II C 380/16

Sygn. akt II C 380/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2016 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie Wydział II Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia Sądu Rejonowego Bartłomiej Romanowski Protokolant : Kamila Haławczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2016 r. w S. sprawy z powództwa J. M. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. o zapłatę I. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. na rzecz powódki J. M. kwotę 600 zł (sześćset złotych) wraz z: - odsetkami ustawowymi od kwoty 300 zł (trzysta złotych) od dnia 15 grudnia 2011 r. do dnia 27 kwietnia 2012 r.; - odsetkami ustawowymi od kwoty 600 zł (sześćset złotych) od dnia 28 kwietnia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., - odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 600 zł (sześćset złotych) od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. na rzecz powódki J. M. kwotę 121,84 zł (sto dwadzieścia jeden złotych osiemdziesiąt cztery grosze) tytułem kosztów procesu; IV. zwraca od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin–Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie na rzecz powódki J. M. kwotę 56,25 zł (pięćdziesiąt sześć złotych dwadzieścia pięć groszy) tytułem kosztów sądowych. Sygn. akt II C 380/16 UZASADNIENIE Pozwem złożonym w dniu 21 listopada 2014 r. powódka J. M. wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. V. (...) w W. kwoty 1.900 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 1.600 zł od dnia 15 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 300 zł od dnia 5 kwietnia 2012 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W uzasadnieniu powódka wskazała, iż w dniu 10 listopada 2011 r. doszło do kolizji, w której stanowiący jej własność samochód marki O. o numerze rejestracyjnym (...) został uszkodzony przez sprawcę posiadającego polisę od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. Powódka podała, że pozwany w wyniku ustalenia „szkody całkowitej” wypłacił jej odszkodowanie w kwocie 2.300 zł. Podniosła, że pozwany określił wartość pojazdu na dzień zaistnienia szkody w stanie nieuszkodzonym na kwotę 3.800 zł, zaś wartość pozostałości na kwotę 1.500 zł. W dalszej części wskazała, że nie zgadzając się z decyzją pozwanego zwróciła się do niezależnego (...), który określił wartość rynkową pojazdu powódki na dzień 15 listopada 2011 r. na kwotę 5.500 zł. Dalej wyjaśniła, iż pismem z dnia 21 marca 2012 r. za pośrednictwem swojego pełnomocnika odwołała się od decyzji pozwanego uznając, iż przyjęta przez ubezpieczyciela wartość pojazdu była zaniżona. Zaznaczyła, że decyzją z dnia 12 kwietnia 2012 r. pozwany ustalił wartość rynkową pojazdu przed szkodą na kwotę 4.200 zł i dokonał dopłaty w kwocie 400 zł. Powódka podkreśliła, że pismem z dnia 30 lipca 2012 r. jej pełnomocnik odwołał się od wydanej decyzji i wniósł o zapłatę kwoty 2.400 zł tytułem pełnego odszkodowania za szkodę, a następnie pismem z dnia 30 października 2012 r. wezwał pozwanego do zapłaty żądanej kwoty. Powódka wyjaśniła, iż jej żądanie w zakresie odsetek wynika z przepisu art. 14 ust 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych. Wskazała, że za termin zgłoszenia szkody przyjęła dzień wpływu zawiadomienia o szkodzie tj. 14 listopada 2011 r., wobec czego 30-dniowy termin do zapłaty odszkodowania upłynął w dniu 14 grudnia 2011 r. W zakresie odsetek od kwoty 300 zł, która przeznaczyła na sporządzenie opinii przez niezależnego rzeczoznawcę powódka twierdziła, że należy liczyć je po upływie 7 dni od daty odebrania przez pozwanego odwołania tj. 28 marca 2012 r., w związku, z czym powyższy termin upływa z dniem 4 kwietnia 2012 r. W piśmie procesowym z dnia 12 marca 2015 r. (k. 74) stanowiącym odpowiedź na pozew pozwany (...) S.A. V. (...) w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki kosztów postępowania według norm przepisanych lub spisu kosztów. W uzasadnieniu przyznał, iż we wskazanej w pozwie dacie doszło do uszkodzenia pojazdu powódki przez sprawcę ubezpieczonego w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń, w związku z czym po zgłoszeniu szkody przystąpił do jej likwidacji, w wyniku, czego wypłacił powódce odszkodowanie w łącznej kwocie 2.300 zł. Wyjaśnił, że określił wartość pojazdu na dzień zaistnienia szkody w stanie nieuszkodzonym na kwotę 3.800 zł, zaś wartość pozostałości na kwotę 1.500 zł. Wskazał następnie, że na skutek odwołania powódki pozwany ustalił wartość pojazdu na kwotę 4.200 zł i dopłacili jej kwotę 400 zł. Pozwany podniósł, iż powyższa kwota stanowiąca różnicę między wartością pojazdu w stanie nieuszkodzonym a wartością rzeczywistą w całości rekompensowała powódce poniesiony uszczerbek. Pozwany zakwestionował także wycenę dokonaną przez niezależnego rzeczoznawcę, do którego zwróciła się powódka, wskazując, iż wykonana za wynagrodzeniem na zlecenie strony powodowej może być traktowany wyłącznie jako dokument prywatny a także zakwestionował wyrażoną w niej wartość pojazdu. W piśmie z dnia 25 kwietnia 2016 r. pozwany wskazał, iż tytułem szkody związanej z uszkodzeniem pojazdu wypłacił na rzecz powódki kwoty: 2.300 zł na podstawie decyzji z dnia 14 grudnia 2011 r., 400 zł na podstawie decyzji z dnia 12 kwietnia 2012 r., 1 669 zł na podstawie decyzji z dnia 12 lipca 2012 r. oraz kwotę 329,37 zł na podstawie decyzji z dnia 15 grudnia 2011 r. (k.146). W piśmie z dnia 18 maja 2016 r. powódka wskazała, iż tytułem odszkodowania otrzymała kwotę 2.300 zł oraz kwotę 400 zł tytułem dopłaty do przyznanego jej wcześniej odszkodowania. Wskazała również, że kwota 500 zł jest to kwota wypłacona przez pozwaną na mocy decyzji z dnia 12 lipca 2012 r. lecz składała się na odszkodowanie wypłacone jej córce A. M. w łącznej kwocie 1.669 zł (k. 155). Na rozprawie w dniu 1 lipca 2016 r. pełnomocnik powódki podniósł, iż kwota 500 zł została wypłacona na konto należące do A. M. (k.158). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu dnia 10 listopada 2011 r. doszło do kolizji w wyniku, której uszkodzeniu uległ pojazd marki O. (...) o numerze rejestracyjnym (...), należący do J. M., a użytkowany wówczas przez jej córkę A. M.. Sprawcą kolizji była osoba kierująca pojazdem A. (...) o numerze rejestracyjnym (...), którego właściciel zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z (...) S.A. V. (...) w W.. Bezsporne, a nadto: - zgłoszenie szkody numer (...) k. 27 - oświadczenie z dnia 2 czerwca 2008 r. zawarte w aktach szkody 2011- (...) - dowód rejestracyjny zawarty w aktach szkody 2011- (...) Pismem z dnia 13 listopada 2011 r. J. M. dokonała zgłoszenia szkody komunikacyjnej w (...) S.A. V. (...) w W.. Likwidator szkód reprezentujący towarzystwo przeprowadził w dniu 16 listopada 2011 r. oględziny pojazdu i ocenę techniczną, w efekcie, których ujawnił następujące uszkodzenia w pojeździe: błotnik tylny, tarcza koła osi tylnej, tylni kołpak koła. Pozwane towarzystwo ubezpieczeń na podstawie protokołu szkodny nr 2011-20- (...) oraz przeprowadzonych kosztorysów kolejno z dnia 16 listopada 2011 r., 25 listopada 2011 r., 2 grudnia 2011 r. oraz 9 grudnia 2011 dokonało wyceny pojazdu powódki i określiło jego wartość na dzień zaistnienia szkody w stanie nieuszkodzonym na kwotę 3.800 zł, zaś wartość pozostałości została określona na kwotę 1.500 zł. Z uwagi na zakres uszkodzeń pojazdu pozwany uznał, iż naprawa pojazdu jest ekonomicznie nieuzasadniona, gdyż koszt naprawy pojazdu przekracza jego wartość. Decyzją z dnia 14 grudnia 2011 r. pozwany przyznał powódce odszkodowanie w kwocie 2.300 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy ustaloną przez niego wartością pojazdu w stanie sprzed kolizji a jego wartością po zdarzeniu, wypłacając mu jednocześnie wskazane świadczenie. Dowód: - zgłoszenie szkody k. 9 - decyzja k. 10 - operat szkody komunikacyjnej k. 11 -protokół szkody w pojeździe k. 28, 31 - kosztorys k. 29-30, 33 - dokumentacja fotograficzna k. 32 - zlecenie serwisowe k. 34 - pismo k. 35a - faktura VAT k. 35av - wyliczenie szkody k. 39-42 - analiza k. 43 - rozliczenie k. 43v - ustalenie k. 44 - wycena k. 44v-46 - wyliczenie k. 47-49 - upoważnienie do odbioru odszkodowania k. 51 Powódka nie zgadzając się z wyliczeniami towarzystwa ubezpieczeń zwróciła się do niezależnego (...) o sporządzenie kalkulacji kosztów napraw koniecznych pojazdu. Powołany rzeczoznawca określił wartość rynkową pojazdu na dzień powstania szkody w kwocie 5.500 zł. Powódka zapłaciła za wykonanie opinii rzeczoznawcy kwotę 300 zł. Dowód: - opinia nr (...) z dnia 21 lutego 2012 k. 13v-15, - arkusz ustalenia wartości pojazdu do opinii z dnia 21 lutego 2012 k. 15 - faktura VAT nr (...) k. 21 Pismem z dnia 21 marca 2012 r. powódka za pośrednictwem swojego pełnomocnika F. S. złożyła odwołanie od decyzji pozwanego z dnia 14 grudnia 2011 r., jednocześnie wnosząc o zapłatę kwoty 4.700 zł tytułem pełnego odszkodowania za szkodę majątkową powstałą w następstwie zdarzenia z dnia 10 listopada 2011 r. Dowód: - odwołanie z dnia 21 marca 2011 r. k. 12-13 Decyzją z dnia 12 kwietnia 2012 r. pozwane towarzystwo przyznało powódce dodatkowe świadczenie odszkodowawcze tytułem dopłaty do wyceny różnicy wartości pojazdu przez i po szkodzie w kwocie 400 zł. Ustaliło zarazem wartość rynkową pojazdu sprzed szkody na kwotę 4.200 zł. Dowód: - decyzja z dnia 12 kwietnia 2012 r. k. 16 Pozwane towarzystwo po uznaniu, iż zachodzi szkoda całkowita wystawiło pojazd powódki na aukcji internetowej. Pismem z dnia 31 maja, 2012 r. (...) S.A. V. (...) w W. przesłało ofertę zakupu pozostałości pojazdu powódki za kwotę 700 zł. W dniu 22 czerwca 2013 r. powódka sprzedała pojazd za kwotę 700 zł. Dowód: - pismo z dnia 31 maja 2012 r. k. 17 - oferty zakupu k. 17v - dowód sprzedaży k. 123 akt szkody - decyzja z dnia 25 czerwca 2012 r. k. 121 akt szkody. Pismem z dnia 3 lipca 2012 r. powódka poinformowała towarzystwo ubezpieczeń o odwołaniu pełnomocnictwo udzielonego F. S. i poprosiła o zapłatę pozostałej części odszkodowania na konto nr (...), wskazując, że jest jego właścicielem. Decyzją z dnia 12 lipca 2012 r. pozwane towarzystwo przyznało J. M. dodatkowe świadczenie odszkodowawcze w kwocie 1 669 zł, w tym kwotę 500 zł tytułem dopłaty do sprzedaży pozostałości, a kwotę 1 169 zł tytułem zwrotu kosztów przestoju. Wypłaty dokonano na konto nr (...). Dowód: - pismo z dnia 3 lipca 2012 r. w aktach szkody k. 124 - decyzja z dnia 12 lipca 2012 r w aktach szkody k. 129 Pismem z dnia 30 lipca 2012 r. powódka ponownie odwołała się od decyzji na mocy, której zostało przyznane odszkodowanie w łącznej kwocie 2.700 zł, jednocześnie wnosząc o zapłatę kwoty 2.400 zł tytułem pełnego odszkodowania Dowód: - pismo z dnia 30 lipca 2012 r. k. 18 Pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. powódka wezwała pozwane towarzystwo ubezpieczeń do zapłaty kwoty 1.900 zł tytułem pełnej rekompensaty szkody z dnia 10 listopada 2012 r. W piśmie wezwała do zapłaty kwoty 1 900 zł, wskazując, że szkoda całkowita obejmuje różnicę między kwotami 5 500 zł i 700 zł, a wartość tę należy pomniejszyć o dokonane już wypłaty w kwotach: 2 300 zł, 400 zł i 500 zł. Nadto zaznaczyła, że wyliczone w ten sposób odszkodowanie w kwocie 1 600 zł należy powiększyć o 300 zł, które wydatkowała na sporządzenie opinii rzeczoznawcy. Dowód: - wezwanie do zapłaty z dnia 2 grudnia 2012 r. k. 24 Pismem z dnia 31 grudnia 2013 r. pozwany ubezpieczyciel podtrzymał dotychczasowe decyzje w zakresie wypłaty odszkodowania. Dowód: - pismo z dnia 21 grudnia 2013 r. k. 25 Wartość pojazdu przedmiotowego pojazdu na dzień 10 listopada 2011 – przed wystąpieniem szkody wyniosła 4.200 zł. Natomiast jego wartość w stanie uszkodzonym oszacowana metodą rachunkową dla tych samych warunków rynkowych wynosiła 900 zł. Dowód: - pisemna opinia biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej M. M. k. 95 -103 Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się częściowo zasadne. Podstawę prawną żądania pozwu odnośnie odszkodowania stanowiły przepisy art. 436 § 2 k.c w związku z art. 822 kc i art. 34 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2003r. Nr 124, poz. 1152 ze zm.). Zgodnie z dyspozycją art. 822 k.c. „przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz została zawarta umowa ubezpieczenia”(§1). Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń (§4). Stosownie natomiast do treści art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych „z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia”. Zauważyć należało, że warunką powstania po stronie zakładu ubezpieczeń obowiązku odszkodowawczego wynikającego z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, jest zaistnienie przesłanek odpowiedzialności ubezpieczonego za wyrządzoną szkodę. Stosownie bowiem do treści powołanego wyżej art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest zniszczenie lub uszkodzenie mienia. W okolicznościach wskazanych przez strony podstawą prawną ciążącego na posiadaczu pojazdu A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) obowiązku naprawienia szkody stanowi art. 436 § 2 k.c., zgodnie z którym - w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody ich posiadacze mogą wzajemnie żądać naprawienia szkód na zasadach ogólnych. Przepis powyższy odsyła tym samym do przepisów ogólnych o czynach niedozwolonych, przede wszystkim do art. 415 k.c., zgodnie z którym „kto ze swej winy wyrządza drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”. W niniejszej sprawie bezsporne pozostawało, że pozwane towarzystwo ubezpieczeń zawarło z posiadaczem pojazdu osobowego marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Poza sporem był również fakt, iż umowa powyższa obowiązywała w dniu 10 listopada 2011 r., kiedy doszło do kolizji tego pojazdu z samochodem O. (...) o numerze rejestracyjnym (...) należącym do powódki. Okoliczności kolizji nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a pozwany przyznawał, że przyczyną wypadku było naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez osobę, z którą zawarł umowę ubezpieczenia. Strony zgodnie również podały, że naprawa samochodu powódki była nieopłacalna, albowiem jej koszt byłby wyższy niż wartość samochodu przez wypadkiem. Przedmiotem sporu pozostawała kwestia wartości pojazdu przed szkodą oraz wysokość odszkodowania wypłaconego powódce. W tym stanie rzeczy należało uznać, że spełnione zostały opisane w art. 436 § 2 w zw. z art. 415 kc przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej posiadacza pojazdu marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...), a w konsekwencji zaistniały podstawy do przypisania odpowiedzialności ubezpieczycielowi za szkodę wyrządzoną w tych okolicznościach. Spór w niniejszej sprawie dotyczył wysokości szkody poniesionej powoda i wiązał się przede wszystkim z odmiennymi twierdzeniami stron, co do wartości pojazdu przed powstaniem szkody. Ustalenia w tym zakresie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co było związane ze sposobem, w jaki w okolicznościach niniejszej sprawy należało określić wysokość odszkodowania. Stwierdzenie tak zwanej szkody całkowitej uzasadnia bowiem przyznanie poszkodowanemu świadczenia stanowiącego różnicę wartości pojazdu sprzed szkody i wartości pojazdu po powstaniu szkody. Poszkodowany zgodnie z zasadą ustanowioną w art. 363 § 1 kc ma prawo do wyboru sposobu naprawienia szkody, za wyjątkiem przypadków, gdy przywrócenie stanu poprzedniego byłoby niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty. W tych ostatnich okolicznościach roszczenie poszkodowanego ogranicza się bowiem do świadczenia w pieniądzu. Tak więc, gdy dokonanie naprawy pociągnęłoby dla zakładu ubezpieczeń nadmierne koszty – w szczególności przekraczające wartość całego samochodu według cen wolnorynkowych, to roszczenie ogranicza się do świadczenia w pieniądzu aktualnej wartości samochodu według stanu sprzed wypadku, pomniejszonej o jego aktualną wartość – według obecnego stanu ( wyrok Sądu Najwyższego z dn. 13.12.1988 r., I CR 280/88, LEX nr 78219). Przechodząc do dalszych rozważań, co do zakresu roszczenia o odszkodowanie należało wskazać, że w niniejszej sprawie strony przedstawiały różne wyceny wartości przedmiotowego pojazdu. Podstawowe znaczenie dla ustalenia wysokości szkody miał jednak dowód z pisemnej opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego M. M.