Sygn. akt III AUa 842/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jolanta Hawryszko Sędziowie: SSA Urszula Iwanowska SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk (spr.) Protokolant: St. sekr. sąd. Katarzyna Kaźmierczak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. w Szczecinie sprawy S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wysokość emerytury na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lipca 2015 r. sygn. akt VI U 24/15 oddala apelację. SSA Urszula Iwanowska SSA Jolanta Hawryszko SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk Sygn. akt III AUa 842/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 października 2014 roku znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z urzędu rozliczył zaliczkę i przeliczył emeryturę ubezpieczonemu S. K. od 6 października 2013 roku tj. od osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1967 roku do 2008 roku. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru określono na 80,62%. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru przez kwotę bazową 3080,84 zł ustalona została na kwotę 2483,77 zł. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono okresy: składkowe – 22 lata i 22 dni, nieskładkowe - 7 dni, uzupełniające (rola) – 1 rok, 9 miesięcy i 28 dni, składkowe zagraniczne 2 lata i 11 miesięcy, nieskładkowe zagraniczne – 2 miesiące. Staż sumaryczny wyliczono na 25 lat, 1 miesiąc i 29 dni. Emeryturę ustalono według proporcji 264 miesięcy pracy w Polsce do 301 miesięcy pracy łącznej z uwagi na ubezpieczenie za granicą. Tak ustalona emerytura proporcjonalna wyniosła 1356,73 zł, a po waloryzacji, od 1 marca 2014 roku 1378,44 zł. Ponieważ wysokość emerytury obliczonej proporcjonalnie okazała się być niższa niż emerytura niezależna obliczona wyłącznie z polskich okresów ubezpieczenia wypłata tej emerytury została zawieszona. Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony S. K. wnosząc o sprawdzanie poprawności jej wyliczenia przez Sąd. Wskazał, iż emerytura wyliczona z uwzględnieniem zagranicznych okresów ubezpieczenia powinna być wyższa niż ustalona tylko w oparciu o okresy zatrudnienia w Polsce. Ponadto wniósł o doliczenie do okresów ubezpieczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 7 lipca 1964 roku do 3 maja 1966 roku oraz w Centrali (...) od 4 sierpnia 1966 roku do 5 kwietnia 1967 roku. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie w całości, z argumentacją jak w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik organu rentowego złożył ponadto wniosek o obciążenie odwołującego obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie i zasądził od ubezpieczonego S. K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. kwotę 60 zł (sześćdziesięciu złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych: S. K. urodzony (...) wniosek o emeryturę złożył 29 października 2013 roku. Decyzją z dnia 30 czerwca 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych w O. przyznał ubezpieczonemu emeryturę od dnia (...) roku tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1967 roku do 2008 roku oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynoszący 80,62%. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru przez kwotę bazową 3080,84 zł ustalona została na kwotę 2483,77 zł. Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił 22 lata i 22 dni okresów składkowych, 7 dni okresów nieskładkowych oraz 1 rok, 9 miesięcy i 28 dni okresów uzupełniających – rola. Wysokość emerytury obliczono na kwotę 1449,76 zł – 24% pomnożone przez kwot bazową 3080,84 (739,40 zł) powiększone o 264 miesiące okresów składowych pomnożone przez współczynnik 1,3% i podzielone przez 12 a następnie pomnożone przez podstawę wymiaru wynoszącą 2483,77 zł (710,36 zł). Świadczenie po waloryzacji, od dnia 1 marca 2014 roku ustalono na kwotę 1472,96 zł. Emerytura ta została przyznana w formie zaliczkowej z uwagi na trwające postępowanie wyjaśniające rozbieżności w kwocie zarobków za rok 1996 w czasie zatrudnienia ubezpieczonego w (...). Wypłata świadczenia została zawieszona z uwagi na pobieranie przez ubezpieczonego zasiłku z OPS. Do stażu pracy ubezpieczonego uwzględniono okres od 7 lipca 1964 roku do 3 maja 1966 roku jako okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz okres od 4 sierpnia 1966 roku do 3 kwietnia 1967 roku z tytułu zatrudnienia w Centrali (...) w N.. Wymienione okresy ubezpieczenia ustalono w oparciu o zeznania świadków wobec braku dokumentacji. Decyzją z dnia 25 lipca 2014 roku organ rentowy przeliczył ubezpieczonemu emeryturę od dnia (...) roku uwzględniając kwotę wypłaconych ubezpieczonemu zasiłków z pomocy społecznej i podjął wypłatę emerytury wyrównując zaległe świadczenia od dnia (...) roku po potrąceniu kwot pobranych przez ubezpieczonego zasiłków z pomocy społecznej. Wysokość należnej ubezpieczonemu emerytury nie uległa zamianie. Wskazano, iż nadal trwa postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia prawidłowej podstawy wymiaru składek za okres od 5 września do 5 listopada 1996 roku. W związku z wcześniejszym zawieszeniem wypłaty emerytury wypłacono ubezpieczonemu odsetki za okres wstrzymania wypłaty świadczenia. Decyzją z dnia 6 października 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych w O. z urzędu rozliczył zaliczkę i przeliczył ubezpieczonemu emeryturę od dnia (...) roku tj. od osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1967 roku do 2008 roku oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynoszący 80,62%. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru przez kwotę bazową 3080,84 zł ustalona została na kwotę 2483,77 zł. Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił 22 lata i 22 dni okresów składkowych, 7 dni okresów nieskładkowych oraz 1 rok, 9 miesięcy i 28 dni okresów uzupełniających – rola. Wysokość emerytury obliczono na kwotę 1449,76 zł – 24% pomnożone przez kwot bazową 3080,84 (739,40 zł) powiększone o 264 miesiące okresów składowych pomnożone przez współczynnik 1,3% i podzielone przez 12 a następnie pomnożone przez podstawę wymiaru wynoszącą 2483,77 zł (710,36 zł). Świadczenie po waloryzacji, od dnia 1 marca 2014 roku ustalono na kwotę 1472,96 zł. Wskazano, iż przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia uwzględniono prawidłową kwotę zarobków za okres zatrudnienia w (...), co nie miało jednak wpływu na zmianę wskaźnika wysokości podstawy wymiaru i zmianę wysokości świadczenia. Kolejną decyzją z dnia 6 października 2014 roku z urzędu rozliczono zaliczkę i przeliczono ubezpieczonemu emeryturę od dnia (...) roku tj. od osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury przy uwzględnieniu okresów ubezpieczenia za granicą. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1967 roku do 2008 roku oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynoszący 80,62%. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru przez kwotę bazową 3080,84 zł ustalona została na kwotę 2483,77 zł. Podstawę wymiaru po waloryzacji, od 1 marca 2014 roku ustalono w wysokości 2523,51 zł. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono okresy: składkowe – 22 lata i 22 dni, nieskładkowe - 7 dni, uzupełniające (rola) – 1 rok, 9 miesięcy i 28 dni, składkowe zagraniczne 2 lata i 11 miesięcy, nieskładkowe zagraniczne – 2 miesiące. Staż sumaryczny wyliczono na 25 lat, 1 miesiąc i 29 dni. Wysokość emerytury obliczono na kwotę 1546,87 zł. Następnie wysokość emerytury ustalono według proporcji 264 miesięcy pracy w Polsce do 301 miesięcy łącznej pracy z uwagi na ubezpieczenie za granicą. Wysokość emerytury proporcjonalnej ustalono na kwotę 1356,73 zł (1546,87 x 264/301). Świadczenie po waloryzacji, od dnia 1 marca 2014 roku ustalono na kwotę 1378,44 zł. Ponieważ wysokość emerytury obliczonej proporcjonalnie okazała się być niższa niż emerytura niezależna obliczona wyłącznie z polskich okresów ubezpieczenia wypłata tej emerytury została zawieszona. S. K. pobiera emeryturę z niemieckiego systemu zabezpieczenia społecznego przyznaną mu decyzją z dnia 28 sierpnia 2014 roku. Świadczenie zostało przyznane od (...) roku. Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie ubezpieczonego okazało się nieuzasadnione, podnosząc, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zmiany zaskarżonej przez ubezpieczonego decyzji. Analiza akt organu rentowego nie dała bowiem podstaw do przyjęcia, aby wysokość ustalonej skarżoną decyzją emerytury proporcjonalnej należnej ubezpieczonemu została wyliczona w sposób nieprawidłowy. Po pierwsze Sąd meriti zauważył, iż wskazywane w odwołaniu okresy: pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców w latach od 7 lipca 1964 roku do 3 maja 1966 roku oraz zatrudnienia ubezpieczonego w Centrali (...) w N. od 4 sierpnia 1966 roku do 3 kwietnia 1967 roku zostały, wbrew twierdzeniom odwołującego, uwzględnione przez organ rentowy do ogólnego stażu pracy ubezpieczonego. Również wszelkie inne okresy pracy, czy ubezpieczenia wskazane przez wnioskodawcę dla potrzeb ustalenia mu prawa do emerytury zostały przez organ rentowy do tego stażu uwzględnione. W toku niniejszego postępowania ubezpieczony nie przedłożył zaś żadnych nowych dokumentów, czy innych dowodów, które miałyby dokumentować okresy ubezpieczenia - składkowe bądź nieskładkowe, które nie zostały by już uwzględnione przez organ rentowy. Po drugie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ rentowy prawidłowo ustalił w skarżonej decyzji wysokość świadczenia z uwzględnieniem proporcji okresów składkowych przebytych w Polsce do całkowitej długości okresów ubezpieczenia z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia za granicą. Zgodnie bowiem z przepisem art. 52 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego właściwa instytucja (organ rentowy) ustala wysokość świadczeń, jakie byłyby należne:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.