Sygn. akt VII U 918/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia S.O. Grażyna Cichosz Protokolant sekretarz sądowy Anna Łempicka po rozpoznaniu w dniu 21 września 2016 roku w Lublinie sprawy A. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania A. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 31 marca 2015 roku znak: (...) oddala odwołanie Sygn. akt VII U 918/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 31 marca 2015 roku nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. stwierdził, że A. L. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 8 października 2014 roku oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 8 października 2014 roku. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. L. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę oraz ustalenie, że jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo wskazanym wyżej ubezpieczeniom. Skarżąca podniosła, że nadal prowadzona przez nią działalność gospodarcza ma charakter zorganizowany i ciągły o czym świadczą przedłożone przez nią dokumenty. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: A. L. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej dokonała zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 8 października 2014 roku. W deklaracjach rozliczeniowych wskazała podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za miesiąc październik 2014 roku w wysokości 7.250,32 zł, za miesiąc listopad 2014 roku w wysokości 9.365,00 zł, natomiast za miesiąc grudzień 2014 roku w wysokości 9.365,00 zł. W powyższym okresie w miesiącu październiku zarejestrowano jedno zdarzenie gospodarcze przynoszące dochód dnia 17 października 2014 roku, w listopadzie również jedno zdarzenie gospodarcze z dnia 17 listopada 2014 roku. W miesiącu grudniu wykazano dwa zdarzenia gospodarcze, tj. z dnia 5 grudnia 2014 roku oraz z dnia 30 października 2014 roku. W miesiącu styczniu wykazano z kolei trzy z darzenia gospodarcze, tj. z dnia 21 stycznia 2015 roku, 26 stycznia 2015 roku oraz 29 stycznia 2015 roku. Z wyjątkiem A. C. zatrudnionej na umowę zlecenia w okresie od 1 stycznia 2015 roku do 31 stycznia 2015 roku nikt nie był zatrudniony ani zgłoszony do ubezpieczeń (księga przychodów i rozchodów k. 10 a.s., akta ZUS). Od dnia 9 stycznia 2015 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim. Okres przebywania na zwolnieniu lekarskim rozpoczął się po upływie okresu oczekiwania do nabycia prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, tj. podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu przez 90 dni (akta ZUS). W momencie rozpoczęcia działalności wnioskodawczyni wiedziała że jest w ciąży. A. L. zdawała sobie sprawę, że wysoka składka to wysokie świadczenie związane z urodzeniem dziecka, dlatego pieniądze na ten cel zostały wcześniej odłożone (zeznania A. L. k. 21-22 a.s., zeznania G. L. k. 37 a.s.). Zgłoszona działalność gospodarcza polegała na produkcji mebli. Skarżąca jednak zajmowała się jedynie sprawami organizacyjnymi. Do montażu i wykonania mebli korzystano z usług innych osób, dokonując rozliczeń na podstawie wystawianych faktur. Przy prowadzeniu działalności korzystano ze stolarni, gdzie również były projektowane, wykonywane meble oraz przygotowywane materiały, które następnie odbierano do montażu (okoliczność bezsporna). Dnia 12 stycznia 2015 roku wnioskodawczyni udzieliła pełnomocnictwa swojemu mężowi G. L. do wykonywania wszelkich czynności związanych z prowadzoną działalnością. Dnia 1 stycznia 2015 roku została zawarta umowa zlecenia nr (...) pomiędzy firmą (...). D., a A. C. na okres do 31 stycznia 2015 roku. Przedmiotowa umowa nie wskazywała jednak co jest jej przedmiotem (dokument pełnomocnictwa, umowa zlecenia - akta ZUS). Ustalone okoliczności stanu faktycznego pozostawały poza sporem stron. Spór koncentrował się bowiem jedynie na ustaleniu czy mając na uwadze powyższe okoliczności tj. zgłoszenie w CEIDG działalności gospodarczej, przedłożone dokumenty wykazały osobiste prowadzenie działalności gospodarczej przez wnioskodawczynię. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów z dokumentów, które zostały prawidłowo wystawione. W niniejszej sprawie nie ujawniono okoliczności poddających ich wiarygodność w wątpliwość. Przystępując do oceny dowodów osobowych należy stwierdzić, że przesłuchani w sprawie świadkowie z wyjątkiem męża A. L. to osoby obce dla wnioskodawczyni, z którymi współpracowała w okresie zarejestrowania działalności gospodarczej. Sąd obdarzył wiarą jednobrzmiące zeznania świadków w zakresie rodzaju oraz czasu wykonywanych przez nich czynności na okoliczność współpracy ze skarżącą oraz jej mężem. Wskazani świadkowie dysponowali, niezbędnymi wiadomościami w zakresie charakteru czynności wykonywanych przez skarżącą w toku prowadzonej działalności, warunków jej wykonywania oraz zasad organizacji pracy. Zeznania te były spójne, logiczne oraz wzajemnie się uzupełniały. Przede wszystkim, na okoliczność faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej nie tylko przez A. L. ale także jej męża, Sąd dał wiarę zeznaniom świadka A. F., który zajmował się składaniem i montażem mebli. Potwierdził on bezpośrednio, w toku składanych zeznań, iż zlecenia przekazywała mu zarówno wnioskodawczyni jak i jej mąż. Ponadto, mąż wnioskodawczyni pomagał mu w montażu, przekazywaniu zlecenia, realizacji zakupów akcesoriów. Pieniądze za wykonane usługi otrzymywał od wnioskodawczyni albo jej męża. Kontaktował się także zarówno z wnioskodawczynią jak i z jej mężem. Świadek zeznał iż sytuacja taka utrzymywała się także po styczniu 2015 roku. Wnioskodawczyni przebywała wówczas oficjalnie na zwolnieniu lekarskim. Z zeznań świadka wynika, iż dopiero po urodzeniu dziecka przez skarżącą kontakty z nią uległy zmniejszeniu (zeznania świadka A. F. – k. 35v a.s.). Świadek L. Z. prowadzący firmę ustnie zlecił A. L. wykonanie mebli. Negocjował z nią cenę oraz termin wykonania natomiast na wykonanie pomiarów wnioskodawczyni przyjechała razem z mężem i to mąż przywiózł wykonane meble oraz dokonał ich montażu (zeznania świadka L. Z. – k. 36 a.s.). Mając powyższe na uwadze zeznania świadka W. R. na okoliczność prowadzenia działalności przez wnioskodawczynię należało uznać częściowo za wiarygodne. Świadek zeznał, że skarżąca sama pracowała i wyceniała meble. Faktury za zamówione meble wystawione były w lutym oraz w marcu (zeznania świadka W. R. – k. 36 a.s.). Zeznania G. L. należy natomiast uznać za niewiarygodne. Świadek ten w toku składanych zeznań dokonał po chwili sprostowania, że mówiąc „dostarczaliśmy dokumentację” miał na myśli to że sam dostarczał dokumentację, a żona zostawała w samochodzie. Ponadto, z zeznań świadka wynika, że w czasie kiedy żona przebywała na zwolnieniu nadal zajmowała się prowadzeniem działalności a on jej jedynie pomagał. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dał wiary także zeznaniom świadka N. K. na okoliczność współpracy jedynie z wnioskodawczynią oraz przygotowania przez nią projektu. Mąż wnioskodawczyni zeznał bowiem, iż zajmował się rozpisaniem mebli w tym zleceniu oraz prawdopodobnie zaprojektował witrynę na którą było zlecenie. Świadek N. K. zeznała ponadto, że zamówiła meble do swojej restauracji zimową porą 2014 roku, po czym kolejne zlecenie było wykonane tej samej zimy w 2015 roku lub wczesnej wiosny 2015 roku. (zeznania świadka N. K. – k. 37, zeznania świadka G. L. – k. 38 a.s.). Zeznania świadka M. S. należy uznać za wiarygodne jedynie w zakresie faktycznej współpracy z wnioskodawczynią w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na produkcji mebli. Świadek stwierdził, iż nie pamięta kto w styczniu 2015 roku przekazywał mu zlecenia. Potwierdził jednak, że przychodziła do niego albo wnioskodawczyni albo jej mąż. Nie widział jednak żadnego upoważnienia do reprezentowania wnioskodawczyni przez jej męża. Należy także zaznaczyć, iż świadek określając datę rozpoczęcia współpracy podał w przybliżeniu początek 2014 roku (zeznania świadka M. S. k. 65v a.s.). Wizyty w (...) zarówno wnioskodawczyni jak i jej męża potwierdzają zeznania świadków W. D. oraz M. L. (k. 70-72 a.s.) M. M. zajmująca się księgowością prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności zeznała, iż mąż wnioskodawczyni był zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny, a nie jako osoba współpracująca. Reprezentował on wnioskodawczynię jedynie w okresie jej zwolnienia posługując się przy tym pełnomocnictwem notarialnym. Księgowa potwierdziła skorzystanie przez skarżącą z wysokiej podstawy wymiaru składek, gdyż stać ją było na wysoki ZUS a jeśli coś nie jest zabronione to jest dozwolone (zeznania świadka M. M. – k. 35 a.s.). Podsumowując, zeznania dotyczące prowadzenia przez skarżącą samodzielnie działalności gospodarczej są sprzeczne. Nie korelują ani ze sobą ani z zeznaniami samej wnioskodawczyni. Ponadto okoliczność, że pojawiające się w toku składanych zeznań rozbieżności zostają prostowane czy poprawiane, wskazują, że mogły być one uzgadniane na potrzeby procesu. W związku z powyższym Sąd obdarzył wiarą jedynie w części, jednobrzmiące zeznania zeznających w sprawie świadków, dotyczących prowadzenia działalności studia mebli zarówno przez wnioskodawczynię jak i jej męża, także przed udzieleniem formalnego pełnomocnictwa. W świetle powyższych ustaleń należało także stwierdzić, że również zeznania skarżącej złożone w trybie art. 299 k.p.c., w powyższym zakresie nie zasługują na pełne uwzględnienie. Sąd dał im wiarę w części w jakiej odnoszą się do czynności, którymi zajmowała się wnioskodawczyni, lecz nie okresu ich wykonywania czy wyłączności prowadzenia działalności jedynie z czasowego korzystania z pomocy męża. Powyższe nie odpowiada zeznaniom świadków w tym zakresie. Wnioskodawczyni w toku składanych zeznań jednoznacznie stwierdziła, że mąż ją prowadzi a ona mu jedynie pomaga. W toku wypowiedzi wskazała odwrotnie, że to mąż jej pomaga przez co jego plany zawodowe zostały odłożone. Odnosząc się natomiast do dowodów zarówno z zeznań świadków jak i z przedstawionych dokumentów na okoliczność dalszego prowadzenia działalności oraz jej rozmiarów należy podkreślić, że przedmiotem rozpoznania niniejszego postępowania były działania wnioskodawczyni podejmowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej od dnia 8 października 2014 roku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie A. C. jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 672 z późn. zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórczą, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zgodnie z art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 z późn. zm., zwanej dalej: u.s.u.s.) obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność (art. 6 pkt 5 u.s.u.s.). Osoby te z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności objęte są również obowiązkowym ubezpieczeniem wypadkowym (art. 12 ust. 1 u.s.u.s.) i dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym (art. 11 ust. 2 u.s.u.s.). Wskazanym rodzajom ubezpieczeń społecznych osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (art. 13 pkt 4 u.s.u.s.). Wskazać należy, że wykonywanie działalności gospodarczej, a w konsekwencji określenie granic czasowych przymusu ubezpieczenia, jest obecnie pojmowane formalnie, co oznacza, że istnienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza wprawdzie o faktycznym prowadzeniu tej działalności, ale prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 stycznia 2013 roku, III AUa 685/12; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 roku, III UK 43/11). W świetle powołanych przepisów oraz poglądów orzecznictwa należy uznać, że rozstrzygniecie w sprawie było uzależnione od ustalenia, czy A. L. faktycznie prowadziła działalność gospodarczą w rozumieniu powyższych przepisów. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skoro w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej znajduje się wpis o prowadzeniu przez odwołującą działalności gospodarczej, to na organie rentowym spoczywał ciężar wykazania, że skarżąca nie prowadziła faktycznie działalności i w związku z tym nie podlegała ubezpieczeniom jako osoba prowadząca taką działalność. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 grudnia 1991 r. (III CZP 117/91, OSNCP 1992, Nr 5, poz. 65), wskazał specyficzne cechy działalności gospodarczej, tj.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.