Sygn. akt XXVII Ca 949/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny-Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Aleksandra Łączyńska-Mendakiewicz Sędziowie: SO Adrianna Szewczyk-Kubat (spr.) SR del. Andrzej Vertun Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Arczewska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. J. przeciwko (...) S.A V. (...) w W. o zadośćuczynienie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2015 r., sygn. akt I C 1744/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że w miejsce daty „23 lipca 2010 r.” wpisuje „3 sierpnia 2013 r.”; II. oddala apelację w pozostałym zakresie; III. nie obciąża powódki kosztami postępowania w instancji odwoławczej. SSR (del) Andrzej Vertun SSO Aleksandra Łączyńska – Mendakiewicz SSO Adrianna Szewczyk-Kubat Sygn. akt XXVII Ca 949/16 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 17.06.2014r. powódka J. J. wniosła przeciwko (...) S.A. V. (...) w W. o zapłatę kwoty 8.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3.08.2013 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. Wskazała, iż w dniu 23.07.2010 r. miał miejsce wypadek komunikacyjny, wskutek którego doznała obrażeń ciała. Sprawca zdarzenia ubezpieczony był w zakresie OC u pozwanego. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany wypłacił na rzecz powódki kwotę 2.000 zł tytułem zadośćuczynienia, które nie odpowiadało jednak rozmiarowi doznanej przez nią krzywdy. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Podnosił, iż uznał swoją odpowiedzialność za skutki wypadku, zaś wypłacona przez niego kwota w wysokości 2.000 zł została wyliczona z uwzględnieniem doznanej przez powódkę krzywdy, stopnia poniesionych cierpień fizycznych i psychicznych, stanu niezdolności fizycznej i psychicznej, przebiegu procesu leczenia, wieku poszkodowanej oraz prognoz i rokowań na przyszłość. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2015r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie w sprawie I C 1744/14 zasądził od pozwanej (...) S.A. V. (...) w W. na rzecz powódki J. J. kwotę 8.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 lipca 2010r. do dnia zapłaty oraz zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2.116,55 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny i przeprowadził rozważania prawne: W dniu 23.07.2010r. na drodze (...) prowadzącej z miejscowości C. do miejscowości K. miał miejsce wypadek komunikacyjny spowodowany przez kierującego pojazdem O. (...) o nr rej. (...). Sprawca zdarzenia nie zachował należytej ostrożności, nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu w wyniku czego doszło do zderzania z pojazdem marki T. (...) o nr rej. (...), którego pasażerką była powódka. Wskutek doznanych obrażeń J. J. została przewieziona do szpitala. Od dnia 27.07.2010r. powódka była leczona w Poradni Chirurgicznej, zaś od dnia 1.09.2011r. w (...) Centrum Medycznym - (...). Poszkodowana odbyła również szereg wizyt w Poradni Neurologicznej z rozpoznaniem zespołu bólowego kręgosłupa lędźwiowego, przebytego urazu kręgosłupa lędźwiowego i klatki piersiowej. W dniach 27.09.2012r.-6.11.2012r. J. J. przebywała na Oddziale (...) sp. z o.o. Szpitala im. (...). M. W. W K.-J., gdzie odbyła szereg zabiegów rehabilitacyjnych. U pacjentki rozpoznano wówczas: zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowego, przebyty uraz kręgosłupa lędźwiowego i klatki piersiowej, plecy okrągłe, biodro szpotawe wrodzone, przebytą chorobę S., kamicę moczowodu prawego, przebyty zabieg (...), nawrotową kolkę nerwową. J. J. do chwili obecnej odbywa zabiegi rehabilitacyjne, ćwiczy również w domu. W związku z bólami kręgosłupa zażywa leki przeciwbólowe, zwłaszcza po zwiększonej aktywności fizycznej. Poszkodowana odczuwa dolegliwości w trakcie chodzenia, cierpi również na duszności i kłucie w okolicach mostka. Po wypadku poszkodowana była zmuszona korzystać z pomocy rodziców, przez okres około pół roku. Do chwili obecnej poszkodowana odczuwa lęk przed jazdą samochodem. Z powodu przebytego nadłamania blaszki granicznej górnej trzonu kręgu (...) poszkodowana poniosła stały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5 %. Następstwem cięższej pracy pojawiają się dolegliwości bólowe kręgosłupa i nie ustąpią po odpoczynku, poszkodowana może wymagać serii rehabilitacji, np. masaży. Leczenie rozpoczęte w lipcu 2011r. było związane z dolegliwościami bólowymi odcinka lędźwiowego. Dolegliwości te wynikały częściowo z przebytego złamania górnej blaszki granicznej trzonu kręgu (...), częściowo z nierównych długości kończyn dolnych, które zostały wyrównane zabiegami operacyjnymi stawów biodrowych. Sprawca wypadku z dnia 23.07.2010r. posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w (...) S.A. V. (...) w W.. W związku z tym pismem z dnia 1.07.2015r. J. J. wniosła do ubezpieczyciela o wypłatę kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, pismem z dnia 17.09.2013r. (...) S.A. V. (...) w W. poinformował J. J., iż zostało przyznane na jej rzecz świadczenie odszkodowawcze w wysokości 2.000 zł. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o dokumenty załączone do akt sprawy oraz akta szkody, zeznania świadka A. J. oraz powódki J. J., a także na podstawie opinii biegłego w dziedzinie (...). Sąd Rejonowy dał wiarę dokumentom, gdyż ich prawdziwość i wiarygodność nie nasuwała żadnych wątpliwości i nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Sąd ten dał również wiarę zeznaniom świadka oraz powódki, które były logiczne, spójne oraz korespondowały zarówno wzajemnie ze sobą, jak i z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Sąd podzielił także wnioski zawarte w opinii biegłego. Opinia ta została bowiem sporządzona rzetelnie i dokładnie, zaś wnioski zostały wysnute zgodnie z wiedzą specjalną, jaką legitymuje się biegły, udzieliła wyczerpujących odpowiedzi na zadane pytania, była logiczna, spójna i pozbawiona nieścisłości. Nie zachodziły przy tym żadne powody osłabiające zaufanie do wiedzy, kompetencji, doświadczenia czy też bezstronności sporządzającego ją biegłego. W ocenie Sądu Rejonowego powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości w oparciu o art. 822 k.c., art. 34 ust. 1 i art. 35 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Na wstępie rozważań Sąd Rejonowy stwierdził, iż w niniejszej sprawie zasada odpowiedzialności pozwanego nie budziła wątpliwości Sądu. Także pozwany nie kwestionował swojej odpowiedzialności z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawartej ze sprawcą szkody. Pozwany nie kwestionował również okoliczności zdarzenia z dnia 23.07.2010r. wskazanych w pozwie. Podnosił jednak, iż wypłacona dotychczas kwota zadośćuczynienia w wysokości 2.000 zł była kwotą odpowiednią, uwzględniającą takie okoliczności jak stopień poniesionych przez powódkę cierpień fizycznych i psychicznych, stan niezdolności fizycznej i psychicznej, przebieg procesu leczenia, wiek poszkodowanej oraz prognozy i rokowania na przyszłość. Zgodnie z treścią art. 415 k.c., kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. W myśl natomiast art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. można przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Sąd Rejonowy zważył, że krzywda, której wyrównanie w ramach zadośćuczynienia przewiduje przepis art. 445 § 1 k.c., polega na odczuwaniu cierpienia fizycznego (bólu i innych dolegliwości) i psychicznego (ujemnych uczuć przezywanych w związku z wypadkiem). Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu przede wszystkim złagodzenie cierpienia osoby poszkodowanej. Zgodnie z dorobkiem judykatury, określając wysokość zadośćuczynienia, Sąd Rejonowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a zwłaszcza stopień i czas trwania cierpień psychicznych i fizycznych, trwałość skutków czynu niedozwolonego, prognozy na przyszłość, wiek poszkodowanego, a także przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy zważyć należało, że wskutek wypadku z dnia 23.07.2010r. J. J. doznała skręcenia odcinka kręgosłupa szyjnego i krzyżowo-lędźwiowego, nadłamania blaszki granicznej górnej trzonu kręgu (...) oraz licznych otarć naskórka czoła. Doznane przez nią obrażenia w postaci nadłamania blaszki granicznej górnej trzonu kręgu (...) spowodowały powstanie stałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 5 %, zaś obrażenia w postaci drobnych blizn okolicy czoła - stałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości l %. W związku z wypadkiem poszkodowana przeszła szereg konsultacji lekarskich-ortopedycznych i neurologicznych, do chwili obecnej przechodzi nadto zabiegi rehabilitacyjne. Po wypadku potrzebowała pomocy rodziców przez okres około pół roku. Do chwili obecnej powódka w związku z bólami kręgosłupa zażywa leki przeciwbólowe, zwłaszcza po zwiększonej aktywności fizycznej. Poszkodowana odczuwa nadto dolegliwości w trakcie chodzenia, cierpi również na duszności i kłucie w okolicach mostka. Analizując niniejszą sprawę nie należało także pomijać, że w chwili wypadku powódka była osobą bardzo młodą - miała l8 lat. Ponadto, pomimo upływu czasu powódka nadal odczuwa lęk podczas jazdy samochodem. Określając wysokość zadośćuczynienia należnego powódce Sąd Rejonowy miał na uwadze, iż zadośćuczynienie nie jest karą, lecz sposobem naprawienia krzywdy. Winno ono mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 lutego 2000r., I CKN 969/98). Chociaż oczywiste jest to, że cierpienia nie dadzą się przełożyć na konkretną sumę pieniężną to jednak Sąd zważył, że zadośćuczynienie przewidziane w art. 445 § 1 k.c. ma cel kompensacyjny i jego wysokość musi stanowić ekonomicznie odczuwalną wartość, przy czym nie może mieć charakteru jedynie symbolicznego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 1978r., IV CR 99/78, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 1978r., IV CR 79/78). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy niewątpliwie konsekwencją wypadku z dnia 23.07.2010r. było cierpienie powódki. Sąd Rejonowy uznał zaś, że jej roszczenie zasługiwało na uwzględnienie w pełnej wysokości. Powódka do chwili obecnej odczuwa dolegliwości bólowe związane z wypadkiem, jak i poddawana jest zabiegom rehabilitacyjnym. Choć nie ulega wątpliwości, że leczenie rozpoczęte w lipcu 2011 r. było związane z dolegliwościami bólowymi odcinka lędźwiowego, które wynikały częściowo z przebytego złamania górnej blaszki granicznej trzonu kręgu (...), częściowo zaś z nierównych długości kończyn dolnych, które zostały wyrównane zabiegami operacyjnymi stawów biodrowych, to wskutek wypadku powódka doznała łącznie 6 % uszczerbku na zdrowiu, który ma charakter stały. Sąd I instancji miał nadto na uwadze, że powódka w żaden sposób nie przyczyniła się do powstania szkody - była pasażerką pojazdu. W związku z powyższym w ocenie tego Sądu, kwota dochodzona pozwem przez powódkę jest kwotą odpowiednią, tj. nie jest kwotą ani rażąco wygórowaną, ani rażąco niską. Sąd Rejonowy uwzględnił również żądanie odsetkowe wyrażone w pozwie, gdyż znalazło ono podstawę w dyspozycji art. 481 § 1 k.c., wedle którego wierzyciel może domagać się odsetek za okres opóźnienia w spełnieniu przez dłużnika świadczenia pieniężnego, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W sprawach z zakresu ubezpieczeń zgodnie z art. 817 § 1 k.c. ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie 30 dni licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. W niniejszej sprawie powódka dochodziła odsetek ustawowych od żądanej kwoty od dnia 3.08.2013r. Pismem z dnia 1.07.2013r. powódka wniosła do ubezpieczyciela o wypłatę na jej rzecz kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia, które to pismo pozwany otrzymał w dniu 3.07.2013r., a zatem roszczenie w zakresie odsetek zasługiwało na uwzględnienie w pełnej wysokości. O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Apelację od wyroku wniósł pozwany, który zaskarżył orzeczenie w części dotyczącej odsetek ustawowych od kwoty 8.000 zł za okres od dnia 23 lipca 2010r. do dnia 3 sierpnia 2013r. oraz kosztów postępowania. Orzeczeniu zarzucił naruszenie:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.