I C 164/16

Sygn. akt I C 164/16 Dnia 1 sierpnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Paweł Poręba Protokolant: staż. K. Ł. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 roku w N. sprawy z powództwa (...) Bank S.A. w W. przeciwko M. J. i J. J. o zapłatę I. zasądza solidarnie od pozwanych M. J. i J. J. na rzecz strony powodowej (...) Banku S.A. w W. kwotę 163.790,35 zł (sto sześćdziesiąt trzy tysiące siedemset dziewięćdziesiąt złotych 35/100) z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 4.718,42 zł (cztery tysiące siedemset osiemnaście złotych 42/100) od dnia 29.10.2015 roku do dnia 31.12.2015 roku oraz z odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 roku do dnia 1 sierpnia 2016 roku, przy czym płatność zasądzonej kwoty rozkłada na 82 raty, z czego 81 po 2.000 zł (dwa tysiące złotych), zaś ostatnia 82 rata w kwocie 1.790,35 zł (jeden tysiąc siedemset dziewięćdziesiąt złotych 35/100) plus odsetki, płatnych co miesiąc począwszy od września 2016 roku do 10-tego dnia każdego miesiąca z odsetkami za opóźnienie na wypadek uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, II. w pozostałym zakresie powództwo oddala, III. zasądza solidarnie od pozwanych M. J. i J. J. na rzecz strony powodowej (...) Banku S.A. w W. kwotę 2.127,06 zł (dwa tysiące sto dwadzieścia siedem złotych 06/100) tytułem zwrotu kosztów procesu. SSO Paweł Poręba sygn. akt I C 164/16 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 1 sierpnia 216 r. Strona powodowa (...) Bank S.A. z siedzibą w W. (dalej: Bank) wystąpił przeciwko pozwanym M. J. i J. J. w dniu 29 października 2015 roku z powództwem w trybie elektronicznego postępowania upominawczego do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny o zapłatę kwoty 168.421,95 zł. Na żądaną kwotę składała się należność główna w kwocie 159.071,93 zł, odsetki umowne w kwocie 4.718,42, odsetki karne w kwocie 4.631,60 zł (k. 1). Uzasadniając swoje żądanie, powód powołał się na zawartą z pozwanymi umowę kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 6 czerwca 2005 r., która została podpisana przez pozwaną M. J. w imieniu własnym i pozwanego J. J., na podstawie udzielonego pozwanej pełnomocnictwa. Pozwani nie wywiązali się z określonego w umowie kredytu obowiązku terminowego dokonywania spłaty. W związku z brakiem zapłaty zaległych rat, Bank pismem z dnia 11 czerwca 2015 roku wypowiedział przedmiotową umowę i postawił cała należność w stan wymagalności i wystawił wyciąg z ksiąg bankowych. W dniu 5 listopada 2015 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny wydał w elektronicznym postępowaniu upominawczym nakaz zapłaty, w którym nakazał pozwanym, aby wciągu dwóch tygodniu od doręczenia nakazu solidarnie zapłacili kwotę 168.421,95 zł oraz kwotę 2.127,06 zł tytułem zwrotu kosztów procesu lub wnieśli sprzeciw w tym samym terminie (k. 7). W przepisanym terminie pozwani wnieśli sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty (k. 13). W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwani wskazali, iż dochodzone roszczenie jest niezasadne, a wskazane w pozwie okoliczności nieudowodnione, gdyż nie zawierali z Bankiem umowy kredytu hipotecznego wskazanej w pozwie. Co prawda zawarli z powodem umowę kredytu hipotecznego lecz w innej dacie niż wskazana przez powoda, który nie wykazał, by zachodziła tożsamość zawartej przez powodów umowy z umową, na podstawie której domaga się zapłaty. Zdaniem pozwanych, powód nie wykazał również zasadności wypowiedzenia zawartej z pozwanymi umowy kredytu hipotecznego i postawienia należności w stan wymagalności, a także ilości nie zapłaconych przez pozwanych rat. Pozwani zakwestionowali również wywiedzione przez powoda roszczenie dotyczące odsetek, gdyż powód nie wskazał żadnej podstawy, z której wynikałby obowiązek ich zapłaty. W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2016 roku (k. 70) pozwani wskazali także, że nieprawdą jest, jakoby pozwana M. J. zawarła z powodem umowę kredytu hipotecznego w imieniu własnym i pozwanego J. J.. Pozwani podnieśli, iż zapisy w przedłożonej przez powoda umowie nie przewidują zapłaty żądanych przez powoda odsetek, a przedmiotowa umowa zawierana była w dniu 19 maja 2005 r., a nie w dniu 6 czerwca 2005 r., jak w pozwie wskazuje to powód. Powód w piśmie z dnia 27 kwietnia 2016 roku (k. 89) wskazał, iż mimo innej daty zawarcia umowy opisanej w pozwie i załączonej do pozwu, tożsamy jest numer umowy kredytowej, co wystarczająco umożliwia identyfikację umowy. Natomiast wysokość zadłużenia pozwanych wynika z treści wypowiedzenia umowy. Na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 roku pozwani wnieśli o rozłożenie należności na raty w kwotach po 2.000,00 zł miesięcznie, ze względu na to, iż pozwana jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a pozwany pobiera świadczenie emerytalne. Pozwani wskazali również, iż wysokość ich zobowiązania wzrosła niemal dwukrotnie od dnia zawarcia z powodem umowy kredytu hipotecznego, a to ze względu na gwałtowny wzrost kursu franka szwajcarskiego (od 00:04:17 – k. 177). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 19 maja 2005 roku pozwani M. J. i J. J. zawarli z powodem (...) Bank S.A. umowę kredytu hipotecznego nr (...) na kwotę 150.750,00 zł. Kredyt był indeksowany kursem franka szwajcarskiego ( (...)). Z treści umowy wynika, iż pozwani oświadczyli, że są świadomi ryzyka kursowego związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do złotego i akceptowali to ryzyko. Kredyt został pozwanym udzielony celem spłatę zadłużenia w innych instytucjach finansowych, a kwota kredytu miała być bezpośrednio wpłacona przez Bank na rachunki wierzycieli. Na podstawie §6 ust. 1 przedmiotowej umowy strony umówiły się, że oprocentowanie jest zmienne i na dzień sporządzenia umowy wynosiło 6.97% w skali roku. W §6 ust. 4 umowy wskazano, iż zasady i terminy zmian oprocentowania oraz odsetki karne określone są w regulaminie. Zgodnie z § 11 ust. 2a i 3 umowy w razie stwierdzenia przez Bank niedotrzymania warunków umowy kredytu lub w razie zagrożenia spłaty kredytu ze względu na złą sytuacją majątkową kredytobiorcy, a w szczególności w przypadku niespłacenia dwóch rat Bank może wypowiedzieć umowę kredytu w całości lub w części, a okres wypowiedzenia wynosi 30 dni. Umowa kredytu hipotecznego została podpisana przez przedstawiciela powoda oraz pozwanego J. J., działającego w imieniu własnym i z upoważnienia pozwanej M. J.. Dowód: / odpis umowy kredytu hipotecznego nr (...) – k. 32, odpis pełnomocnictwa udzielonego przez M. J. J. J. – k. 35/ Początkowo pozwani terminowo spłacali raty w wysokości około 800,00 zł miesięcznie. Ze względu jednak na zmianę kursu franka szwajcarskiego, kwota do zapłaty przekroczyła 2.000,00 zł miesięcznie. Pozwani ostatnią ratę spłacili w dniu 18 marca 2015 roku w wysokości 2.200,00 zł. Dowód: / rozliczenie umowy kredytu (...) – k. 98, zeznania pozwanego J. J. od 00:08:31 – k. 177/2, zeznania pozwanej M. J. od 00:28:20 – k. 178/ Oświadczeniami z dnia 11 czerwca 2015 roku Bank wypowiedział pozwanym umowę kredytu nr (...) w związku z nieuregulowanymi zaległościami. W oświadczeniach powód wskazał, iż po upływie 30-dniowego terminu wypowiedzenia umowy, wierzytelność staje się natychmiastowo wymagalna. Bank zaproponował również możliwość cofnięcia wypowiedzenia umowy w przypadku uregulowania zaległości. Oświadczenia o wypowiedzeniu umowy zostały pozwanym doręczone w dniu 18 czerwca 2015 roku i osobiście odebrane przez pozwanego J. J.. Dowód: / oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pozwanej M. J. – k. 37, potwierdzenia doręczenia przesyłki – k. 39, oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pozwanemu J. J. – k. 41, potwierdzenie doręczenia – k. 43/ Po otrzymaniu oświadczenia Banku o wypowiedzeniu umowy kredytu pozwani wpłacili powodowi kwotę 13.000,00 zł, tj. 7.000,00 zł i dwie wpłaty po 3.000,00 zł. Mimo to, powód nie cofnął złożonego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy. Dowód: / zestawienie wpłat dokonanych po wypowiedzeniu umowy – k. 138, zeznania pozwanego J. J. od 00:08:31 – k. 177/2/ W dniu 28 października 2015 roku powód wystawił wyciąg z ksiąg bankowych, na podstawie których pozwani zalegali na rzecz powoda z kwotą 159.071,93 zł. Wyciąg uwzględniał uiszczoną przez pozwanych po wypowiedzeniu umowy kwotę 13.000,00 zł. Dodatkowo, powód naliczył od pozwanych odsetki umowne za okres korzystania z kapitału w wysokości 7,89% wymagalne od dnia 1 marca 2015 roku i odsetki za opóźnienie od kwoty niespłaconego kapitału (odsetki karne) w wysokości 10,00%, wymagalne od dnia 1 marca 2015 roku. Dowód: / zestawienie wpłat dokonanych po wypowiedzeniu umowy – k. 138, wyciąg z ksiąg (...) Bank S.A. w W. – k. 29 /. W dniu 5 listopada 2015 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny wydał w elektronicznym postępowaniu upominawczym nakaz zapłaty, w którym nakazał pozwanym, aby wciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu solidarnie zapłacili kwotę 168.421,95 zł oraz kwotę 2.127,06 zł tytułem zwrotu kosztów procesu lub wnieśli sprzeciw w tym samym terminie. Pozwani w terminie złożyli sprzeciw od nakazu zapłaty. W związku ze skutecznym złożeniem sprzeciwu przez pozwanych postanowieniem z dnia 03 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Nowym Sączu na zasadzie art. 505 36 k.p.c. Dowód: / nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym – k. 7; sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 13-14; postanowienie z 03 grudnia 2015 roku, k. 18 / Pozwana M. J. jest osobą bezrobotną od wielu lat i nie pobiera zasiłku. Nie posiada też żadnego dochodu z ubezpieczenia społecznego. Pozwany J. J. jest emerytem i otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 1.707,31 zł. Ze świadczenia emerytalnego powoda jest potrącana kwota 744,81 zł tytułem egzekucji komorniczej. Emerytura pozwanego J. J. stanowi jedyne źródło dochodu pozwanych. Pozwani posiadają dwie dorosłe córki. Jedna z córek pozwanych zamieszkuje na stałe w USA, druga mieszka wraz z pozwanymi. Córki wspierają pozwanych w ponoszeniu kosztów utrzymania i uiszczaniu zobowiązań finansowych. Dowód: / zeznania pozwanego J. J. od 00:08:31 – k. 177/2, zeznania pozwanej M. J. od 00:28:20 – k. 178 /. Powyższy, co do zasady bezsporny, stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez strony w toku sprawy dokumentów, których wiarygodność i autentyczność nie zostały przez strony podważone, nie wzbudziły także podejrzeń Sądu oraz zeznań stron ograniczonych do zeznań pozwanych. Bezspornie kwota dochodzona pozwem stanowi część wierzytelności przysługującej powodowi z tytułu umowy kredytu hipotecznego. Pozwani nie zaprzeczali okolicznościom zawarcia umowy kredytu hipotecznego z powodem, ani wypowiedzenia tej umowy, kwestionowali jedynie jej skuteczność. Pozwani w swoich zeznaniach wiarygodnie przedstawili okoliczności zaprzestania spłacania rat kredytu. Okoliczności te pozostają również w zgodzie z dowodami przedstawionymi przez powoda. Za wiarygodną Sąd uznał przedstawioną przez pozwanych ich sytuację majątkową i rodzinną. Sąd oddalił wniosek pozwanych o przesłuchanie w charakterze świadka D. J. na okoliczność zobowiązania się świadka do pomocy pozwanym w spłacaniu zaległości oraz sytuacji majątkowej pozwanych, bowiem okoliczności te zostały już wystarczająco wykazane w toku postępowania i uznane przez Sąd za prawdziwe. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie w części. Powód dochodził pozwem zapłaty na jego rzecz kwoty 168.421,95 zł, na którą składały się kapitał – 159.071,93 zł, odsetki umowne – 4.718,42 zł i odsetki karne – 4.631,60 zł. Wierzytelność dochodzona pozwem wynika z umowy kredytu zawartej przez pozwanych. Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu (art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankowe – tekst jednolity Dz.U. 2015 poz. 128 ). Pozwani, którym kredyt został udzielony, zobowiązani byli do jego zwrotu. Pozwani nie kwestionowali również wynikającego z umowy kredytu stosunku prawnego, łączącego ich z powodem. Jak wynika z rozliczenia umowy kredytu ( k. 98-138 ) początkowo pozwani terminowo spłacali raty w wysokości około 800,00 zł miesięcznie. Ze względu jednak na zmianę kursu franka szwajcarskiego, kwota do zapłaty przekroczyła 2.000,00 zł miesięcznie. Pozwani ostatnią ratę spłacili w dniu 18 marca 2015 roku w wysokości 2.200,00 zł. ( k. 136 ). Bezspornie oświadczeniami z dnia 11 czerwca 2015 roku ( k. 37 i 41 ) Bank wypowiedział pozwanym umowę kredytu nr (...) w związku z nieuregulowanymi zaległościami. W oświadczeniach powód wskazał, iż po upływie 30-dniowego terminu wypowiedzenia umowy, wierzytelność staje się natychmiastowo wymagalna. Bank zaproponował również możliwość cofnięcia wypowiedzenia umowy w przypadku uregulowania zaległości. Oświadczenia o wypowiedzeniu umowy zostały pozwanym doręczone w dniu 18 czerwca 2015 roku i osobiście odebrane przez pozwanego J. J. ( k. 39 i 43 ). Po otrzymaniu oświadczenia Banku o wypowiedzeniu umowy kredytu pozwani wpłacili ( k. 138 ) powodowi kwotę 13.000,00 zł, tj. 7.000,00 zł i dwie wpłaty po 3.000,00 zł. Mimo to, powód nie cofnął złożonego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy. W dniu 28 października 2015 roku powód wystawił ( k. 29 ) wyciąg z ksiąg bankowych, na podstawie których pozwani zalegali na rzecz powoda z kwotą 159.071,93 zł. Wyciąg uwzględniał uiszczoną przez pozwanych po wypowiedzeniu umowy kwotę 13.000,00 zł. Dodatkowo, powód naliczył od pozwanych odsetki umowne za okres korzystania z kapitału w wysokości 7,89% wymagalne od dnia 1 marca 2015 roku i odsetki za opóźnienie od kwoty niespłaconego kapitału (odsetki karne) w wysokości 10,00%, wymagalne od dnia 1 marca 2015 roku. Wysokość należności głównej wynika z treści wyciągu z ksiąg bankowych z dnia 28 października 2015 r. Powód dochodził tej kwoty wraz z odsetkami od dnia 29 października 2015 r. do dnia zapłaty. Zgodnie z postanowieniami umowy kredytu, w przypadku niezapłacenia przez kredytobiorcę dwóch kolejnych rat kredytu, Bank uprawniony był do wypowiedzenia umowy kredytu z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia. Powód złożył oświadczenie o wypowiedzeniu kredytu w dniu 11 czerwca 2015 r., a zostało ono odebrane przez pozwanych w dniu 18 czerwca 2015 r. Wypowiedzenie umowy kredytu nastąpiło zatem w dniu 18 lipca 2015 r. Kwota tytułem odsetek umownych – 4.718,42 zł wynika z przedstawionego przez powoda rozliczenia kredytu. Zgodnie także z §6 ust. 1 oprocentowanie było zmienne i na dzień sporządzenia umowy wynosiło 6.97% w skali roku. Dochodzona tytułem odsetek umownych kwota została ujęta w wyciągu z ksiąg bankowych z dnia 28 października 2015 r. Sąd zatem w całości uwzględnił żądanie co do jej zapłaty. Zgodnie z art. 482 § 1 k.c. od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Powództwo w niniejszej sprawie zostało wytoczone w dniu 29 października 2015 r. Termin, od którego naliczania odsetek domaga się powód, zarówno w zakresie odsetek od kapitału jak i odsetek od odsetek umownych, pozostaje zatem zgodny z art. 482 § 1 k.c. Zasadne zatem było orzeczenie o odsetkach zgodnie z wnioskiem – tj. od dnia 29 października 2015 r., lecz do dnia 31 grudnia 2015 r. W związku zaś ze zmianą Kodeksu cywilnego w zakresie dotyczącym odsetek, dokonaną ustawą z dnia 09 października 2015r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1830), wedle jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. (§2 art. 481 k.c.) – za okres od dnia 01 stycznia 2016r. do dnia wyrokowania, tj. 1 sierpnia 2016 r. Ograniczenie terminu naliczania odsetek wiąże się z rozłożeniem przez Sąd na raty zasądzonej należności, o czym poniżej. W przypadku gdy sąd rozkłada na raty zasądzone świadczenie, odsetki za opóźnienie naliczane są tylko do daty wyroku (uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 22 września 1970 r., III PZP 11/70, OSNCP 1971, nr 4, poz. 61; uchwała SN z dnia 15 grudnia 2006 r., III CZP 126/06, OSNC 2007, nr 10, poz. 147). Zasądzenie odsetek liczonych do dnia zapłaty uniemożliwiłoby wykonanie wyroku w sposób wskazany przez Sąd, tj. w ratach. Jest to uzasadnione stwierdzeniem, że w chwili wyrokowania sytuacja dłużnika powoduje, iż wyrok zasądzający całe świadczenie stanowiłby tytuł egzekucyjny bez szans na realizację (M. Manowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Tom I. Art. 1 – 505