65 § 2 k.c.; art. 65 § 1 k.c., art. 471 k.c. w zw. z postanowieniami §
oraz specyfikacji dostaw dołączonej do korespondencji elektronicznej powoda do pozwanej z dnia 11 lipca 2006 r.; art. 471 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c., art. 361 k.c. w zw. z art. 471 k.c. We wnioskach domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu oraz pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną 6 pozwanego powód wniósł o oddalenie tej skargi w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności rozważyć należy zarzuty zgłoszone przez skarżącego w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Pozwany przede wszystkim krytykuje sposób sporządzenia uzasadnienia, kompletność materiału dowodowego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Apelacyjny i sposób wykorzystania przez ten Sąd przeprowadzonych dowodów. Części tych zarzutów nie można odmówić słuszności. Podstawową kwestią sporną w sprawie była treść umowy zawartej przez strony, a konkretnie uzgodnione przez nie wymagania jakościowe, które powinien spełniać towar stanowiący jej przedmiot. Mimo to Sąd Apelacyjny poprzestał na zacytowaniu szczątkowych ustaleń Sądu Okręgowego, ograniczających się do stwierdzenia, że umowa została zawarta 12 lipca 2006 r. po ustnych ustaleniach warunków dostawy, oraz że była bardzo lakoniczna, wobec czego Sąd pierwszej instancji ustalił wymagania jakościowe orzechów laskowych, których dotyczyła „w oparciu o twierdzenia uczestników negocjacji”, w których brali udział prezes zarządu oraz świadkowie [...]. Ustalenia nie obejmują przytoczenia konkretnych zapisów umowy, ani przebiegu rozmów poprzedzających jej zawarcie, mimo przypisania im decydującego znaczenia w procesie rekonstrukcji umownych obowiązków pozwanego. Nie wyjaśniają też przyjętego przez strony sposobu jej realizacji, wobec czego na ich podstawie nie jest jasne jaką rolę pełniło złożone później przez powoda zamówienie na dostawę orzechów z dołączoną specyfikacją. Przy czym - na co zwraca uwagę skarżący - Sąd odwoławczy, mimo że przywołując ustalenia Sądu Okręgowego powielił także zapis o dołączeniu specyfikacji do zamówienia, to w analizie zarzutów apelacyjnych wskazał na brak specyfikacji, która szczegółowo opisywałaby wymagania, jakie dostawa powinna spełniać, wyjaśniając uzupełniająco, że praktyka jej załączania dopiero się kształtowała. Ta sprzeczność uzasadnienia odnosząca się do najistotniejszych w sprawie elementów stanu faktycznego powoduje wątpliwość, czy ostatecznie Sąd uznał za ustalone, że specyfikacja była załączona, czy też nie. Przy czym niewątpliwe 7 jest, że w aktach sprawy dokument taki się znajduje. Niemniej - z uzasadnienia można wysnuć wniosek, że nie był przedmiotem oceny Sądu odwoławczego, skoro przy merytorycznej analizie znaczenia poszczególnych faktów ustalonych w sprawie - Sąd ten zaprzeczył jego istnieniu. Podobnie niekompletna jest ocenia kluczowego zespołu dowodów, zeznań osób uczestniczących w uzgodnieniach poprzedzających zawarcie pisemnej umowy, których wyniki doprowadziły do przyjęcia, że przedmiotem dostawy miały być czyste orzechy laskowe, pozbawione wszelkich domieszek i alergenów. Sąd Apelacyjny wskazuje za Sądem Okręgowym, że uczestniczyli w nich prezes zarządu powoda oraz świadkowie […] , a następnie poddaje ocenie wyłącznie zeznania świadka K., uznając je za niewiarygodny materiał do ustalenia, że pozwany nie mógł w swoim zakładzie wytworzyć w okresie, kiedy realizował zamówienie powoda, orzechów laskowych nieskażonych śladami orzechów ziemnych, natomiast o treści zeznań świadka B. R. nie wspomniał. Dowodu tego nie poddał ocenie także Sąd pierwszej instancji. Z jednej strony jest to wada uzasadnienia, które - zgodnie z postanowieniem art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. powinno zawierać przewidzianą w pierwszym z tych przepisów treść, odpowiednio dostosowaną do zakresu zarzutów apelacyjnych i postepowania prowadzonego w postepowaniu apelacyjnym, co w wypadku kwestionowania w apelacji prawidłowości ustaleń faktycznych i ich subsumcji wymaga szczegółowego odniesienia się do stawianych zarzutów. Z drugiej strony - jeżeli przyjąć, że uzasadnienie rzetelnie oddaje zakres badania sprawy przez Sąd Apelacyjny - zarówno niewzięcie pod uwagę specyfikacji załączonej do zamówienia jak i zeznań świadka K. uchybia przewidzianemu w art. 382 k.p.c. obowiązkowi orzekania przez ten Sąd na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym, co także zarzuca skarżący. Do tej samej grupy zarzutów naruszenia art. 382 k.p.c. należy zarzut niepoddania ocenie przedstawionych przez pozwanego przykładowych formularzy zamówień stosowanych w obrocie bakaliami w 2006 r. Wprawdzie o tak oznaczonym dowodzie nie ma wzmianki w uzasadnieniu, jednak nie można wykluczyć, że to jego w rzeczywistości dotyczy uwaga o kształtującej się dopiero praktyce załączania specyfikacji. Wątpliwości w tym względzie stanowią kolejny argument potwierdzający niedostatki uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Skarżący 8 nie ma natomiast racji twierdząc, że Sąd Apelacyjny pominął dowód z dokumentu urzędowego, jaki stanowił protokół kontroli sanitarnej z 23 listopada 2006 r. Protokół ten Sąd poddał ocenie i uznał, że w zestawieniu z innymi dowodami okoliczności stwierdzone w tym protokole (sporządzonym kilka miesięcy po dostarczeniu powodowi orzechów), odnoszące się do jakości towaru nie są przekonujące. Takie stanowisko nie narusza art. 252 k.p.c. a zasadność oceny dowodów usuwa się spod kontroli kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.). Nie są natomiast uzasadnione zarzuty naruszenia art. 236 k.p.c. w zw. z art. 232 i 382 k.p.c. poprzez wykorzystanie dowodów z zeznań świadków i przesłuchania stron dla ustalenia brzmienia umowy, chociaż były wnioskowane na inne okoliczności. Tezy dowodowe w tym wypadku były jednak na tyle szerokie, że obejmowały całość zagadnień związanych z zawarciem przez strony umowy. Podobnie ocenić trzeba zarzut naruszenia art. 227 k.p.c. w zw. z art. 385 i art. 278 § 1 k.p.c. przez oddalenie apelacji bez uwzględnienia zarzutu błędnej odmowy przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego. W istocie zarzut ten podważa ocenę dowodu z opinii biegłego dokonaną przez Sądy obu instancji, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Zarzuty dotyczące fachowych kwalifikacji biegłego, które ocenić należy jako próbę podważania samej możliwości pełnienia przez niego roli biegłego co do części zagadnień wymagających wiedzy specjalnej, w których się wypowiadał, w świetle wyjaśnień biegłego o zakresie i źródłach jego wiedzy i doświadczenia nie budzą wątpliwości. Z kolei zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 236 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. przez poczynienie ustaleń co do istnienia związku przyczynowego na podstawie opinii biegłej z dziedziny księgowości wynika z nadmiernej roli, jaką skarżący przypisuje użytemu w uzasadnieniu Sądu Apelacyjnego sformułowaniu o weryfikującym posłużeniu się przez ten Sąd opinią biegłej. Przedmiotem opinii było jednak tylko obliczenie poniesionych przez powoda kosztów na podstawie przedstawionych biegłej dokumentów i do tego zakresu odnieść należy weryfikującą rolę opinii. Rodzaj wydatków powoda i ich powiązanie z otrzymaniem od powoda partii orzechów laskowych Sąd ustalił we własnym zakresie. Także zarzut naruszenia art. 47912 k.p.c. w zw. z art. 382 i art. 278 § 1 k.p.c. jest nieprzekonywujący. O wynikach badań próbki pobranej 9 z dostarczonej pozwanemu partii orzechów pozwany wiedział co najmniej od początku procesu, skoro już w pozwie powód zawarł stosowną informację o obecności w zabezpieczonej przez niego próbce pozostałości orzechów ziemnych (a nie mgły arachidowej). Badanie przeprowadzone przez biegłego sądowego dało ten sam wynik. Słusznie więc Sąd Apelacyjny uznał zarzut niewiarygodności próbki poddanej badaniu za spóźniony. Zarzuty naruszenia prawa materialnego po większej części nie mogą zostać poddanie ocenie, ponieważ usterki uzasadnienia oraz ogólnikowe ustalenia poczynione w oparciu o niepełny materiał dowodowy nie stanowią właściwej bazy faktycznej do formułowania stanowczych ocen prawnych. Część zarzutów odnosi się przy tym do elementów umowy pisemnej, które w ogóle nie były dotąd przedmiotem ustaleń i wykładni. Uwaga ta dotyczy zarzutów naruszenia art. 76 k.c. w zw. z art. 77 § 1 k.c. w zw. z art. 771 k.c. w zw. z art. 247 k.p.c. w zw. z postanowieniem § 8 umowy z 12 lipca 2006 r., a także art. 65 §
przez jego niewłaściwe zastosowanie przy wykładaniu postanowienia zawartego w § 8 umowy. Dopiero ustalenie jaki był przedmiot umowy stron pozwoli na ocenę czy umowa została wykonana prawidłowo, czy też nie. Niejasność ustaleń dotyczy też niektórych elementów szkody wykazywanej przez powoda. Sądy nie sprecyzowały, co konkretnie obejmują koszty zgłoszone jako koszty obsługi prawnej udzielonej konsumentce ze Szwecji, trudno więc odeprzeć zarzut błędnego przyjęcia, że wydatek ten pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą. Jeśli natomiast chodzi o zarzuty o wyższym poziomie ogólności, dotyczące powiązania pomiędzy zawinieniem zdarzenia szkodzącego i związkiem przyczynowym pomiędzy tym zdarzeniem a występowaniem po stronie dłużnika świadomości możliwych konsekwencji tego zdarzenia wskazać należy, że dominujące poglądy przeczą możliwości uwzględnienia stanu świadomości dłużnika jako czynnika istotnego przy ustalaniu związku przyczynowego, zaś wpływ jego zdolności przewidywania na ocenę zawinienia odnosi się jedynie do sfery możności przewidzenia, że określone zachowanie jest zdolne do wywołania szkody. Pamiętać jednak należy, że art. 471 k.c. oparty jest na 10 domniemaniu winy, wobec czego to dłużnik winien wykazać wszelkie okoliczności ekskulpujące. Jeśli zaś chodzi o podnoszony przez skarżącego problem charakteru prawnego art. 247 k.p.c. ma on znaczenie jedynie o tyle, że zarzut zgłoszony w ramach niewłaściwie dobranej podstawy kasacyjnej nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Ponieważ pozwany podniósł naruszenie tego przepisu wśród zarzutów materialnoprawnych stwierdzić należy, że nie jest to właściwe dla niego miejsce. Treścią art. 247 k.p.c. jest ograniczenie w przepisach procesowych granic swobody wyboru środka dowodowego w celu wykazania określonych okoliczności. Nie wprowadza on uregulowań materialnoprawnych, te bowiem pomieszczone zostały w art. 74 §
2 k.c. Z uwagi na to, że część zarzutów kasacyjnych, w tym zarzuty zgłoszone w ramach drugiej podstawy kasacyjnej okazały się uzasadnione, zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu, a sprawę należało przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu (art. 39815 § 1 k.p.c.). Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z postanowień art. 39821 w zw. z art. 391 §
art. 108 § 2 k.p.c. kc jw
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.