Sygn. akt III AUa 384/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Barbara Białecka Sędziowie: SSA Romana Mrotek (spr.) SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk Protokolant: St. sekr. sąd. Katarzyna Kaźmierczak po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. w Szczecinie sprawy W. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 marca 2015 r. sygn. akt VII U 2890/14 1. oddala apelację, 2. zasądza od W. S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu apelacyjnym. SSA Romana Mrotek SSA Barbara Białecka SSO del. Gabriela Horodnicka – Stelmaszczuk Sygn. akt III AUa 384/15 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonego W. S. z 17 lutego 2014 r., decyzją z 2 września 2009 r. odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie udowodnił żadnych okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach wykonywanych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł ubezpieczony, który domagał się jej zmiany i przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazał między innymi, że powołanie w świadectwie pracy w szczególnych warunkach zarządzenie nr 9 z 1 sierpnia 1983 r. było jedynie uchybieniem formalnym i nie powinno mieć wpływu na istotę sprawy. Wpisane w świadectwach pracy stanowiska są niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż w rzeczywistości świadczył pracę na stanowisku spawacza. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wyrokiem z 16 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie ubezpieczonego. Sąd Okręgowy ustalił między innymi, że W. S. urodził się (...), na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił 29 lat, 1 miesiąc i 6 dni okresów składkowych, w tym brak okresów zatrudnienia wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Sąd I instancji ustalił, że na wniosek ubezpieczonego z 25 października 1972 roku, 2 listopada 1972 roku Przedsiębiorstwo (...) w S. zawarło z ubezpieczonym umowę o przyuczenie do wykonywania robót ślusarsko spawalniczych w terminie 3 miesięcy za wynagrodzeniem w wysokości 2000 zł brutto w okresie przyuczenia. 14 marca 1973 roku ubezpieczony został uznany za zdrowego i zdolnego do pracy w charakterze spawacza, a od 1 maja 1973 roku otrzymał nową stawkę godzinową płacy zasadniczej oraz został zaszeregowany do II kategorii robotników. Książkę spawacza wydano mu w P. 22 maja 1973 roku. W. S. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał dla PIP (...) w S. prace spawalnicze, przede wszystkim przy budowie rurociągu w B. w Zakładzie (...). Zatrudnienie ustało z dniem 3 sierpnia 1973 roku. 3 czerwca 2003 roku syndyk Przedsiębiorstwa (...) S.A. w upadłości, „na podstawie akt archiwalnych” wystawił ubezpieczonemu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, stwierdzające jego zatrudnienie na stanowisku spawacza od 2 listopada 1972 roku do 4 sierpnia 1973 roku oraz wykonywanie w okresie od 1 lutego 1973 roku do 4 sierpnia 1973 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prac spawalniczych wymienionych w wykazie A dziale XIV poz. 12 pkt 1 stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prac w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę (Dz.Urz nr 3/1983 poz. 6 i Dz.Urz nr 8/1983 poz. 43). 6 sierpnia 1973 roku ubezpieczony został skierowany przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. do pracy w Zakładach (...) w M.. Podanie do pracy w charakterze mechanika złożył ubezpieczony. Umowę o pracę zawarto 16 sierpnia 1973 roku na 7-dniowy okres próbny oraz – po jego upływie na czas nieokreślony, na stanowisku mechanika maszyn szyjących. Na podstawie umowy z 30 stycznia 1974 roku ubezpieczonemu powierzono – począwszy od 1 stycznia 1974 roku obowiązki ślusarza mechanika. Od 22 kwietnia 1975 roku do 6 kwietnia 1977 roku W. S. odbywał zasadniczą służbę wojskową. W następnych latach ubezpieczony dla (...) w M. pracował jako ślusarz, ślusarz remontowy i mechanik. W dniu 10 września 1982 roku ubezpieczony wypełniał kwestionariusz osobowy, w którym wskazał, że od 1974 roku pracuje w Zakładach (...) w M. w charakterze mechanika. W 1985 roku do obowiązków ubezpieczonego, poza pracami ślusarskimi, należały również prace spawalnicze, które nie wymagały wykonywania ich codziennie przez 8 godzin dziennie. Ubezpieczony otrzymywał również dodatek za pracę w uciążliwych warunkach. Pracował w godzinach od 7 do 15. Od roku 1988 pracował wyłącznie jako spawacz na jednej zmianie i zajmował się spawaniem pieców, rurociągów centralnego ogrzewania, stojaków, wieszaków pod koszule, pociętych elementów z warsztatu mechanicznego. Jedynie w razie awarii był wzywany do dokonywania napraw. Ubezpieczony korzystał z bezpłatnego urlopu w okresie od 18 kwietnia 1990 roku do 4 maja 1990 roku. Ukończył także kurs palaczy c.o. Stosunek pracy ustał ze względu na likwidację przedsiębiorstwa. Świadectwo pracy z 30 czerwca 1992 roku wskazywało, że w okresie od 11 sierpnia 1973 roku do 30 czerwca 1992 roku ubezpieczony zatrudniony był pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach mechanika maszyn szwalniczych, ślusarza remontowego, a ostatnio spawacza. Nadto w okresie od 18 kwietnia do 4 maja 1990 roku korzystał z urlopu bezpłatnego, w okresie od 22 kwietnia 1975 roku do 6 kwietnia 1977 roku odbywał zasadniczą służbę wojskową, ukończył kurs palaczy CO. 14 maja 1999 roku, dyrektor generalny Urzędu Wojewódzkiego w G., na podstawie dokumentów znajdujących się w teczce akt osobowych wystawił W. S. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach za okres od 11 sierpnia 1973 roku do 30 czerwca 1992 roku, w którym wskazał, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy ubezpieczony wykonywał prace na stanowisku ślusarza-spawacza wymienionym w wykazie A dziale XIV poz. 12 wykazu. W. S., złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Sąd I instancji, mając na uwadze przepisy art. 24, art. 184, art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), jak też przepisów § 2, § 4 – 8a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, uznał odwołanie ubezpieczonego za nieuzasadnione. Natomiast w dziale XIV wykazu A pkt 12 powołanego rozporządzenia, za wykonywanie pracy w warunkach szczególnych uznano prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowo – wodorowym. Na dzień wydania decyzji ubezpieczony ukończył 60 lat, spełnił pozostałe warunki do przyznania świadczenia emerytalnego, z wyjątkiem udowodnienia wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych. Spornym pozostawał charakter pracy wykonywanej przez niego w Przedsiębiorstwie (...) w S. okresie od 2 listopada 1972 roku do 4 sierpnia 1973 roku oraz w Zakładach (...) w M. od 11 sierpnia 1973 roku do 30 czerwca 1992 roku. W celu ustalenia rzeczywistego przebiegu zatrudnienia dla (...) oraz charakteru wykonywanej przez ubezpieczonego pracy, sąd dopuścił dowód z akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w zakładzie. Są I instancji wskazał, że świadectwo z 2003 r., mimo braku sformułowania o oparciu się o treść rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., w istocie ten akt przywołuje poprzez wskazanie jako podstawy nie tylko Dz.Urz. nr 3/1983 poz. 6 (zarządzenie nr 9), ale również Dz.Urz. nr 8/1983 poz. 43, co odpowiada przedmiotowemu rozporządzeniu Rady Ministrów. Sąd Okręgowy wyjaśnił także charakter wykazu stanowisk zawartego w zarządzeniu nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych. Wskazał, że na podstawie świadectwa wynika wykonywanie przez ubezpieczonego prac spawalniczych jedynie w okresie od 1 lutego 1973 r. do 4 sierpnia 1973 r. Sąd I instancji uznał, że rzeczywistą datą podjęcia przez W. S. obowiązków pełnoetatowego spawacza był dzień 14 marca 1973 r., kiedy to uzyskał on orzeczenie o zdolności do pracy w tym charakterze. W związku z czym okres od tej daty do 4 sierpnia 1973 r. w wymiarze 4 miesięcy i 20 dni należało zaliczyć do okresów wykonywania przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych. Na wniosek ubezpieczonego o zaliczenie do okresów pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy okresu od 11 sierpnia 1973 roku do 30 czerwca 1992 roku, Sąd dopuścił i przeprowadził dowód z dokumentacji pracowniczej zgromadzonej w aktach rentowych ZUS i w pozyskanych w oryginale w toku postępowania aktach osobowych powoda z okresu zatrudnienia w Zakładach (...) w M., jak też dowód z przesłuchania świadków i samego ubezpieczonego. W ocenie Sądu ubezpieczony nie wykazał okoliczności, aby w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych, o jakiej mowa w wykazie A dziale XIV pkt 12 powoływanego rozporządzenia. Dokumenty wskazywały, że W. S. został zatrudniony w charakterze mechanika, pracował także jako ślusarz mechanik, ślusarz mechanik salowy, mechanik w szwalni, ślusarz w szwalni, ślusarz remontowy. Po praz pierwszy stanowisko spawacza zostało wymienione w roku 1985 r., jednakże nad stanowiskiem ślusarza remontowego. Dopiero karty wynagrodzeń za lata 1988 i 1990, jak i pismo dotyczące zmiany wynagrodzenia wskazywały na wykonywany przez ubezpieczonego zawód spawacza bez dodatkowych informacji i innych stanowisk. Również w kwestionariuszu osobowym z 1982 r., który wypełniał ubezpieczony, określał on wykonywany przez siebie zawód „mechanik”, co znajduje potwierdzenie w pozostałych dokumentach zgromadzonych w aktach osobowych. W ocenie Sądu Okręgowego, odzwierciedlanie, zwłaszcza w książkach wynagrodzeń, aktualnie powierzonych obowiązków, było dość precyzyjne. Przed rokiem 1985 ani razu nie użyto jednak określenia „spawacz”. Dopiero od roku 1988 możliwe jest przyjęcie, że W. S. pracował wyłącznie w charakterze spawacza, co odpowiadałoby treści dokumentów określających ubezpieczonego tym mianem. Okres ten jest jednak okresem znacznie krótszym niż ustawowo wymagane 15 lat (zaledwie 4 lata i 6 miesięcy). W pozostałych okresach wnioskodawca, co jednoznacznie wynika ze zgromadzonej dokumentacji, albo w ogóle nie wykonywał prac spawalniczych, albo też prace te były wykonywane równocześnie z innymi pracami, nie mającymi charakteru prac wykonywanych w warunkach szczególnych. Z powyższym wyrokiem nie zgodził się ubezpieczony, który zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: I. naruszenie przepisów postępowania tj.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.