← Polska

XXVII Ca 951/16

Sygn. akt XXVII Ca 951/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie, XXVII Wydział Cywilny – Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO

§ 1

kc poprzez zasądzenie na rzecz powoda odszkodowania w kwocie przekraczającej rozmiar doznanej przez niego szkody. Wskazując na powyższe pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 1 poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 7.866 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12 marca 2015 roku do dnia zapłaty oraz w pkt. 3 poprzez zasądzenie kosztów procesu w oparciu o art. 100 kpc. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, że w piśmie procesowym z dnia 19 marca 2015 roku powód przyznał, że jest podatnikiem czynnym VAT i ma możliwość odliczenia podatku VAT, uwzględniając zaś brak sporu co do żądania kwoty 7.886 zł przyznał, że w tym zakresie powództwo jest uzasadnione. Wskazał ponadto, że ustalenie, iż powód posiadał status podatnika VAT tworzy domniemanie, że miał możliwość obniżenia podatku należnego o podatek należny wynikający z faktury VAT (art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług). Wobec tego to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia, że takiej możliwości nie miał. Naruszenie pozostałych przepisów było konsekwencją powyższych uchybień Sądu I instancji. Wobec tego, że należność wnikająca z faktury VAT nr (...), dokumentującej koszt naprawienia szkody polegającej na rozładowaniu, przygotowaniu do transportu i transportu uszkodzonego ciągnika wynosiła netto 9.500 zł, zaś powód w toku postępowania likwidacyjnego otrzymał z tego tytułu kwotę 1.614 zł, należne odszkodowanie powinno wynieść 7.886 złotych ( apelacja k. 75-80). W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie w całości. Podniósł, że faktycznie, w piśmie z dnia 19 marca 2015 roku przyznał, iż jest podatnikiem podatku VAT, lecz nie był nim w dacie ponoszenia wydatku związanego z fakturą VAT (...) – zakupił uszkodzony ciągnik jako rolnik i nie odliczał od niego podatku VAT. Pozwany wywodząc skutki prawne z wykazania okoliczności przeciwnej winna podjąć inicjatywę dowodową w tym zakresie, czego jednak nie uczynił ( odpowiedź na apelację k. 94). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna i dlatego podlega oddaleniu. W ocenie Sądu Okręgowego rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego oparte zostało na właściwie i szczegółowo ustalonym stanie faktycznym, co poprzedzone było wnikliwą i zasadną oceną materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy wydał w pełni poprawny wyrok, mający odzwierciedlenie nie tylko w treści obowiązujących przepisów prawa, ale odpowiadający także stanowisku ugruntowanemu w judykaturze. Z tych względów argumentacja zawarta w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku zasługuje na akceptację, a tut. Sąd w pełni podziela ją i przyjmuje za własną. Definiując cenę, jako miernik wysokości szkody, odwołać należy się do art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 roku o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. poz. 915). Zgodnie z w/w przepisami, cenę uważa się wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę; w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Nabywca towaru opodatkowanego podatkiem VAT obowiązany jest zatem zapłacić zbywcy tak określoną należność, której elementem jest podatek VAT. Należność ta z punktu widzenia nabywcy stanowi cenę towaru (rzeczy). Miernikiem wysokości szkody polegającej na zniszczeniu rzeczy jest więc co do zasady cena określona w powyższy sposób ( vide: uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 roku, III CZP 14/97 OSNC 1997/8 poz. 103). Powyższe zasady ulegają jednak modyfikacji w przypadku, gdy poszkodowanym jest podatnik podatku VAT. Stosownie bowiem do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2016 roku, poz. 710 ze zm.), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Skorzystanie przez podatnika z tego uprawnienia powoduje, że poniesiony przez niego wydatek na nabycie towaru w rzeczywistości odpowiada zapłaconej przez niego cenie nabycia tego towaru, pomniejszonej o podatek VAT mieszczący się w tej cenie. Ten to wydatek określa zatem rzeczywisty rozmiar szkody doznanej przez podatnika na skutek zniszczenia towaru (rzeczy). Powyższe prowadzi do wniosku, że wysokość odszkodowania wypłaconego przez ubezpieczyciela tytułem naprawienia szkody powinna odpowiadać cenie rzeczy, pomniejszonej o mieszczący się w niej podatek VAT. Niewątpliwym jest dla Sądu Okręgowego, że jedynie tak ustalone odszkodowanie spełnia postulat odszkodowania odpowiadającego wysokości szkody i nie prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia poszkodowanego. Skorzystanie przez podatnika podatku VAT z możliwości obniżenia kwoty należnego od niego podatku o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług jest niewątpliwie jego szczególnym uprawnieniem i uwarunkowane jest dopełnieniem przez podatnika warunków, które określają przepisy o podatku od towarów i usług. Powyższe zasady wyartykułował wyraźnie m.in. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 maja 2007 roku (sygn. akt III CZP 150/2006, OSNC 2007/10 poz. 144, LEX nr 258523) stwierdzając, że odszkodowanie przysługujące na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego za szkodę powstałą w związku z ruchem tego pojazdu, ustalone według cen części zamiennych i usług, obejmuje kwotę podatku od towarów i usług (VAT) w zakresie, w jakim poszkodowany nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku naliczonego. Poglądy zawarte w uzasadnieniu tej uchwały Sąd Okręgowy rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela. W realiach niniejszej sprawy nie zostało wykazane przez pozwanego, iż powód w dacie naprawienia szkody prowadził działalność gospodarczą przy użyciu samochodu, który uległ szkodzie, co faktycznie umożliwiałoby mu obniżenie podatku. Za nietrafne należy w tym zakresie ocenić zarzuty apelującego dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 229 kpc i art. 6 kc, które z kolei prowadzić rzekomo miały do naruszenia art. 233 § 1 kpc i art. 361 § 2 kc oraz art.

§ 1kc.

Zarzuty te sprowadzają się w istocie do błędnej – zdaniem pozwanego – oceny Sądu Rejonowego, że powód nie był podatnikiem podatku VAT, która doprowadziła do przyjęcia, że powództwo było uzasadnione co do kwoty stanowiącej podatek VAT wynikający z faktury VAT nr (...). Należy wskazać, że w piśmie z dnia 19 marca 2015 roku powód istotnie przyznał, że jest podatnikiem podatku VAT, lecz – jak trafnie podniósł pełnomocnik powoda w odpowiedzi na apelację – nie wynika z tego, że był nim w dacie płatności wystawionej na jego rzecz faktury VAT obejmującej czynności mające na celu likwidację szkody. Zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu z art. 6 kc okoliczność ta podlegała udowodnieniu przez stronę pozwaną, bowiem to ona – wnosząc o oddalenie powództwa w zakresie kwoty stanowiącej różnicę między wartością brutto i netto z ww. faktury VAT – wywodziła skutek prawny z podnoszonego przez nią faktu, że powód w dacie zdarzenia był podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. Należy natomiast zauważyć, że kwestia ta nie była przedmiotem badania w trakcie postępowania likwidacyjnego prowadzonego przez ubezpieczyciela i powoływanie się w odpowiedzi na pozew na to, że powód jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą niewątpliwie dokonał rozliczenia podatku VAT z tytuły faktury (...) - nie było w żaden sposób udowodnione. Pozwany natomiast w toku postępowania nie wykazał w tym zakresie żadnej inicjatywy dowodowej. Wobec powyższego Sąd Okręgowy stwierdził, iż podniesione przez stronę pozwaną zarzuty naruszenia przepisów art. 229 kpc i art. 6 kc nie zostały udowodnione. Co za tym idzie, nietrafne okazały się również zarzuty dokonania przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 361 § 2 kc oraz art.

§ 1kc.

Za bezzasadne należało także uznać podniesione w apelacji zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania cywilnego dotyczące prawidłowości oceny dowodów (art. 233 § 1 kpc), m.in. w zakresie statusu podatkowego powoda. Dokonana przez Sąd a quo analiza dowodów była w pełni prawidłowa, oparta na regułach logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów. Z kolei argumentacja strony pozwanej zaprezentowana w tym względzie wskazująca na nieprawidłowość owej oceny stanowiła jedynie polemikę z argumentacją Sądu. Należy wskazać, iż samo stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości, nie jest wystarczające. Konieczne jest bowiem wykazanie, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, gdyż tylko takie uchybienie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (podobne uznał Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 roku, I ACa 868/13, LEX nr 1416146). W realiach niniejszej sprawy tego rodzaju okoliczności pozwany nie wykazał. Z tych względów, na podstawie art. 385 kpc, Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt I sentencji wyroku i oddalił apelację. Ponadto w pkt II sentencji Sąd Okręgowy, na podstawie art. 350 § 3 kpc, dokonał sprostowania komparycji i sentencji zaskarżonego orzeczenia w zakresie nazwy strony pozwanej, która prawidłowo brzmi „Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych” – co wynika m.in. z tytułu oraz art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w pkt III sentencji na podstawie art. 98 kpc. Na zasadzoną kwotę złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powoda będącego adwokatem ustalone zgodnie z § 13 ust. 1 pkt. 1 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 roku, poz. 461 ze zm.). SSR Tomasz Niewiadomski (del.) SSO Piotr Wojtysiak SSO Ada Sędrowska Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.