Inicjatywa organu rentowego w powyższym zakresie ograniczała się w zasadzie do odniesienia się do ustaleń wskazanych we wspomnianym wyżej wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt VII U 1978/14, które to ustalenia w ocenie pełnomocnika organu rentowego zostały w niniejszej sprawie przez Sąd Rejonowy zignorowane, a co najmniej nie zostały wzięte pod uwagę przy ustaleniu kwestii podlegania ubezpieczeniom przez T. S.
(2). Okoliczność ta nie miała jednak miejsca. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 kwietnia 2015 r. zapadłego w sprawie o sygn. akt VII U 1978/14, kwestią sporną w tej sprawie było to, czy T. S.
(1)od dnia 1 października 2013 r., tj. od dnia zawarcia z A. G.
(1)umowy o pracę, podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu zawartej umowy o pracę. Przedmiotem sporu nie było natomiast ustalenie, czy odwołujący podlega ubezpieczeniom z tytułu zawarcia umowy o pracę w dniu 6 sierpnia 2014 r.; kwestia nie była w ogóle przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego przy prowadzeniu powyższej sprawy. Z tej też przyczyny stwierdzenie przez Sąd Okręgowy pozorności umowy o pracę z dnia 1 października 2013 r. i w konsekwencji niepodlegania przez T. S.
(1)ubezpieczeniom od tego dnia nie może jednoznacznie świadczyć o równoczesnej pozorności umowy zawartej między odwołującym i A. G.
(1)w dniu 6 sierpnia 2014 r. i stanowić podstawy do analogicznego w stosunku do nowego stosunku pracy formułowania wniosków jego pozorności wynikających z wcześniej wydanych decyzji, choćby nawet, jak wynika z treści powyższego rozstrzygnięcia, wnioski te okazały się prawidłowe w kontekście poprzedniego stosunku pracy łączącego odwołującego i zainteresowanego. Zawarcie przez odwołującego oraz zainteresowanego nowego stosunku pracy winno stanowić osobny przedmiot rozważań organu rentowego w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Sąd Okręgowy nie podziela argumentu pełnomocnika organu rentowego, zgodnie z którą skoro ustalono, że poprzednio zawarta przez odwołującego i zainteresowanego umowa o pracę miała charakteru pozorny, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że kolejna umowa o pracę zawarta między tymi stronami również będzie pozorny, co z kolei ma implikować wzmożoną aktywność Sądu przy ustaleniu rzeczywistości tego stosunku pracy, skoro sam fakt podlegania ubezpieczeniom przez odwołującego z tytułu nowopowstałego stosunku pracy został już potwierdzony przez organ rentowy na mocy wspomnianego wyżej zaświadczenia z dnia 12 lutego 2016 r. Skoro więc Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił okoliczność podlegania przez odwołującego ubezpieczeniom społecznym, za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Odwołujący spełniał warunki określone w powyższym przepisie i w związku z tym przysługiwało mu prawo do stosownego świadczenia. Wobec powyższego stanu rzeczy Sąd Okręgowy uznał, że żaden z zarzutów apelacji nie zasługiwał na uwzględnienie, wobec czego wniesiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. środek zaskarżenia podlegał oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. jako stanowiący jedynie polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego. SSO Renata Gąsior SSO Marcin Graczyk (spr.) SSO Lucyna Łaciak Zarządzenie: (...) SSO Marcin Graczyk (spr.) K.S.