art. 42 § 3 ustawy Prawo Spółdzielcze, ewentualnie o ustalenie nieważności uchwały nr (...) Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z działalności za rok 2013, które odbyło się w dniu 10 czerwca 2014 r. jako w szczególności sprzecznej z ustawą Prawo Spółdzielcze, ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawą Kodeks Cywilny,
art. 42 § 2 ustawy Prawo Spółdzielcze w związku z art. 189 k.p.c. Ponadto powodowie wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powodowie wskazali, że sprawozdanie Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) zawiera pełnej i prawdziwej informacji o pracy Komisji Rewizyjnej i okolicznościach związanych z postępowaniem prokuratorskim, a wiele istotnych danych i informacji zostało pominiętych. Ponad powyższe, powodowie wskazali, że przedmiotowe sprawozdanie poważnie narusza ich dobra osobiste poprzez bezprawne i celowe skierowanie wobec nich nieprawdziwych zarzutów i oskarżeń, mających na celu podważenie ich wiarygodności i przerzucenie na nich odpowiedzialności za działania i zaniechania innych członków Rady. Powodowie wskazali, że protokół z posiedzenia Rady Nadzorczej z 20 maja 2014 roku został zatwierdzony już po Walnym Zgromadzeniu w dniu 10 czerwca 2014 roku, po upływie kadencji członków Rady Nadzorczej, których dotyczył. Powodowie podnieśli również, że na Walnym Zgromadzeniu członków spółdzielni w dniu 10 czerwca 2014 roku nie pozwolono powodom na odczytanie własnych zdań odrębnych do sprawozdania Rady Nadzorczej. Zdania odrębne powodów były czytane przez przewodniczącego w sposób mechaniczny, bardzo szybki, co uniemożliwiało pełne zapoznanie się z ich treścią. Powodowie zarzucili również, że przewodnicząca Rady Nadzorczej nie odczytała pełnego sprawozdania Rady Nadzorczej, ponieważ nie został odczytany załącznik do sprawozdania. Tym samym w ocenie powodów uchwała Walnego Zgromadzenia zatwierdzająca Sprawozdanie Rady Nadzorczej zapadła w wyniku wadliwego działania Walnego Zgromadzenia, miała na celu pokrzywdzenie powodów, jako członków spółdzielni. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o obciążenie powodów kosztami postępowania. W uzasadnieniu strona pozwana wskazała, że Walne Zgromadzenie zostało zwołane i odbyło się
art. 39 ustawy Prawo Spółdzielcze i art. 8 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jak również
Rozdziałem XIII A statutu. Strona pozwana podniosła, że uwagi zgłaszane przez powodów do protokołu posiedzenia Rady Nadzorczej zostały w nim umieszczone, a oświadczenia powodów załączono do protokołu w formie załączników. Strona pozwana przyznała, że nie uzupełniła porządku obrad Walnego Zgromadzenia o żądanie powodów, zawarte w piśmie z dnia 26 maja 2014 roku, dotyczące prezentacji załączonego zdania odrębnego, natomiast pisma zawierające zdania odrębne zostały,
zawiadomieniem o odbyciu Walnego Zgromadzenia wyłożone w siedzibie spółdzielni do wglądu jej członków od dnia 27 maja 2014 roku. Walne Zgromadzenie zatwierdzając sprawozdanie Rady Nadzorczej było już zapoznane ze stanowiskiem powodów wyrażonych w ich zdaniu odrębnym. Członkowie nie podzielili jednak zastrzeżeń powodów, skoro zatwierdzili sprawozdanie stosunkiem głosów 28 – za, 5 – przeciw, 5 wstrzymujących się. Sąd ustalił, następujący stan faktyczny: Powodowie A. G.
statutu pozwanej spółdzielni o czasie miejscu i porządku obrad każdej części Walnego Zgromadzenia członkowie spółdzielni zawiadamiani są pisemne, co najmniej na 21 dni przed terminem posiedzenia. Zawiadomienie powinno zawierać czas, miejsce, porządek obrad oraz informację o miejscu wyłożenia wszystkich sprawozdań i projektów uchwał, które będą przedmiotem obrad oraz informację o prawie członka do zapoznania się tymi dokumentami. Pismem z 25 kwietnia 2014 roku Spółdzielnia (...) z siedzibą we W. dokonała zawiadomienia o Walnym Zgromadzeniu, które zostało wyznaczone na dzień 10 czerwca 2014 r. o godzinie 17.
zawiadomieniem o odbyciu Walnego zgromadzenia zostały wyłożone do wglądu członków Spółdzielni od dnia 27 maja 2014 r. Zdania odrębne powodów zostały włączone do materiałów Walnego Zgromadzenia i wyłożone z wraz z wyżej wymienionymi dokumentami. Decyzja o ich wyłożeniu została podjęta przez Zarząd dnia 26 maja 2014 r. i objęta protokołem Zarządu z dnia 26 maja 2014 r. nr (...), na dowód czego zarząd poczynił na piśmie powodów z dnia 26 maja 2014 r. stosowną adnotację. Protokół z posiedzenia Rady Nadzorczej z dnia 20 maja 2014 r. wraz ze zdaniami odrębnymi jako załącznikami nie został zamieszczony w aplikacji Elektronicznym Biurze (...) na stronie internetowej spółdzielni. Dowód: pismo powodów z dnia 26.05.2014 r. wraz z adnotacją, k.
art. 42 § 3 ustawy Prawo Spółdzielcze, ewentualnie o ustalenie nieważności przedmiotowej uchwały jako w szczególności sprzecznej z ustawą Prawo Spółdzielcze, ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych i ustawą Kodeks Cywilny.
e stanem prawnym zaskarżanie uchwał Walnego Zgromadzenia jest możliwe przy pomocy trzech środków prawnych. Po pierwsze można wytoczyć powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały walnego zgromadzenia, po drugie powództwo o uchylenie uchwały, a po trzecie powództwo o ustalenie nieistnienia uchwały. Powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały wynika z art. 42 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 roku Prawo spółdzielcze oraz z art. 189 k.p.c. i jest nieograniczone terminowo (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2015 roku, sygn. I ACa 196/15).
art. 42 § 2 Prawa spółdzielczego uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna. Na podstawie art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Powództwo o uchylenie uchwały regulowane jest na podstawie art. 42 § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 roku Prawo Spółdzielcze. W myśl art. 42 § 1 uchwały obowiązują wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkie jej organy.
uchwała sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni albo mająca na celu pokrzywdzenie jej członka może być zaskarżona do sądu. Przesłanki wymienione w powyższym przepisie, tj.: sprzeczność uchwały z postanowieniami statutu, sprzeczność z dobrymi obyczajami, godzenie w interesy spółdzielni, cel w postaci pokrzywdzenia wierzycieli są od siebie niezależne. Powództwo o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia powinno być wniesione w ciągu sześciu tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek nieobecny na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania – w ciągu sześciu tygodni od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, nie później jednak niż przed upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek nieobecny na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania – w ciągu sześciu tygodni od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, nie później jednak niż przed upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia (§ 6). Jeżeli ustawa lub statut wymagają zawiadomienia członka o uchwale, termin sześciotygodniowy wskazany w § 6 biegnie od dnia tego zawiadomienia dokonanego w sposób wskazany w statucie (§7). Sąd może nie uwzględnić upływu terminu, o którym mowa w § 6, jeżeli utrzymanie uchwały walnego zgromadzenia w mocy wywołałoby dla członka szczególnie dotkliwe skutki, a opóźnienie w zaskarżeniu tej uchwały jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami i nie jest nadmierne (§8). Powództwo o ustalenie nieistnienia uchwały wytacza się natomiast na podstawie art. 189 k.p.c., a jego podstawą może być zarzut niepodjęcia uchwały w ogóle, co ma miejsce np. przy równej ilości głosów oddanych za i przeciw uchwale. Powodowie oparli swoje roszczenia w niniejszym postępowaniu na postawie przepisów art. 42 § 3 (roszczenie główne) oraz art. 42 § 2 ustawy Prawo Spółdzielcze (roszczenie ewentualne).
e stanowiskiem ugruntowanym w orzecznictwie, w razie zbiegu podstaw z art. 42 § 2 z art. 42 § 3 ustawy Prawo Spółdzielcze pierwszeństwo ma nieważność bezwzględna będąca wynikiem sprzeczności uchwały z ustawą. Oznacza to, że sprzeczność uchwały ze statutem może stanowić podstawę uchylenia uchwały tylko wówczas, gdy nie jest ona równocześnie sprzeczna z ustawą (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2012 r., I ACa 784/12). Dlatego też w swoich rozważaniach prawnych, Sąd w pierwszej kolejności skupił się na kwestii zbadania ewentualnego wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności uchwały wynikających z art. 42 § 2 ustawy Prawo Spółdzielcze, by następnie ustalić czy nie wystąpiły przesłanki uchylenia uchwały regulowanych na podstawie art. 42 § 3 ustawy Prawo Spółdzielcze. Powództwo w zakresie żądania ustalenia nieważności zaskarżonej uchwały nie zasługiwało na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że każda uchwała walnego zgromadzenia, która rodzi skutki prawne, podlega – jako czynność prawna – odpowiednim przepisom prawa. Taka uchwała, podobnie jak inne czynności prawne, nie może naruszać bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Z tego punktu widzenia skuteczność uchwał podlega dyspozycji art. 42 § 2 ustawy Prawo Spółdzielcze. W odniesieniu do uchwał sprzecznych z ustawą przepis art. 42 § 2 ustawy Prawo Spółdzielcze przewiduje ich bezwzględną nieważność. Inaczej mówiąc, uchwała sprzeczna z ustawą dotknięta jest sankcją nieważności z mocy prawa ( ex lege). Zgodność uchwały organu spółdzielni z ustawą ocenia się według prawa obowiązującego w dniu podjęcia uchwały (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010 r., V CSK 260/09). W ocenie Sądu wymaga podkreślenia, że z żądaniem ustalenia (stwierdzenia) nieważności uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni jest integralnie powiązane wskazanie bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy ( ius cogens), z którym koliduje kwestionowana uchwała (wyrok Sądu Najwyższego z 09 lutego 2011 r., sygn. akt V CSK 239/10,). Strona powodowa takiej podstawy nie podała ograniczając się do stwierdzenia, że uchwała jest sprzeczna z przepisami ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy Prawo Spółdzielcze oraz Kodeksu Cywilnego. Sprzeczność uchwały z prawem zachodzi w wypadku naruszenia przy jej wydaniu bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego lub wymogów proceduralnych rangi ustawowej, o ile miały one wpływ na jej treść (por. wyroki Sądu Najwyższego z 8 lipca 2004, IV CK 543/03, OSNC 2005, nr 7-8, poz. 132, z 7 lipca 2004 r. I CK 78/04, "Monitor Prawniczy" 2004, nr 15, s. 678 i z 16 października 2002 r. IV CKN 1351/00, OSNC 2004, nr 3, poz. 40). Powodowie skarżąc uchwałę wskazywali, że treść sprawozdania Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) we W. za rok 2013 jako załącznika do uchwały jest sprzeczna z zakresem i sposobem działania Rady Nadzorczej, określonym przez przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy Prawo Spółdzielcze oraz Kodeksu Cywilnego. Przede wszystkim należy wskazać, że Rada Nadzorcza może podejmować uchwały jedynie w granicach swego działania (art. 46 ustawy Prawo Spółdzielcze). Szczegółowy zakres działania rady nadzorczej określa art. 46 § 1 ustawy Prawo Spółdzielcze. Przekroczenie tego zakresu oznacza naruszenie prawa, a uchwała podjęta niezgodnie z ustawą jest bezwzględnie nieważna – art. 58 § 1 k.c.
2 „do zakresu działania rady należą sprawy wymienione w art. 46 § 1 regulaminu nr 2/2009 w sprawie Rady Nadzorczej. Sąd wskazuje, że § 9 ust. 1 pkt 9 statutu spółdzielni Mieszkaniowej (...) we W.,
którym „do zakresu działania Rady Nadzorczej należy składanie Walnemu Zgromadzeniu sprawozdań zawierających w szczególności wyniki kontroli i ocenę sprawozdań finansowych” stanowi odpowiednik art. 46 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo Spółdzielcze. W świetle powyższych regulacji nie podlega wątpliwości, że Rada Nadzorcza zatwierdziła sprawozdanie za 2013 r.,
zakresem swojego działania. Natomiast
art. 38 § 1 pkt 2 ustawy Prawo Spółdzielcze i § 72 ust. 1 pkt 2 Statutu rozpatrzenie sprawozdania Rady należy do wyłącznej kompetencji Walnego Zgromadzenia. Nie sposób zatem przyjąć, że uchwała Walnego Zgromadzenia zatwierdzająca sprawozdanie Rady Nadzorczej za rok 2013 została podjęta z naruszeniem obowiązujących przepisów ustawy. Sąd miał także na względzie, że powodowie nie powołali zarzutów, które mogłyby prowadzić do konstatacji, że kwestionowana uchwała Rady Nadzorczej wypełnia przesłanki pozwalające na jej uchylenie na postawie przepisów art. 42 § 3 ustawy pr. spółdz. W sprawie niniejszej bezspornym było, iż powodowie A. G.
zawiadomieniem o odbyciu Walnego zgromadzenia wyłożone do wglądu członków Spółdzielni od dnia 27 maja 2014 r. Zdania odrębne powodów zostały włączone do materiałów Walnego Zgromadzenia i wyłożone z wyżej wymienionymi dokumentami. W ocenie Sądu, prawidłowo zawiadomieni członkowie spółdzielni mięli dostęp i możliwość zapoznania się z zarówno ze sprawozdaniem z posiedzenia Rady Nadzorczej z dnia 20 maja 2014 r., jak również treścią pism powodów zawierających zdania odrębne, stanowiących załącznik do przedmiotowego sprawozdania. Podczas posiedzenia Walnego Zgromadzenia sprawozdanie Rady Nadzorczej przedstawiła jej Przewodnicząca B. U. informując, że sprawozdanie nie zostało przez członków Rady przyjęte jednogłośnie, bowiem dwaj członkowie złożyli zdanie odrębne do sprawozdania. Po odczytaniu sprawozdania Przewodniczący Walnego Zgromadzenia przedstawił opinię z badania sprawozdania finansowego, a następnie, za zgodą większości członków, odczytał pełną treść pism powodów. Tym samym niewątpliwie członkowie Walnego Zgromadzenia zatwierdzając sprawozdanie Rady Nadzorczej byli zapoznani ze stanowiskiem powodów, wyrażonym w ich zdaniu odrębnym. Na uchylenie kwestionowanej uchwały nie ma też wpływu okoliczność,
którą, strona pozwana nie uzupełniła porządku obrad Walnego Zgromadzenia o żądanie powodów przedstawione w piśmie z dnia 26 maja 2014 r. dotyczące prezentacji załączonego zdania odrębnego. Powodowie mięli możliwość wyrażenia swojego zdania w trakcie dyskusji na temat sprawozdań (pkt 6 porządku obrad) i z tej możliwości skorzystał powód A. O.
orzecznictwem przez użyte w art. 42 § 3 Prawa spółdzielczego wyrażenie „dobre obyczaje” należy rozumieć podstawowe i zarazem powszechnie akceptowane zasady przyzwoitego, godnego postępowania jako ogólne reguły uczciwości obowiązujące wszystkich uczestników życia społecznego i obrotu gospodarczego. Biorąc pod uwagę te kryteria, brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, aby zaskarżona uchwała pozostawała w sprzeczności z dobrymi obyczajami. Powodowie nie podjęli żadnej inicjatywy w celu wykazania, że uchwała ta godziła w interesy spółdzielni. Przesłankę pokrzywdzenia członków spółdzielni powodowie błędnie utożsamiali z naruszeniem własnych dóbr osobistych. W ocenie Sądu w sprawozdaniu faktycznie znalazły się niefortunne sformułowania stanowiące słowa krytyki w stosunku do członków Rady Nadzorczej, które niewątpliwie wpłynęły na zaostrzenie konfliktu pomiędzy członkami tego organu. W ocenie Sąd nawet jeśli niektóre sformułowania nie podlegają prawdzie, co w toku postępowania strona pozwana poniekąd przyznała, to nie można wyprowadzić z tego faktu, że uchwała jest sprzeczna z przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w punkcie I. O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 105 § 1 k.p.c. – zasądzając je w równych częściach od powodów na rzecz pozwanego. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) a) (...) b) (...) 3. (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.