Sąd ten zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 9 września 2014 r. znak: (...) w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej H. Ł. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności od pracy od dnia 1 lipca 2014 r. na trzy lata. Sąd Okręgowy wskazał, że ubezpieczona w piśmie z dnia 2 grudnia 2015 r. wniosła o przyznanie jej prawa do świadczenia na okres dłuższy niż 3 lata. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia takiego wniosku. W szczególności argumenty dotyczące szybkiego upływu czasu i konieczności ponownego ubiegania się o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie stanowiły argumentów, które mogłyby podważyć opinię biegłych w tym zakresie, a która stanowiła podstawę orzeczenia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art.
oddalił odwołanie ubezpieczonej w zakresie, w jakim domagała się ona przyznania świadczenia na okres dłuższy niż 3 lata. Z rozstrzygnięciem Sądu I instancji nie zgodził się organ rentowy, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.
poprzez zmianę zaskarżonej decyzji organu rentowego i przyznanie ubezpieczonej prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od 1 lipca 2014 r. na trzy lata w oparciu o ustalenia wskazujące jaki był stan zdrowia ubezpieczonej po dniu wydania przez organ rentowy decyzji z dnia 9 września 2014 r. i po dniu złożenia odwołania od decyzji organu rentowego, tj. po dniu 12 września 2014 r. Wskazując na powyższe, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu apelujący podniósł, że wydając zaskarżony wyrok, Sąd Okręgowy pominął okoliczność, iż badania zostały przeprowadzone, a w konsekwencji ich wyniki sporządzono po dniu wydania decyzji przez organ rentowy i wniesienia odwołania przez ubezpieczoną. W odpowiedzi na apelację ubezpieczona wskazała, że opinia wydana przez biegłych lekarzy nie opierała się jedynie na jej kolejnych badaniach, tj. po 1 lipca 2014 r., ale także na dużo wcześniejszych opiniach wydawanych również przez lekarzy orzeczników ZUS w G., co jest potwierdzone w aktach. W związku z powyższym, w ocenie ubezpieczonej, analiza dokumentacji była dokładna i oparta na wcześniejszych badaniach, zaś wyniki bieżące świadczą o schorzeniach, które wynikły obecnie, a schorzenia wcześniejsze nie są do końca zamknięte w leczeniu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego okazała się nieuzasadniona. W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego oraz dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Apelacyjny przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy, podzielając jego ustalenia i rozważania prawne, rezygnując jednocześnie z ich ponownego, szczegółowego przytaczania (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r. IPKN 339/98, OSNAPiUS 1999/24 poz. 776, z 22 lutego 2010 r. IUK 233/09, Lex nr 585720). Istotą sporu w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy ubezpieczona H. Ł. po dniu 30 czerwca 2014 r. jest w dalszym ciągu co najmniej częściowo niezdolna do pracy, czy też nastąpiła poprawa stanu zdrowia eliminująca tę niezdolność. Definicję niezdolności do pracy zawiera art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.; dalej jako: ustawa rentowa). Stanowi on, iż niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Zgodnie zaś z art. 13 ustawy rentowej, przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: - stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, - możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Zważyć należy, że ocena niezdolności do pracy przebiega w płaszczyznach: medycznej, gdzie brany jest pod uwagę charakter i przebieg procesów chorobowych oraz ich wpływ na stan czynnościowy organizmu oraz socjalnej, na której uwzględnia się posiadane kwalifikacje, zawód, wykonywane czynności i warunki pracy oraz możliwość dalszego wykonywania pracy zarobkowej, a także możliwość przywrócenia zdolności do pracy przez leczenie i rehabilitacje lub przekwalifikowanie zawodowe (wyrok SN z 10 czerwca 1999 r. II UKN 675/98 OSNP 0/16/624). Ocena całkowitej bądź częściowej niezdolności do pracy, w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania pracy co do zasady wymaga wiadomości specjalnych. Specyfika dowodu z opinii biegłego wyraża się w tym, iż sfera merytoryczna opinii kontrolowana jest przez sąd, który nie posiada wiadomości specjalnych, tylko w zakresie zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej. Kryteria oceny tego rodzaju dowodu stanowią również poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego w niej stanowiska oraz stopień stanowczości wyrażonych tez. Jak wskazał Sąd Najwyższy, opinia biegłego podlega ocenie zgodnie z art. 233 k.p.c. na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów, jednak z uwagi na specyficzny charakter dowodu z opinii biegłego ocena ta jest o tyle ograniczona, że nie może wkraczać w zakres wymagający wiedzy specjalnej. Sąd nie może orzekać wbrew opinii biegłych sądowych – wprawdzie w ramach przyznanej Sądowi swobody w ocenie dowodów może on i powinien poddać opinie biegłych stosownej weryfikacji dla uznania ich za przekonujące bądź podlegające zdyskwalifikowaniu, jednakże nie może opierać się wyłącznie na własnej wiedzy, oderwanej od specjalistycznej wiedzy medycznej. Jednocześnie należy uwzględnić, że w sprawach o rentę z tytułu niezdolności do pracy ostatecznie decyduje Sąd, gdyż niezdolność do pracy jako przesłanka renty ma tu znaczenie prawne (art. 12 i 13 ustawy o emeryturach i rentach), tak Sąd Najwyższy w wyroku z 3 września 2009 r. (III UK 30/09, LEX nr 537018). Wyrok Sądu I instancji został wydany w oparciu o opinie biegłych posiadających wieloletnie doświadczenie zawodowe z zakresu ortopedii, neurologii, chorób wewnętrznych oraz medycyny pracy. Opinie te zawierają trafne, logiczne i spójne wnioski, w związku z czym Sąd Okręgowy słusznie uznał je za przekonujące oraz na ich podstawie dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie stanu zdrowia ubezpieczonej, a także jego wpływu na zdolność do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Wnioski wypływające z opinii biegłych są jednoznaczne – schorzenia narządu ruchu w sposób istotny ograniczają możliwości zawodowe ubezpieczonej. Występujące u niej schorzenia skutkują tym, że nie jest ona zdolna do pracy stojącej i wymagającej chodzenia, schylania się, pracy w pozycji wymuszonej wymagającej rotacji kręgosłupa w osi długiej oraz dźwigania ciężarów. W ocenie biegłych, ubezpieczona nie jest zatem zdolna do pracy na stanowiskach, na których dotychczas pracowała. Biegli podkreślili, że rozpoznawane schorzenia są schorzeniami przewlekłymi postępującymi, mimo stosowanego leczenia farmakologicznego i rehabilitacyjnego (po operacjach ortopedycznych). W uzasadnieniu sporządzonej opinii biegli zaznaczyli, że lekarz orzecznik ZUS już po badaniu z dnia 11 czerwca 2012 r. ocenił, że stan zdrowia ubezpieczonej nie rokuje poprawy. Ponadto biegli wskazali, że ubezpieczona jest niezdolna do pracy na wysokości, do pracy jako kierowca i na stanowiskach z wibracją. Zdaniem biegłych u ubezpieczonej nie wystąpiła żadna poprawa stanu zdrowia. Uzasadnia to również fakt, że w lutym 2014 r. H. Ł. przebyła protezoplastykę kolana prawego, a w wykonywanym badaniu MR kręgosłupa L-S stwierdza się liczne zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze dyskopatyczne. W kontekście posiadanych przez ubezpieczoną kwalifikacji zawodowych wskazać należy, że wyjaśnienie treści pojęcia „pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji”, wymaga uwzględnienia zarówno kwalifikacji formalnych (zakresu i rodzaju przygotowania zawodowego udokumentowanego świadectwami, dyplomami, zaświadczeniami), jak i kwalifikacji rzeczywistych (czyli wiedzy i umiejętności faktycznych, wynikających ze zdobytego doświadczenia zawodowego). Przy czym, przy ocenie niezdolności do pracy dla celów rentowych, bardziej istotne są kwalifikacje rzeczywiste, gdyż ocena ta sprowadza się do stwierdzenia, w jakim stopniu wiedza i umiejętności, którymi dysponuje ubezpieczony, mogą być wykorzystane przez niego w pracy, pomimo zaistniałych ograniczeń sprawności organizmu (por. wyrok SN z 15 września 2006 r., I UK 103/06, OSNP 2007/17-18/261). Sąd Apelacyjny zważył, że ubezpieczona H. Ł. w czasie swojej aktywności zawodowej wykonywała przede wszystkim prace o charakterze fizycznym (m.in. kelnerka, bufetowa, sprzedawca, kierownik sklepu). W związku z powyższym uznać należy, że Sąd Okręgowy słusznie stwierdził, iż kwalifikacje ubezpieczonej – nie mającej wykształcenia oraz wyuczonego zawodu – należy oceniać w odniesieniu do wiedzy i umiejętności nabytych podczas pracy na wskazanych wyżej stanowiskach. Wbrew twierdzeniom apelującego, wyniki badań ubezpieczonej wykonanych przy pomocy rezonansu magnetycznego kręgosłupa lędźwiowego z dnia 29 października 2014 r., kręgosłupa szyjnego z dnia 7 marca 2015 r. oraz Rtg kręgosłupa szyjnego z dnia 20 maja 2015 r. nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, których wystąpienie uzasadniałoby uchylenie decyzji organu rentowego, przekazanie sprawy do rozpoznania temu organowi oraz umorzenie postępowania. Wskazana przez organ rentowy dokumentacja potwierdza jedynie, że stan zdrowia ubezpieczonej nie uległ poprawie. Brak jest natomiast nowych, nierozpoznanych schorzeń. Nowa okoliczność w rozumieniu art.
to tego rodzaju zdarzenia faktyczne, które choć powstałe po wniesieniu odwołania, mają znaczenie dla oceny stanu zdrowia do dnia decyzji, ale już nie na przyszłość. Jako przykłady wskazuje się schorzenia istniejące przed wydaniem decyzji, lecz wykazane przez ubezpieczonego dopiero po wniesieniu odwołania do sądu albo ujawnione na podstawie badań lekarskich w trakcie postępowania sądowego i których nie oceniał ani lekarz orzecznik, ani komisja lekarska organu rentowego. Sąd Apelacyjny wskazuje, że przepis art.
k.p.c., na który powołuje się skarżący, zobowiązuje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania nie w każdej sytuacji, kiedy przedstawione zostaną nowe, nieznane wcześniej dokumenty medyczne, ale tylko wtedy gdy mogą one stanowić o odmiennej ocenie stanu zdrowia ubezpieczonego. Przy czym ocena tych dowodów jako istotnych dla stwierdzenia niezdolności do pracy lub jej braku, dokonywana jest na podstawie reguł wynikających z art. 233 § 1 k.p.c. (tak por. SN w motywach wyroku z 26 marca 2013r.; sygn. II UK 202/12; LEX 1619066). Schorzenia, których dotyczy wskazana przez organ rentowy dokumentacja medyczna, stanowiły przedmiot oceny lekarzy ZUS już na etapie postępowania przed organem rentowym, a więc niezasadne jest twierdzenie, że zaistniała nowa okoliczność w rozumieniu art.
Reasumując, Sąd Apelacyjny wskazuje, że analiza wszystkich okoliczności sprawy w ujęciu aspektów medycznych oraz socjalnych potwierdziła zasadność stanowiska biegłych i utwierdziła Sąd w przekonaniu, że ubezpieczona H. Ł. jest osobą częściowo niezdolną do pracy, zatem spełnia podstawową przesłankę do przyznania prawa do renty, o której stanowi art. 57 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Stopień nasilenia stanów chorobowych oraz zaawansowania dolegliwości jest na tyle istotny, że znacznie ogranicza możliwość wykonywania przez ubezpieczoną pracy zgodnej z poziomem jej kwalifikacji zawodowych. Tak argumentując Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a wniesiona od niego apelacja jest niezasadna, co skutkować musiało jej oddaleniem, o czym orzeczono na podstawie art. 385 k.p.c. SSA Anna Polak SSA Barbara Białecka SSA Romana Mrotek
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.