Sygn. akt VI Ga 176/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Frankowska Sędziowie: SO Renata Bober SO Anna Walus – Rząsa (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Mikulska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: (...) Spółki z o.o. Spółki Komandytowej w K. przeciwko: (...) Spółce z o.o. w K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w R. V Wydziału Gospodarczego z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt V GC 808/15 I. oddala apelację, II. zasądza od pozwanego (...) Spółki z o.o. w K. na rzecz powoda (...) Spółki z o.o. Spółki Komandytowej w K. kwotę 2.400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt VI Ga 176/16 UZASADNIENIE Powód W. Not USA sp. z o.o. sp. k. w R. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. kwoty 32.056,46 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie szczegółowo wskazanymi w pozwie oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powód podał, że strony pozostawały w stałej współpracy obejmującej sprzedaż biletów lotniczych krajowych i międzynarodowych, rezerwacji hoteli, wynajmu samochodów. Strony uzgodniły, że za każdy bilet lotniczy powód wystawi pozwanemu fakturę VAT, należność z której miała być regulowana przez pozwanego. Takie same zasady miały dotyczyć rezerwacji hoteli i wynajmu samochodów przez pozwanego. Powód realizował powyższe usługi na zlecenie pozwanego. Pismami z dnia 29 września 2014 r., 11 grudnia 2014 r. oraz 13 stycznia 2015 r. powód wezwał pozwanego do uregulowania należności z tytułu świadczonych usług, które to wezwania pozostały bezskuteczne. W dniu 25 lutego 2015 r. Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w R. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (sygn. akt V GNc 777/15). Sprzeciw od powyższego nakazu złożył pozwany (...) sp. z o.o. z siedzibą w K., zaskarżając nakaz zapłaty w całości i wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany zarzucił, że z uwagi na charakter dokumentów dołączonych do pozwu (dokumentów księgowych) oraz wydruków komputerowych nie stanowią one dostatecznego dowodu na fakt zlecenia i wykonania usług na rzecz pozwanego. Dodatkowo złożone zamówienia nie zostały złożone przez osobę upoważnioną do działania w imieniu pozwanej spółki. W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał żądania i twierdzenia zawarte w pozwie, jak również ustosunkował się do zarzutów pozwanego podniesionych w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Powód podkreślił, że przedstawione przez niego faktury VAT zostały poparte wydrukami elektronicznymi z systemów rezerwacyjnych dot. przewozów lotniczych i rezerwacji hotelowych. Sam fakt rezerwacji skutkował obowiązkiem zapłaty na rzecz przewoźnika lotniczego oraz hotelu, a tym samym spełnił on swoje świadczenie w zakresie zleconych usług. Powód podniósł, że pozwany nie zakwestionował samego faktu składania zamówień na określone usługi przez swoich pracowników, jak również faktu skorzystania z tych usług. Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, że powód (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. (działająca uprzednio pod firmą (...) USA sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R.) prowadzi działalność gospodarczą obejmującą w szczególności świadczenie usług pośrednictwa przy zawieraniu umów o przewóz osób w przewozach krajowych i międzynarodowych, o świadczenie usług hotelarskich, czy o wynajem samochodów. Powód pozostawał z pozwanym (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. w stałych stosunkach handlowych i świadczył na jego zlecenie usługi obejmujące sprzedaż biletów lotniczych krajowych i międzynarodowych, rezerwację hoteli, wynajem samochodów. Współpraca stron polegała na tym, że pracownicy pozwanego składali bezpośrednio u powoda zamówienia - drogą e-mailową lub telefonicznie - na określone usługi np. kupno biletów lotniczych, dokonanie rezerwacji w hotelu, zapewnienie rezerwacji pojazdu w określonym czasie i miejscu. Z ramienia strony pozwanej zamówień dokonywali pracownicy P. G. oraz A. C.. Powód dokonywał rezerwacji zgodnie z zamówieniem i przesyłał pozwanemu informację zwrotną, w której wskazywał również termin, do upływu którego pozwany miał prawo zrezygnować z zarezerwowanych usług. Brak odpowiedzi we wskazanym terminie oznaczał potwierdzenie zamówienia. Powód w związku z potwierdzonymi zamówieniami dokonywał płatności bezpośrednio na rzecz przewoźnika lotniczego, hoteli lub wynajmujących zarezerwowane samochody. Następnie wystawiano fakturę VAT na rzecz pozwanego, który był obowiązany uregulować ją w terminie wskazanym w fakturze w drodze przelewu bankowego. Faktury VAT zgodnie z praktyką stron były wysyłane listami zwykłymi. Sąd Rejonowy powołał w ustaleniach faktycznych szczegółowe faktury w odniesieniu do konkretnych zamówień na bilety lotnicze, wynajem samochodów i rezerwację hoteli, które zostały załączone do pozwu. Pismami z dnia 29 września 2014 r., 11 grudnia 2014 r. oraz 13 stycznia 2015 r. powód wzywał pozwanego do uregulowania kwoty 32.056,46 zł. Do każdego z powyższych pism dołączone było zestawienie zaległych płatności wskazujących na numer dokumentu (faktury VAT), daty jego wystawienia, terminu płatności oraz wysokości należności. Strona pozwana nie ustosunkowała się do powyższych wezwań, jak również nie uregulowała wierzytelności powoda. Sąd oparł powyższe ustalenia faktyczne na podstawie dowodów z dokumentów i wydruków komputerowych obejmujących zamówienia, bilety lotnicze, faktury VAT wraz listą osób, faktury korygujące, noty księgowe, wezwanie do zapłaty z dnia 29 września 2014 r. wraz z zestawieniem płatności, pismo z dnia 11 grudnia 2014 r. z potwierdzeniem odbioru, wezwanie z dnia 13 stycznia 2015 r. korespondencji e-mailowej, voucherów, faktur VAT, potwierdzeń przelewów, biletów lotniczych i rezerwacji hotelowych . Sąd dał wiarę powyższym dowodom z dokumentów i z wydruków komputerowych, albowiem ich autentyczność i treść nie budziła wątpliwości Sądu. Sąd Rejonowy wskazał , że wydruk komputerowy obejmujący przykładowo treść emaila, jak również generowane elektronicznie potwierdzenie dokonania rezerwacji, stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 5 listopada 2008 r. (sygn. akt I CSK 138/08, LexPolonica nr 2253394) może stanowić środek dowodowy w rozumieniu art. 309 k.p.c. (także w przypadku nie podpisanych wydruków komputerowych – co w sytuacji korespondencji elektronicznej czy potwierdzeń rezerwacji jest oczywiste). Fakt prowadzenia korespondencji i jej treść, dokonywania rezerwacji na zamówienie pozwanego potwierdziły dodatkowo zeznania świadka P. B.. Wyrokiem z dnia 02.03.2016r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy zasądził od pozwanego na rzecz powoda w całości dochodzoną pozwem kwotę wraz z odsetkami szczegółowo wskazanymi w wyroku oraz kosztami postępowania. Sąd Rejonowy uznał, że żądanie pozwu zasądzenia od pozwanego (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. kwoty 32.056,46 zł tytułem wynagrodzenia za świadczenie usług, znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 750 k.c. w zw. z art. 734 § 1 k.c. i art. 735 § 1 k.c. Strony zawarły bowiem umowę o świadczenie usług za wynagrodzeniem określonym w umowie. W art. 750 k.c. wskazano, że do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W myśl art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie . Stosownie zaś do art. 735 § 1 k.c. jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. W ocenie Sądu Rejonowego strona powodowa wykazała fakt współpracy stron oraz realizowania na zlecenie pozwanego usług polegających na kupnie biletów lotniczych, dokonaniu rezerwacji hotelowych, zapewnieniu dla pracowników pozwanego rezerwacji pojazdu w określonym czasie i miejscu. Strona pozwana nie kwestionowała w istocie samego faktu składania zamówień na powyższe usługi, jak również faktu współpracy z powodem. Powód dokonywał rezerwacji zgodnie z zamówieniem i po potwierdzeniu zamówienia (które odbywało się również, wobec wypracowanej praktyki stron, w sposób dorozumiany) dokonywał płatności na rzecz przewoźników, hoteli czy wynajmujących. Następnie wystawiano fakturę VAT na rzecz pozwanego, który był obowiązany uregulować ją w terminie wskazanym w fakturze w drodze przelewu bankowego. Pozwany zakwestionował roszczenie powoda powołując się na brak składania zamówień przez osoby upoważnione do reprezentowania pozwanej spółki, jak również zakwestionował charakter wartości dowodowej dokumentów i wydruków dołączonych do pozwu. Zarzuty dotyczące walorów dowodowych przedłożonych dokumentów i wydruków komputerowych są bezzasadne, albowiem wymienione wydruki stanowią dopuszczalny środek dowodowy w rozumieniu art. 309 k.p.c. Pozwany pomija okoliczność, iż przed procesem w żaden sposób nie podważał zasadności wystawienia i treści faktur. Dodatkowo, fakt dokonania zamówienia na określone usługi – przez upoważnionych do tego pracowników pozwanego – nie został przez niego zakwestionowany. Udzielenie pełnomocnictwa dla pracowników strony do dokonania określonych czynności (w tym zawarcia umów o świadczenia usług) może wynikać w sposób dorozumiany z powierzenia im określonego zakresu obowiązków. Fakt uprzedniej współpracy stron oraz utrzymywanie kontaktów z powodem przez określonych pracowników pozwanego świadczy o istnieniu umocowania do dokonywania czynności prawnych z powodem. Pozwany kwestionując zasadność żądania powoda winien był udowodnić stosownie do reguły wyrażonej w art. 6 k.c., zasadność swych twierdzeń. Obowiązkowi temu jednak nie sprostał, zarzuty zawarte w sprzeciwie uznać należało zatem za całkowicie gołosłowne. W istocie działania pozwanego w niniejszym procesie zmierzają do przewlekania postępowania i oddalenia w czasie, bądź wręcz uniknięcia realizacji obowiązku zapłaty wynagrodzenia należnego powodowi. Sąd Rejonowy orzekł o odsetkach stosownie do treści art. 481 § 1 k.c. uznając za zasadne przyznanie ich od dnia następnego po terminie płatności wskazanym w fakturach VAT załączonych do pozwu. O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany i zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego w całości podniósł zarzut nieważności postępowania, a w przypadku jego nie uwzględnienia zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 233 kpc poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów polegającej na przyjęciu, iż roszczenie powoda zostało udowodnione w toku postępowania zarówno co do zasady jaki wysokości. W szczególności pozwany zarzucił, że nie został mu doręczony odpis pisma powoda z 6 sierpnia 2015r., w którym powód zawarł dalsze wnioski dowodowe, co spowodowało, że strona pozwana nie mogąc się do nich odnieść została pozbawiona możliwości obrony swych praw. W szczególności zarzucił, że Sąd oparł się na zeznaniach świadka złożonych w dniu 9 września 2015r., a strona pozwana nie wiedząc o powołaniu dowodu z zeznań tego świadka nie mogła skutecznie odnieść się do wniosku o jego przesłuchanie, jak również przedstawić kontrdowodu na okoliczności zeznań tego świadka, zgodnie z art. 6 kc. Ponadto świadek ten był przesłuchany bez odebrania przyrzeczenia, co naruszało normy art. 266 § 3 kpc w zw. z art. 267 kpc. Ponadto pozwany zarzucił naruszenie art.. 233 kpc poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji swobodnej oceny dowodów, polegającej na uznaniu istnienia i wysokości zobowiązania pozwanego wobec powoda objętego roszczeniem zgłoszonym w pozwie. Mając na uwadze powyższe zarzuty pozwany wniósł:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.