Sygn. akt VI P 32/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2016 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w W. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Wioletta Jodłowska - Nowicka Ławnicy: Elżbieta Marek Ewa Motyczyńska Protokolant: Ilona Sibilska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. P. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o odszkodowanie, o sprostowanie świadectwa pracy 1. Oddala powództwo; 2. Umarza postępowanie w zakresie roszczenia o odszkodowanie ponad kwotę 5.737 zł (pięć tysięcy siedemset trzydzieści siedem złotych) i sprostowanie świadectwa pracy; 3. Zasądza od powoda M. P. na rzecz pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego UZASADNIENIE Powód M. P. w pozwie z dnia 04 lutego 2016 r. skierowanym przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wniósł o odszkodowanie w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia w kwocie 14 790 zł oraz sprostowanie świadectwa pracy z uwagi na bezzasadne rozwiązanie umowy o pracę. W uzasadnieniu pozwu podniósł, że incydent gdy zainstalował oprogramowanie na komputerze miał charakter edukacyjny, nie jest to program związany z jego zakresem obowiązków i nie było to celowe narażenie pracodawcy na jakiekolwiek straty. Program odnosił się do konstrukcji mechanicznych, pobrany był z sieci dla firm i prywatnych osób. O swoim błędzie dowiedział się dopiero podczas rozmowy z Prezesem i właścicielem spółki. Podniósł, że nikt nie informował go o zarządzeniu z 2013 r. o zakazie instalacji jakichkolwiek programów komputerowych, nie posiadających licencji producenta. Ponadto zauważył, że większość osób w wolnych chwilach wchodzi na różne strony www i brak było wyszczególnienia na jakie strony jest zakaz (pozew k.1-2, 9) W odpowiedzi na pozew pozwany pracodawca wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego (k. 21-25). W uzasadnieniu podniósł, że powód zajmował stanowisko konserwatora urządzeń elektrycznych i elektronicznych i do obowiązków powoda należało utrzymanie w stałej sprawności technicznej maszyn i urządzeń oraz dbanie o bezpieczeństwo pod względem bhp maszyn, a w szczególności rozdzielni i urządzeń elektrycznych, aparatury kontrolno-pomiarowej, maszyn i urządzeń produkcyjnych, instalacji sprężonego powietrza, ciepła itp. Zgodnie z pkt 3 do zakresu obowiązków powoda należało również terminowe przeglądanie maszyn i urządzeń. Nigdy nie należało natomiast jakiekolwiek projektowanie urządzeń lub ich elementów, do których potrzebne było korzystanie ze specjalistycznych programów inżynieryjnych do projektowania, co potwierdził powód w pozwie. Głównie powód zajmował się konserwacją klimatyzacji. Pobranie oprogramowania było zatem bezprzedmiotowe, co również potwierdził powód w pozwie. Pracodawca podniósł, że posiada licencje na program S. W., który jest programem o analogicznej funkcjonalności do pobranego przez powoda S. E.. Wskazano również, że Zarządzeniem z dnia 15 marca 2011 r. zakazano instalowania na komputerach będących własnością firmy jakichkolwiek programów komputerowych nie posiadających licencji oraz nakazano niezwłoczne usunięcie nieautoryzowanych programów w razie gdyby były zainstalowane. I gdyby nawet powód nie miał wiedzy o powyższym, to pobieranie nielegalnej wersji jakiegokolwiek oprogramowania stanowi naruszenie podstawowych zasad prawa pracy i jako takie zawsze może stanowić podstawę do rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Ponadto w odpowiedzi na pozew strona pozwana wskazała w jakich okolicznościach dowiedziała się o zainstalowaniu przez powoda nielegalnego programu oraz wskazała, że po zabezpieczeniu komputera powoda okazało się, że odwiedzał on portale internetowe o tematyce niezwiązanej z zakresem jego obowiązków służbowych. W okresie 28 dni obejmujących przedstawiony przez pozwanego raport, powód prawie codziennie w godzinach pracy odbierał i wysyłał wiadomości na komunikatorach typu czat. Pozwany nie miał dostępu do treści wiadomości, ale po nazwach używanych przez użytkowników wynika, że były to wiadomości o treściach erotycznych. Ponadto powód wielokrotnie używał komputera służbowego do wyszukiwania informacji na użytek prywatny (odpowiedź na pozew k. 21-25). W piśmie procesowym z dnia 19 maja 2016 roku profesjonalny pełnomocnik, działający w imieniu powoda ostatecznie kwotowo zmodyfikował powództwo i wniósł o odszkodowanie w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia w kwocie 5 737 zł (pismo k. 357-362). W dalszym toku procesu strony podtrzymały swoje stanowiska. Na terminie rozprawy w dniu 6 lipca 2016 roku powód podtrzymał stanowisko procesowe wyrażone w w/w piśmie oraz cofnął powództwo w pozostałym zakresie (protokół k. 382). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód był zatrudniony w pozwanej spółce od dnia 04.11.2015 r. do dnia 31.01.2015 r. na okres próbny, a od 01.02.2015 r. na czas określony do 31.01.2019 r. na stanowisku konserwatora urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Do obowiązków powoda należało utrzymanie w stałej sprawności technicznej maszyn i urządzeń, dbanie o bezpieczeństwo pod względem bhp maszyn i urządzeń, a w szczególności rozdzielni i urządzeń elektrycznych, aparatury kontrolo-pomiarowej maszyn i urządzeń produkcyjnych, instalacji sprężonego powietrza, ciepła, optymalizacja kosztów konserwacji i remontów, terminowe przeglądy maszyn i urządzeń oraz utrzymanie kontaktów z firmami zewnętrznymi (k. 47, 53-54). Powód po rozpoczęciu pracy otrzymał komputer przenośny D. (...), który nie został zabezpieczony przed instalowaniem programów, jednakże wszyscy pracownicy, w tym powód byli informowani, że nie mogą instalować jakichkolwiek programów. Pozwana spółka posiadała licencję na program S. W., z którego mógł również korzystać powód (zeznania świadka A. B. e-protokół (...):13:55-00:44:46 k. 356). W pozwanej spółce obowiązywało zarządzenie z dnia 14 marca 2011 r., zakazujące instalowania na komputerach, będących własnością firmy jakichkolwiek programów komputerowych nie posiadających licencji oraz nakazujące niezwłoczne usunięcie nieautoryzowanych programów w razie gdyby były zainstalowane (k.29-29v). Powód nie był poinformowany o treści w/w zarządzenie (zeznania powoda e-protokół (...):16:52-00:49:05) Powód w dniu 28 grudnia 2015 r. pobrał i uruchomił na komputerze pozwanego nielegalne – nielicencjonowane oprogramowanie S. (...). Powód miał świadomość braku licencji, na powyższy produkt albowiem o godzinie 09;11;48 podjął kilkukrotne próby instalowania tzw. cracka tj. programu o nazwie S. C. 32bit łamiącego zabezpieczenia oprogramowania S. (...) oraz częściowo zainstalował program i użytkował go prze okres prawie miesiąca (k.71, zeznania świadka A. B. e-protokół (...):13:55-00:44:46 k. 356). W dniu 25 stycznia 2016 r. o godzinie 15:59:21 podczas zapisywania projektu przez powoda w używanym nielegalnym oprogramowaniu S. (...) wystąpił błąd WQerFault.exe (k.283). W dniu 26 stycznia o godzinie 12:04:30 powód ponownie uruchomił instalacje cracka o nazwie S. (...) (EN) 32bit oraz cracka (Dar 09o) oraz podjął próby przeszukania stron chomikuj.pl w celu odnalezienia cracka właściwego do zainstalowanej wersji oprogramowania (k. 286, 296). W dniu 28 stycznia 2016 r. pozwany otrzymał od spółki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wiadomość e-mail, że na jednym z komputerów pozwanego zostało zainstalowane nielegalne oprogramowanie S. E.. Spółka (...) oszacowała swoją szkodę na kwotę 206 000 zł plus 15% opłaty maintenance za każdą zarejestrowaną przez powoda kopię nielegalnego oprogramowania (k. 39). Po weryfikacji unikalnego, niepowtarzalnego numeru karty sieciowej tzw. adresu MAC przez A. B. - osobę współpracującą z pozwaną spółką w zakresie obsługi informatycznej - ustalił on, że program, o którym była mowa w wiadomości e-mail zainstalowany został na komputerze powoda. Po ustaleniu powyższego faktu powód został poproszony na rozmowę z prezesem pozwanej społki. W trakcie spotkania powód tłumaczył się, że zainstalował bezpłatną wersję oprogramowania i w związku z tym miał złożyć pisemne wyjaśnienia dla firmy (...) (zeznania świadka A. B. e-protokół (...):13:55-00:44:46 k. 356) Po wyjściu z rozmowy powód bez wiedzy pozwanego skontaktował się z przedstawicielem firmy (...), który poinformował o powyższym fakcie zarząd pozwanego. Ponadto powód zaczął wpisywać w przeglądarce internetowej hasła dotyczące bezpłatnej wersji próbnej S. (...) oraz dotyczące wysokości kary za „crackowanie” programu (zeznania świadka A. B. e-protokół (...):13:55-00:44:46 k. 356, k.90, k.94). W związku z wyjaśnieniami powoda o legalności zainstalowanego oprogramowania przedstawiciel firmy (...) w e-mailu z dnia 28 stycznia 2016 r. podniósł, że powód mija się z prawdą albowiem wersja testowa jest faktycznie dostępna na stronie S., ale dotyczy ona oprogramowania S. (...), która jest wersją legalną i nie generuje raportu o nielegalnym użyciu, natomiast powód ściągnął wersje S. (...) (k.37). Po zabezpieczeniu komputera powoda i analizie zdarzeń w raporcie dziennym wygenerowanym w dniu 28 stycznia 2016 r. okazało się, że powód codziennie od dnia 28 grudnia 2016 r. wielokrotnie wchodził na strony internetowe o profilu erotycznym oraz prowadził rozmowy z internautkami w czasie godzin pracy (min. k. 63-69, 103, 105, 106-115, 118-121, 188, 324 zeznania świadka A. B. e-protokół (...):13:55-00:44:46 k. 356). Po ujawnieniu powyższych okoliczności pracodawca złożył powodowi oświadczenie o rozwiązaniu z nim umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. z dniem 29 stycznia 2016 r., wskazując jako przyczynę rozwiązania ciężkie naruszenie przez powoda podstawowych obowiązków pracowniczych poprzez zainstalowanie na komputerze służbowym (kj-lab03, 192.168.1.94 (KJ- (...)) stanowiącym własność pracodawcy nielegalnego oprogramowania S. E. E. D. (...) oraz poprzez korzystanie z komputera w godzinach pracy w celach prywatnych m.in. poprzez bardzo dużą aktywność na czatach internetowych (Czat Platforma Nowych Wiadomości na www.wp.pl oraz C. – Pogawędki na Żywo na www.interia.pl). W zakresie zainstalowania nielegalnego oprogramowania podniesiono, że dnia 28 stycznia 2016 roku pracodawca otrzymał od Spółki (...) sp. z o.o. D. F. D. ul. (...), budynek (...) wiadomość e-mail, iż na jednym z komputerów Spółki zostało zainstalowane nielegalne oprogramowanie S. E. E. D. (...), zwane dalej Oprogramowaniem. Spółka z uwagi na fakt, iż pracodawca nie posiada licencji na używanie ww. oprogramowania wystąpiła do pracodawcy z roszczeniem finansowym na kwotę 206 000,00 zł (słownie: dwieście sześć tysięcy złotych) plus 15% opłaty maintenance (wsparcie techniczne) za każdą zarejestrowaną przez powoda kopię nielegalnego oprogramowania jako wartość wykorzystywanych nielegalnych kopii wraz z powiązanymi udostępnionymi do użytku aplikacjami. Po weryfikacji przez pracodawcę numeru IP komputera przenośnego okazało się, iż jest to komputer używany przez powoda. Z wygenerowanego dziennika zdarzeń urządzenia wynika, iż dnia 28.12.2015 roku nastąpiła zmiana w zasobach oprogramowania, tj. powód pobrał i zainstalował nielegalne oprogramowanie. Po przekazaniu powodowi informacji o pobraniu nielegalnego oprogramowania skontaktował się on telefonicznie z przedstawicielem Spółki panem D. D. (L. C. Manager) i oświadczył, że zainstalował oprogramowanie. O zainstalowaniu przez powoda nielegalnego oprogramowania pracodawca dowiedział się dnia 28 stycznia 2016 roku z maila przesłanego przez spółkę. Po nawiązaniu z powodem stosunku pracy został on poinformowany, iż pracodawca posiada wykupioną licencję na dostęp do programu S. W., z której powód mógł korzystać. W zakresie drugiej przyczyny tj. korzystania ze służbowego komputera w celach prywatnych wskazano, że po sprawdzeniu dnia 29 stycznia 2016 roku komputera używanego przez powoda administrator systemu Pan A. B. stwierdził, iż w trakcie godzin pracy powód korzystał ze służbowego komputera w celach prywatnych. Raport miesięczny dla okresu od 1 do 30 stycznia 2016 roku liczy 234 strony i wykazuje bardzo dużą aktywność powoda na czatach, w tym Czat Platforma Nowych Wiadomości na www.wp.pl oraz C. – Pogawędki na żywo na www.interia.pl. (...) z ww. raportem w okresie 30 dni obejmujących raport prawie codziennie w godzinach pracy powód odbierał i wysyłał wiadomości na ww. komunikatorach. Należy mieć na względzie, iż pracodawca wydał zarządzenie nr 1/03/2011 z dnia 14 marca 2011 roku w sprawie instalowania i używania programów komputerowych oraz komputerów w firmie (...) Spółka z o.o. z siedzibą w W., zwane dalej Zarządzeniem. Zgodnie z punktem 1.2. a Zarządzenia „zakazuje się instalowania na komputerach będących własnością firmy (...) sp. z o.o., jakichkolwiek programów komputerowych nie posiadających licencji producenta”. Zgodnie z pkt 3 Zarządzenia „zabrania się używania komputera służbowego do celów prywatnych”. Zgodnie z pkt 4 Zarządzenia „Ponadto zabrania się używania, w godzinach pracy, Internetu do celów jakichkolwiek innych niż dla wykonywania obowiązków pracowniczych (prowadzenie prywatnej korespondencji, ściąganie plików itd.). Takie działania są dopuszczalne tylko za zgodą pracodawcy wyrażoną na piśmie. Naruszenie określonego wyżej zakazu będzie podstawą rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 kodeksu pracy, tj. bez wypowiedzenia z winy pracownika”. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa i doktryny korzystanie ze służbowego komputera w godzinach pracy stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Zgodnie z przepisami ustawy kodeks karny – art. 278 § 2 – oraz ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U.2006.90.631 j.t.) kopiowanie oraz instalowanie programów komputerowych, rozprowadzanie takich kopii i ich używanie bez zgody producenta wyrażonej w licencji jest przestępstwem kradzieży, zagrożonym karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 (rozwiązanie k. 58-60). W drodze ugody z firmą (...) pozwana spółka była zmuszona zakupić program za kwotę 40 000 zł, którym nielegalnie posługiwał się powód (zeznania świadka A. B. e-protokół (...):13:55-00:44:46 k. 356). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o w/w dokumenty, zeznania świadka A. B. e-protokół (...):13:55-00:44:46 k. 356 oraz w części o zeznania powoda e-protokół (...):16:52-00:49:05. Zeznania świadka M. R. e- protokół (...):03:44-00:13:45 k. 381 nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, albowiem świadek nie miał wiedzy na temat przyczyn rozwiązania z powodem umowy o pracę, natomiast okoliczności, które podnosił tzn.: że w spółce był zainstalowany nielegalny program nie przesądzają o fakcie, że taka praktyka była powszechnie akceptowana przez pozwana spółkę. Podkreślić bowiem należy, że powód nie wykazał, że o powyższym fakcie miał faktycznie wiedzę pracodawca i akceptował taką sytuację. Ponadto zauważyć należy, że tak jak powód każdy pracownik mógł wbrew zarządzeniu i prawu zainstalować nielegalny program, a wadliwie działający system zabezpieczenia tego programu lub brak woli podjęcia jakichkolwiek kroków prawnych ze strony właściciela nie ujawniły tego faktu. Sąd nie znalazł podstaw aby zakwestionować wiarygodność dowodów w postaci wydruków z komputera powoda w świetle zeznań świadka A. B. o niepowtarzalności adresu MAC i z uwagi na fakt, że powód nie zakwestionował faktu odwiedzania stron o charakterze randkowym wskazanych w dziennych raportach zdarzeń. Ponadto powód w pozwie również wskazał, że zainstalował program ze względów edukacyjnych. W tym miejscu warto zaznaczyć, że w trakcie zeznań powód zmienił swoje stanowisko i zaczął podnosić okoliczności związane z tym, że to ktoś inny mógł korzystać z komputera powoda i chcieć zaszkodzić powodowi, albowiem były w spółce osoby jemu nieprzychylne. Podnieść jednakże należy, że powód w trakcie procesu w żadnym wypadku nie udowodnił powyższych okoliczności. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda, że zainstalowana przez niego wersja programu S. (...) była wersja darmową, albowiem zeznania te pozostają w sprzeczności z treścią wiadomości otrzymanej od przedstawiciela firmy (...), że testowe, darmowe oprogramowanie nie generuje raportów o nielegalnym użyciu, a ponadto nie ma wątpliwości, z uwagi na niepowtarzalność MAC adresu, że chodziło o komputer przydzielony powodowi. Sąd zważył, co następuje: Powództwo jako nieuzasadnione zostaje oddalone. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 pkt 1 kodeksu pracy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Określona w tym artykule dopuszczalność rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn przez niego zawinionych jest uzależniona od łącznego spełnienia następujących przesłanek:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.