pkt 1 tegoż przepisu świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności przy ubezpieczeniu majątkowym (jak w niniejszej sprawie) na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. Podkreślić zatem należy, że obowiązkiem pozwanego nie było wyrównanie szkody, jak w przypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody, lecz spełnienie określonego umownie świadczenia. Świadczenie to nie zostało dokładnie skonkretyzowane w umowie łączącej strony, lecz jedynie wskazano sposób i podstawy jego ustalenia.
art. 384 § 1 k.c. ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umów, wiąże drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przed zawarciem umowy. Powód w niniejszej sprawie nie kwestionował związania ogólnymi warunkami ubezpieczenia, tym samym zapisy ogólnych warunków ubezpieczenia znajdują w niniejszej sprawie zastosowanie zgodnie z art. 384 § 1 k.c. Sposób ustalenia odszkodowania reguluje § 21 i 22 ogólnych warunków ubezpieczenia. Stosownie do zapisów punktu 5 § 21 ustalenie wysokości odszkodowania następuje na podstawie kalkulacji naprawy samochodu w oparciu o określone przez producenta w systemie A. lub E. normy czasowe robocizny i ceny części zamiennych na rynku polskim oraz stawki robocizny stosowane przez warsztat należący do wybranej przez klienta kategorii wskazanej w dokumencie ubezpieczenia.
punktu 6 w przypadku, gdy ubezpieczony przenosi swoje prawa do odszkodowania na rzecz warsztatu dokonującego naprawy, pozwany zastrzegł sobie prawo do dokonania oględzin pojazdu i/lub po naprawie samochodu oraz do poinformowania ubezpieczonego o zakresie i jakości dokonanych napraw przed dokonaniem wypłaty na rzecz warsztatu. Prawo do oględzin ponaprawczych samochodu przysługuje pozwanemu również w przypadku przedłożenia przez ubezpieczonego faktur za dokonaną naprawę.
w przypadku częściowego uszkodzenia samochodu lub jego wyposażenia – to jest uszkodzenia w stopniu ekonomicznie uzasadniającym dokonanie naprawy – odszkodowanie ustalane jest w wysokości kosztów naprawy umożliwiającej przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody, z tym, że:
pkt 3 przy ustalaniu wysokości odszkodowania uwzględnia się zużycie eksploatacyjne nadwozia i części podlegających wymianie, stosownie do okresu eksploatacji ubezpieczonego samochodu oraz procentowego wskaźnika zużycia eksploatacyjnego określonego w dokumencie ubezpieczenia, chyba że na wniosek ubezpieczającego po opłaceniu dodatkowej składki, rozszerzono zakres ubezpieczenia poprzez odstąpienie od stosowania wskaźnika zużycia eksploatacyjnego. Uwzględnia się też fakt wcześniejszych uszkodzeń lub napraw części zakwalifikowanych do wymiany, o ile wcześniejsze uszkodzenia lub naprawy obniżają wartość tych części, w takim przypadku ubezpieczyciel zastosuje odpowiednią korektę (obniżkę) wartości tych części. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana poprzez pryzmat powyżej przedstawionych zapisów umowy łączącej strony prowadzi do jednoznacznego wniosku, że podstawą wyliczenia odszkodowania należnego powodowi jest wariant I wyliczeń biegłego. Wariant ten bowiem został sporządzony zgodnie z § 21 pkt 5 ogólnych warunków ubezpieczenia i stanowi tym samym świadczenie, które zobowiązał się spełnić pozwany w rozumieniu art. 805 § 1 k.c. Co do zasady podzielić należy stanowisko pozwanego, że likwidacja szkody może nastąpić w dwóch wariantach, tj. według metody kosztorysowej lub według metody rachunkowej (tj. w oparciu o faktyczne koszty przeprowadzonej naprawy). Przy czym, co należy podkreślić, stosownie do § 21 pkt 5 i 6 o.w.u. umowa stron określała jako zasadę wyliczenie kosztorysowe szkody, natomiast likwidacja szkody w oparciu o faktyczne koszty naprawy była wyjątkiem określonym w § 21 pkt 6 o.w.u., w sytuacji, gdy ubezpieczony zastosował cesję praw z polisy na rzecz warsztatu dokonującego naprawy. Powyższy sposób likwidacji szkody nie został wybrany przez powoda w niniejszej sprawie, tym samym zastosowanie winien znaleźć sposób likwidacji szkody określony w § 21 pkt 5 o.w.u. Chybione jest przy tym powołanie się przez pozwanego w odpowiedzi na apelację na inne sposoby ustalenia kosztów naprawy pojazdu, rzekomo wynikające z ogólnych warunków ubezpieczenia, albowiem powyższe warunki nie przewidują innego sposobu wyliczenia szkody, a sam pozwany nie wskazuje też konkretnych punktów, z których jakoby te inne zasady mają wynikać. W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że należne powodowi odszkodowanie winno być wyliczone według wariantu I opinii biegłego, tj. winno wynosić 12 714,- zł, pomniejszone o 30% udziału własnego oraz o należne pozwanemu składki ubezpieczeniowe w kwocie 1 254,18 zł. Przyjęcie wariantu I wyliczonego przez biegłego uzasadnione jest niewielką różnicą wartości pomiędzy częściami oryginalnymi, a częściami przyjętymi przez biegłego w wariancie II. Różnica bowiem dotyczy tylko dwóch części, tj. szyby i listwy ozdobnej i wynosi łącznie ok. 400,- zł brutto, a zatem ok. 3% wartości kosztorysu. Umowa ubezpieczenia nie precyzowała jakie części mają być przyjęte przy wyliczeniu szkody, wskazując jedynie, że ich wycena następuje na podstawie cen na polskim rynku. Ubezpieczający miał zatem prawo oczekiwać, że odszkodowanie zostanie wyliczone według cen tych samych części, które zostały zniszczone. Skoro zatem zostały zniszczone części oryginalne, odszkodowanie winno być wyliczone w oparciu o ceny tych części. Powyższe rozumowanie znajduje także oparcie w fakcie potrącania amortyzacji części. Tak wyliczone odszkodowanie nie narusza regulacji art. 824 1 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem, o ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. Podkreślić należy, że przepis powyższy nakazuje porównywać ze szkodą nie jej wyliczenie dokonane przez ubezpieczyciela, lecz wypłaconą przez niego sumę pieniężną. W realiach niniejszej sprawy byłaby to kwota wyliczona przez biegłego, pomniejszona o wartość amortyzacji – 30%, tj. kwota 8 899,80 zł. Nie sposób jest w niniejszej sprawie postawić skutecznie tezy, że kwota ta przewyższa wartość szkody, skoro powód w dniu 26 lutego 2010 roku sprzedał samochód w stanie nie w pełni naprawionym za kwotę 17 500,- zł, a strony ustaliły wartość pojazdu na dzień 16 stycznia 2008 roku (wówczas już 5 letniego) na kwotę 30 900,- zł w oparciu o dane katalogowe. Nie zostało tym samym w realiach sprawy wykazane przez pozwanego, że odszkodowanie przewyższa faktyczną szkodę powoda. Zasadna okazała się również apelacja powoda w zakresie kwoty 366,- zł stanowiącej koszty prywatnej ekspertyzy poniesione przez powoda. Niewątpliwie konieczność poniesienia tych kosztów wynikała z nienależytego wykonania umowy przez pozwanego, który nie wyliczył i nie wypłacił powodowi odszkodowania w sposób zgodny z umową. Powód nie ma wiedzy specjalnej niezbędnej do wyliczenia wysokości odszkodowania, ani nie dysponuje stosownymi programami komputerowymi wskazanymi w ogólnych warunkach ubezpieczenia. Miał zaś prawo weryfikować twierdzenia pozwanego, a zważywszy na wynik sprawy jego działanie należało uznać za zasadne, albowiem kwota wypłacona przez pozwanego przed procesem stanowi niespełna połowę należnego powodowi odszkodowania. O ile zaakceptować należy stanowisko, że koszt sporządzenia prywatnej ekspertyzy nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z samym zdarzeniem szkodzącym, o tyle pozostaje on w adekwatnym związku przyczynowym z nienależytym wykonaniem zobowiązania naprawienia szkody przez pozwanego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. należało zmienić zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo i zasądzić od pozwanego na rzecz powoda dodatkowo kwotę 2 834,79 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 24 grudnia 2009 roku, zgodnie z żądaniem powoda. Uwzględniając apelację co do istoty sprawy, należało również zmienić rozstrzygnięcie o kosztach procesu i kosztach sądowych zawarte w punktach III i IV zaskarżonego wyroku, a ponieważ w ostatecznym efekcie powód wygrał spór w całości,
art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c. rozstrzygnięto o obciążeniu całością kosztów pozwanego, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadnia art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Powód wygrał postępowanie apelacyjne w całości, co uzasadnia zasądzenie na jego rzecz całości poniesionych w tym postępowaniu kosztów. Na koszty te składają się: opłata od apelacji – 142, - zł i wynagrodzenie pełnomocnika – 300,- zł, Wysokość kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił na podstawie § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych… Z tych względów Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 442,- zł. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.