III U 556/16

Sygn. akt III U 556/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Anna Kicman Protokolant st. sekretarza sądowy Agnieszka Radochońska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. w Przemyślu na rozprawie sprawy T. Ż. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę na skutek odwołania T. Ż. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 27 lipca 2016 r. nr (...) o d d a l a odwołanie. Sygn. akt III U 556/16 UZASADNIENIE wyroku z dnia 10 października 2016 r. Decyzją z dnia 27 lipca 2016 r., znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy T. Ż. prawa do emerytury. W podstawie prawnej decyzji powołano ogólnie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016, poz. 887) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). W uzasadnieniu organ rentowy powołał się na treść art. 184 ustawy emerytalnej w związku z § 4 powołanego rozporządzenia, z których wynika, iż ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r. emerytura przysługuje, jeżeli spełnił łącznie następujące warunki: - osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, - nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem zakładu, na dochody budżetu państwa, - w dniu wejścia w życie przepisów ustawy emerytalnej, tj. 1 stycznia 1999 r. osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat dla mężczyzn, w tym okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy, wynoszący co najmniej 15 lat. Organ rentowy wyjaśnił, że odmówił przyznania emerytury, bowiem wnioskodawca nie udowodnił 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach. Zakład wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył żadnego świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Na dzień 1 stycznia 1999 r. Zakład przyjął za udowodnione okresy nieskładkowe w wymiarze 4 miesięcy i 14 dni oraz składkowe w wymiarze 26 lat i 8 dni, tj. łącznie 26 lat, 4 miesiące i 22 dni. Wnioskodawca T. Ż. w dniu 10 sierpnia 2016 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę. W uzasadnieniu podał, że w okresie zatrudnienia w Zakładzie Rolnym (...) w M. od 16 lutego 1977 r. do 31 maja 1992 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w warunkach szczególnych. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu Zakład podniósł, iż wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Przedłożona dokumentacja w tym świadectwo pracy, z okresu zatrudnieni w PGR Zakładzie Rolnym (...), nie zawiera adnotacji o zatrudnieniu w warunkach szczególnych w spornym okresie. Wynika z niego jedynie, że w okresie od 16 lutego 1977 r. do 31 maja 1992 r. wnioskodawca zajmował stanowisko montera instalacji wod-kan i co. Dlatego też, brak było podstaw do uwzględnienia żądania wnioskodawcy i przyznania mu prawa do emerytury. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca T. Ż., urodzony dnia (...), z zawodu monter instalacji wod.-kan., co. i gaz, w dniu 18 lipca 2016 r. złożył wniosek o emeryturę, w którym oświadczył, że jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i wniósł jednocześnie o przekazanie zgromadzonych na rachunku środków, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. We wniosku powołał się na dokumentację zamieszczoną w aktach kapitałowych, a nadto dołączył dodatkowe dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe. Decyzją z dnia 27 lipca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, bowiem nie został udowodniony wymagany 15 - letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zakład przyjął za udowodnione okresy nieskładkowe w wymiarze 4 miesięcy i 14 dni oraz składkowe w wymiarze 26 lat, 4 miesięcy i 22 dni, tj. łącznie 26 lat, 4 miesiąc i 22 dni. Dowód: - wniosek o emeryturę z dnia 18.07.2016 r., - dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe, - decyzja ZUS O/R. z dnia 27.07.2016 r. w aktach organu rentowego. Sąd ustalił, że wnioskodawca T. Ż. w okresie od 16 lutego 1977 r. do 31 maja 1992 r. był zatrudniony w Państwowym Gospodarstwie Rolnym M. na stanowisku montera instalacji wod.-kan. i co. W skład (...) wchodziło 8 zakładów rolnych. Do obowiązków wnioskodawcy należały wszelkie remonty i naprawy instalacji wodociągowych, kanalizacyjnych i centralnego ogrzewania we wszystkich zakładach rolnych. Wnioskodawca zajmował się również remontowaniem kotłów i pieców, zakładał instalacje wodne i centralnego ogrzewania. Pracował również w wykopach (1,70 m) przy zakładaniu rur, doprowadzaniu wody. Do obowiązków wnioskodawcy należało też udrażnianie studzienek kanalizacyjnych oraz naprawa mechanicznych zgarniaczy obornika zainstalowanych w oborach i chlewniach. Ponadto wymieniał i naprawiał dojarki, grzejniki. Wnioskodawca pracował również przy spawaniu. Dowód: - akta osobowe z okresu zatrudnienia wnioskodawcy w PGR M., - zeznania świadków: - S. M., k. 25 - T. W., k. 25 - zeznania wnioskodawcy, k. 25 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego oraz archiwalnej dokumentacji osobowej wnioskodawcy z okresu jego zatrudnienia w PGR M., których domniemanie prawdziwości wynika z art. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadków S. M. i T. W., jako logiczne, spójne, wzajemnie się uzupełniające. Sąd dał wiarę nadto zeznaniom wnioskodawcy na okoliczność jego pracy w PGR M.. Przesłuchani w sprawie świadkowie, z uwagi na to, iż byli współpracownikami T. Ż. mieli bezpośrednie wiadomości o tym, w jakim charakterze pracował wnioskodawca i co należało do jego obowiązków. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawcy T. Ż. należy uznać za nieuzasadnione. Na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

1. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2 art. 184). Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i
2. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2). Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32). Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Bezspornym jest, iż wnioskodawca T. Ż. w dniu 26 marca 2015 r. ukończył wymagany wiek 60 lat dla mężczyzn, na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał ogólny staż pracy wynoszący co najmniej 25 lat, a ponadto oświadczył, że jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku na dochody budżetu państwa. Istotą sporu w niniejszej sprawie w rezultacie była kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca T. Ż. w okresie pracy w Państwowym Gospodarstwie Rolnym M. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach. Wskazać należy, iż wprawdzie czynności spawacza, czy roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach, które wnioskodawca niewątpliwie wykonywał, mogłyby zostać uznane jako praca w szczególnych warunkach, to jednak podkreślenia wymaga, że muszą być one wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Natomiast wnioskodawca wykonywał różne prace w zależności od potrzeb. Chociażby naprawiał zgarniacze obornika, wymieniał i naprawiał dojarki, grzejniki. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 16 lipca 2014 r., III AUa 334/14). Nie jest dopuszczalne uwzględnianie przy ustaleniu okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika. Jednocześnie wskazać należy, że Sąd nie prowadził postępowania na okoliczność charakteru pracy wnioskodawcy w okresie od 18 sierpnia 1972 r. do 14 lutego 1977 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w R., ponieważ okres ten byłby nie wystarczający do przyznania prawa do emerytury z art. 184 ustawy emerytalnej. W konsekwencji T. Ż. nie legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999 r. 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa, odwołanie wnioskodawcy należało oddalić, o czym orzeczono w sentencji wyroku.