Sygn. akt I ACa 464/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Irena Ejsmont - Wiszowata Sędziowie : SSA Elżbieta Borowska SSO del. Grażyna Wołosowicz (spr.) Protokolant : Urszula Westfal po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa (...) w W. przeciwko S. B. i M. W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 9 lutego 2016 r. sygn. akt I C 943/15 I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I i II o tyle, że zastrzega, że pozwanej M. W. przysługuje prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jej odpowiedzialności do nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) oznaczonej numerem geodezyjnym (...) o pow. 0,1354 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Sokółce IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr (...) oraz do kwoty 325.000 zł; II. zasądza od pozwanej M. W. na rzecz powoda (...)w (...).800 (dziesięć tysięcy osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. (...) UZASADNIENIE Powód (...) z siedzibą w W. pozwem z dnia 09.06.2015 r. wnosił o orzeczenie nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym, iż pozwani M. B. (obecnie W.) i S. B. mają zapłacić stronie powodowej solidarnie w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu kwotę 247.701,75 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania według norm przepisanych, w tym kosztami zastępstwa procesowego i poniesionej opłaty skarbowej. W przypadku wyznaczenia przez przewodniczącego rozprawy z powodu braku podstaw do wydania nakazu zapłaty, lub w wypadku wniesienia przez stronę pozwaną zarzutów, powód wnosił o zasądzenie od pozwanych na rzecz strony powodowej solidarnie kwoty 247.701,75 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania według norm przepisanych, w tym kosztami zastępstwa procesowego i poniesionej opłaty skarbowej. Pozwany S. B. nie zajął stanowiska w sprawie. Pozwana zakwestionowała skuteczne wykazanie przez złożenie umowy cesji przejścia na powoda wierzytelności od (...) S.A. Podała, iż sam wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu ma walor tylko dokumentu prywatnego, zatem powód nie wykazała należycie wysokości roszczenia w tym zakresie. Jej zdaniem załącznik do umowy jest niewiarygodny. Wniosła o oddalenie powództwa w zakresie odsetek, które – w jej ocenie – nie zostały wykazane i prawidłowo wyliczone. Nadto podniosła zarzut przedawnienia roszczenia. Podała, że orzecznictwo SN wskazuje, iż działania banków na podstawie (...) i nadanych klauzul wykonalności, nie przerywają biegu przedawnienia roszczeń jeśli umowa cesji wierzytelności została przeniesiona na fundusz, który bankiem nie jest. Powołała się przy tym na wyrok SN z 19.11.2014 r. wydany w sprawie II CSK 196/14 i uchwałę SN z 02.04.2004 r. III CZP 9/04, z których wynika, że wobec funduszy okres przedawnienia to 3 lata, ale należy go liczyć od momentu wypowiedzenia umowy a nie od momentu nadania klauzuli wykonalności (...), wszczęcie egzekucji jest uprawnieniem przysługującym wyłącznie dla banku. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku (zaocznym w stosunku do pozwanego S. B.) zasądził solidarnie od pozwanych S. B. I M. W. kwotę 247 701,75 złotych wraz z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym od dnia 17 czerwca 2015 roku i od dnia 1 stycznia 2016 roku tytułem opóźnienia w terminie płatności do dnia zapłaty (punkt I.) oraz zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 19 603 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 7 217 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (punkt II.). Z ustaleń poczynionych przez Sad Okręgowy wynikało, że strony pozwani w dniu 05.10.2006 r. z Bankiem (...) S.A. zawarły umowę o kredyt mieszkaniowy nr (...) (k. 4-14 akt). Spłata umowy zabezpieczona została wpisem ograniczonego prawa rzeczowego w postaci hipoteki umownej zwykłej w kwocie 260.000,00 zł oraz hipoteki kaucyjnej do kwoty 65.000,00 zł na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Sokółce IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW Nr (...). W związku z niedotrzymaniem przez pozwanych terminów płatności, Bank wypowiedział umowę dnia 22.09.2010 r. (wypowiedzenie umowy kredytu k. 15-16) i następnie wystawił dnia 05.12.2011 r. Bankowy Tytuł Egzekucyjny Nr (...) ( (...) nr (...) k. 17), który dnia 18.01.2012 został opatrzony klauzulą wykonalności przez Sąd Rejonowy w Sokółce I Wydział Cywilny (postanowienie Sądu Rejonowego w Sokółce z dnia 18 stycznia 2012 r.). Zgodnie z (...), na dzień 05.12.2011 r. pozwani byli zobowiązani do spłaty zadłużenia z tytułu należności głównej - 247.701,75 zł, odsetek - 79.127,07 zł, kosztów - 227,06 zł. Dalsze odsetki bank naliczał według zmiennej stopy procentowej obowiązującej w (...) S.A., stanowiącej każdorazowo czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP. Pozwani nie kwestionowali zasadności ani wysokości zadłużenia, czego wyrazem była umowa ugody z dnia 25.11.2009 r. (umowa ugody z dnia 25.11.2009 r. k. 26, pismo pozwanych z dnia 18.10.2007 k. 30). Z powodu zaległości w płaceniu rat (...) Bank (...) S.A. wypowiedział pozwanym umowę ugody (wypowiedzenie z dnia 22.09.2010 r. k. 29). Na postawie w/w tytułu wykonawczego Bank (...) S.A. prowadził postępowania egzekucyjne pod sygn. akt KM 397/12 i KM 1001/13. Egzekucję pod sygn. KM 397/12 wszczęto dnia 18.02.2012 r. (wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego z dnia 18.02.2012 r. k. 21), umorzono zaś wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji dnia 19.06.2013 r. (postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Sokółce B. C. z dnia 19.06.2013 r. k. 25). Egzekucję pod sygn. KM 1001/2013 wszczęto 17.09.2013 r. (wniosek o wszczęcie postępowania z dnia 17.09.2013 r. k. 19-20), umorzono zaś wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji dnia 31.12.2013 r. (postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Sokółce B. C. z dnia 19.06.2013 r. k. 24). W dniu 17.09.2013 r. (...) S.A. na mocy umowy cesji zbyła wierzytelność wynikającą z umowy nr (...) na rzecz (...)z siedzibą w W., zarządzanym przez (...)(zawiadomienia o cesji k. 31-32, wezwania do zapłaty k. 33-34, wyciąg z umowy cesji wierzytelności z dnia 17.09.2013 r. wraz z wyciągiem z załącznika k. 51-60). Powód wystąpił do Sądu Rejonowego w Sokółce V Wydział Ksiąg Wieczystych o zmianę wierzyciela hipotecznego na nieruchomości KW Nr (...). Sąd Rejonowy dokonał zmiany wpisu poprzez ujawnienie zmiany wierzyciela hipotecznego na przedmiotowej nieruchomości – z (...) S.A. na powoda (wydruk zwykły KW Nr (...) z ekw.gov.pl k. 38-41). Powód w dniu 09.06.2015 r. wystawił wyciąg z ksiąg rachunkowych w którym stwierdził, iż w księgach Funduszu istnieje wymagalne zadłużenie wobec pozwanego w kwocie 477.818,04 zł (wyciąg z ksiąg rachunkowych z funduszu sekurytyzacyjnego (...) Nr (...)). Pomimo wezwań do zapłaty, pozwani nie uiścili należności. Zdaniem Sądu Okręgowego powództwo zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ strona powodowa wykazała faktyczne przejście uprawnień z umowy o kredyt hipoteczny zawartej pomiędzy (...) S.A. a pozwanymi, na swoją rzecz. Wskazywał, że wbrew wywodom pozwanej, strona powodowa wykazała w sposób dostateczny, że służy jej wierzytelność wobec pozwanych w określonej w pozwie wysokości, a w szczególności że doszło do skutecznych czynności przenoszących wierzytelność z pierwotnego kontrahenta pozwanego na stronę powodową. Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 509 § 1 k.c., którym wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2 art. 509 k.c.). Na skutek przelewu wierzytelność cedenta (dotychczasowego wierzyciela) przechodzi na cesjonariusza (nabywcę wierzytelności) w takim stanie, w jakim dotychczas istniała. Zasadniczo cesja nie wpływa na kształt wierzytelności, zmienia się jedynie podmiot uprawniony do żądania świadczenia. Zdaniem Sądu Okręgowego z dołączonej przez stronę powodową umowy przelewu wierzytelności zawartej pomiędzy (...) S.A. a powodem dostatecznie wynikało, iż jej przedmiotem jest wierzytelność przysługująca wobec pozwanego. Umowa ta bowiem określa jako swój przedmiot wierzytelności pieniężne szczegółowo określone w załącznikach, a załącznik dołączony do niej w dostateczny i jednoznaczny sposób zidentyfikował wierzytelność przysługującą wobec pozwanych, będącą przedmiotem przelewu. Sąd I instancji stwierdził następnie, że nie mógł odnieść skutku zarzut pozwanej odnośnie błędnego naliczenia przez powoda odsetek, albowiem powód wnosił o zasądzenie roszczenia z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu. Jego zdaniem nieskuteczny okazał się też podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia. Wywodził, że art. 123 § 1 pkt 1 k.c. stanowi, że bieg terminu przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Powołany przepis nie określa przesłanek jakim powinna odpowiadać dana czynność, aby mogła skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia. Nie ulega jednak wątpliwości, że chodzi tu o przedsięwziętą bezpośrednio we wskazanym w przepisie celu czynność nie kogokolwiek i przeciwko komukolwiek, ale czynność podjętą przez strony stosunku prawnego, leżącego u podstaw przedawniającego się roszczenia. Art. 124 k.c. stanowi, że po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo, a w razie przerwania przedawnienie przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone. Oznacza to, że przez czas trwania tego postępowania bieg przedawnienia, z korzyścią dla wierzyciela, pozostaje zwieszony. W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu. Wskazywał, że przerwany przez wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bieg trzyletniego terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo z chwilą wydania w tym postępowaniu postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności dnia 18.01.2012 r. – i nie zakończył się przed wniesieniem pozwu, gdyż został przerwany przez wszczęcie postępowania egzekucyjnego KM 397/12 dnia 18.02.2012 r., a następnie umorzenie tego postępowania postanowieniem z dnia 19.06.2013 r. Powód zawierając w dniu 17 września 2013 r. umowę przelewu nabył wierzytelność nieprzedawnioną, doprowadził też do przerwania biegu przedawnienia na swoją korzyść występując z pozwem o zapłatę dnia 17.06.2015 r. O kosztach Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o art. 98 k.p.c. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 ze zm.), zaś wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ustalił w oparciu o § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t.). Apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 9 lutego 2016 roku wniosła pozwana M. W., która zaskarżyła ww. wyrok w całości. Wskazanemu orzeczeniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, tj. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wyciągniecie z materiału dowodowego, wbrew zasadom swobody sędziowskiej, wniosków z niego nie wynikających, a polegających na przyjęcie, że:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.