Sygn. akt I ACa 964/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Kowacz-Braun Sędziowie: SSA Maria Kus-Trybek SSA Paweł Rygiel Protokolant: st. prot. sądowy Katarzyna Rogowska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przy interwencji ubocznej po stronie pozwanej Syndyka masy upadłości Firmy Handlowej (...). (...) Spółki Jawnej w K. o zapłatę na skutek apelacji interwenienta ubocznego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w Krakowie z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt IX GC 145/12 1. oddala apelację; 2. zasądza od interwenienta ubocznego na rzecz strony powodowej kwotę 5400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 964/12 UZASADNIENIE wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2012 roku Nakazem zapłaty z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt IX GNc 857/09 Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział IX Gospodarczy zasądził od strony pozwanej (...) spółki z o. o. w K. na rzecz strony powodowej (...) spółki z o. o. w W. kwotę 228.373,14 zł tytułem ceny stali oraz 15.170,26 zł tytułem odsetek - razem 243.543,40 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu jako wierzytelność nabytą przez stronę powodową od sprzedawcy stali. Zarzuty od nakazu zapłaty wniosła strona pozwana (...) spółka z o. o. w K. domagając się jego uchylenia oraz oddalenia powództwa. Jako interwenient uboczny po stronie pozwanej wystąpiła Firma Handlowa (...). T. i Spółka spółka jawna w K. w upadłości układowej. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział IX Gospodarczy w sprawie o sygn. akt IX GC (...)wyrokiem z dnia 14 października 2010 r. uchylił nakaz zapłaty i oddalił powództwo, uzasadniając to tym, że sprzedawca nie spełnił swojego świadczenia i nie wydał stronie pozwanej stali z certyfikatami, a tym samym nie powstało roszczenie o zapłatę ceny. Od powyższego orzeczenia apelację wniosła strona powodowa. Sąd Apelacyjny w Krakowie w sprawie o sygn. I ACa(...)wyrokiem z dnia 16 lutego 2011 r. uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k. p. c. z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w Krakowie, wydział IX Gospodarczy w sprawie o sygn. akt IX GC (...)wyrokiem z dnia 13 września 2011 r. zaskarżony nakaz zapłaty z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt IX GNc (...)utrzymał w mocy w całości, zmienił rozstrzygnięcie o kosztach w zaskarżonym nakazie i zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 40.000 zł. W uzasadnieniu wskazał na brak obowiązku uznania reklamacji, który powstałby dopiero, gdyby okazało się, że pręty nie mają certyfikatów określonych w zamówieniach. Uznanie reklamacji przez interwenienta jako czynność dokonana po przejściu wierzytelności o zapłatę ceny nie wiąże w stosunku do strony powodowej ze stroną pozwaną. Roszczenie o zapłatę ceny wygasłoby tylko w razie odstąpienia od umowy opartego o rzeczywisty brak certyfikatów - do skuteczności takiego odstąpienia nie byłoby konieczne uznanie reklamacji przez interwenienta. Na skutek apelacji interwenienta ubocznego Firmy Handlowej (...) i Spółka spółka jawna w K. w upadłości likwidacyjnej Sąd Apelacyjny w sprawie o sygn. akt I ACa (...)wyrokiem z dnia 9 lutego 2012 r. uchylił zaskarżony wyrok i znosząc postępowanie w zakresie czynności dokonanych w dniu 13 września 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 2 k. p. c. na skutek stwierdzenia nieważności postępowania przed Sądem I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w Krakowie w sprawie osygn. akt IX GC 145/12 wyrokiem z dnia 17 maja 2012 r. zaskarżony nakaz zapłaty z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt IX GNc(...)utrzymał w mocy w całości i dodatkowo zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 22.978 zł. Sąd Okręgowy ustalił, że powód i interwenient uboczny zawarli 30 maja 2007r umowę factoringową, na mocy której powód jako faktor świadczył na rzecz interwenienta usługi factoringowe polegające na przejmowaniu wierzytelności interwenienta z tytułu ceny wobec kupujących. Powód przejmował wierzytelności interwenienta z chwilą ich powstania (§ 2.1 ogólnych warunków factoringu ) i z tą chwilą płacił interwenientowi 90% wysokości wierzytelności (p.1.4 umowy), nawet jeśli wierzytelność nie była wymagalna. Po spełnieniu świadczenia przez dłużnika powód wypłacał otrzymaną sumę interwenientowi po potrąceniu sum już wypłaconych oraz swojej prowizji i odsetek. Bezspornie powód wykonał na rzecz interwenienta swoje świadczenie z umowy factoringu. Powód nie przyjmował na siebie ryzyka niewypłacalności dłużnika i w razie opóźnienia dłużnika w zapłacie ponad 60 dni obowiązek zapłaty wierzytelności dłużnika przejętych przez powoda przechodził na interwenienta (§ 9.1 (...)), który miał obowiązek uregulowania bez odrębnego wezwania wszystkich tych długów w terminie 3 dni roboczych, a powód po otrzymaniu powyższej zapłaty był zobowiązany do niezwłocznego złożenia oświadczenia o przelewie wierzytelności wobec dłużnika z powrotem na interwenienta (§ 9.2 (...)). Zobowiązania wobec dłużnika, w tym z rękojmi i gwarancji, obciążały interwenienta (§ 2.2 (...)). W razie odmowy zapłaty powodowi przez dłużnika, w szczególności z powołaniem się na uprawnienia z rękojmi, interwenient był odpowiedzialny wobec powoda (§ 10.2b (...)), co polegało na obowiązku zwrotu już otrzymanych od powoda sum, a powód po otrzymaniu powyższej zapłaty był zobowiązany do niezwłocznego złożenia oświadczenia o przelewie wierzytelności wobec dłużnika z powrotem na interwenienta (§ 10.5 (...)). Pismem z 11 czerwca 2007r. pozwany został zawiadomiony, iż powód nabywa od interwenienta wszystkie obecne i przyszłe wierzytelności interwenienta wobec pozwanego. W piśmie została zawarta informacja, iż cesja nie uchyla odpowiedzialności interwenienta z tytułu rękojmi i gwarancji i innych obowiązków wynikających z umowy interwenienta z pozwanym. Strona pozwana pozostawała w stałych stosunkach handlowych z interwenientem. Pozwana kupowała u interwenienta szkło budowlane, a także stal. 31 czerwca 2007r. zawarli oni umowę przechowania (umowa k.103), na mocy której interwenient zobowiązał się do nieodpłatnego przechowywania do 180 dni towarów kupionych przez pozwanego. Czterema zamówieniami pozwany w okresie od 3 listopada do 19 grudnia 2008r. zamówił 16.715 Mg prętów zbrojeniowych wskazując w zamówieniach żądane rodzaje certyfikatów. Interwenient sporządził faktury i dowody wydania Wz obejmujące stal ujętą w zamówieniach, w tym dwie faktury obejmujące dochodzoną pozwem sumę 228.373,14 zł (faktury k.49 i 51) z dowodami (...) z 24 i 27 lutego 2009r. (k.50 i 52). Dokumenty te zostały dostarczone do siedziby pozwanego, gdzie podpisała je księgowa pozwanego W. G. (zeznanie świadka k.411). W tym okresie inni nabywcy towarów interwenienta zaczęli kwestionować obowiązek zapłaty ceny powołując się na różne okoliczności a w konsekwencji twierdząc, iż odstąpili od umowy sprzedaży z interwenientem. W takiej sytuacji powód zażądał od interwenienta złożenia przez jego dłużników ( w tym pozwanej ) potwierdzeń istnienia wierzytelności wg sporządzonego przez powoda wzoru. Interwenient przesłał stosowny wzór pozwanemu, a prezes zarządu pozwanej spółki (...) w dniu 3 marca 2009r. podpisała oświadczenie (k. 120) i wysłała je faksem interwenientowi, który przesłał je powodowi. W oświadczeniu skierowanym do powoda, zatytułowanym „Potwierdzenie i bezspomości wierzytelności” pozwana potwierdziła „...istnienie i bezspomość wierzytelności wynikających z niżej wymienionych faktur i akceptujemy swoje zobowiązanie do zapłaty wskazanych kwot w terminach niżej określonych...”. W oświadczeniu znalazły się obie faktury wymienione w pozwie. Jednocześnie, prezes strony pozwanej, oświadczyła, że: „ 1. Przyjmujemy do wiadomości i wyrażamy zgodę na przelew w/w wierzytelności na (...) Sp. z o.o., 2. Dostarczone to wary/wykonane usługi objęte powyższymi fakturami zostały przez nas odebrane, 3. w/w wierzytelności nie są zajęte przez organ egzekucyjny, 4. w odniesieniu do powyższych wierzytelności zrzekamy się prawa do potrącenia ewentualnych naszych wierzytelności jakie przysługują nam lub mogą przysługiwać wobec F. M.. T. i Spółka S.J.” W piśmie datowanym na dzień 4 marzec 2009r. (k. 104) pozwany wniósł reklamację zawiadamiając interwenienta o braku certyfikatów (...) na towary objęte 13 fakturami, w tym dwiema obejmującymi dochodzone roszczenie. Prezes strony pozwanej napisała: „Jeżeli na odebrany towar nie otrzymamy stosownych certyfikatów, zmuszeni będziemy do jego zwrotu.” W piśmie datowanym na 6 kwiecień 2009r.(k.l05) interwenient uznał reklamację na towar sprzedany , a objęty m.in. fakturami VAT wskazującymi należności objęte żądaniem pozwu. Interwenient wystawił faktury korygujące, w tym w dniu 24 marca 2009r. dwie faktury (k. 106,107) anulujące faktury obejmujące ceny dochodzone w niniejszej sprawie. t r W dniu 23 czerwca 2009r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-S. ogłosił upadłość interwenienta z możliwością zawarcia układu. Pismem z 29 grudnia 2009 r. (k.120) pozwany złożył powodowi oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli o potwierdzeniu zgodności sald złożonego w piśmie z dnia 3 marca 2009r. (k.7). Pismem z 20 września 201 lr. syndyk poinformował Sąd, iż postanowieniem Sąd Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia zmieniono sposób prowadzenia postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, iż uznanie reklamacji przez interwenienta jako czynność dokonana po przejściu wierzytelności o zapłatę ceny nie wiąże w stosunku powoda z pozwanym. Roszczenie o zapłatę ceny wygasłoby tylko w razie skutecznego odstąpienia od umowy opartego o rzeczywisty brak certyfikatów. Do skuteczności odstąpienia od umowy konieczne jest zawiadomienie o wadach w terminie określonym w art. 563 § 2 K.c., tj. niezwłocznie po wykryciu wady. Pozwany świadomie zaniechał zbadania towaru w chwili wydania, choć mógł i powinien żądać wydania mu już wówczas atestów lub przynajmniej ich okazania, a tym samym na podstawie art. 563 § 1 K.c. utracił uprawnienia z rękojmi. Końcowo Sąd Okręgowy wskazał, iż w spawie nie tylko nie doszło do skutecznego złożenia oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy, ale pozwana w ogóle nie złożyła takiego oświadczenia. W sposób dorozumiany doszło do rozwiązaniu umowy sprzedaży, skoro interwenient, wbrew ustalonym zwyczajom nie odnalazł atestów, zaś pozwana dążyła do szybkiego zwrotu stali. Powód nie ponosi negatywnych konsekwencji tak prowadzonych działań pozwanej wespół z interwenientem. Ostatecznie powodowi przysługują dochodzone wierzytelności, gdyż pozwana uprzednio wprost zrzekła się wobec powoda prawa do potrącenia oświadczeniem z 3 marca 2009r. Apelację od tego wyroku wniósł interwenient uboczny Firma Handlowa (...). T. i Spółka spółka jawna w K. w upadłości likwidacyjnej działająca przez Syndyka masy upadłości, który zarzucił: 1) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią materiału dowodowego zebranego w sprawie polegające na przyjęciu że strona pozwana nie dokonała notyfikacji wady towaru niezwłocznie po wydaniu towaru, a tym samym utraciła uprawnienie złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy sprzedaży ze względu na wady sprzedanego towaru, w sytuacji w której towar miał zostać wydany dnia 4 marca 2009 r. z uwagi na łączącą strony umowę przechowania (k. 103) a notyfikacja wad nastąpiła w tym samym dniu. W przypadku zaś przyjęcia, że datą wydania był dzień zawarcia umowy i podpisania dokumentów WZ przez pracownika strony pozwanej - W. G. zarzucił naruszenie prawa materialnego art. 563 § 1 k. c. poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, że notyfikacja wad nie realizuje znamion niezwłoczności; 2) sprzeczności istotnych ustaleń Sądu I instancji z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegająca na przyjęciu, iż pozwana spółka zaniechała dokonania aktów staranności, w postaci sprawdzenia czy zakupiony towar posiada odpowiednie certyfikaty, stwierdzające przydatności do wykorzystania ich przy budowie dróg i mostów, w przypadku gdy:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.