IV Ca 461/16

(1)z udziałem M. W.

(2), W. K., A. W.

(1), A. R., W. W.

(1), U. W., J. W., A. K., D. K.

(1), H. W.

(1)o zasiedzenie na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Gostyninie z 29 grudnia 2015 r. sygn. akt I Ns 495/13 p o s t a n a w i a: zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 i stwierdzić, że M. W.

(1)nabył przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2010 r. własność niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w A. gmina S., składającej się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: (...) o powierzchni 0,6500 ha i (...) o powierzchni 0,5200 ha. Sygn. akt IV Ca 461/16 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Gostyninie postanowieniem z 29 grudnia 2016 r. stwierdził, że M. W.

(1)nabył z dniem 1 stycznia 2008 r. przez zasiedzenie własność zabudowanej nieruchomości rolnej położonej w A. gmina S., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer (...) o powierzchni 0,07 ha; oddalił wniosek co do pozostałych nieruchomości i rozstrzygnął o kosztach postępowania. Istotne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i stanowiące podstawę rozstrzygnięcia były następujące: Działka nr (...) o powierzchni 0,07 ha położona jest w A. gmina S.. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że jej posiadaczami samoistnymi byli H. W.

(1)oraz W. i Z. małżonkowie K. po ½ części. Na działce tej znajdował się budynek mieszkalny, w którym mieszkała H. W.

(1)z dziećmi J. W., H. W.

(1), W. K. i M. W.

(2). Pod koniec lat 60-tych wyprowadzili się bracia J. i H.. Do 1976 r. nieruchomość była w posiadaniu H. W.

(1)i jej córki W. K., które zajmowały się przedmiotową nieruchomością. W 1976r. W. K. wyprowadziła się. W domu razem w H. W.

(1)pozostał syn M. W.

(2), a po jego ślubie w 1977 r. zamieszkała z nimi jego żona U.. Od tej pory nieruchomość współposiadali i zajmowali się nią H. W.

(1)oraz M. i U. małżonkowie W.. W 1999 r. H. W.

(1)wyprowadziła się do córki W. K. i od tej pory M. i U. małżonkowie W. był wyłącznymi posiadaczami tej nieruchomości. M. W.

(2)pobudował na niej garaż, dobudował kuchnię i łazienkę, zmienił ogrodzenie, zrobił remont budynku, wymienił dach, założył nową instalację elektryczną, założył centralne ogrzewanie, wymienił drzwi i podłogi, zrobił chodnik. Prace te były wykonywane bez zgody H. W.

(2)i W. K.. Pod koniec 2006 r. posiadanie tej nieruchomości tę M. i U. małżonkowie W. przekazali synowi M. W.

(1). Działka nr (...) o powierzchni 0,52 ha położona w A. gmina S. stanowi własność W. i Z. małżonków K. na prawach wspólności ustawowej na podstawie aktu własności ziemi (...). Z. K. zmarł i jego następcami prawnymi są A. K. i D. K.

(2). Działka nr (...) o powierzchni 0,65 ha położona w A. gmina S. stanowi własność M. W.

(3)na podstawie aktu własności ziemi (...). M. W.

(3)zmarła i jej następcą prawnym jest A. W.

(1). W ocenie Sądu Rejonowego przesłanki do zasiedzenia nieruchomości zabudowanej nr (...) zostały spełnione, zatem wniosek w tym zakresie podlegał uwzględnieniu. Odmiennie natomiast sąd I instancji ocenił spełnienie przesłanek co do nieruchomości niezabudowanych nr (...) i (...); uznał, że wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że właściciele ww. działek nie wykonywali swoich praw właścicielskich a on, a wcześniej jego rodzice, jako posiadacz samoistny władał nią wyłącznie w sposób samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby, dlatego wniosek w tym zakresie został oddalony. Apelację od tego orzeczenia złożył wnioskodawca, zaskarżając je w części oddalającej wniosek i zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego – art. 172 k.c. i art. 6 k.c. poprzez przyjęcie, że wnioskodawca nie spełnił warunków do zasiedzenia nieruchomości;
2. naruszenie prawa procesowego – art. 233 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny oraz art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak dokonania oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów i brak wzajemnego odniesienia do siebie zebranych dowodów. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie nabycia przez niego własności nieruchomości nr (...) i (...)przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest zasadna. Przede wszystkim stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych co do posiadania działek nr (...), sąd ustalił jedynie kto jest ich właścicielem i to nie na podstawie tytułów własności, ale na podstawie wypisu z rejestru gruntów, który oczywiście tytułem własności nie jest. Dlatego też zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego oraz dokonania ustaleń faktycznych w tym zakresie. Sąd w postepowaniu apelacyjnym dopuścił dowód z dokumentów w postaci aktów własności ziemi oraz dowód z uzupełniającego przesłuchania uczestników na okoliczność posiadania nieruchomości niezabudowanych. Na podstawie tak uzupełnionego materiału dowodowego oraz materiału dowodowego zgromadzonego przed sądem I instancji Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Właścicielem działki nr (...) o powierzchni 0,65 ha położonej w A. gmina S. była M. W.

(3), która nabyła ją na podstawie ustawy uwłaszczeniowej (dowód – akt własności ziemi nr (...) k-440). Następcą prawnym po śmierci M. W.

(3)jest A. W.

(1). Właścicielami działki nr (...) o powierzchni 0,52 ha położonej w A. gmina S. byli W. i Z. małżonkowie K. na prawach wspólności ustawowej, którzy nabyli ją na podstawie ustawy uwłaszczeniowej (dowód – akt własności ziemi (...) k-437). Następcami prawnymi zmarłego Z. K. są A. K. i D. K.

(2). (...) te są niezabudowane i mają charakter rolny, przez cały czas były wykorzystywane rolniczo. Do 1979 r. działki były uprawiane przez H. W.

(1), pomagały jej córki, bowiem w okresie od 1977 r do 1979 r. M. W.

(2)odbywał służbę wojskową. Po powrocie z wojska w 1979 r. zaczął wraz z żoną U. samodzielnie gospodarować na tych działkach. Początkowo uprawiał mak, później, od roku 1985 – buraki czerwone, następnie, kiedy uprawa maku przestała być opłacalna, małżonkowie W. rozpoczęli uprawę truskawek i ogórków. Wszystkie decyzje podejmowali samodzielnie, nie pytali nikogo o zgodę. Początkowo na obu działkach do połowy ich długości był sad, M. W.

(2)wyciął go w 1981 r., a drewno spalił, również nie pytał nikogo o zgodę na wycięcie sadu. W. K. przyjeżdżała w odwiedziny, otrzymywała wówczas płody rolne. H. W.

(1)pracowała zawodowo w mleczarni i nie zajmowała się ziemią rolną, podobnie jak M. W.

(3). Małżonkowie W. przekazali posiadanie całej nieruchomości synowi M. W.

(1)w 2006 r. i od tego czasu on sam użytkuje przedmiotowe działki. Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach w postaci dowodów z dokumentów, zeznań świadków i zeznań uczestników postępowania. Szczególnie przydatne w tym zakresie były zeznania świadka M. F. (k-89), która bezpośrednio sąsiaduje z przedmiotową nieruchomością od 1979 r. i zeznała, że od tego roku tylko M. W.

(2)z żoną uprawiali działki. Treść tych zeznań była zgodna z zeznaniami innych sąsiadów A. W. (k-90), K. Ł. (k-91), J. O. (k-91-92), A. G. (k-92-93), W. M. (k-93), W. M. (k-144-145), M. O. (k-145-146), W. (...) (k-146-147). Jedynie świadkowie B. T. (k-141) i B. W. (k-144) zeznawały odmiennie i ich zeznania na wiarę nie zasługują, pozostając w sprzeczności z pozostałymi dowodami. Okoliczność posiadania nieruchomości przez M. W.

(2)i jego rodzinę od 1979 r. potwierdzona została na rozprawie apelacyjnej podczas uzupełniającego przesłuchania uczestników postępowania: M. W.

(1), M. W.

(2), U. W. i W. W.

(1)(k-457-458, nagranie k-459). Dowód z zeznań pozostałych uczestników należało pominąć wobec ich niestawiennictwa na rozprawę mimo wezwania do osobistego stawiennictwa z odpowiednim pouczeniem. Posiadanie od 1979 r. przez M. i U. małż. W., a od 2006 r. przez M. W.

(1)nieruchomości składającej się z działek o nr (...), na podstawie wyżej opisanych dowodów należało uznać za posiadanie samoistne, bowiem wykonywali oni władztwo nad nieruchomością samodzielnie, sami decydowali o sposobie uprawy gruntów, sami podejmowali decyzje np. o wycięciu sadu, nie konsultowali swych decyzji z nikim, przez sąsiadów postrzegani byli jako właściciele nieruchomości. Okres posiadania był nieprzerwany, niezakłócony i nie zmieniał swego charakteru przez okres wymagany do zasiedzenia. Zgodnie z art. 172 § 2 k.c., M. W.

(1), po doliczeniu okresu posiadania swoich poprzedników – na podstawie art. 176 § 1 k.c. – liczonego od 1979 r. nabył własność przedmiotowych działek po upływie 30 lat , czyli z dniem 1 stycznia 2010 r. Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Małgorzata Szeromska Renata Wanecka Katarzyna Mirek-Kwaśnicka