Sygn. akt III Ca 460/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2014 roku w sprawie o sygn. akt III C 533/13 z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej (...) położonej w Ł. przy ulicy (...) przeciwko A. B., M. B.
(1), K. B., M. B.
(2), P. B. i R. B. o opróżnienie lokalu mieszkalnego, Sąd Rejonowy umorzył postępowanie względem K. B. i M. B.
(2)i oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd ustalił ponadto, że w stosunku do pozwanych K. B., M. B.
(2), P. B. i R. B. wyrok ma charakter zaoczny. Sąd Okręgowy w Łodzi z dnia 9 stycznia 2015 roku w sprawie o sygn. akt III Ca 1240/14 na skutek apelacji powoda uchylił wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2014 roku w zakresie pkt 2 wyroku i przekazał sprawę wobec pozwanych A. B., M. B.
(1), P. B. i R. B. do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy uznał apelację powoda za zasadną stwierdzając, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, a tym samym dopuścił się poważnego uchybienia, które wpłynęło na negatywną ocenę kontrolowanego orzeczenia. Sąd Okręgowy wskazał, iż Wspólnota Mieszkaniowa domagała się nakazania pozwanym członkom rodziny B. opuszczenia i opróżnienia lokalu mieszkalnego nr (...), znajdującego się w kamienicy położonej w Ł. przy ul. (...) wskazując jako podstawę prawną żądania art.13 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 150) w ramach podstawy faktycznej podając, iż chodzi o eksmisję pozwanych z przedmiotowego lokalu z uwagi na ich niewłaściwe zachowanie, stanowiące uciążliwość dla innych lokatorów. Sąd Rejonowy nie zbadał istnienia przesłanek zasadności roszczenia i nie ustalił okoliczności faktycznych, które miałyby w ramach tych przesłanek znaczenie dla rozstrzygnięcia w tym przedmiocie – oznacza to, że w rzeczywistości nie rozpoznał istoty sprawy, którą pod jego osąd poddano. Rozpoznając ponownie sprawę winno zostać ustalone istnienie przesłanek zasadności roszczenia wynikającego z art.13 ustawy, przy czym w pierwszej kolejności należy zbadać kwestię legitymacji procesowej czynnej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz – w przypadku stwierdzenia, że pozwanym nadal przysługuje wynikające z umowy najmu uprawnienie do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu – rozważyć, czy możliwe jest w takim stanie faktycznym uwzględnienie żądania nakazania opróżnienia przez nich lokalu, do którego aktualnie ogranicza swoje roszczenia powódka. W dalszej kolejności – jeśli powyższe zagadnienia zostaną rozstrzygnięte w sposób korzystny dla strony powodowej - Sąd winien ustalić, czy zachowanie pozwanych można zakwalifikować jako wykraczające w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, co czyni uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku. Konsekwencją uchylenia rozstrzygnięcia merytorycznego dotyczącego P. B. i R. B. i przekazania w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania musiało być również uchylenie wyroku w zakresie, w jakim stwierdzono jego charakter zaoczny w odniesieniu do tych pozwanych. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego zostało pozostawione Sądowi I instancji, stosownie do art.108 § 2 k.p.c. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. akt III C 135/15 z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej przy ul. (...) w Ł. przeciwko A. B., M. B.
(1), P. B., R. B. o eksmisję w pkt 1 oddalił powództwo oraz w pkt 2 ustalił, że wyrok jest zaoczny wobec pozwanych P. B. i R. B.. Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł powód, zaskarżając je w części, tj. w zakresie punktu 1 wyroku. A. skarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poprzez jego nieprawidłową wykładnię z naruszeniem zasad wnioskowania a fortiori, w szczególności rozumowania a minori ad maius i uznanie, że wspólnocie mieszkaniowej nie przysługuje legitymacja procesowa do wystąpienia z powództwem o nakazanie opróżnienia lokalu, a w konsekwencji oddalenie powództwa; - art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, że wspólnota mieszkaniowa nieruchomości przy ul. (...) w Ł. stanowi w istocie ogół właścicieli, których lokale położone są w budynku położonym w Ł. przy ul. (...) w Ł.; 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 108 § 1 i 2 k.p.c. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego w sprawie W oparciu o powyższe zarzuty, powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części poprzez nakazanie pozwanym A. B., M. B.
(1), P. B. i R. B. opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem (...), położonego w Ł. przy ul. (...), bez prawa do lokalu socjalnego, zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z obowiązkiem dokonania rozstrzygnięcia w zakresie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu. Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne ustalone przez Sąd Rejonowy okoliczności faktyczne sprawy, uznając jednocześnie za zbędne powielanie ich w dalszej części uzasadnienia. Podstawą żądania pozwu w niniejszej sprawie jest przede wszystkim art. 13 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego Kwestią zasadniczą jednak w realiach niniejszej sprawy było ustalenie, czy stronie powodowej – Wspólnocie Mieszkaniowej przysługuje legitymacja czynna w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że legitymacja procesowa jest to uprawnienie do wystąpienia w danym procesie w charakterze powoda (legitymacja procesowa czynna) bądź pozwanego (legitymacja procesowa bierna). Z kolei stosowanie do art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego jeżeli lokator wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, inny lokator lub właściciel innego lokalu w tym budynku może wytoczyć powództwo o rozwiązanie przez sąd stosunku prawnego uprawniającego do używania lokalu i nakazanie jego opróżnienia. Ponadto współlokator może wytoczyć powództwo o nakazanie przez sąd eksmisji małżonka, rozwiedzionego małżonka lub innego współlokatora tego samego lokalu, jeżeli ten swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie (ust. 2 art. 13 w/w ustawy). Wskazać należy, że art. 13 ust. 1 jest swoistym uzupełnieniem podstaw rozwiązania najmu, których katalog zawiera art.
- Można nawet uznać, że jest to szczególne uzupełnienie regulacji art. 11 ust. 10, poszerzone co do kręgu uprawnionych do sądowego żądania rozwiązania stosunku prawnego o lokatorów i właścicieli zamieszkujących (współzamieszkujących) w danym budynku. Zgodnie z literalnym brzmieniem ustawy legitymację procesową czynną do wystąpienia z powództwem na podstawie art. 13 ust. 1 mają lokatorzy i właściciele lokali innych niż lokal zajmowany przez pozwanego, jeżeli lokale te znajdują się w tym samym budynku co lokal używany przez pozwanego. Współlokatorem - zgodnie z definicją ustawową - jest osoba zamieszkująca wspólnie z innym lokatorem niezależnie od tego, czy jej tytuł prawny do używania lokalu jest samodzielny, czy też wynika z prawa lokatora, o czym stanowi art. 2 ust. 2 pkt
- Żądanie orzeczenia przez sąd eksmisji współlokatora jest uzasadnione, jeżeli w toku postępowania zostanie wykazane, że korzystając z lokalu, współlokator zachowuje się w sposób rażąco naganny, przez co uniemożliwia wspólne z nim zamieszkiwanie. Ponieważ podstawą orzeczenia eksmisji jest tylko rażąco naganne postępowanie współlokatora, nie wystarczy, aby zachowywał się w jakikolwiek sposób pozostający w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Konieczne jest bowiem takie działanie lub zachowanie, które w obiektywnej ocenie zasługuje na szczególne potępienie. Rozważania jednak w tym zakresie są bezprzedmiotowe bowiem powodowi nie przysługuje w ogóle uprawnienie do domagania się przez pozwanych opuszczenia lokalu. Przypomnieć należy, że pozew w niniejszej sprawie został wniesiony przez Wspólnotę Mieszkaniową (...) przy ul. (...) w Ł., reprezentowaną przez zarząd. Wspólnota Mieszkaniowa jest natomiast podmiotem, który tworzony jest przez mieszkańców, zgodnie z treścią art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali. W myśl w/w przepisu ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Wspólnota mieszkaniowa nie spełnia zatem kryteriów dopuszczalności występowania z powództwem o orzeczenie przez sąd eksmisji. Nie jest bowiem żadnym z wymienionych podmiotów określonych w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. W konsekwencji, Sąd Rejonowy zasadnie przyjął, że strona powodowa tj. Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada legitymacji procesowej do wystąpienia z niniejszym pozwem. Skoro tak, to powództwo podlega oddaleniu. Za niezasadny również należy uznać zarzut naruszenia art. 108 § 1 i 2 k.p.c. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego w sprawie. Jeżeli bowiem sąd nie rozpozna całości żądania pozwu, to co do pozostałej części trwa stan sprawy w toku, a nadto stronie nie przysługuje środek odwoławczy, zgodnie z ogólną zasadą, że tam, gdzie nie ma rozstrzygnięcia, nie ma środka zaskarżenia. Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację.