przez jego niezastosowanie w wyniku pominięcia nowych okoliczności, polegających na pogorszeniu stanu psychicznego ubezpieczonego, zakończone leczeniem szpitalnym w dniach 25.01 – 02.02.2012 r., które powstały po dniu złożenia odwołania; - przepisów art. 277 k.p.c. art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 2 k.p.c., polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego w wyniku błędnej kwalifikacji wniosków opinii biegłego psychiatry z dnia 27 lutego 2013 r. i opinii biegłej psycholog z dnia 24 czerwca 2013 r., stwierdzających częściową okresową niezdolność ubezpieczonego do pracy od 1 stycznia 2012 r., do końca stycznia 2015 r., co powinno skutkować oddaleniem odwołania, wobec sentencji spornej decyzji – w tym zakresie: pominięcie nowych okoliczności, polegających na pogorszeniu stanu psychicznego ubezpieczonego zakończone leczeniem szpitalnym w dniach 25.01 – 02.03.2012 r., niewyjaśnienie przedmiotowej podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku i nie rozpoznanie przez Sąd Okręgowy istoty sporu, które to uchybienia miały wpływ na wynik sprawy. Stawiając powyższe zarzuty, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniósł także o zasądzenie od ubezpieczonego na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację, M. Ś. wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r., Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r., Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uzupełnił wyrok z dnia 18 listopada 2014 r, rozstrzygając o kosztach postępowania. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r., wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej ubezpieczonej, Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu III Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że w toku postępowania doszło do pogorszenia stanu zdrowia psychicznego ubezpieczonego i z tej przyczyny Sąd I instancji przyznał świadczenie od innej daty, tj. 1.01.2012 r. Zgodnie natomiast z treścią art.
winien był przekazać sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umorzyć postępowanie. Sąd Najwyższy zaznaczył, że również Sąd Apelacyjny przyjął, że ubezpieczony, w czasie wydania decyzji nie był niezdolny do pracy, ale nie odniósł się do późniejszych zdarzeń. Sąd Najwyższy wskazał, że mające walor nowości okoliczności dotyczące stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od negatywnej decyzji organu rentowego i nadal utrzymują się w okresie wymaganym do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie mogą być samodzielnie ocenione przez sądy z zastosowaniem art. 316 k.p.c. ze względu na kodeksowy zakaz orzekania co do istoty sprawy zawarty w art.
Ponadto uzasadnienie zaskarżonego wyroku uniemożliwiło ocenę zarzutów kasacyjnych w zakresie naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny był niekonsekwentny i tym samym podstawa faktyczna orzeczenia okazała się niejednoznaczna. Również przyjęcie przez Sąd Apelacyjny o braku podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do organu rentowego, ponieważ nie ujawniły się nowe okoliczności, które istniały przed wydaniem decyzji, Sąd Najwyższy uznał za błędne. Podkreślił zarazem, że art.
stanowi o nowych okolicznościach, które powstały po dniu złożenia odwołania od decyzji, a więc mogą to być okoliczności dotyczące stwierdzenia niezdolności do pracy, które nie istniały przed zaskarżeniem odmownej decyzji. Sąd Najwyższy stwierdził, że doszło do naruszenia art.
w zw. z art. 316 k.p.c., a także art. 328 § 2 k.p.c., nie zachodziła konieczność odnoszenia się do dalszych zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Wyrok Sądu Okręgowego wymagał uchylenia w całości. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja organu rentowego zasługiwała na uwzględnienie, przy czym zgodnie z art. 398 20 k.p.c. był związany wskazaniami i wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Sąd Najwyższy. Sąd Apelacyjny przyjął zatem za Sądem Najwyższym, że w wyniku pojawienia się nowych okoliczności w sprawie, które nie podlegały ocenie przez organ rentowy, sprawę należało uchylić by ponownie poddać ją ocenie orzeczniczej ZUS. Należy zaznaczyć, że z treści art.
wyraźnie wynika, że okoliczności dotyczące stwierdzenia niezdolności do pracy, które powstały po dniu złożenia odwołania od decyzji organu rentowego nie mogą być samodzielnie oceniane przez sąd. Nie można zatem było w niniejszej sprawie uznać spornej decyzji organu rentowego za nieprawidłową, ponieważ została ona wydana w oparciu o orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z dnia 27 września 2011 r., a więc siłą rzeczy nie mogła uwzględniać pogorszenia stanu zdrowia zakończonego leczeniem szpitalnym w dniach 25 stycznia 2012 r. – 2 marca 2012 r. Nadto konkluzja, że sprawa nie mogła być rozstrzygnięta co do istoty przez sąd wynika także z ocen biegłego psychiatry z dnia 27 lutego 2013 r. oraz biegłej psycholog z dnia 24 czerwca 2013 r., gdyż wyraźnie wskazują one na 1 stycznia 2012 r., jako datę powstania częściowej niezdolności do pracy – przy czym niezdolność ta trwała do śmierci. Dodatkowo należy zaznaczyć, że ustalenia biegłej psycholog nie były w sprawie kwestionowane. Skoro więc odwołanie złożono 20 października 2011 r., zaś ustalenia biegłej, które legły u podstaw rozstrzygnięcia, jednoznacznie wskazywały, że pogorszenie stanu zdrowia nastąpiło już po złożeniu odwołania, należało przyjąć, że okoliczność ta stanowi novum w rozumieniu cyt. przepisu i musi zostać poddana ocenie orzeczniczej organu rentowego. Należy podnieść, że w postępowaniu odwoławczym w sprawach o stwierdzenie niezdolności do pracy sąd weryfikuje ustalenia dokonane przez organ rentowy na podstawie opinii biegłych, która nie zastępuje orzeczenia lekarskiego wydanego w postępowaniu rentowym, lecz poddaje je ocenie. Z tego powodu, skoro okoliczność pogorszenia stanu zdrowia Z. Ś. (25 stycznia 2012 r. – 2 marca 2012 r.) nie była przedmiotem oceny lekarzy orzeczników ZUS, to w konsekwencji nie można jej było poddać ocenie przez pryzmat opinii biegłych sądowych. Samodzielne zaś ustalenia biegłych nie mogły stanowić podstawy do orzeczenia o istocie sprawy, skoro wyżej wskazane okoliczności nie były badane w postępowaniu rentowym. Sąd Apelacyjny podkreśla zarazem, że przepis art.
nie znajduje zastosowania w postępowaniu apelacyjnym, toteż w obliczu związania treścią wyroku Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. pozostawił temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu w postępowaniu apelacyjnym. Rozpatrując sprawę ponownie, Sąd I instancji weźmie pod uwagę nowe okoliczności zaistniałe w sprawie oraz będzie zmuszony do uchylenia zaskarżonej decyzji organu rentowego, celem dokonania ponownej oceny orzeczniczej, z uwzględnieniem okoliczności, które pojawiły się po złożeniu odwołania. SSA Barbara Białecka SSA Romana Mrotek SSO del. Anna Stasiewicz - Kokotowska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.