w sprawie powiadamiania przez pracodawcę zarządu zakładowej organizacji związkowej o liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą w zakładzie pracy oraz wskazania przez zarząd oraz komitet założycielski zakładowej organizacji związkowej pracowników, których stosunek pracy podlega ochronie, a także dokonywania zmian w takim wskazaniu - oznacza informację. Sąd Okręgowy stwierdził, że organizacja związkowa, której członkiem jest powódka podjęła uchwałę, na podstawie której powódka uzyskała chroniony stosunek pracy jako członek zarządu. Okoliczności tej nie kwestionował pozwany, a Sąd uznał ją za udowodnioną w toku procesu. Sporna pozostawała kwestia w jakiej formie i treści organizacja związkowa miała przekazać pracodawcy informację, iż powódka została objęta ochroną przed zwolnieniem z pracy. Sąd Okręgowy, uwzględniając orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazał, że kwestie owej formy rozstrzyga jednoznacznie rozporządzenie z dnia 16 czerwca 2003 r. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia zarząd imiennie wskazuje pracodawcy na piśmie pracowników, których stosunek pracy podlega ochronie, o której mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Sąd podkreślił, że przepis ten nie wymaga korelacji z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, bowiem normuje inne zagadnienie, mimo iż oba akty prawne posługują się terminem „wskazania”. Owo wskazanie zamieszczone w art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych oznacza podjęcie stosownej uchwały,
rozporządzenia oznacza informację. Sąd Okręgowy wskazał, za Sądem Najwyższy, iż wypada uczynić dystynkcję między normami prawnymi zawartymi w ustawie o związkach zawodowych i w rozporządzeniu, inny jest bowiem zakres norm prawnych zawartych w tych aktach i inne ich ratio. Ustawa o związkach zawodowych normuje kwestie zasadnicze, tj. kwestie podmiotu uprawnionego do objęcia gwarancją zatrudnienia działaczy związkowych oraz formę tej czynności, wymagając by dokonał tego aktu zarząd zakładowej organizacji związkowej uchwałą, w której imiennie przedstawi osoby podlegające ochronie. Rozporządzenie z 16 czerwca 2003 r. określa natomiast zasady i tryb przekazywania pracodawcy informacji o pracownikach podlegających ochronie. 7 Rozporządzenie nie stawia w tym zakresie dodatkowego wymagania, by do pisma skierowanego do pracodawcy dołączono przedmiotową uchwałę ani też nie kreuje obowiązku informowania w tym piśmie o zakresie umocowania pracowników do działania w imieniu zakładowej organizacji związkowej. Sprawy te zostały pozostawione samorządności związku zawodowego i nie podlegają kontroli pracodawcy. Rozporządzenie wymaga, by pracodawca został poinformowany i to na piśmie o osobach objętych ochroną z imienia i nazwiska. Sąd Okręgowy uznał, że organizacja związkowa przesyłając pracodawcy pismo z dnia 9 kwietnia 2013 r. w którym poinformowała pracodawcę, iż w dniu 9 kwietnia 2013 r. w wyborach uzupełniających do zarządu wybrana została B. V. oraz, że jest ona objęta chronionym stosunkiem pracy na okres kadencji oraz rok po jej zakończeniu, spełniła wymogi określone w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych, a także w wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 32 ust. 10 tej ustawy rozporządzeniu z 16 czerwca 2003 r. Sąd stwierdził, że brak wyrażenia zgody organizacji związkowej na rozwiązanie z powódką umowy o pracę był okolicznością bezsporną. W konsekwencji bez znaczenia pozostała kwestia czy stanowisko Związku w przedmiocie niewyrażenia zgody było podpisane przez osobę do tego nieuprawnioną. Gdyby związek zawodowy nie zajął żadnego stanowiska na zapytanie pracodawcy o wyrażenie zgody, to i tak oznaczałoby to brak zgody. Wyrok Sądu Okręgowego w całości zaskarżyła strona pozwana. Zarzucono naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 167) w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 roku w sprawie powiadamiania przez pracodawcę zarządu zakładowej organizacji związkowej o liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą w zakładzie pracy oraz wskazywania przez zarząd oraz komitet założycielski zakładowej organizacji związkowej pracowników, których stosunek pracy podlega ochronie, a także dokonywania zmian w takim wskazaniu (Dz.U. z 2003 r. Nr 108, poz. 1013), poprzez przyjęcie, że ochrona stosunku pracy działacza związkowego powstaje wskutek jego wyboru do zarządu związku i powiadomienia pracodawcy o dokonanym wyborze, a nie wskutek podjęcia uchwały imiennie wskazującej chronionego członka zarządu z 8 jednoczesnym powiadomieniem pracodawcy o udzielonej ochronie i źródle jej udzielenia. Zdaniem skarżącego pozbawiona bowiem błędów wykładnia art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych powinna prowadzić do oddalenia apelacji powódki. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, organizacja związkowa w pisemnej informacji przekazanej pozwanemu (pismo z dnia 9 kwietnia 2013 r. doręczone pozwanemu w dniu 11 kwietnia 2013 roku) oświadczyła, iż powódka została wybrana na członka zarządu tej organizacji. Jednakże z samego faktu wyboru do pełnienia funkcji członka zarządu nie można wywodzić ochrony trwałości stosunku pracy. Zdaniem skarżącego § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia nie można interpretować w oderwaniu od treści art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych. W konsekwencji informacja przeznaczona dla pracodawcy nie może ograniczać się jedynie do stwierdzenia, że stosunek pracy wskazanej (z imienia i nazwiska) osoby podlega ochronie. W ocenie skarżącego informacja ta powinna wskazywać również zakres czasowy tej ochrony, chwilę jej udzielenia oraz podstawę jej udzielenia. Podstawą zaś udzielenia ochrony działaczowi związkowemu jest stosowna uchwała zarządu organizacji związkowej, podjęta w trybie określonym w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych. Oznacza to, według skarżącego, że informacja (wskazanie), o którym mowa w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, powinna powoływać w swej treści również akt, mocą którego ochrona została udzielona i w którym zakreślono jej ramy czasowe, tj. uchwałę zarządu związku. W tej sprawie natomiast informacja o źródle chronionego stosunku pracy powódki dotarta do pozwanego dopiero w toku procesu przed Sądem pierwszej Instancji, a więc po dokonanym powódce wypowiedzeniu stosunku pracy. Tym samym dokonane wypowiedzenie nie naruszało art. 45 i 264 § 1 Kodeksu pracy, gdyż ochrona trwałości stosunku pracy, o której mowa w ustawie o związkach zawodowych, przysługuje od chwili zawiadomienia pracodawcy o uchwale zarządu zakładowej organizacji związkowej wskazującej osoby podlegające ochronie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Sądowi Okręgowemu sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie 9 kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych. Powódka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się nie mieć uzasadnionych podstaw. W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego (błędnej wykładni) - art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie powiadamiania przez pracodawcę zarządu zakładowej organizacji związkowej o liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą w zakładzie pracy oraz wskazywania przez zarząd oraz komitet założycielski zakładowej organizacji związkowej pracowników, których stosunek pracy podlega ochronie, a także dokonywania zmian w takim wskazaniu (Dz.U. Nr 108, poz. 103 - dalej rozporządzenie). Sąd Okręgowy trafnie zauważył, że po zmianie przepisów o ochronie szczególnej działaczy związkowych (po 1 lipca 2003 r.) ochrona ta jest uzależniona od zawiadomienia pracodawcy o osobach podlegających ochronie. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych są to imiennie wskazani uchwałą zarządu zakładowej organizacji związkowej jego członkowie lub inni pracownicy będący członkami danej organizacji związkowej, którzy są upoważnieni do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia zarząd oraz komitet założycielski zakładowej organizacji związkowej imiennie wskazują pracodawcy na piśmie pracowników, których stosunek pracy podlega ochronie, o której mowa w art. 32 ust. 1 ustawy. 10 Problemy związane z udzieleniem ochrony szczególnej były przedmiotem rozstrzygnięć wielu już orzeczeń Sądu Najwyższego. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w wyroku z dnia 23 lutego 2005 r., III PK 77/04 (OSNP 2005 nr 21, poz. 331, LEX nr 157038) Sąd Najwyższy nie rozstrzygał o sposobie poinformowania pracodawcy o objęciu pracownika ochroną. Istotą tego sporu było bowiem ustalenie momentu czasowego objęcia ochroną. Tymczasem nie jest to istotą sporu w niniejszej sprawie. Orzeczenie to nie może więc służyć jako podstawa rozstrzygnięcia o koniecznych elementach wskazania (poinformowania) pracodawcy o objęciu pracownika szczególną ochroną stosunku pracy. Należy natomiast zgodzić się z Sądem Okręgowym, że potrzebne do rozstrzygnięcia elementy problemu zawarte są w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2011 r., II PK 184/10 (OSNP 2012 nr 5-6, poz. 64 oraz LEX nr 1120335). Skład Sądu Najwyższego orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażone w wyżej powołanym wyroku, co czyni zbędnym całościowe powtarzanie jego uzasadnienia. Należy w związku z powyższym przyjąć, że wskazanie, o którym stanowi art. 32 ust. 1 ustawy oznacza podjęcie stosownej uchwały,
też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2008 r., II PK 53/08, OSNP 2010 nr 5-6, poz. 60). Pomimo, że oba akty prawne posługują się terminem „wskazania” przepis ten nie wymaga bowiem korelacji z art. 32 ust. 1 ustawy, gdyż normuje inne zagadnienie. Ponadto w orzeczeniu tym Sąd Najwyższy wyraźnie przyjął, że rozporządzenie nie stawia w tym zakresie dodatkowego wymagania, by dołączono do pisma skierowanego do pracodawcy przedmiotową uchwałę ani też nie kreuje obowiązku informowania w tym piśmie o zakresie umocowania pracowników do działania w imieniu zakładowej organizacji związkowej. Pogląd powyższy potwierdzają również inne orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące zawiadamiania pracodawcy o działaczach związkowych podlegających ochronie szczególnej stosunku pracy (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2013 r., I PK 20/13, OSNP 2014 nr 8, poz. 113, z dnia 27 stycznia 2016 r., III PK 59/15, niep. oraz z dnia 7 maja 2013 r., I PK 285/12, LEX nr 1360189). W związku z powyższym należy uznać, że informacja o objęciu powódki ochroną szczególną stosunku pracy spełniała wymogi przewidziane w § 2 11 rozporządzenia. Ponadto jak wynika z ustaleń faktycznych uchwała dotycząca udzielenia ochrony została podjęta zgodnie z wymogami ustawy o związkach zawodowych. Istota sporu, jak i skargi kasacyjnej dotyczyła więc jedynie elementów treści zawiadomienia pracodawcy. Należy zatem ostatecznie przyjąć, że pismo informujące pracodawcę o pracownikach (działaczach związkowych) objętych ochrona szczególną powinno jedynie zawierać informację, o której stanowi § 2 rozporządzenia. Można więc stwierdzić, że zarzut skargi kasacyjnej nie był zasadny, a także bez wątpienia skarga nie mogła zostać uznana za oczywiście uzasadnioną. Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku. kc
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.