45 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok Sądu Okręgowego został zaskarżony w części, tj. „w zakresie szkody poniesionej przez interwenienta ubocznego w wysokości 1.803 zł”. Uprawdopodabniając wyrządzenie szkody, spowodowanej wydaniem zaskarżonego wyroku, skarżący przedstawił dowody:
k.p.c.), uznać należy za nieadekwatną w przypadku skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, czyli orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty. Wyrok sądu, rozstrzygający o materialnoprawnych roszczeniach stron, nie może być niezgodny z przepisami postępowania dotyczącymi doręczeń pism sądowych (w tym zawiadomień o posiedzeniach sądu, w szczególności o rozprawach, oraz odpisów orzeczeń sądu wydanych na posiedzeniach niejawnych). Przepisy o doręczeniach w najmniejszym stopniu nie stanowiły podstawy prawnej wydania zaskarżonego wyroku. Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby kwestionowane naruszenia prawa procesowego wpłynęły na treść rozstrzygnięcia. Wyrok sądu może być niezgodny z przepisami prawa materialnego, które stanowiły podstawę materialnoprawną jego wydania (rozstrzygnięcia o roszczeniach powoda). Z przepisami postępowania może być natomiast niezgodne orzeczenie sądu wydane w kwestiach formalnych (np. postanowienie o umorzeniu postępowania albo o odrzuceniu pozwu). W skardze na bezprawność wniesionej w rozpoznawanej sprawie nie powołano ani jednego przepisu prawa materialnego (stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonego wyroku), z którym kwestionowane orzeczenia miałoby być niezgodne. Nie jest takim przepisem art. 45 ust. 1 Konstytucji, ponieważ nie stanowił on podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sądu zawartego w zaskarżonym wyroku. Podstawą skargi na bezprawność (art. 4244 k.p.c.) mogą być przyczyny (wadliwości prawne), które spowodowały wydanie wyroku niezgodnego z prawem. Mogą to być zarówno przyczyny z dziedziny prawa materialnego, jak i z dziedziny prawa procesowego, z tym zastrzeżeniem, że w wypadku przyczyn procesowych zostały wyłączone naruszenia dotyczące ustalania stanu faktycznego oraz oceny dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2005 r., III BP 2/05, OSNP 2006, nr 3-4, poz. 53). Naruszenie prawa procesowego może – chociaż nie musi – doprowadzić do wydania wyroku niezgodnego z prawem. Wymaga to od skarżącego wykazania w skardze na bezprawność, w jaki sposób uchybienia przepisom postępowania wpłynęły na treść rozstrzygnięcia i doprowadziły do tego, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z prawem materialnym (tymi przepisami prawa 8 materialnego, na podstawie których sąd oceniał zasadność roszczeń powoda). Skarga wniesiona przez interwenienta ubocznego takiego wywodu nie zawiera. Należy ponadto podkreślić, że o ile podstawą skargi kasacyjnej mogą być naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienia takie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o tyle w wypadku skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia chodzi o uchybienia, które spowodowały niezgodność wyroku z prawem. Skargę kasacyjną zatem uzasadnia wskazanie takiego uchybienia, które nie tylko wpłynęło na wynik sprawy, lecz także mogło mieć taki wpływ, choć niekoniecznie został on stwierdzony i wykazany. W przypadku skargi na bezprawność przedstawienie takiego wywodu nie jest wystarczające; skarżący musi nie tylko wytknąć konkretne uchybienie procesowe, lecz także wykazać, że spowodowało ono – a nie tylko mogło spowodować – niezgodność wyroku z prawem (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 października 2006 r., II BP 8/06, OSNP 2007, nr 19-20, poz. 275). Takiej argumentacji prawnej skarga na bezprawność wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie przedstawia. Zgodnie z art. 4244 k.p.c., skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia można oprzeć na podstawie naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowały niezgodność orzeczenia z prawem. Nie chodzi więc o jakiekolwiek naruszenie prawa (procesowego, materialnego) w toku postępowania czy przy wydaniu orzeczenia, ale o naruszenie prawa, które doprowadziło do wydania orzeczenia niezgodnego z prawem. Według art. 42411 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy oddala bowiem skargę w razie braku podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z prawem, w tym, gdy mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu (art. 39814 w związku z art. 42412 k.p.c.). Podstawę naruszenia przepisów postępowania może stanowić m.in. zarzut nieważności. W przeciwieństwie do postępowania kasacyjnego i apelacyjnego Sąd Najwyższy, rozpatrujący skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, nie może brać z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania (wobec wyczerpującej regulacji art. 42410 przepis art. 39813 § 1 k.p.c. nie znajdzie zastosowania). Jednocześnie, nawet przy zarzucie nieważności postępowania, konieczne jest wykazanie przez skarżącego, że poważne uchybienia proceduralne, które 9 doprowadziły do nieważności postępowania, miały również wpływ na merytoryczną treść zaskarżonego wyroku. Porównanie art. 4244 z art. 4245 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. dowodzi, że ustawodawca oddzielił podstawy skargi, a więc także przepisy składające się na ich uzasadnienie, od przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Nie wszystkie wady postępowania poprzedzającego wydanie skarżonego wyroku, podnoszone w ramach obu podstaw, powodują niezgodność orzeczenia z prawem, a jeśli tak się dzieje, to przepisy wskazane jako naruszone w ramach podstaw nie muszą być – i często nie są – tożsame z przepisami (przepisem), z którymi wyrok jest niezgodny. Niezgodność wyroku z prawem polega na kolizji z przepisem prawa materialnego, który leżał u podłoża rozstrzygnięcia, jedynie niezgodność z prawem orzeczeń tzw. formalnych, kończących postępowanie (obecnie niepodlegających skardze, ale mogących powodować odpowiedzialność państwa – art. 4241b k.p.c.) dotyczy przepisów prawa procesowego. Podstawą skargi (art. 4244 k.p.c.) może być na przykład wyłącznie nieważność postępowania jako kwalifikowany skutek naruszenia przepisów postępowania, co nie oznacza automatycznie, że wyrok wydany w wyniku tego postępowania jest niezgodny z tymi – powodującymi nieważność – przepisami prawa procesowego; przepisem, z którym wyrok jest wówczas niezgodny (jeżeli rzeczywiście taki skutek nastąpi), jest przepis prawa materialnego leżący u podłoża osądzanego stosunku materialnoprawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 września 2008 r., III CNP 50/08, OSNC-ZD 2009, nr B, poz. 59). 2. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z 14 stycznia 2014 r., jest oczywiście bezzasadna także z innych przyczyn. Skarżący twierdzi w niej, że na pewnym etapie postępowania przez Sądem Rejonowym (po zmianie sędziego referenta) interwenient uboczny nie był informowany o terminach rozpraw, zapadłych orzeczeniach oraz nie otrzymał uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji. Nie podaje przy tym ani jednego przykładu posiedzenia Sądu Rejonowego (rozprawy przed tym Sądem), o której nie została zawiadomiona P. Spółka z o.o. Nie podaje ani jednego przykładu orzeczenia Sądu Rejonowego wydanego na posiedzeniu niejawnym, które nie zostało doręczone skarżącej P. Spółce z o.o. jako interwenientowi ubocznemu. 10 Wyrok Sądu Rejonowego został interwenientowi ostatecznie doręczony, co pozwoliło mu wnieść apelację od tego orzeczenia. W ostatniej rozprawie przed Sądem Rejonowym, poprzedzającej wydanie wyroku przez ten Sąd, czyli na rozprawie z 10 września 2012 r., uczestniczył M. J. jako prezes pozwanej-powódki wzajemnej M. Spółki z o.o., jako interwenient uboczny M. J.– właściciel P. oraz jako prezes interwenienta ubocznego P. z o.o. Podobnie w rozprawach przed Sądem Okręgowym, z 10 grudnia 2013 r. i z 14 stycznia 2014 r., poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku z 14 stycznia 2014 r., brał udział M. J. – „za pozwanego i interwenientów ubocznych” (k. 1067 v, k. 1083 v), a P. Spółka z o.o. była o tych rozprawach zawiadamiana (k. 1065). Oznacza to, że przed Sądem Okręgowym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazywanych w ramach podstaw skargi (art. 80, art. 131-142, art. 149 § 2, art. 327 § 2, art.
Nie jest jednocześnie możliwa w ramach skargi na bezprawność wniesionej w rozpoznawanej sprawie kontrola wyroku Sądu Rejonowego, skoro interwenient uboczny wniósł apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji i została ona merytorycznie rozpoznana. Zgodnie z art. 4241 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Interwenient uboczny skorzystał z przysługujących mu środków prawnych i zaskarżył apelacją wyrok Sądu Rejonowego, apelacja ta została merytorycznie rozpoznana, była możliwa zmiana zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego i do takiej zmiany doszło w postępowaniu apelacyjnym, a zatem na obecnym etapie skarżący nie może już kwestionować ewentualnych naruszeń prawa procesowego przez Sąd Rejonowy, nawet jeżeli miały miejsce. Ponadto w 11 skardze na bezprawność wyroku Sądu Okręgowego nie wykazano w jakikolwiek sposób, jaki wpływ na wyrok tego Sądu miały ewentualne naruszenia prawa procesowego przez Sąd Rejonowy. W sytuacji, gdy z bezpośredniego oglądu sprawy wynika, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia byłaby oddalona, należy przyjąć, że jest ona oczywiście bezzasadna w rozumieniu 4249 k.p.c. Z tych względów na zasadzie art. 4249 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r poz. 490 ze zm.). kc
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.