Sygn.akt III AUa 308/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2016 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Boż
§1k.p.c.
oddalił odwołanie. O kosztach procesu orzekł w myśl art. 98 k.p.c. i 99 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Apelację od powyższego wyroku wniósł odwołujący zaskarżając go w całości i zarzucając: 1) nieważność postępowania polegającą na: - braku umocowania pełnomocnika organu rentowego do działania w imieniu organu, - wzięciu udziału w postępowaniu w charakterze strony syndyka masy upadłości (...). I. (...) + H. + B. + (...) spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej w O. i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, - całkowitym pominięciu w sprawie (...) spółka z o.o., mimo tego, że spółka ta winna brać udział w postępowaniu, gdyż zatrudniała osobę ubezpieczoną, 2) sprzeczność rozstrzygnięcia w zakresie uznania za stronę syndyka masy upadłościowej i zasądzenia mu od strony skarżącej kosztów zastępstwa procesowego, 3) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe zastosowanie art.
§ 1k.p.c.
zamiast art.
§ 2k.p.c.
w zw. z art. 328 § 2 k.p.c., art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych z powodu nie uchylenia spornej decyzji organu rentowego i nie dokonania zmiany wyroków sądów obu instancji oraz prawomocnej decyzji organu rentowego w zakresie pominiętym przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu spornego wyroku i pominiętym przez organ rentowy w decyzji, tj. w zakresie orzekającym o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu osoby ubezpieczonej z umowy o pracę z osobą odwołującą, mimo braku kompetencji organu rentowego do orzekania w tym zakresie i mimo tego, że z tego powodu sądy obu instancji powinny były uchylić decyzję organu rentowego z 2013 r., a błędnie utrzymały ją w mocy, co sąd pierwszej instancji pominął w uzasadnieniu wyroku z naruszeniem art. 328 § 2 k.p.c., 4) zaniechanie wszczęcia postępowania w zakresie zmiany decyzji organu rentowego z 2013 r. w zakresie podlegania przez osobę ubezpieczoną ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zatrudnienia u osoby odwołującej z pominięciem w uzasadnieniu tej decyzji przyczyn takiego rozstrzygnięcia organu rentowego, co skutkowało błędnym rozstrzygnięciem sprawy z uwagi na pominięcie tego zakresu, 5) niewłaściwe zastosowanie przepisu art.
§ 1k.p.c.
zamiast art.
§ 2k.p.c.
w zw. z art. 83 ust. 1 i 3, art. 83a ust. 1 i 2, art. 4 pkt 2a u s.u.s. z powodu dokonania błędnej oceny w zakresie, że strona odwołująca nie ujawniła okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, które mają wpływy na prawo lub zobowiązanie mimo tego, że je ujawniła. Apelujący wniósł o zmianę wyroku poprzez wydanie orzeczenia określającego brak zobowiązania strony odwołującej, o zasądzenie na jego rzecz od organu rentowego i syndyka kosztów sądowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego i przekazanie sprawy organowi rentowemu lub o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od odwołującego kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Sąd Okręgowy, wydając zaskarżony wyrok wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla meritum sprawy, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny przyjął ustalenia faktyczne poczynione w pierwszej instancji za własne, w konsekwencji czego nie zachodzi potrzeba ich szczegółowego powtarzania (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r., sygn. II UKN 61/97, opubl. w OSNAP z 1998 Nr 3, poz. 104, z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. I PKN 339/98, OSNAP z 1998 Nr 24, poz. 776). Rozpoznając sprawę, Sąd Okręgowy nie naruszył również tak norm prawa materialnego, jak i zasad postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosków apelacji. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest trafne i tym samym nie ma podstaw do jego zmiany. Odnosząc się w pierwszej kolejności do sformułowanych w apelacji zarzutów nieważności postępowania, jako najdalej idących, Sąd odwoławczy stwierdza, iż są one całkowicie chybione. Całkowicie oderwany od materiału zebranego w aktach sprawy jest zarzut braku umocowania pracownika organu rentowego do działania w imieniu organu rentowego i nie wskazanie przez organ rentowy dowodu na posiadanie odpowiedniego pełnomocnictwa. Już do odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego radca prawny B. K. złożyła poświadczony za zgodność z oryginałem dokument pełnomocnictwa upoważniający ją do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych m.in. w sprawach przed sądami powszechnymi z zakresu ubezpieczeń społecznych (k.11). Również reprezentująca organ rentowy na rozprawie przed Sądem Okręgowym E. M., przedłożyła stosowne pełnomocnictwo (k.22). Wypada przypomnieć, iż w świetle art. 87 § 2 zd. 1 k.p.c. pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Oznacza to, że E. M., będąc zatrudnioną w organie rentowym, mogła go reprezentować przed sądem. W dominującym orzecznictwie przyjmuje się, że organ rentowy posiadający osobowość prawną (art. 66 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych) może ustanowić pełnomocnikiem procesowym swego pracownika (art. 87 § 2 k.p.c.). Pełnomocnictwo takie nie musi przy tym pochodzić od Prezesa Zakładu, gdyż dyrektor oddziału organu rentowego może udzielić pełnomocnictwa procesowego do zastępstwa oddziału w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przyjmuje się nadto, że dokument pełnomocnictwa z podpisem dyrektora Oddziału - działającego w imieniu mocodawcy - jest wystarczający w świetle art. 89 § 1 k.p.c. do występowania tak umocowanego pełnomocnika w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych przed sądem (por. w tym zakresie wyroki SN :z 8 stycznia 2008 r., I UK 172/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 51; z dnia 28 maja 2013 r., I UK 3/13 (LEX nr 1360191, z 15 października 2014 r. I UK 48/14 LEX nr 1545139, z dnia 6 listopada 2013 r. III PK 12/13 OSNP 2014/9/131). Apelujący zarzucał także zaskarżonej decyzji brak umocowania pracownika organu rentowego do wydania przedmiotowej decyzji. Zarzut ten jest chybiony. Jak wynika z akt ZUS, zaskarżona decyzja została podpisana przez E. W. – pracownika Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., Kierownika (...) Referatu Ubezpieczeń i Składek, którą Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych upoważnił do wydawania w imieniu Zakładu lub Prezesa indywidulanych decyzji w sprawach wynikających z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (k. 2 akt ZUS). Nie ma racji skarżący, zarzucając wyrokowi pierwszej instancji, iż syndyk masy upadłości (...) nie powinien był brać udziału w sprawie, co skutkowało nieważnością postępowania. W tej kwestii należy przede wszystkim zauważyć, iż tylko niewezwanie do udziału w postępowaniu w charakterze zainteresowanego, mogłoby ewentualnie powodować nieważność postępowania polegającą na pozbawieniu możności obrony praw - art. 379 pkt 5 w zw. z art. 477 11 § 1 k.p.c. Natomiast wezwanie do udziału w sprawie w takim charakterze podmiotu, który w istocie nie posiada statusu zainteresowanego, nie może skutkować nieważnością postępowania, może być natomiast rozpatrywane w ramach naruszenia przepisów prawa procesowego, które jednak, aby osiągnąć zamierzony przez apelującego skutek, powinno wywierać wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Z apelacji wynika, że skarżący takiego wpływu zdaje się upatrywać jedynie w zasądzeniu na rzecz Syndyka poniesionych przez niego kosztów procesu. Sąd Apelacyjny stwierdza, iż prawidłowo Sąd pierwszej instancji zawiadomił Syndyka Masy Upadłości(...). (...) + H. + B. + (...) Sp. z o.o. w (...) jako osobę zainteresowaną. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 477 11 § 1 k.p.c. stronami są ubezpieczony, osoba odwołująca się od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy, wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i zainteresowany. W myśl unormowania § 2 zd. 1 tego artykułu zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Jak zatem wynika z powyższych przepisów, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przymiot strony posiada również zainteresowany. Zainteresowany to osoba, która choć nie jest adresatem decyzji, to decyzja ta swoją treścią wpływa na jego prawa lub obowiązki w taki sposób, że ma on interes prawny w uzyskaniu konkretnego orzeczenia sądowego. O tym, czy konkretna osoba posiada status zainteresowanego ze względu na przedmiot postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, przesądza nie jej subiektywne przekonanie, czy też przekonanie innej strony postępowania, ale obiektywna okoliczność, że w danym wypadku prawa lub obowiązki tej osoby „zależą” od rozstrzygnięcia sprawy (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1998 r., III ZP 20/98, OSNAPiUS 1998 nr 23, poz. 690). Przykładowo pracodawca jest zainteresowanym w sprawie o objęcie lub wyłączenie z pracowniczego ubezpieczenia społecznego, gdyż z decyzji w takiej sprawie wynikają dla niego konkretne obowiązki określone przepisami prawa ubezpieczeniowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2004 r., II UK 66/04, OSNP 2005 nr 10, poz. 149). W orzecznictwie za zainteresowanego uznaje się również zarządcę majątku upadłego, prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą, w sporze dotyczącym podlegania obowiązkowi ubezpieczeń społecznych tego upadłego, z uwagi na fakt, że stwierdzenie obowiązku podlegania takim ubezpieczeniom wiąże się z koniecznością opłacania składek z majątku upadłego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2010r., III AUa 290/10, Apel.-W-wa 2010/3/15). Zainteresowaną jest też spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w sprawach o objęcie pracowniczym ubezpieczeniem społecznym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2004 r., III AUa 934/03, OSA 2005/4/11). W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, iż Syndyk (...). (…) w upadłości likwidacyjnej ma status osoby zainteresowanej w rozumieniu art. 477
(11)k.p.c. Sprawa ta dotyczy wniosku płatnika o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu rentowego, stwierdzającej, że M. D. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w przedsiębiorstwie apelującego. Decyzja ta była wynikiem ustalenia, że zawarta między A. M.
(1), a spółkami (...) i(...) umowa nie wywarła skutku w postaci przejęcia części zakładu pracy w trybie art. 23
(1)k.p. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że jej rozstrzygnięcie wywiera wpływ na obowiązki Syndyka zarządzającego masą upadłości spółki(...) Pomyślny z punktu widzenia skarżącego wynik tej sprawy zrodziłby obowiązek po stronie Syndyka opłacania zaległych składek za ubezpieczoną. Reasumując, Sąd pierwszej instancji nie uchybił przepisom prawa wzywając do udziału w sprawie Syndyka. W konsekwencji prawidłowo zasądził na jego rzecz koszty procesu. Syndyk był bowiem reprezentowany przed Sądem pierwszej instancji przez radcę prawnego i w związku z tym poniósł koszt jego wynagrodzenia. Skoro zaś ma on status zainteresowanego i jest stroną w tej sprawie, to przepisy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. znajdują do niego zastosowanie. Nie jest jasne z jakich względów apelujący zarzucając nieważność postępowania podnosi brak udziału w sprawie (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W.. Zarzut nie ten został rozwinięty, a lakoniczne stwierdzenie, że spółka ta zatrudniała osobę ubezpieczoną jest niewystarczające, aby bliżej się do niego odnieść. Skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób ta spółka jest związana z przedmiotową sprawą i z jakich przyczyn powinna ona brać w niej udział. Odwołujący nie podjął też próby wykazania, że między ww. spółką, a osobami występującymi w tej sprawie istnieje więź materialnoprawna i to taka, która ma znaczenie dla ustalenia płatnika składek zainteresowanej w spornym okresie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest dopuszczalność ponownego ustalenia przez organ rentowy zobowiązania wnioskodawcy ustalonego decyzją z dnia 28 czerwca 2013r., w której stwierdzono, że M. D. w okresie od 1 lipca 2012 r. z tytułu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Handlowym (...) A. M.
(1)podlega ubezpieczeniu społecznemu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu, wskazano podstawy wymiaru składek oraz podano, iż płatnikiem składek jest A. M.
(1), od której odwołania zostały oddalone prawomocnym wyrokiem sądu. Możliwość dokonania weryfikacji istniejących w obrocie prawnym ostatecznych decyzji Zakładu wprowadza art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. 2016 r., poz. 963 ze zm.). Zgodnie przepisem art. 83 a ust. 1 tej ustawy prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie. Zgodnie zaś z ust.3 w sprawach rozstrzygniętych orzeczeniem właściwego sądu Zakład, na podstawie dowodów lub okoliczności, o których mowa w ust. 1: 1)wydaje we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo lub określającą zobowiązanie, jeśli jest to korzystne dla zainteresowanego; 2)występuje do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania przed tym organem, gdy z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo nie istnieje lub zobowiązanie jest wyższe niż określone w decyzji. Jak zatem z powyższego wynika, jeżeli od ostatecznej decyzji ZUS zostało złożone odwołanie do sądu i w tym zakresie sąd wydał orzeczenie, a jednocześnie zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie, ZUS wydaje we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo lub określającą zobowiązanie, o ile jest to korzystne dla zainteresowanego. Jeżeli zaś z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo nie istnieje lub zobowiązanie jest wyższe niż określone w decyzji, ZUS występuje do sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania. Wypada dostrzec, że przewidziana w powyższym przepisie instytucja wznowienia postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oznacza nadzwyczajną kontynuację postępowania w tej samej sprawie, w której ubezpieczony uprawniony jest do ubiegania się o ponowne ustalenie zobowiązania, jeżeli wcześniej nie powołał się na okoliczności lub nie przedstawił dowodów uzasadniających zasadność ustalenia określonego zobowiązania. Przesłanką ponownego ustalenia prawa lub zobowiązania ustalonego ostateczną decyzją organu rentowego jest przedłożenie nowych dowodów lub ujawnienie okoliczności, przy czym muszą to być takie nowe dowody i okoliczności, które istniały przed wydaniem decyzji i jednocześnie mające wpływ na ustalone prawo lub to zobowiązanie. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż takich dowodów skarżący nie przedłożył oraz że nie ujawnił także żadnych nowych okoliczności. Sąd Okręgowy wyczerpująco przeanalizował wszystkie podnoszone przez wnioskodawcę argumenty mające w jego ocenie przemawiać za ponownym, odmiennym ustaleniem jego zobowiązania. Sąd odwoławczy podziela wszystkie wywody tego Sądu i w związku z tym nie zachodzi potrzeba ich powielania. Można zauważyć, że wyrażone w apelacji stanowisko A. M.
(1)w zakresie istnienia podstaw do weryfikacji ostatecznej decyzji organu rentowego ma charakter wyłącznie polemiczny i stanowi powtórzenie dotychczasowej argumentacji. Z całą pewnością do ustawowych kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy ustalanie faktycznego pracodawcy osoby ubezpieczonej, co wynika m.in. z regulacji zawartej w art. 68 ust. 1 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazującej, że do zakresu ZUS należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych. Uprawnienie i obowiązek organu rentowego ustalenia pracowniczego tytułu ubezpieczeń, wiążący się nieodzownie z ustaleniem pracodawcy jest przy tym niezależny od kompetencji innych organów kontroli i ochrony prawnej. Organ rentowy jest władny dokonywać samodzielnych ustaleń w zakresie istnienia stosunku pracy, podobnie jak sądy rozpatrujące odwołanie od wydawanych w takich kwestiach decyzji. Całkowicie nieuprawniona jest argumentacja skarżącego, iż w tym zakresie niezbędne jest stosowne orzeczenie sądu pracy. Pomija ona treść bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy systemowej, wskazanych już apelującemu przez Sąd Okręgowy tj. art. 83 ust. 1, art. 4 pkt 2a), 6 ust.1 pkt 1, art. 11 ust.1, art. 12 ust.1, art. 13 pkt 1, art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1, z których wynika obowiązek organu wydania decyzji wskazującej płatnika składek w sytuacji ustalenia, że podmiot formalnie wskazany jako pracodawca nim nie jest. Wobec rozstrzygnięcia, że pomimo łączących A. M.
(1)ze spółkami(...)i (...) umów o przekazanie pracowników, pozostał on faktycznym pracodawcą, organ rentowy był uprawniony i zobowiązany do wydania decyzji zgodnej z tym ustaleniem, zaś sądy – Okręgowy i Apelacyjny były władne do samodzielnego zweryfikowania tego ustalenia. Niezależnie jednak od powyższego należy zauważyć, iż omawiany argument wnioskodawcy w żaden sposób nie mieści się w ramach „nowych dowodów” i nie może być też postrzegany jako „ujawnienie nowych okoliczności”. Powyższe należy odnieść również do podnoszonej w apelacji kwestii podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez zainteresowaną. Warto w tej mierze dodatkowo zauważyć, że w decyzji organu rentowego z dnia 28 czerwca 2013 r. ustalono podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. Uprawnienie organu rentowego do wydania takiego rozstrzygnięcia wynika z treści art. 32 ustawy systemowej, zgodnie z którym do składek na Fundusz Pracy i ubezpieczenie zdrowotne stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Nie ma zatem racji skarżący podnosząc, że organ rentowy nie posiadał kompetencji w tej mierze. Jeśli chodzi o podnoszone w apelacji zagadnienia dotyczące spółek(...)i (...) to trzeba wskazać, że w postępowaniu sądowym toczącym się z odwołania od decyzji z dnia 28 czerwca 2013 r. spółki te występowały jako osoby zainteresowane w rozumieniu art. 477
(11)§ 2 k.p.c., co istotne spółka (...) była przy tym reprezentowana przez Syndyka, którego zasadność udziału w tej sprawie apelujący kwestionuje. W zakresie tego zarzutu skarżący popada w istotną sprzeczność, z jednej bowiem strony twierdzi, iż zarówno R. jak i (...). nie powinny brać udziału w tamtym postępowaniu, którego wznowienia się domaga, z drugiej natomiast strony w dalszej części apelacji twierdzi, że podmioty te nie brały udziału w tamtym postępowaniu bez własnej winy. Z wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2014 r. (III AUa 867/14) i protokołu rozprawy wynika, iż zarówno R. jak i(...)brali udział w tym postępowaniu jako zainteresowani, których wezwano do udziału w tej sprawie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego ewentualna ich wadliwa reprezentacja w tamtym postępowaniu, nawet jeżeli miała miejsce nie jest podstawą ponownego ustalenia prawa lub zobowiązania na postawie art. 83a ustawy systemowej, nie rzutuje to bowiem na prawa i obowiązki skarżącego, w szczególności na wadliwość przypisania skarżącemu odpowiedzialności za zobowiązania za składki na ubezpieczanie społeczne jako faktycznemu pracodawcy. Reasumując, apelacja nie zawierała zarzutów podważających prawidłowość zaskarżonego wyroku dlatego na mocy art. 385 k.p.c. apelację oddalono - punkt I sentencji wyroku. O kosztach procesu za drugą instancję orzeczono na zasadzie art. 102 k.p.c. Zasadą w procesie cywilnym jest, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.). Tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami (art. 102 k.p.c.). Przepis art. 102 k.p.c. jako szczególny nie podlega wykładni rozszerzającej. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się stosowanie art. 102 k.p.c., gdy strona przegrywająca znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, a wytaczając powództwo była subiektywnie przeświadczona o słuszności dochodzonego roszczenia, natomiast strona wygrywająca korzystała ze stałej obsługi prawnej i nie poniosła dodatkowych nakładów na prowadzenie procesu (wyrok SN z dnia 17 listopada 1972 r., I PR 423/72, OSNCP 1973, nr 7-8, poz. 138), albo gdy dochodzone roszczenie wynika z niejasno sformułowanych przepisów (wyrok SN z dnia 6 grudnia 1973 r., I PR 456/73, OSNCP 1974, nr 9, poz. 154), gdy sprawa ma wątpliwy i dyskusyjny charakter (postanowienie SN z dnia z 27 kwietnia 1971 r., I PZ 17/71, OSNCP 1971, nr 12, poz. 222). Odnosząc to do sprawy niniejszej trzeba zauważyć, iż jest ona jedną z kilkunastu spraw skarżącego, w których to sprawach Sąd I instancji zasądził koszty procesu za pierwszą instancję. Sprawy te są nieomal identyczne pod względem występujących okoliczności faktycznych i problemów prawnych, co nie wymagało od przeciwników procesowych skarżącego istotnego nakładu pracy, uzasadniającego zasądzenie kosztów także za drugą instancję w każdej z tych spraw. Nie można też abstrahować od faktu, iż skarżący niezależnie od własnych zaniedbań - w zakresie zawieranych umów przekazujących pracowników - padł przede wszystkim ofiarą nieuczciwych praktyk firm obiecujących mu obniżenie obciążań z tytułu składek. Z tych względów Sąd mając na uwadze, iż koszty postępowania w II instancji zasądzone zostały na rzecz ZUS i zainteresowanego Syndyka w sprawie o sygn. III AUa 262/16, odstąpił od obciążania A. M.
(1)kosztami zastępstwa procesowego za II instancję w sprawie niniejszej – punkt II sentencji wyroku.