Powód zaznaczył przy tym, że spełnione zostały wszelkie przesłanki obligujące inwestora do wypłaty należnego wynagrodzenia, podkreślając, że inwestor wyraził dorozumianą zgodę na przystąpienie przez powoda do wykonania robót – o ile wykonawca nie zgłosił inwestorowi faktu powierzenia mu do wykonania części prac. Powód podkreślił, że pozwana z całą pewnością była świadoma, że powód był odrębnym przedsiębiorcą budowlanym i prowadził prace wchodzące w zakres inwestycji, pozostając poza strukturami (...) i występując w charakterze podwykonawcy. Pomimo jednak wezwania do zapłaty, pozwana odmówiła powodowi wypłaty wynagrodzenia W dniu 13 marca 2015 roku Referendarz Sądowy w tut. Sądzie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. We wniesionym sprzeciwie pozwana zaskarżyła przedmiotowy nakaz zapłaty w całości i wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postepowania. W uzasadnieniu pozwana wskazała, że wbrew twierdzeniom powoda nie uznała w sposób czynny dorozumiany powoda za podwykonawcę robót budowlanych na ww. inwestycji, tym bardziej, że wypracowana praktyka nie przewidywała dorozumianego uznania określonego podmiotu za wykonawcę przez pozwaną. Pozwana zaznaczyła, że wykonawca pisemnie zgłaszał pozwanej podwykonawców, a pozwana wyrażała pisemną akceptację na ich udział w procesie budowlanym, co miało na celu ochronę pozwanej przed sytuacjami, w których byłaby zmuszona do ponoszenia odpowiedzialności za wynagrodzenie należne podmiotowi, którego nie zaakceptowała jako podwykonawcę urnowy, zwłaszcza przy uwzględnieniu warunków finansowych umowy zawartej z wykonawcą. Pozwana podkreśliła przy tym, że w niniejszej sprawie umowa z podwykonawcą nie została pozwanej przedstawiona, a tym samym pozbawiono ją możliwości zapoznania się z jej istotnymi postanowieniami. W konsekwencji pozbawiono pozwaną możliwości zaakceptowania lub odmowy akceptacji powoda, jako podwykonawcy robót budowlanych. Niezależnie pozwana zakwestionowała także przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne mające świadczyć o dorozumianym aktywnym uznaniu powoda za podwykonawcę robót przez pozwaną. Pozwana wskazuje, iż narady koordynacyjne, odbywały się cyklicznie raz w tygodniu w celach konsultacyjnych. W naradach tych uczestniczyli przedstawiciele pozwanej, wykonawcy jak również inne osoby. Z każdej narady koordynacyjnej spisywany był protokół jak również lista obecności osób biorących udział w naradzie. Na żadnej z list obecności powód nic został wymieniony i nie złożył też swojego podpisu. Pozwana zaprzeczyła także, że miała wiedzę o obecności powoda na placu budowy, zakresie wykonywanych przez niego robót oraz tym bardziej o istotnych warunkach umowy powoda z wykonawcą. W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał swoje twierdzenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwana Gmina M. S. prowadziła postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na „Przebudowę i rozbudowę budynku Szkoły Podstawowej nr (...) przy ul. (...) w S. o salę gimnastyczną z zapleczem socjalnym i częścią dydaktyczną wraz z zagospodarowaniem terenu i zewnętrznym boiskiem wielofunkcyjnym.” Zakres przedmiotu zamówienia został podzielony na dwa etapy: I – polegający na przebudowie trzy-kondygnacyjnego budynku dydaktycznego z salą gimnastyczną wraz z zapleczem socjalnym i łącznikiem z istniejącym budynkiem szkoły oraz budowie przyłączy i sieci zewnętrznych, dojść, dróg dojazdowych, ogrodzeń – w zakresie niezbędnym do uzyskania pozwolenia na użytkowanie tej części obiektu; II – polegający na przebudowie i remoncie kapitalnym istniejącego budynku szkoły wraz z zagospodarowaniem terenu (boiska sportowe, plac zabaw, drogi, parking, mała architektura i zieleń, kompletne ogrodzenie i inne elementy ujęte w dokumentacji projektowej). Po przeprowadzonym postępowaniu przetargowym pozwana dokonała wybory oferty złożonej przez konsorcjum składające się z dwóch firm: (...) sp. z. o.o. oraz Przedsiębiorstwa (...) K. P. sp. j. i w dniu 11 października 2012 roku pomiędzy pozwaną (inwestor) i w/w konsorcjum (wykonawca) została zawarta umowa, przedmiotem, której było powierzenie do wykonania prac objętych zamówieniem. W § 6 tejże umowy wskazano, że wykonawca może wykonywać przedmiot umowy przy udziale podwykonawców, z zastrzeżeniem, że zawarcie umowy z podwykonawcą wymaga pisemnej zgody inwestora. Dowód: - Ogłoszenie o zamówieniu, k. 38-40, - Informacja o wyborze oferty, k. 41-42, - Specyfikacja istotnych warunków Zamówienia, k. 43-52, - Wzór umowy, k. 53-58. - Umowa z dn. 12.11.2012r. wraz z aneksami, k. 91-98,918-936 W dniu 23 listopada 2012 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w N. zawarła z powodem M. M. umowę nr (...), na podstawie której powód zobowiązał się do wykonania robót żelbetowych na budowie pn. „Przebudowa i rozbudowa budynku Szkoły Podstawowej nr (...) o salę gimnastyczną z zapleczem socjalnym i częścią dydaktyczną w S. ul. (...)”. Za wykonanie przedmiotu umowy ustalono wstępne ryczałtowo – ilościowe wynagrodzenie na kwotę 293 011,75 zł + VAT, płatne w ten sposób, że faktury przejściowe do wysokości 80% wartości umowy płatne w terminie 30 dni po dostarczeniu do siedziby (...) Sp. z o.o. prawidłowo wystawionej faktury VAT wraz z protokołem odbioru, który będzie podstawą do wystawienia faktury częściowej, zaś faktura końcowa w wysokości 20% umowy zostanie wystawiona po zakończeniu czynności odbioru końcowego i protokolarnym stwierdzeniu, że przedmiot umowy jest wolny od wad. Strony postanowiły dodatkowo, że tytułem kaucji gwarancyjnej zatrzymane zostanie 5% wynagrodzenia z każdej wystawionej przez powoda faktury VAT. Dowód: - Umowa z dn. 23.11.2012r., k. 59 – 61, Co do zasady (...) sp. z o.o. w N. zgłaszała pozwanej podwykonawców, z którymi została zawarta umowa w ramach opisanej wyżej inwestycji oraz przedstawiała kopię zawartej umowy. Pozwana po weryfikacji i ewentualnym wprowadzeniu sugerowanych przez nią zmian w treści umowy akceptowała zgłoszonego podwykonawcę o czym pisemnie informowała (...) sp. z o.o. w N.. Dowód: - pisma, k. 97-113. - Protokoły, k. 114-146-, - Umowy, k. 187-204, 885-917 Powód zgodnie z umową przystąpił do realizacji prac. Przebywający na budowie pracownicy powoda nosili odzież pozwalającą na identyfikację podmiotu dla jakiego świadczą pracę, w postaci odblaskowych kamizelek z nazwą firmy powoda (...). Jako że prace powierzone powodowi do wykonania stanowiły podstawę do dalszych prac, zdarzało się, w szczególności na wstępnym etapie prac, że pracownicy powoda byli najliczniejszą i najbardziej widoczną grupą osób pracujących na budowie (ok. 15 osób) Dowód: - Zeznania świadka P. B.
k.c., zgodnie z którym zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Przesłanką wymaganą do zastosowania w/w przepisu jest to, aby rezultat świadczenia podwykonawcy stał się składnikiem obiektu stanowiącego przedmiot świadczenia wykonawcy w ramach umowy o roboty budowlane, a inwestor wyraził zgodę na udział podwykonawcy w realizacji zadania. Na gruncie niniejszej sprawy poza sporem pozostawało, że pozwana Gmina M. S. – jako inwestor - realizowała inwestycję pn.: „Przebudowa i rozbudowa budynku Szkoły Podstawowej nr (...) przy ul. (...) w S. o salę gimnastyczną z zapleczem socjalnym i częścią dydaktyczną wraz z zagospodarowaniem terenu i zewnętrznym boiskiem wielofunkcyjnym.” Strony zgodnie również przyznawały, że w ramach rzeczonej inwestycji, na podstawie umowy zawartej w dniu 11 października 2012 roku, generalnym wykonawcą robót budowlanych było konsorcjum (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w N. i Przedsiębiorstwa (...) K. P. sp. j.. Spór nie obejmował także faktu zawarcia pomiędzy (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w N. i powodem M. M. umowy o podwykonawstwo i wysokości należnego pozwanemu wynagrodzenia. Spór zaś dotyczył w szczególności odpowiedzialności pozwanej, jako inwestora, co do obowiązku wypłaty wynagrodzenia powodowi, wobec niezgłoszenia inwestorowi faktu zawarcia umowy podwykonawstwo z powodem przez generalnego wykonawcę. Zgodnie z art.
do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą wymagana jest zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Umowy, o których mowa w § 2 i 3, powinny być dokonane w formie pisemnej pod rygorem nieważności (art.
Z powyższego jednoznacznie zatem wynika, że dla aktualizacji solidarnej odpowiedzialności inwestora za nieuregulowane przez generalnego wykonawcę podwykonawcy wynagrodzenie koniecznym po pierwsze jest zawarcie pisemnej umowy o podwykonawstwo, przedmiotem której jest wykonanie robót budowlanych lub ich pewnego zakresu (zatem także i w zakresie umowy o dzieło), które składają się na obiekt budowlany objęty umową zawartą pomiędzy generalnym wykonawcą, a inwestorem, i po drugie koniecznym jest , aby inwestor wyraził zgodę na zawarcie umowy pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgoda inwestora, o której mowa w w/w przepisie może być wyrażona w jeden z trzech sposobów: poprzez wyraźną akceptację - w sytuacji przedstawienia inwestorowi umowy z podwykonawcą lub jej projektu z częścią dokumentacji, w sposób bierny (tzw. akceptacja milcząca) – zgodnie z art.
zdanie drugie k.c., kiedy w terminie 14 dni od przedstawienia inwestorowi umowy lub jej projektu z częścią dokumentacji, nie zgłosi on pisemnego sprzeciwu lub zastrzeżeń oraz w sposób dorozumiany (art. 60 k.c.) - kiedy nie ma miejsca tzw. akceptacja milcząca, lecz wystarczy, że inwestor uzyska informacje o osobie podwykonawcy oraz treści umowy zawartej pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą, a nadto w dowolnej formie oraz terminie wyrazi zgodę na wykonywanie robót przez podwykonawcę; nieistotne jest przy tym źródło tej wiedzy, natomiast niezbędne jest, aby umowa została zindywidualizowana podmiotowo i przedmiotowo, a wola inwestora została ujawniona w sposób dostateczny (art. 60 k.c.). Może zatem nastąpić to poprzez czynności faktyczne, w sposób dorozumiany, na przykład przez tolerowanie obecności podwykonawcy na placu budowy, dokonywanie wpisów w dzienniku budowy, odbieranie wykonanych przez niego robót, oraz dokonywanie podobnych czynności. Co istotne przepis art.
nie uzależnia jednak odpowiedzialności inwestora od przedłożenia mu dokumentacji, jeśli wyraża w sposób czynny zgodę na udział podwykonawcy w realizacji inwestycji. (tak też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2011r., sygn. III CSK 152/10, Lex nr 1102865; wyrok SN z dnia 2 lipca 2009r., sygn. V CSK 24/09, Lex nr 527185; wyrok SN z dnia 23 kwietnia 2008r., sygn. III CSK 287/07, Lex nr 398489). Nawiązując do powyższego, po wszechstronnej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy doszło do aktywnego konkludentnego wyrażenia przez inwestora zgody na udział powoda w procesie realizacji inwestycji. W przedmiotowej sprawie zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o podwykonawstwo z powodem przejawiała się przede wszystkim w akceptacji podwykonawcy na placu budowy i czynienia z nim przez jego przedstawiciela – inspektora nadzoru - wiążących ustaleń odnośnie zakresu przedmiotowych prac i przeprowadzania odbiorów tych prac. Co istotne, jak wskazuje zebrany w sprawie materiał dowodowy przez okres blisko roku na budowie obecnych było od 10 do 15-16 pracowników powoda, zaś powierzone im zadanie stanowiło ok 10 % całości inwestycji. Nie sposób zatem było przyjąć, że pozwana nie miała świadomości o wykonywaniu przez powoda, jako podwykonawcę, tak znacznego i istotnego zakresu prac w odniesieniu do całości inwestycji, tym bardziej, że z zeznań słuchanych w sprawie świadków jednoznacznie wynika, że w zasadzie wszyscy uczestnicy procesu inwestycyjnego mieli wiedzę o przebywaniu powoda na budowie i o jego roli. W świetle powyższego wątpliwym wydaje być się twierdzenie pozwanej, że nie miała ona wiedzy o udziale powoda w procesie inwestycyjnym. Niezależnie jednak od powyższego Sąd stanął na stanowisku, że nawet gdyby przyjąć twierdzenia pozwanej o braku świadomości przebywania powoda na budowie za polegające na prawdzie, to pozwana w uwagi na wielkość prowadzonej inwestycji winna była, w ramach tzw. należytej staranności - dokonać weryfikacji zgłoszonych do udziału w procesie budowlanym podmiotów, w szczególności tych, których zakres prac był tak obszerny, tym bardziej, że posiadała wyspecjalizowany zespół powołany w celu nadzoru realizowanych przez nią inwestycji, który to z kolei zobowiązany był zgłaszać pozwanej wszelkie wykryte wątpliwości i nieprawidłowości. W ocenie Sądu w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności w oparciu o złożone do akt postępowania dokumenty uzupełnione zeznaniami słuchanych w sprawie świadków pozwoliły wyprowadzić wniosek, że przedstawiciele inwestora (w tym w szczególności nieżyjący już inspektor nadzoru A. S.) posiadali wiedzę o tym, iż powód jest podwykonawcą na przedmiotowym zadaniu i znali zakres prac wykonywanych przez powoda. Wyprowadzając powyższy wniosek należało mieć również na uwadze to, że pracownicy powoda byli najliczniejsza grupę pracowników na budowie, a prace przez nich były wykonywane przez blisko rok. Obiektywnie zatem, tłumaczenie świadków z ramienia pozwanej K. B. i A. G., jakoby nie zwracały uwagi na to kto bierze udział w realizacji inwestycji i nie kontrolowały zgodności zgłoszonych podmiotów, z podmiotami rzeczywiście wykonującymi pracę w świetle ustalonego umową zakazu zawierania przez podwykonawców dalszych umów o podwykonawstwo, budzi uzasadnione wątpliwości, tym bardziej, że z ich zeznań jednoznacznie wynika, że właśnie do tego rodzaju czynności zostały zatrudnione. Nie bez znaczenia w tym zakresie pozostał także fakt, że jak już wyżej zaznaczono pracownicy powoda byli jedną z najliczniejszych grup na budowie, która dodatkowo wyróżniała się jednolitym strojem, zatem obiektywnie rzecz ujmując ustalenie, czy zgoda na wykonywanie przez nich prac została udzielona, powinna wyjść z inicjatywy strony pozwanej, tym bardziej, że nie nastręczyłoby to poważnych trudności. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do wniosku, że pomimo braku pisemnej akceptacji udziału powoda w procesie inwestycyjnym, jako podwykonawcy, pozwana w sposób czynny dorozumiany wyraziła zgodę na obecność powodów na budowie, poprzez akceptację ich obecności na terenie budowy. W niniejszej sprawie Sąd przychylił się także do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6.10.2006 roku (sygn. akt II CSK 210/10) zgodnie z którym dorozumiana zgoda inwestora na zawarcie umowy wykonawcy i podwykonawcy (art.
zdanie pierwsze k.c.) wyrażona w sposób czynny jest skuteczna, gdy dotyczy umowy, której istotne postanowienia, decydujące o zakresie solidarnej odpowiedzialności inwestora z wykonawcą za wypłatę wynagrodzenia podwykonawcy są znane inwestorowi albo z którymi miał możliwość zapoznania się. Sąd stanął bowiem na stanowisku, że przedstawiciele powódki mieli tego świadomość, a swoją wiedzę o bytności podwykonawcy inwestor musiał (lub powinien był) czerpać z tego, że jego przedstawiciele widzieli powodów na budowie, akceptował ich prace i omawiali z nimi sposób ich wykonania. Szczególnie tutaj wskazać należy na zeznania słuchanych w sprawie świadków P. B.
odpowiedzialna solidarnie za wypłatę należnego powodowi w związku z wykonaniem prac (niesporne) wynagrodzenia przewidziane umową o roboty budowlane z dnia 23 listopada 2012 roku. Powyższe, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że fakt istnienia roszczenia powodów nie budził wątpliwości, a jego wysokość i sposób płatności wprost wynika z treści zaoferowanych przez powoda dokumentów, a nadto okoliczność rzeczywistego wykonania prac za które powód domaga się zapłaty wynagrodzenia i fakt ich odbioru, których to okoliczności pozwana w toku postępowania nie usiłowała nawet podważyć. Pozwana nie wykazała, ani nawet nie twierdziła, że zaspokoiła to zobowiązanie, albo że z jakiejś podstawy ono wygasło. Nie było podstaw żeby zakwestionować dowody przedstawione przez stronę powodową i w konsekwencji powództwo podlegało uwzględnieniu w całości O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc. w zw. z art. 455 k.c., zgodnie z żądaniem pozwu. Sąd, dokonując ustaleń stanu faktycznego oparł się na zgromadzonych w aktach postępowania dokumentach oraz zeznaniach świadków P. B.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.