i ma na celu pełne wyrównanie poniesionej przez poszkodowanego straty, przywrócenie rzeczy do stanu używalności takiego jaki istniał przed wyrządzeniem szkody. W przypadku wystąpienia zdarzania skutkującego odpowiedzialnością gwarancyjną zakładu ubezpieczeń, świadczenie ubezpieczyciela obejmuje więc zapłatę sumy pieniężnej odpowiadającej wysokości szkody, którą poniósł poszkodowany. Zobowiązany ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono (art. 361§
Poszkodowany może zatem, zgodnie z zasadą pełnej kompensacji szkody, domagać się od zakładu ubezpieczeń nie tylko zwrotu kosztów, przywrócenia stanu poprzedniego swojego pojazdu lub zapłaty jego równowartości w razie szkody całkowitej ale też m.in. stanowiących normalne następstwo szkody komunikacyjnej kosztów wynajmu pojazdu zastępczego przez poszkodowanego na konieczny czas naprawy albo uzyskania odszkodowania pozwalającego na zakup innego pojazdu . W myśl art. 363 k.c. to do poszkodowanego należy wybór sposobu naprawienia szkody. Uprawnienia zawarte w tym artykule, dają mu możliwość wyboru warsztatu naprawczego, wyboru materiałów i części na jakich będzie jego samochód naprawiany ale też firmy z której wynajmie pojazd zastępczy. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2003 r. (III CZP 32/2003) „Odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku”. Per analogiam zasada niezbędnych i koniecznych kosztów dotyczyć będzie również odszkodowania z tytułu najmu samochodu zastępczego. W wyroku z dnia 5 listopada 2004 r. sygn. akt II CK 494/03, podzielanym przez sąd orzekający w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy zaznaczył , że jeżeli uszkodzony pojazd nadaje się do naprawy w postaci wmontowania do niego nowej części zamiennej, to koszty najmu przez poszkodowanego tzw. samochodu zastępczego obejmować mogą tylko okres konieczny i niezbędny do naprawy pojazdu (art. 361 § 1 k.c.) ( opubl. LEX nr 145121, Biul.SN 2005/3/11). Ponadto w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 listopada 2011 r. (sygn. akt III CZP 5/11 ) Sąd Najwyższy wskazał , iż odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego i nie jest ona uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej. Jednocześnie jednak w powyższej uchwale wskazano , iż roszczenie o dostarczenie pojazdu zastępczego nie może być uznane za dopuszczalny sposób restytucji szkody majątkowej polegającej na zmniejszeniu wartości pojazdu albo utracie jego wartości, wyrównanie bowiem tego uszczerbku majątkowego następuje przez naprawę uszkodzonego pojazdu albo przez zapewnienie możliwości nabycia nowego pojazdu. Restytucja utraty możliwości korzystania z rzeczy byłaby niedopuszczalną restytucją szkody niemajątkowej. Odmienna jest sytuacja, w której doszło już do poniesienia przez poszkodowanego wydatków na uzyskanie pojazdu zastępczego w okresie remontu uszkodzonego pojazdu albo przez okres niezbędny do nabycia nowego pojazdu. Są to wydatki poniesione w następstwie zdarzenia szkodzącego, które by nie powstały bez tego zdarzenia, prowadzące do powypadkowego zmniejszenia majątku poszkodowanego, czyli straty (art. 361 § 2 k.c.). Muszą to być wydatki zmierzające do wyłączenia lub ograniczenia szkody i niewątpliwie są nimi koszty wynajmu pojazdu zastępczego w celu kontynuowania działalności gospodarczej lub zawodowej, ponieważ zapobiegają utracie określonych dochodów (art. 361 § 2 k.c.). Szkodę stanowią również konieczne wydatki związane ze zdarzeniem szkodzącym. Przy takim ujęciu, stratą w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. są objęte także te wydatki, które służą ograniczeniu (wyłączeniu) negatywnych następstw majątkowych doznanych przez poszkodowanego w wyniku uszkodzenia (zniszczenia) pojazdu. Negatywnym następstwem majątkowym jest tu utrata możliwości korzystania z rzeczy, a więc utrata uprawnienia stanowiącego atrybut prawa własności. W takiej sytuacji poszkodowanemu przysługuje roszczenie o zwrot wydatków na najem pojazdu zastępczego nieprzeznaczonego do kontynuowania działalności gospodarczej lub zawodowej, można je bowiem uznać za stratę (art. 361 § 2 k.c.).Zwrotowi mogą podlegać jednakże tylko wydatki rzeczywiście poniesione na taki najem. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, m.in. w uchwałach z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01 (OSNC 2002, nr 6, poz. 74) i z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 150/06 (OSNC 2007, nr 10, poz. 144) oraz w wyrokach z dnia 20 lutego 2002 r., V CK 908/00 (nie publ.), z dnia 11 czerwca 2001 r., V CKN 226/00 (OSP 2002, nr 3, poz. 40) i z dnia 7 sierpnia 2003 r., IV CKN 387/01 (nie publ.), ukształtował się wprawdzie pogląd, że naprawa uszkodzonego pojazdu nie jest warunkiem wypłaty odszkodowania, bo istotne znaczenie ma fakt powstania szkody, a nie jej naprawienie, ale nie jest on adekwatny w omawianej sytuacji, w której strata majątkowa powstaje dopiero z chwilą poniesienia kosztów najmu pojazdu zstępczego. W przedmiotowej sprawie bezsporna była odpowiedzialność pozwanego z tytułu ubezpieczenia OC za szkodę spowodowaną przez sprawcę kolizji ubezpieczonego w pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym , postępowanie likwidacyjne i jego wynik , brak zapłaty kosztów wynajmu samochodu zastępczego. Sporne były zakres i koszt naprawy , zasadność wynajmu samochodu zastępczego przez poszkodowanego, okres najmu i wysokość należnego stąd z tego tytułu odszkodowania. W toku postępowania strony zgłosiły , a sąd dopuścił dowody z zawnioskowanych dokumentów, w tym umowy wynajmu pojazdu, faktur VAT, umowy cesji wierzytelności , korespondencji stron , opinii biegłego, wydruku ze strony firmy (...) , oświadczenia poszkodowanej, oraz przesłuchania powoda. Dowody w postaci opinii biegłego , umowy wynajmu pojazdu i faktury za wynajem, umowy cesji i przesłuchania powoda sąd uznał za wiarygodne albowiem nie zostały one skutecznie zakwestionowane przez strony ani nie budziły wątpliwości co do swojej autentyczności. Sąd oddalił wniosek powodów złożony na drugim terminie rozprawy w dniu 16.09.2013r. i ponowiony na ostatnim terminie o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. W. na okoliczność kosztów wynajmu samochodu zastępczego, konieczności jego wynajęcia jako spóźniony na gruncie art. 207§ 6 kpc. oraz zbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Już bowiem z niepodważonej faktury VAT z dnia 08.10.2012r. , oświadczenia poszkodowanej świadek z dnia 29.11.2012r. i przesłuchania powoda wiadomymi były wskazane koszty, fakt ich opłacenia i braku możliwości korzystania przez poszkodowaną z innego pojazdu. Tych ostatnich dowodów nie podważył wydruk ze strony internetowej firmy (...) dotyczący kosztów wynajmu samochodu m-ki (...) ( innego zarówno od pojazdu poszkodowanej jak i samochodu wynajętego) za inny okres niż będący przedmiotem sprawy ( 27.04.2013r. – 01.05.2013r.) i w dodatku na nieznanym terenie. Tym samym sąd za niewykazane uznał inne ( zresztą w żaden sposób nie określone faktycznie przez pozwanego ) niż poniesione przez poszkodowaną koszty wynajmu , określone przez powoda nawet jako nieco niższe od średniej na lokalnym rynku i do tego za samochód niższej klasy. Biegły w swojej opinii, określając uzasadniony koszt naprawy pojazdu na sumę 7642,51 zł brutto zł , ustalił uśrednione stawki prac blacharskich na 126 zł i prac lakierniczych – na 136 zł oraz ocenił jako zasadne przezbrojenia ramy naprawczej, dodatkowy czas na wymianę uchwytu półki prawej i dodatkowych kosztów związanych z zastosowaniem lakieru X.. W ocenie sądu brak jest podstaw do podważania opinii biegłego. Jako podmiot niezależny od stron, na zlecenie sądu w sposób rzetelny , jasny i rzeczowy określił wymagane wartości. Logicznie uzasadnił wybór dziesięciu zakładów uwzględnionych przy wyliczaniu średniej stawki , ich wyposażeniem m.in. w ramy kontrolno-pomiarowe i kabiny lakiernicze , wyłącznie dające gwarancję prawidłowego i zgodnego z technologią wykonania naprawy. Niczym nie wykazane i chybione pozostały zarzuty pozwanego co do określenia średniej stawki roboczogodzin czy pracochłonności naprawy lakierniczej i dodatku za lakier perłowy przy jednoczesnym występowaniu przedmiotowych pozycji w systemach naprawczych audatex i eurotax . Powodowie nie kwestionowali opinii biegłego. W świetle powyższych zważań przy przyjęciu kosztów naprawy określonych przez biegłego oraz sumy wypłaconych odszkodowań ( 7812,14 zł ) sąd uznał , iż w zakresie kosztów naprawy pozwany wywiązał się z obowiązku odszkodowawczego. W konsekwencji Sąd uznał, iż strona pozwana nie zrekompensowała doznanej szkody jedynie w zakresie nie pokrytych kosztów wynajmu samochodu zastępczego , dlatego też roszczenie w kwocie 442,80 zł , odpowiadającej tym kosztom, ocenił jako uzasadnione i zasługujące na uwzględnienie. Zatem sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda przedmiotową kwotę z odsetkami jak w pozwie , mieszczącymi się w dacie wymagalności należności zgodnie z fakturą VAT ( art. 481 §
Postępowanie co do kwoty 688,19 zł odszkodowania zapłaconego jeszcze przed wytoczeniem powództwa , co do której pismem z dnia 19.06.2013r. pełnomocnik powodów cofnął pozew i zrzekł się roszczenia, sąd w oparciu o art. 355 §1 kpc. w zw. z art. 203 §1 kpc. umorzył . Dalej idące powództwo jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. stosunkowo je rozdzielając odpowiednio wg. proporcji w jakich strony przegrały proces . Powód przegrał w 72,57 % , poniósł koszty w wysokości ( 81 + 600 + 17 + 1631,17 ) 2329,17 zł , a powinien w kwocie 2125,69 zł . Pozwany poniósł koszty w kwocie 600 zł. Zatem Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 203,47 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.