Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Apelacje od powyższego wyroku wnieśli powodowie zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego : - tj. art. 118 k.c poprzez jego niezastosowanie w zakresie zgłoszonego zarzutu przedawnienia roszczenia; - art. 5 k.c w związku z odmową jego zastosowania w sprawie; - art. 6 k.c poprzez przyjęcie, iż powodowie mieli obowiązek udowodnienia okoliczności negatywnych 2) naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art 841 § 1 pkt 2 kpc w zw. z art. 96 § 1 oraz 97 § 1 kpc ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankowe poprzez ich niezastosowanie w sprawie , a to w sytuacji gdy zobowiązanie powodów nie może być egzekwowane , gdyż (...) Bank (...) S.A w P., który wystawił tytuł egzekucyjny w dniu 03 grudnia 2012 roku wyzbył się wierzytelności na rzecz nabywcy niebędącego bankiem, a zatem dotychczasowy tytuł wygasł, co uzasadnia zdaniem skarżącego żądanie powodów . W oparciu o przedstawione wyżej zarzuty skarżący wnieśli : o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu lub o zmianę orzeczenia poprzez uwzględnienie powództwa w całości i pozbawienie wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w sądową klauzulę wykonalności i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej także za II instancję. Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy zważył, co następuje: należy podzielić stanowisko apelującego, że ocena Sądu Rejonowego, który stwierdził, iż roszczenie objęte bankowym tytułem egzekucyjnym , zaopatrzonym w sądową klauzulę wykonalności nie jest przedawnione, nie jest właściwa. Sąd pierwszej instancji, formułując tezę dotyczącą braku przedawnienia niezasadnie przyjął, iż powodowie nie wykazywali , że doszło do wypowiedzenia umowy kredytowej. W aktach sprawy I Co 172/00 Sądu Rejonowego w Wieluniu znajduje się certyfikat nr (...) wystawiony przez Bank Spółdzielczy w L., będący wyciągiem z ksiąg bankowych. W uzasadnieniu Sąd powołuje się na ten dokument, lecz nie dostrzegł skutków jakie spowodował on dla oceny zasadności żądania powodów, w tym zgłoszonego zarzutu przedawnienia roszczenia. Wyciąg z ksiąg banku wystawiony w dniu 01 grudnia 1995 roku przez pierwotnego wierzyciela Bank Spółdzielczy w L. był tytułem egzekucyjnym bez potrzeby nadawania mu sądowej klauzuli wykonalności stosownie do treści art. 53 ust 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku prawo bankowe (DZ.U Nr 72 poz 359 z 1992 roku z późn.zmianami) . Wystawiając tytuł egzekucyjny Bank Spółdzielczy w L. stwierdził w nim, iż wierzytelność wobec powodów wynikająca z umowy kredytowej z dnia 10 grudnia 1991 roku jest wymagalna. Skoro wierzytelność była wymagalna, a termin spłaty zobowiązania określony w umowie jeszcze nie nadszedł to postawienie jej w stan wymagalności jednoznacznie wskazuje, że doszło do wypowiedzenia umowy. Roszczenie było wymagalne w dniu 01 grudnia 1995 roku co oznacza, że do wypowiedzenia umowy doszło co najmniej w październiku 1995 roku. W takiej sytuacji rację mają skarżący, iż w dacie złożenia przez (...) Bank (...) S.A w P. wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tj 15 kwietnia 2000 roku roszczenie było przedawnione. Wbrew ustaleniom Sądu Rejonowego roszczenie strony powodowej jest przedawnione, gdyż od jego wymagalności upłynął termin 3 lat jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Związek roszczenia z działalnością gospodarczą zwykle polega na tym, że roszczenie łączy się z czynnościami prawnymi dokonywanymi w toku prowadzenia tej działalności. Bez wątpienia roszczenie z bankowej umowy o wydanie karty kredytowej jest świadczeniem związanym z prowadzeniem przez bank działalności gospodarczej. Ogólną regułę ustalania początku biegu terminu przedawnienia wprowadza przepis art. 120 k.c. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie stało się wymagalne z chwilą wypowiedzenia umowy a, najpóźniej z dniem wystawienia wyciągu z ksiąg bankowych tj .w dniu 01 grudnia 1995 roku i uległo przedawnieniu z dniem 02 grudnia 1998 roku. Także zarzut naruszenia wskazanego w apelacji art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. jest trafny. Powołany przepis formułuje podstawy pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, w tym również w odniesieniu do tytułu egzekucyjnego nie będącego orzeczeniem sądu. Wskazuje, że podstawą taką może być zdarzenie, które nastąpiło po powstaniu tytułu egzekucyjnego, wskutek którego zobowiązanie wygasło. Stanowisko apelujących , że za takie zdarzenie poczytuje się przelew wierzytelności objętej tytułem egzekucyjnym jest prawidłowe. W takiej sytuacji zobowiązanie pomiędzy wierzycielem, na którego opiewa tytuł wykonawczy a dłużnikiem wygasło i w tej relacji nie może być egzekwowane. (por. wyrok S.N z dnia 15 stycznia 2015 roku IVCSK 133/14 lex 1591753) Wygaśnięcie zobowiązania ze wskazanej przyczyny nie odnosi żadnego skutku wobec nabywcy wierzytelności objętej b.t.e., który nie będąc bankiem zobowiązany jest do dochodzenia roszczeń wynikających z nabytej wierzytelności na zasadach ogólnych. Tytuł wykonawczy wskazujący, jako wierzyciela pozwany Bank funkcjonuje w obrocie i może stanowić podstawę wszczęcia egzekucji. Istnienie tytułu wykonawczego, stwarzające dla w dłużnika potencjalne zagrożenie wszczęcia egzekucji mimo wygaśnięcia zobowiązania w podanym rozumieniu, przy uwzględnieniu, że komornik nie może badać materialnego uprawnienia wierzyciela, uzasadniało uwzględnienie powództwa. Nadto za uwzględnieniem powództwa przemawia okoliczność, iż nabywca wierzytelności może wystąpić przeciwko powodom o zapłatę i uzyskać w postępowaniu przed sądem wyrok, mogący potencjalnie stać się tytułem wykonawczym, zatem będą istnieć dwa tytuły wykonawcze dotyczące tej samej wierzytelności. Art. 840 § 1 k.p.c. zawiera przepisy określające podstawy powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, a więc nie są to przepisy rozstrzygające zagadnienia natury stricte procesowej, ale mające zastosowanie przy merytorycznej ocenie zasadności powództwa. Stanowią one podstawę orzekania przez sąd i z tego punktu widzenia przepisy te traktować należy, jako funkcjonalny odpowiednik przepisów prawa materialnego, na podstawie których sąd rozstrzyga o istocie sprawy, gdy przedmiotem postępowania jest stosunek prawny normowany prawem Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, czyli tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Istnienie takiego tytułu oznacza, że wierzyciel może złożyć wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji. Komornik nie jest uprawniony do badania czy wierzyciel, na którego opiewa tytuł wykonawczy, zachował materialne uprawnienie, to jest czy zachował status wierzyciela materialnie uprawnionego, mimo zatem takiego statusu nie mógłby odmówić wszczęcia egzekucji. Stwierdzić należy, że istnienie tytułu wykonawczego stanowi dla dłużnika zobowiązanego wobec wierzyciela według treści tego tytułu, zagrożenie egzekucją i jest to formuła jurydycznie trafna. Zagadnienie zaś, czy w okolicznościach danej sprawy jest formułą prawdziwą, w szczególności czy pozwany Bank złoży wniosek o wszczęcie egzekucji mimo przelewu czy też mając świadomość braku swego materialnego uprawnienia, jak twierdzi, zaniecha tego, dla rozstrzygnięcia o żądaniu nie ma znaczenia. Powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności dłużnik może wytoczyć, o ile istnieją ku temu podstawy przewidziane w powołanym przepisie, po powstaniu tytułu wykonawczego, czyli po nadaniu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności. W realiach sprawy zagrożenie takie istnieje nadal, gdyż pomimo zbycia wierzytelności egzekucja nadal jest w toku. Ponadto, gdyby nawet w toku nie była to art. 840 k.p.c. nie zawiera ograniczenia czasowego , a wprost stanowi o pozbawieniu tytułu wykonawczego wykonalności. Powództwo może być wytoczone niezależnie od tego, czy przeciwko dłużnikowi została już wszczęta egzekucja, czy się toczy, istotne jest jedynie by zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym było wymagalne. Wówczas dłużnik może żądać pozbawienia (ograniczenia) wykonalności tytułu wykonawczego tak długo, jak długo zachodzi możliwość wykonania tego tytułu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że samo istnienie możności wykonania tytułu wykonawczego, czyli zdolności do egzekucji, pozwala na wystąpienie z powództwem zmierzającym do uniemożliwienia przeprowadzenia egzekucji z tego tytułu wykonawczego. Powództwo o pozbawieniu tytułu wykonawczego wykonalności dłużnik powinien kierować przeciwko wierzycielowi uprawnionemu według treści tego tytułu i tak też zrobił. Wyrok pozbawiający wykonalności tytuł wykonawczy uniemożliwia prowadzenie egzekucji na podstawie konkretnego tytułu. Jest to więc procesowa forma obrony dłużnika, mimo że uzyskane orzeczenie ma charakter prawno-kształtujący i wywiera skutek w postaci powstania, ustania lub zmiany stosunku prawnego łączącego podmioty wymienione w tytule wykonawczym. Rezultat jest więc zbieżny z tym, osiąganym w wypadku podejmowania czynności prawa materialnego. Sąd Rejonowy właściwie przyjął , że legitymację procesową bierną w procesie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności ma wierzyciel określony w b.t.e. niezależnie od tego, czy wierzytelność ta rzeczywiście mu przysługuje, czy też w wyniku przelewu przeszła na inny podmiot. Za niezasadny natomiast należało przyjąć zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 5 k.c. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał słusznie i jednoznacznie na niedopuszczalność oparcia powództwa przeciwegzekucyjnego na dyspozycji art. 5 k.c. Apelujący bezzasadnie więc powtarzają argumentację, mającą przemawiać za uznaniem, że podstawą żądania pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego miałaby być ocena, że prowadzenie przez Bank egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a w szczególności wskazują na znaczne pogorszenie stanu zdrowia i sytuacji majątkowej. Stan majątkowy dłużnika po powstaniu tytułu egzekucyjnego nie ma znaczenia w wypadku powództwa opozycyjnego, a tym samym wskazany zarzut jest całkowicie nieskuteczny, gdyż nie dotyczy okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia. W orzecznictwie przyjęto, że zarzuty dłużnika powołującego się na niekorzystną zmianę jego sytuacji materialnej, która nastąpiła po powstaniu tytułu egzekucyjnego, nie mogą stanowić podstawy powództwa przewidzianego w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1986 r., III CZP 77/85, OSNCP 1986, Nr 12, poz. 206). W związku z przedstawionymi wyżej rozważaniami zasadna jest konstatacja, że doszło w sprawie do naruszenia prawa materialnego jak wskazuje to strona powodowa. – art. 118 1 kc oraz prawa procesowego tj art. 841 § 1 pkt 2 kpc , co stanowiło podstawę do zmiany zaskarżonego wyroku. Wobec powyższego Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok, pozbawiając wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) wystawiony w dniu 11 kwietnia 2000 roku przez (...) Bank (...) S.A w P., a zaopatrzony w sądowa klauzule wykonalności w sprawie ICo 172/00 przez Sąd Rejonowy w Wieluniu w dniu 10 lipca 200 roku, oddalił powództwo w stosunku do (...) Spółki z Ograniczoną Odpowiedzialnością w W. i na podstawie art. 100 kpc nie obciążył powodów obowiązkiem zwrotu temu pozwanemu kosztów . Sąd Okręgowy orzekł o kosztach w pkt I.4 na podstawie 98 §
3 kpc w zw z § 2, § 6 pkt. 6, § 19 pkt.
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).W pkt I 5 wyroku Sąd Okręgowy , w oparciu o art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 90, poz. 594), nakazał ściągnąć od pozwanego banku na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Wieluniu kwotę 3.670 zł, tytułem opłaty od uiszczenia której powodowie byli zwolnieni. W punkcie II Sąd Okręgowy w oparciu o art. 385 kpc oddalił apelacje w pozostałym zakresie i rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 98§1 kpc i § 2, § 6 pkt. 6, 13 ust.1 pkt 1 § 19 pkt.
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.